menu

Hier kun je zien welke berichten DMF als persoonlijke mening of recensie heeft gemarkeerd.

11/22/63 - Stephen King (2011)

Alternatieve titel: 22-11-1963

4,5
DMF
11/22/63 is een even ambitieus als gewaagd project van Stephen King. Het hele aspect van tijdreizen zit natuurlijk vol met valkuilen, maar ook de moord op John F. Kennedy is een bijzonder link onderwerp. Nu, bijna vijftig jaar na dato, is de wond niet vers meer, maar zoals King al meermaals vertelde, is de moord op Kennedy het '9/11' van zijn generatie. Al in 1972 deed King een poging om dit verhaal op poten te zetten, maar de research kostte teveel tijd in combinatie met zijn fulltime baan.
Nu, bijna veertig jaar later, ligt het boek dan toch in de winkels. Het is opnieuw een prachtig boek in verschillende opzichten. Het verhaal is fantastisch en meeslepend, maar de mensen achter US hardcovereditie (King moet je echt in het Engels lezen) verdienen ook een pluim. De dustjacket van dat boek is gemaakt van een wat ouder papier, wat direct het gevoel geeft dat je iets 'ouds' in handen hebt. Dat past dus precies bij de setting van het boek, dat zich afspeelt in de jaren vijftig en zestig. Ook de omslag is erg mooi. Op de voorkant van de stofomslag staat het nieuwsbericht over de dood van Kennedy; op de achterkant staat het nieuwsbericht zoals het zou kunnen zijn wanneer Kennedy gered zou worden.

Maar of dat ook gaat gebeuren, kom je niet zo snel te weten. King levert op zijn oude dag weer ruim achthonderd pagina's af. Een bijzondere prestatie: twee jaar geleden schreef hij een boek dat zelfs nog iets dikker was (Under the Dome) en sindsdien werkt hij aan 11/22/63. Een boek dat absurd veel research vraagt, maar dat weerhield King er niet van om de verhalenbundel Full Dark, No Stars (2010) te schrijven; eerder dit jaar Blockade Billy te publiceren en met Under the Weather, Herman Wouk Is Still Alive, The Little Green God Of Agony, The Dune en Mile 81 (aanrader!) nog eens vijf short stories te schrijven. En alsof er nog niet genoeg tijd in 11/22/63 zat, zijn inmiddels de manuscripten van The Dark Tower VIII: The Wind Through The Keyhole (om en nabij de driehonderd pagina's) en Dr. Sleep (vervolg op The Shining; een manuscript van meer dan vijfhonderd pagina's) af.
En ondertussen kreeg de queeste van Jake Epping, hoofdpersoon in 11/22/63, langzaam maar zeker vorm. Gelukkig maar, want ook in dit boek weet King weer prachtige personages naast Jake te zetten en een meeslepend verhaal te creëren. Jake is een leraar op een speciale school waar hij oudere mensen helpt. Op een dag krijgt hij een essay vol met spelfouten onder zijn neus. Tussen de fouten door staat er echter wel een ontroerend verhaal op papier: leerling Harry zag tijdens Halloween zijn vader de rest van zijn familie afslachten. Het raakt Jake, die deze gebeurtenis - die Harry voor het leven tekende - graag zou veranderen.

