menu

Hier kun je zien welke berichten gert_r als persoonlijke mening of recensie heeft gemarkeerd.

Galgenaas - Roger van de Velde (1966)

4,5
Roger van de Velde? Nooit van gehoord... Gevangenisverhalen? Dan denk ik aan epische films als Papillon en The Green Mile, die bijna net zo lang lijken te duren als de detentieperiode van de hoofdpersoon. Maar Van de Velde heeft gemiddeld maar 10 bladzijden nodig om volledig geloofwaardige personages neer te zetten en om voor elkaar te krijgen dat hun denken en handelen van begin tot eind blijft boeien. Hij schrijft met behulp van prachtige volzinnen verhalen met een kop en een staart, en beschikt over een enorme woordenschat. ***) Hij was zelf maar liefst 10 keer (!) geïnterneerd in gevangenissen en psychiatrische instellingen vanwege zijn verslaving aan de pijnstiller Palfium en wist dus waarover hij het had. Je kunt zijn tragische geschiedenis hier nalezen. Met Van de Velde zelf liep het allemaal niet zo vrolijk af, maar om sommige van zijn verhalen kan wel gelachen worden. Hij was ook niet preuts, er worden meer zaken bij naam en toenaam genoemd dan je in een Vlaams boek uit 1966 zou verwachten.
Roger van de Velde? Een aangename verrassing; ik verheug me al op het lezen van zijn verzameld werk, dat ik inmiddels ook op de kop heb getikt. Gevangenisverhalen? Graag, zeker als ze door Van de Velde zijn geschreven…

***) Van de volgende woorden en uitdrukkingen kan ik me niet herinneren ze ooit ergens anders tegengekomen te zijn. Ook MS Word kent de meesten niet, ook niet als je de taal instelt op Nederlands (België). Laat je er verder niet door afschrikken, aan de context van de woorden heb je meestal genoeg:
amiant, bimensueel, cabotinage, cartomantie, crapuleus, diatribes, eenzelvigheidspapieren, efeeb, fezelen, fleps, geajoureerd, geplogenheid, geredelijk, gerefouleerd, gesmijdig, gevoileerd, glarieogen (werkwoord), goedjonstig, helianth, kariatide, kruim in de knoken (hebben), lijnwaad, mythomanisch, ostracisme, profijtig, psychomant, rocambolesk, schabouwelijk, sleffen, slodderig, soloquium, sparadrap (merknaam), stielman, tramreceveur, ustensiliën, vierklauwens, villegiatuur, volubiliteit.

Gebalde Vrouw, De - Maartje Luccioni (1986)

3,0
De verleiding dit boek te vergelijken met het onlangs gelezen Gouden Handen - Helen Knopper (1991) kan ik niet weerstaan. De boeken hebben de zelfde lengte, de schrijfsters de zelfde leeftijd, de boeken spelen in de jaren tachtig en zijn voornamelijk bevolkt met vrouwelijke hoofdpersonen van middelbare leeftijd. Verschillen zijn er ook: waar de drank bij Knopper alcohol bevat en voor problemen zorgt wordt er bij Luccioni voornamelijk thee gedronken, een drank waaraan door de hoofdpersoon Claudia Maitland een groot probleemoplossend vermogen wordt toegekend. Er is ook een groot verschil in stijl: bij Knopper zien we een wat troebele rivier die van dik hout gezaagde planken transporteert en bij Luccioni een met fijn penseel geschilderd sprankelend bergbeekje. Het boek bevat maar liefst 43 hoofdstukjes, stuk voor stuk fraaie miniatuurtjes. Helaas slingert het bergbeekje door een weinig boeiend landschap; we krijgen veel details, maar weinig grote lijnen. Er zit weinig spanning in het verhaal. De zwangerschap van de secretaresse/minnares van echtgenoot John, die pas halverwege vermeld wordt, levert voor Claudia niet heel veel drama op. Ze kan haar ei kwijt in haar schilderwerk en heeft zelf een verhouding met Derek, de echtgenoot van haar vriendin Minny. Het gegeven confronteert haar wel met haar eigen kinderloosheid.
Al met al heeft Luccioni het betere boek geschreven, maar denk ik dat Knopper zich, met haar ego-document ‘Met naam en toenaam’ bijvoorbeeld, nog wel kan revancheren.

