menu

Hier kun je zien welke berichten Leno als persoonlijke mening of recensie heeft gemarkeerd.

Blood River: A Journey to Africa's Broken Heart - Tim Butcher (2007)

Alternatieve titel: Bloedrivier

3,5
Boek over een fascinerend land maar niet per se een fascinerend boek. Daarvoor blijft Butcher te veel hangen in de geschiedenis van Stanley's reis, en grijpt iedere mogelijkheid aan de vergelijking te maken. Dit beperkt het boek enigszins, er is meer dan voldoende om over te vertellen. Dit komt veelal neer op ellende door machtsmisbruik, zelfverrijking en de verschrikkingen van kolonialisme (lees machtsmisbruik en zelfverrijking). Dat een rijk land (aan hulpstoffen) zo arm is en zo veel ellende kent maakt je (licht) misantropisch. Fascinerend is het wel en dat maakt het boek interessant.

Chicago Loop - Paul Theroux (1990)

3,0
Theroux krijgt het niet voor mekaar om je als lezer echt in het verhaal te betrekken; de hoofdpersonage blijft afstandelijk en de gebeurtenissen komen niet echt overtuigend over. De naargeestige sfeer maakt het boek ook niet echt vermakelijk en door gebrek aan binding is het niet echt een geslaagde roman van Theroux, die sowieso beter tot zijn recht komt in zijn reisboeken.

Dark Star Safari: Overland from Cairo to Cape Town - Paul Theroux (2002)

Alternatieve titel: Dark Star Safari

4,5
Theroux heeft nauwe banden met Afrika, een soort haat / liefde verhouding. Zijn liefde voor het natuurschoon en soms ook de Afrikanen wordt afgewisseld met zijn haat tegen, eveneens, de Afrikanen en vooral de hulpverleners. Hij maakt tijdens zijn reis best extreme dingen mee- is zijn leven niet altijd zeker - wat leidt tot niet alleen een interessant maar soms ook spannend boek. De meest vreemde situaties en mensen komt hij tegen en Theroux weet dit als geen ander prachtig te verwoorden in één van zijn beste reisverhalen.

Dead Hand: A Crime in Calcutta, A - Paul Theroux (2009)

Alternatieve titel: Een Dode Hand: Een Moord in Calcutta

3,0
Redelijk boek over een man in een vreemd land die met zichzelf worstelt. Bekende kost voor Theroux. Het verhaal is best vermakelijk, maar niet echt overtuigend. Merill Unger is niet echt overtuigend, zeker naarmate het verhaal vordert. Theroux drijft net wat te ver door in alles. Desondanks is dit tussendoortje van Theroux (zo voelt het althans) best vermakelijk.

Deep South: Four Seasons on Back Roads - Paul Theroux (2015)

Alternatieve titel: Het Diepe Zuiden: Vier Seizoenen op Tweebaanswegen

3,5
Paul Theroux zoekt het dichter bij huis is dit reisverslag in het 'diepe zuiden', maar wat hij aantreft brengt hem verder van huis dan hij voor mogelijk hield. De armoede aldaar doet hem verbazen toch in positieve zin ook de mentaliteit.
Hij vergelijkt de armoede regelmatig met Afrika, bijvoorbeeld wanneer hij zich verbaast over de ontwikkelingshulp aan Afrika en het gebrek ervan aan het zuiden. Toch vind ik dat wat overdreven, ik kan uit eigen ervaring zeggen dat de mensen daar bepaald geen hongersnood hebben..

De geschiedenis (burgeroorlog, slavernij) speelt daar meer dan waar ook. De rest van het land lijkt hier een punt achter te hebben gezet (los van de nog altijd achtergestelde afro amerikanen) maar in het zuiden blijft dit een hardnekkige frustratie. Ze lopen daar duidelijk nog achter, de armoede zal daar voor een groot gedeelte mee te maken hebben; vroeger toen er nog banen waren was ook alles beter (slavernij vonden/ vinden ze daar ook niet echt een probleem).

Na de komst van de Interstates zijn de meeste dorpen (die niet aan zo'n weg liggen) in verval, het enige dat niet in verval is zijn de kerken, die de mensen daar op de been houden.
Theroux ontmoet veel predikanten, eigenlijk iets te veel. Ook ontmoet hij veel mensen die hulp bieden, bijvoorbeeld bij het opknappen van woningen. Geld is er nauwelijks dus veel kunnen zij niet betekenen. Hun verhaal is steeds zo'n beetje hetzelfde: de mensen hebben het moeilijk maar proberen er het beste van te maken en de slavernij is (gelukkig) afgeschaft maar wit en zwart leven veelal apart van elkaar.