Wonder boven wonder krijgt hij daar de kans nog toe ook. Al Templeton, een goede vriend van Jake, heeft een 'rabbit hole' in zijn restaurant. Op de een of andere manier weet hij Jake te overtuigen om in dat hol te stappen en eens een kijkje te nemen: het gat komt uit in Lisbon Falls, 1958; nog geruime tijd voor het moment waarop de vader van Harry zijn familie uit de weg ruimt. En al helemaal geruime tijd voor het moment waarop Lee Oswald de trekker overhaalt en de koers van de Amerikaanse geschiedenis drastisch veranderde. Twee zaken die Jake kan stoppen, maar waar hij in eerste instantie niet om staat te springen.
Toch weet Al Jake over te halen om de uitdaging aan te gaan. Al betaalt daar wel een hoge prijs voor, maar hij wil er alles aan doen om de moord JFK te voorkomen. Jake stapt opnieuw het hol in en dan begint het verhaal voor Jake (of George Amberson; zijn 'nieuwe identiteit') echt.
Nadat Jake zich de nodige tijd verbaast over het leven (en de prijzen) van Lisbon Falls '58 (biertje tien cent, nieuwe auto een paar honderd dollar), gaat hij door naar Derry. Een ieder die regelmatig iets van King leest zal dat plaatsje kennen; zeker wanneer het over het Derry van 1958 gaat. Dat was immers de setting waar de beroemde Pennywise zijn slachtoffers maakte in It. Ik vond het erg verrassend, maar vooral leuk, om naar die plaats terug te keren. Weinig verrassend keren ook een aantal oude personages uit It terug, maar zij spelen verder een minimale rol. Toch schept dit weer dat heerlijk herkenbare King-sfeertje, waardoor ik erg snel door het gedeelte in Derry heen was. De verwachte verwijzingen naar de gebeurtenissen in Derry brachten regelmatig een lach op mijn gezicht: "There’s people who say it was some vag who’s since moved on. Other folks say he was a local who dressed up like a clown to keep from being recognized."

Maar Jake heeft natuurlijk een taak in Derry: hij wil voorkomen dat Harry zijn essay in 2011 zou schrijven. Jake verzint een plan en opeens wordt het boek een ordinaire pageturner, waarbij de vraag rijst of het verleden hardnekkig is of dat Jake het toch voor elkaar krijgt om heden en verleden te manipuleren. De sfeer zit er zoals altijd weer lekker in en dat beeld wordt ook niet anders als Jake uit Derry vertrekt om naar Texas af te reizen. Daar, in Dallas, zal enkele jaren later een jongeman op de zesde verdieping van The Texas School Book Depository, een kogel in het hoofd van de president jagen. Zo ver is het echter nog lang niet, want er komt iets anders op Jake's pad.
Het pad van Jake kruist met dat van Sadie Dunhill, een bibliothecaresse die uit een lastige situatie komt. Van het een komt het ander en opeens focust het boek zich op een prachtig, maar soms iets te langdradig, liefdesverhaal. Zoals wel vaker maakt King de nodige uitstapjes die niet direct een connectie de plot van het verhaal hebben; meestal kan ik dat wel waarderen, maar nu was dat iets minder het geval. Gelukkig is ook Sadie een goed uitgewerkt karakter, maar ik vond andere zaken in het boek over het algemeen interessanter. Zo maakte Lee Oswald zijn opwachting in Amerika en begon hij langzaam zijn plannetjes uit te werken. Dit zorgt voor een tweespalt in Jake's leven: enerzijds heeft hij een woning nabij Lee die in de gaten gehouden moet worden, anderzijds is er Sadie die in een lastige situatie ziet. Een interessant uitgangspunt, maar King springt me niet iets te vaak van genre naar genre, waardoor ik er niet zo lekker in zat als het begin.

Het duurt daarnaast allemaal net iets te lang voor mijn gevoel, maar de weg naar de climax wordt gelukkig zeker niet te laat ingezet. De meest kritieke vraag staat nog open: gaat Jake Lee Harvey Oswald stoppen of werkt het verleden hem tegen? Er zijn veel complottheorieën, maar die verwerpt King eigenlijk al vrij snel. Toch blijven ze heerlijk door het boek zweven omdat niemand met zekerheid kan zeggen of Oswald de enige schutter was, wat de situatie voor Jake complex maakt. Een aantal plottwists maken de opdracht van Jake bovendien niet altijd gemakkelijker, waardoor de spanning er goed in blijft zitten. De vraag krijgt gelukkig ook een goed antwoord, want in mijn ogen steekt het einde (dat in feite nog best lang is) erg goed in elkaar. King sleept er niets aan de haren bij en het blijft allemaal keurig binnen de lijnen, in tegenstelling tot een aantal andere verhalen. Het einde is aan de pesterige kant, maar ik mag dat wel zolang dat goed gebracht is en dat blijkt absoluut het geval te zijn. Ik vond het daarom ook jammer het boek opzij te moeten leggen, maar gelukkig liggen er nog genoeg nieuwe King's in het vooruitzicht. Kom maar op.