Vermeldenswaard is verder nog dat drie van Luccioni’s boeken, waaronder deze, weer bij De Bezige Bij verkrijgbaar zijn. Als Ebook ditmaal.

Goed Volk: Ontmoetingen met Bijzondere Mensen - Ben Borghart (2013)

3,5
Mooi! Het is de schrijver gelukt om, nadat hij onderwerp was van een hoofdstuk in het vergeetboek van Joris van Casteren, toch weer een aantal boeken gepubliceerd te krijgen. Dat is dan weliswaar bij ‘Aspekt’, een uitgever waarvan ik de indruk heb dat ze redactie en correctie,en waarschijnlijk ook de vormgeving, niet erg hoog op de prioriteitenlijst hebben staan; een indruk die dit boek niet kan wegnemen. Zo hoort het eerste verhaal thematisch niet in het boek thuis, omdat het het enige is waarin de schrijver zelf niet figureert, en het duidelijk het minste is van de bundel. Ook uitgeven is schrappen. En in één verhaal wordt zowel gerept van Henegouwe, zonder slot-n, en Hainaut. Aan de andere kant denk ik niet dat Borg(h)art zelf de pretentie zal hebben dat hij Hermans is of Mulisch, dus dat er een keer sterfeling staat, of side-seeing, of New-York stoort in zijn geval niet zo. Al met al was het boek een prettige verrassing. Ik had nog nooit eerder wat van deze man gelezen, ook het bekende De Vuilnisroos (minstens vijf herdrukken) niet. Het is geen precies proza; de verhalen moeten het hebben van de sfeer en van de getoonde warme belangstelling die de schrijver, al zoekend en reizend, voor zijn medemensen heeft. Een schrijver die, of in ieder geval een boek dat, het verdient gelezen te worden. Het is dan ook jammer dat er tot nu toe geen recensies in de pers zijn verschenen.

Gouden Handen - Helen Knopper (1991)

2,5
Het verhaal speelt zich af in de periode september 1989--april 1990, de tijd dat het IJzeren Gordijn in Europa scheurde. We volgen een min of meer bevriende groep van vier vrouwen en twee mannen, alle van middelbare leeftijd. Van de vrouwen leven er twee van de pen, de mannen zijn kunstenaar. De drank vloeit rijkelijk; als het zich eens niet in een (Amsterdams) café afspeelt, maar bij één van de hoofdpersonen thuis, dan staat toch in ieder geval de fles op tafel. De belangrijkste bijfiguren zijn werkzaam in de horeca en op één van de kunstenaars heeft de drank een desastreuze invloed. Behalve aan drank leeft er binnen het zestal een grote behoefte aan een relatie en aan seks, maar dat wordt op een nogal oninteressante wijze gepresenteerd. Als er al sprake is van psychologische duiding, dan is deze er met de haren bijgesleept; het is eerder chicklit dan literatuur. Het doet een beetje denken aan de zedenschetsen van Marijke Höweler uit die tijd, maar dan minder sprankelend, en met minder humor. Omdat Knopper de sterke kunstgreep heeft toegepast het boek te laten beginnen met een deel van de ontknoping, lees je toch verder, omdat je wilt weten hoe het zover heeft kunnen komen. Een aanrader is het echter niet.