Het boek levert een interessante inkijk in het leven daar. De verhalen die hij opdoet in zijn ontmoetingen zijn niet altijd even interessant en het zijn er net wat te veel. Theroux weet de verhalen natuurlijk zeer kundig op papier te zeten en ook de referenties naar de geschiedenis zijn interessant (bijvoorbeeld waar het woord nigger / nigga vandaan komt).

Ghost Train to the Eastern Star - Paul Theroux (2008)

Alternatieve titel: De Grote Spoorwegcarrousel Retour

4,0
Theroux gaat op herhaling; met de trein de wereld over. Na 40 jaar is er veel veranderd, niet alleen de plaatsen en landen maar ook Theroux zelf. Hij is wat stabieler nu, de landen die hij aandoet zijn net zo instabiel als eerder. Theroux weet het soms wel heel goed allemaal, desondanks is hij een meesterlijk verteller van waar hij is en wat hij ziet. Ook over vele jaren zal dit boek prachtig blijven, juist dan omdat het huidige tijdsbeeld wederom prachtig wordt getroffen.

Kowloon Tong - Paul Theroux (1997)

Alternatieve titel: De Laatste Dagen van Hongkong

3,5
Theroux geeft een aardig beeld van Hong Kong ten tijde van 'de overdracht'. De verwikkelingen van de hoofdrolspeler lopen aardig parallel met de ontwikkeling van Hong Kong, al vraag ik me af of het inderdaad zo'n vaart liep toentertijd.
Wat minder lekker loopt is de mentale kwetsbaarheid en het seksuele complex waar de hoofdpersonage mee loopt, iets waar Theroux altijd graag over schrijft maar weinig toevoegt in dit verhaal.

Last Train to Zona Verde: My Ultimate African Safari, The - Paul Theroux (2013)

Alternatieve titel: Laatste Trein naar Zona Verde

4,0
Theroux trekt er voor de laatste keer echt op uit, weliswaar op leeftijd maar hij ontziet zichzelf niet. Hij blijft in het begin iets te lang treuzelen in Zuid Afrika en trapt daar wat open deuren in. De gemiddelde lezer van zijn boeken zal het niet verbazen dat Zuid Afrika bij toeristen als leuke vakantiebestemming wordt gezien, maar dat er heel veel mis is daar.

Zodra hij zijn reis vervolgt wordt het verhaal steeds interessanter. Hij komt taferelen tegen die vaak schrijnend zijn maar soms ook heel opbeurend. Toch is en blijft het ellende wat de klok slaat. Theroux zijn literaire kennis is ongekend en hij refereert regelmatig aan oude Afrika studies en reisverslagen. Dit haalt misschien het tempo er wat uit maar geeft mooi aan hoeveel er veranderd is in al die jaren (niet zo veel, behalve dat de westerse invloeden de traditionele stammen weinig goeds heeft gebracht).

Theroux heeft duidelijk veel liefde voor het continent Afrika en het doet hem leesbaar pijn wat hij aantreft. Er is ook weinig positiefs te melden. Ook voor hem zelf, hij raakt steeds verder ontmoedigd met wat hij aantreft en moet goed zoeken naar lichtpuntjes. Daarnaast wordt hij geconfronteerd met zijn sterfelijkheid, dit is zijn laatste grote reis. En dan kan hij die ook nog eens niet afmaken. Daarnaast loopt het met verschillende mensen die hij ontmoet ook bepaald niet goed af. De situatie maakt hem richting het einde wat filosofisch, maar als lezer heb je daar wel begrip voor. Ergens gun je hem een mooier afscheid van Afrika, maar een prachtig boek is ook wat waard.

Lower River, The - Paul Theroux (2012)

Alternatieve titel: De Benedenrivier

4,0
Theroux is zeer ervaren als het aankomt op het beschrijven van reizen, landen en culturen; decennia schrijft hij hier al in zijn reisverhalen op knappe wijze over. In dit boek neemt hij deze ervaringen, vaak ook persoonlijk, mee en steekt hij zijn ideeën en meningen niet onder stoelen of banken. Best opvallend in een roman. Zeker zijn aversie tegen de hulpverlening in Afrika komt duidelijk naar voren. Deze kritische houding geeft het boek zeker wat extra diepgang, al is het als je meer van Theroux leest ook wel wat vermoeiend.
Los hiervan is het een vlot en interessant verhaal dat bovendien best spannend is. Theroux verweeft thema's als escapisme, vergankelijkheid en wanhoop mooi in het vlotte verhaal. De omgeving wordt prachtig getroffen en Hock, een vrij saai karakter, laat dan ook alle ruimte hiertoe.