11/22/63 is opnieuw een teken van King's vakmanschap. IJzersterke personages maken een goed plot waarin duidelijk veel tijd is gestoken. In het middenstuk wissel King net wat te vaak van genre, waardoor de meeslependheid tijdelijk verdwijnt. Het einde maakt dit zonder twijfel meer dan goed. Uiteindelijk is het een historische roman met een liefdesplot en een aantal thrillerelementen; het boek valt niet echt onder te delen in een vastomlijnd kader, maar is echt een aanrader voor iedereen die de bovenstaande verhaallijnen kan waarderen.

* * * * ½

24/7 - Jim Brown (2001)

Alternatieve titel: Dood Show

2,0
DMF
Dit was een beetje een impulsieve aankoop; de flaptekst beloofde veel goeds en ik was erg benieuwd wat Jim Brown daarvan wist te bakken. Dat was helaas weinig bijzonder.

Ik had gehoopt dat het boek zich vrijwel volledig op het eiland af zou spelen, maar dat was bepaald niet het geval. Brown haalt er allerlei andere zaken bij en neemt daarmee wel erg veel hooi op zijn vork. Juist de problemen op het eiland waren interessant: wat zou er gebeuren met de persoonlijke opdrachten? Hoe gaan de personen met elkaar om? Het spel op leven en dood is an sich al een prachtig uitgangspunt natuurlijk, maar Brown ziet de problemen op Vassa eiland als een wereldprobleem. Een omhooggevallen reporter gaat vervolgens een complot aantonen en tegelijkertijd de overgebleven eilandbewoners redden. Juist. Een professor wil dit dwarsbomen en toch ook weer niet. Het rommelt aan alle kanten en de onrealistische wending had het verhaal helemaal niet nodig.
En dat terwijl de passages op het eiland wel degelijk aardig in elkaar staken. Brown had de tijd die hij nu stopte in randzaken beter kunnen investeren in de verhoudingen tussen de personages. Het idee van overleven of sterven is oeroud, maar Brown gaf hier nog een leuke draai aan door het publiek te laten stemmen en de personages te infecteren met een gemanipuleerd Ebola-virus. Op het eiland viel er dus genoeg te beleven, maar Brown rauscht daar veel te snel doorheen. Doodzonde.
De naïeve keuzes van de personages en de vele toevalligheden (zeker op het einde) begonnen gaandeweg ook steeds meer te storen. De climax is nogal over-de-top, maar dat was wel te voorspellen als je de plotontwikkelingen analyseert.
Toch was het nog wel aardig spannend allemaal en de persoonlijke tests die enkele personages moesten doorstaan vaak nog heel aardig. Jammer dat het er zo weinig waren.

Dood Show heeft een heel interessant en spannend uitgangspunt, maar Brown kiest helemaal de verkeerde weg en laat het verhaal beetje bij beetje ontsporen. De spanning en vaart zaten er nog wel enigszins in, maar daarmee kan Brown de schade echt niet meer herstellen. Zonde.

* *

30 Days of Night - Tim Lebbon (2007)

4,5
DMF
Naar dit soort verhalen kijk ik altijd heel erg uit: een afgelegen plek, een gebeurtenis die niet loopt zoals het moet lopen en het verhaal gaat van kwaad tot erger. Doorgaans heerlijk leesvoer op een vrije dag, al zijn er regelmatig verhalen die heel leuk klinken maar qua uitwerking bijzonder tegenvallen. 30 Days of Night valt zeker niet in die groep.

Het is lastig om iemand de credits voor dit verhaal te geven. Ben Templesmith en Steve Niles creëerden een comic terwijl laatstgenoemde samen met Stuart Beattie en Brian Nelson verantwoordelijk was voor de screenplay. Duidelijk is wel dat auteur Tim Lebbon dit alles erg goed aan elkaar heeft geschreven. Zijn stijl is vrij sober en degelijk, maar het leest prettig weg.
Het verhaal is in feite een aaneenschakeling van spanning en heel veel mystiek. Dat start vanaf pagina één en op pagina 325 is er wat dat betreft weinig veranderd. De komst van een 'Stranger' in het afgelegen Barrow heeft nogal wat invloed. Mobiele telefoons verdwijnen, sledehonden worden omgelegd en zelfs een helikopter wordt vernield. Het lijkt er dus op dat iets of iemand niet wil hebben dat de bevolking van Barrow vertrekt tijdens de jaarlijkse inval van de duisternis, die liefst een maand aan weet te houden.