Grand Central Belge. Voetreis door een Verdwijnend Land - Pascal Verbeken (2012)

4,5
Iemand die België alleen maar beschouwt als de berm van de weg waar hij of zij zich overheen spoedt op weg naar (nog) zonniger oorden, doet zichzelf en het land schromelijk tekort. Dat weet ik sinds ik 10 jaar geleden gedurende twee zomervakanties de Taalgrensroute heb gelopen. Deze door journalist Paul Maes in twee boeken beschreven wandeling loopt West-Oost van Cassel (Fr.) naar Aken (D).
In Grand Central Belge beschrijft Pascal Verbeken een Zuid-Noord-route en bevestigt hij de wetenschap dat België een fascinerend en behoorlijk exotisch land is. Aan de hand van geraadpleegde literatuur, maar vooral door gesprekken met mensen uit alle geledingen van de maatschappij schetst hij een interessant beeld van het verleden, het heden en de toekomst van het land. In het laatstgenoemde aspect hebben helaas weinig mensen nog vertrouwen, een vertrouwen dat overigens ook al niet aanwezig was bij iedereen die de oprichting van het land heeft meegemaakt...
In iets mindere mate komt het Belgische spoorwegnet in het boek aan bod en is het een verslag van een wandeling, maar het boek leest als een trein en het is geschreven met de aandacht van de wandelaar. Het boek is een aanrader; als je het nu meeneemt tijdens je vakantie, hoef je een volgende keer misschien niet zo ver...

Groene Ridder 7: Aan de Evenaar, De - Hugo Claus (1973)

3,0
De inhoud van dit boekje bestaat uit een met veel medisch jargon doorspekte brief van ene Dr. Koos Martens aan zijn geliefde Mirabella (‘Beeldschoon’) Blom. De briefvorm en gebruikte aanduidingen als ‘Troosteres der Bedrukten’ doen denken aan Gerard Reve. De assistenten van Martens heten Willem en Frederik, en de brief wordt geschreven op een Hansen Skrivekugle, een verwijzing naar Hermans’ passie voor schrijfmachines. De namen Martens en Hermans zijn bijna anagrammen en Dr. Hermans ondernam ook wel eens een expeditie. Verder is er een rol weggelegd voor (de gedichten van) Hélène Swarth. En die neus, die terugbezorgd moet worden aan de eigenaar, is dat misschien het reukorgaan van Mulisch? Verwijzingen naar collega’s van Claus dus, in wat verder een vlak en weinig interessant verslag van een zoektocht in Afrika lijkt te zijn; lectuur, een avontuurlijk en wat wonderlijk stripverhaal zonder plaatjes. Kuifje in Afrika, met humor: Martens’ gastheer gaat ‘s nachts op zoek naar bloedzuigers, Martens achterlatend bij zijn tweede vrouw. Naam van die vrouw: Hirudo. Overigens is het boekje een hommage aan dokter Mérab, de privéarts van Négus Ménélik II, en die twee hebben wel degelijk bestaan. Voor mensen die dat deel van de geschiedenis wel kennen valt er dus misschien nog wel wat meer te genieten!

Grote Buitengewoon Beangstigend Bloedstollende Bibberboek, Het - Bavo Dhooge e.a. (2008)

3,5
Aangezien ik al een tijdje niet meer tot de doelgroep (10+) van dit boek behoor, was ik er met enige tegenzin aan begonnen. Maar het viel allemaal behoorlijk mee; zelfs bij de eerste twee verhalen, die achteraf het minste bleken te zijn, heb ik me niet verveeld. Het boek is mooi opgebouwd: tot aan het vijfde verhaal wordt het allemaal steeds beter en spannender, en dat niveau wordt daarna goed vastgehouden. Al met al een bundel dat mij zeer geschikt lijkt voor hen die nog wel tot de doelgroep behoren, zeker als ze van griezelen houden...
Voor de lijstjesliefhebbers volgt hier nog mijn waardering van de afzonderlijke verhalen:

1. Jonas. Johan Vandevelde. ****
2. Triskaideka. Frank Pollet. ****
3. De Duivelstafel. Kris Kowlier.***½
4. Spiegelpaleis. Nico De Braeckeleer. ***½
5. Juf Els. Katharina van Cauteren. ***½
6. Helse Nacht. Luc Descamps. **½
7. Stuurloos. Bavo Dhooge. **