menu

Hier kun je zien welke berichten gert_r als persoonlijke mening of recensie heeft gemarkeerd.

Naar Magnitogorsk - Willem Frederik Hermans (1990)

4,0
Eerste indrukken zijn toch niet altijd de beste.
Zo vond ik Naar Magnitogorsk na eerste lezing een behoorlijk nikserig boekje, geschreven in de zelfde enigszins houterige stijl die ik me ook nog van Au Pair meende te herinneren.
Maar als er Willem Frederik Hermans op staat, en het verhaal als een zelfstandige uitgave in de handel is gebracht, als om het belang er van te benadrukken, ga je je natuurlijk afvragen of je het wel goed ziet.
Naar Magnitogorsk is geschreven in de zomer van 1990, vlak na de val van het IJzeren Gordijn.
Dertig jaar nadat Hermans de vriendschap met Gerard Reve abrupt beëindigde was de zaak kennelijk voldoende verjaard om Reve’s communistische vader, die daadwerkelijk in Magnitogorsk is geweest, en geleerde broer Karel te gebruiken als de kapstok om dit verhaal aan op te hangen.

Het boekje gaat over iemand die angst heeft voor magnetisme maar er ook door gefascineerd is.
Alles valt op z’n plaats als je het magnetisme vervangt door het communisme, dat voor de één de aantrekkingskracht had van het paradijs, terwijl het de ander afstootte als het ultieme kwaad:

Het leek of die magneet kon nadenken, of hij een geheim kende dat mij bedreigde en hij mij zijn macht zou laten voelen, als ik iets doen zou dat hem onwelgevallig was.

Er is trouwens nog een verbinding met de familie Van het Reve: waar Hermans het heeft over een gigantische Siberische magneet, ontvouwt Karel in zijn Siberisch dagboek dat er daar ergens een alles verslindende afgrond moet zijn waar een groot gedeelte van de Sovjetproductie in verdwijnt…

Hermans schreef dus helemaal niet zo’n nikserig boekje, en die houterige stijl was bij herlezing ook verdwenen, alsof er ijzer in zat.
Dit alles betekent natuurlijk wel dat Au Pair maar weer eens herlezen moet worden…

Nul-Nul - Herman Brusselmans (2016)

1,0
Het zou natuurlijk kunnen dat dit een klein meesterwerkje is. Misschien is het niet mogelijk om een oersaaie voetbalwedstrijd beter in taal weer te geven dan hier is gebeurd. Omdat er op het veld niets interessants te zien is, zit de hoofdpersoon van dit boekje, de bekende schrijver en tv-persoonlijkheid Herman Brusselmans, een beetje voor zich uit te mijmeren.
Maar het verhaal waar hij mee komt, voor zover het die naam mag hebben, maakt op mij de indruk dat het uit een computerprogramma komt, vergelijkbaar met zo'n Sinterklaasgedicht-generator, die wel door mensen zonder inspiratie wordt gebruikt omdat ze toch met iets aan moeten komen. Het woord waarmee Brusselmans - of misschien heeft hij er, net als Jerzy Kosinski destijds, wel personeel voor - de generator in eerste instantie gevoed heeft is 'voetbalwedstrijd'. Er rolde toen een basisconstructie uit met een wedstrijd, twee trainers, twee topspelers en hun respectievelijke ouders, scouts en een sponsor. Vervolgens moesten er wat details bedacht worden. Daartoe werden onder meer de volgende volstrekt willekeurige woorden en begrippen gekozen: alcoholicus, BMW 425i, bonensoep, boomschorsverzamelaars, borsalino, Carla Bruni, computerprogrammeur, Corry & De Rekels, Destelbergen, dovenschool, duivenstront, Formule 1-piloot, frituurketel, Glazen Straatje, gondelier, hartaanval, in vitro fertilisatie, Kafka, kano, Karen van K3, keuk, kleptomane, koeienvlaai, lasagna, laudanum, librettist, linkervoorwiel, micropenis, Ninove, paardenzweep, pancake, panfluit, pepernoten, platencontract, planeet Trufka, prostituee, pscychopaat (sic), schoonheidsspecialiste, snijbonen, Spijkenisse, spiraaltje, teddybeer, The Jane in Antwerpen, toupet, Tweede Wereldoorlog, varkensvet, wenkbrauwloos en Zaandam. O ja, en de gewenste lengte van de tekst moest ook ingegeven worden. Het resultaat telt netto 53 pagina's, kleine bladspiegel, waarin meer dan veertig personages voorbij komen, die uiteraard zo plat zijn als een dubbeltje. Het eindproduct is verder, zonder dat het ook maar door iemand is doorgelezen, rechtstreeks naar de drukkerij gestuurd. De lezer is de eerste die constateert dat één van de teams al gelijk op de eerste bladzijde per ongeluk De Vliegende Aap heet en dat Cora verderop als Caro wordt aangeduid. Mijn conclusie is toch: zonde van de energie en de tijd van uitgeverij en lezer.