Wie de hoofdverantwoordelijken voor deze gebeurtenissen zijn, wordt al vrij rap duidelijk. Waar zij vandaan komen en vooral wát zij nou zijn, dat laat vrij lang op zich wachten. Duidelijk is wel dat heel Barrow (althans, dat wat daar van over blijft...) in rep en roer is. Het verhaal focust zich vervolgens op een klein groepje overlevers die in een zolderkamertje verscholen zitten en de jagers buiten willen houden. Op en top suspense, mede doordat zij niet weten wat hun belagers wel en niet kunnen. Kunnen ze beter zien, ruiken, horen of zijn ze tot andere bijzondere dingen in staat? Bij elk geluidje dat Lebbon beschrijft zit je als lezer op het puntje van je stoel. Ongelooflijk spannend! Daarnaast vraag je je als lezer af of er nog meer overlevenden zijn en hoe zij de belagers (hoeveel zijn dat er eigenlijk?) van zich af weten te houden.
Ondanks dat het verhaal zich lang in één ruimte afspeelt wordt het dus nimmer saai. De personages zelf zijn niet bijster interessant, maar er zat zowaar geen personage tussen waar ik mij groen en geel aan ergerde. De keuzes die zij maakten waren, op een enkele uitzondering na, ook niet bijzonder ridicuul. Je verplaatst je als lezer toch al gauw in zo'n personage en bedenkt wat je zelf in zo'n benarde situatie zou doen.

Langzaam maar zeker verstrijken de dagen voor de overlevenden en de keuzes die zij maken worden met de minuut belangrijker: elke keus brengt risico met zich mee en de kans dat één van hen de tocht niet zal overleven. Bloedvergieten zijn uiteraard onlosmakelijk verbonden aan dit verhaal, maar het valt qua gore allemaal heel erg mee. De plot speelt gelukkig meer in op je onderbuikgevoelens dan op je sterke maag.
Er gebeurt tijdens de lange maand meer dan genoeg en het tempo zit er flink in. De poging om door middel van een half liefdesplotje nog wat rust in het geheel te bouwen, kon ik niet echt waarderen, maar het is vele malen beroerder gedaan.
Dat liefdesplotje speelt me alleen een iets te prominente rol bij het einde, wat ik als tweede kleine minpuntje wil beschouwen. Dat had een iets te hoog 'kijk-mij-eens-held-zijn' gehalte en kwam nogal abrupt en enigszins geforceerd. Dat zie je echter vrijwel altijd bij verhalen die lang op een dosis suspense teren. Het blijkt lastig daar een goed einde aan te breien, maar de weg naar het einde toe is voor mij belangrijker dan het einde zelf.

30 Days of Night is een geweldige thriller/horror die je echt in deze tijd van het jaar moet lezen. Met twintig centimeter sneeuw in delen van Nederland zouden de inwoners van Barrow dolblij zijn. Voor de liefhebbers van bloedstollend spannende verhalen is dit boek veel meer dan een aanrader: dit is echt een must!

* * * * ½

30 Days of Night: Rumors of the Undead - Steve Niles en Jeff Mariotte (2006)

3,0
DMF
De novelisatie van de film 30 Days of Night, geschreven door Tim Lebbon, was voor mij misschien wel de grootste leesverrassing van het vorige jaar. Na wat speurwerk kwam ik er achter dat er nog een aantal delen zijn die doorgaan op de novelisatie en 30 Days of Night: Rumors of the Undead is daar de start van. Zoals verwacht haalt dit boek in de verste verte niet het niveau van de novelisatie, maar het is leuk om 'm eens gelezen te hebben.