Masque of Africa: Glimpses of African Belief, The - V.S. Naipaul (2010)

Alternatieve titel: Het Masker van Afrika: Impressies van Afrikaans Geloof

3,0
Toch wat teleurstellend boek. Naipaul houdt het zoals gebruikelijk qua taalgebruik simpel en is effectief met zijn woorden, wat soms wat droog overkomt. Hetzelfde geldt voor zijn verhalen; het zijn niet meer dan naar het boek gebrachte gesprekken, soms interessant, soms niet interessant, maar altijd afstandelijk. De gesprekken worden minimaal afgewisseld met ondernemingen van Naipaul zelf, bijvoorbeeld wanneer hij een medicijnman bezoekt. Hierin is Naipaul echter zo stijfjes dat het boek nooit tot leven komt.

Miguel Street - V.S. Naipaul (1959)

4,0
Een van Naipaul's eerste boeken en tevens (één van) de meest luchtige. Dit knap geschreven verhaal laat het leven op het arme Trinidad zien zonder dat het ook meer ergens treurig wordt, integendeel. Het verhaal zit vol met kleurrijke karakters die vaak op de lachspieren werken. Naipaul weet die karakters op overtuigende manier tot leven te wekken in dit bijzonder vermakelijke boek.

My Other Life - Paul Theroux (1996)

Alternatieve titel: Mijn Andere Ik

4,0
Theroux heeft dit boek geschreven in de jaren dat hij in een pijnlijke scheiding lag. Dat drukte eerder al een (boeiende) stempel op zijn boek De Gelukkige Eilanden, hier komt dat ook nadrukkelijk terug. Het sterkste gedeelte is meteen het eerste gedeelte, zijn eerste 2 verhalen (los van het intro). Theroux schijft als ware het een autobiografie is, maar het verhaal loopt als een roman. Steeds ook weer met een romantische / seksuele ontwikkeling die dikwijls met een sisser afloopt.
Ook geeft hij een mooie inkijk in de wereld van broodschrijvers en weet hij Londen mooi te beschrijven.

Na halverwege worden de verhalen iets minder, zeker het verhaal waarin hij in zijn geboorteplaats zich met wat hangjongeren in laat. Een vreemd en ook onlogisch verhaal. Het verhaal over zijn psycholoog is ook wat minder. Hij lijkt in dit stuk zijn frustratie over zijn scheiding van zich af te willen schrijven, het kwam mij wat gezocht over. Toch zijn ook die verhalen knap geschreven en steeds weer wil je weten hoe het afloopt.

Old Patagonian Express, The - Paul Theroux (1979)

Alternatieve titel: De Oude Patagonië-Express

3,5
Een wat minder reisboek van Theroux, die als altijd best vol is van zichzelf en dat hier net iets te vaak wil laten blijken. Echt interessante personages komt hij niet tegen, of hij gunt ze weinig eer, en de omgeving wordt niet echt boeiend omschreven.
Los hiervan is Theroux een voortreffelijk auteur, zeker als het aankomt op reisverhalen. De lat ligt wat dat betreft hoog. Ook hier schrijft hij vlot en is hij scherp.

Sir Vidia’s Shadow - Paul Theroux (1998)

Alternatieve titel: De Geschiedenis van een Vriendschap

4,0
Knap dat je een autobiografie maakt dat enkel en alleen over de relatie tussen twee schrijvers gaat, bovendien 376 pagina's telt en nooit verveelt. Theroux maakt natuurlijk veel mee op zijn reizen, maar ook in de vriendschap met de excentrieke V.S. Naipaul maakt hij van alles mee.

In zijn jonge jaren gaat hij er mee op avontuur in Afrika, duidelijk in de rol van leerling. Later wordt de vriendschap volwassener, zeker wanneer ook Theroux een succesvol schrijver wordt. Naipaul blijft Theroux (en de rest van de wereld) als zijn mindere beschouwen, wat Theroux door zijn bewondering voor Naipaul door zijn vingers ziet.

Je moet Theroux erop vertrouwen dat hetgeen hij schrijft over Naipaul klopt (eigenwijs, hatelijk, gierig, narcistisch, vrouwonvriendelijk). Theroux blijft met een zekere respect over hem schrijven, wat Naipaul een boeiend persoon maakt. Hun relatie, met alle gebreken, doorstaat ogenschijnlijk alles. Veranderingen op persoonlijk vlak, verhuizingen, succes en faam, drukke agenda's; ze vinden elkaar steeds weer. Je vraagt je af waar vriendschap op gebaseerd is / kan zijn. Zeker als het geen liefde is, is het dan misschien adoratie of misbruik maken van iemand? Dit loopt als thema subtiel door het verhaal.

Uiteindelijk loopt het spaak. Voor het gevoel onnodig, al gaat het denk ik meestal zo met vriendschappen. Theroux laat zich op het einde kennen. Van respect is geen sprake meer, des te mooier dat hij tot dat moment het wel op heeft kunnen brengen om een mooie inkijk (zonder te bashen) te geven in de vriendschap tussen twee kleurrijke schrijvers.