Het verhaal heeft ook een totaal andere insteek. Waar Tim Lebbon zich in 30 Days of Night focuste op de inwoners van Barrow die zich dertig dagen zonder zonlicht moesten zien te redden, gaan Steve Niles en Jeff Mariotte verder met een nieuw personage: FBI-agent Andy Gray heeft interesse in het verhaal van Stella Oleson (die in dit boek opeens Stella Olemaun heet, verschil tussen de comics en de film wellicht?) en komt langzaam maar zeker op het spoor van iets verschrikkelijks. Stella is één van de overlevenden van de gebeurtenissen in 30 Days of Night en heeft inmiddels een boek gepubliceerd over de gebeurtenissen. Dankzij allerlei rare toevalligheden en onmogelijkheden, gelooft niemand haar verhaal en staat het boek dus te boek als fictie. Gray denkt echter wel beter te weten nadat zijn collega Paul Norris voor zijn ogen veranderd in een afzichtelijk wezen. Gray begint een zoektocht naar alles wat verband kan houden met de gebeurtenissen in Barrow. De eerste 250 pagina's zijn eigenlijk gewoon een vrij doorsnee thriller, ware het niet dat Gray op zoek is naar wezens die niet in de doorsnee thriller zullen voorkomen. Uiteraard wordt ook Gray niet geloofd en zo ontwikkelt het verhaal zich beetje bij beetje. Gray is best een aardig karakter en zijn zoektocht naar de waarheid is aardig om te volgen, zeker omdat ook klassiekers als Dracula (Bram Stoker) en 'Salem's Lot (Stephen King) aangehaald worden in de zoektocht van Gray. Ook enkele fragmenten uit het fictieve boek van Stella worden aangehaald, al stroken die niet met de gebeurtenissen zoals Tim Lebbon die beschreef, al zou dat ook hier wel komen door het verschil tussen film en comics, denk ik.
De plot rammelt echter wel aan alle kanten en het aantal toevalligheden is aan de hoge kant, maar bij dit soort pulpachtige verhalen wil ik daar best enigszins doorheen prikken en houd ik daar rekening mee. Het is hier en daar echter wel wat aan de rommelige kant met dagboekfragmenten en de plot van Paul Norris die door de hoofdlijn van het verhaal lopen. Daarnaast is het met vlagen ook enigszins langdradig en zijn er wat veel overbodige beschrijvingen. Het interesseert me namelijk niet zo heel veel of iemand een propje naast of in een prullenbak gooit en hoe het eten opgediend wordt. Het duurt ook wat lang totdat er echt wat actie komt, al wordt het vanaf de passage waarbij Gray op zichzelf aangewezen is wel steeds leuker.

Uiteindelijk komt alles uiteraard terecht op de plaats waar het begon: Barrow wordt op het einde nog met een bezoekje vereerd en de climax speelt zich daar ook af. Ook hier is het allemaal best aardig en leuk om te lezen, maar nergens echt bijzonder. De vampiers zorgen niet voor dezelfde dreiging als in 30 Days of Night en de zoektocht van Gray is gewoon minder interessant dan de inwoners die als ratten in de val zitten. Dat er ook af en toe vanuit het vampier perspectief werd verteld was best aardig, maar de wezens hadden gerust wat mystieker mogen blijven. Het is wel een beetje over de top allemaal, al had ik dat eigenlijk ook wel een beetje verwacht.

30 Days of Night: Rumors of the Undead gaat een totaal andere kant op dan Tim Lebbon's 30 Days of Night. Dit boek is allemaal net even wat minder: niet zo spannend, niet zo meeslepend en simpelweg niet zo goed als 30 Days of Night. Leuk om het een keer te lezen is het wel. Niles en Mariotte leveren gewoon een degelijk boek af. Het wordt nergens echt bijzonder en steekt zeker niet de kop boven het maaiveld uit, maar voor de liefhebber kan het geen kwaad om dit boek eens erbij te pakken. Ondanks dat de vaart niet erg hoog was, had ik wel de drang om door te lezen. Over een tijdje lees ik vast nog wel eens het vervolgdeel hierop.

* * *