Die relatie vond ik enigszins oppervlakkig en weinig verrassend, en daarom ook niet ontroerend, maar dat neemt niet weg dat Brijs in de vorm van dit boek een prima debuut heeft afgeleverd.

Het eerste hoofdstuk zet meteen de toon, die vooral nuchter en droogkomisch van aard is. Een foetus wordt beschreven als een weldenkend wezen met een duidelijke eigen mening. Erg grappig, en vooral behoorlijk uniek.

Wat volgt doet daar weinig voor onder. De gedachtegang van de enorme kleuter is leuk om te volgen, en dan met name de beschrijving van alledaagse voorwerpen. Hetgeen wij als een baard kennen wordt ”de ander droeg donkerkleurige haren in het gezicht” en een beugel wordt “aan haar tanden waren zilveren blokjes vastgevroren”. Zoiets kan makkelijk vervallen in een goedkoop stijlmiddel, maar Brijs weet dit goed te beheersen door perfect te doseren en timen.

Bovendien kakt het verhaal geen moment in. Het einde komt precies op tijd en is ontstoken van alle franje en opsmuk. Eenvoudig en juist daarom zo mooi.

Ik sluit me aan bij erCee wat betreft het stilistische. Ook ik vond bepaalde zinnen absoluut niet lekker lopen, maar verder heb ik weinig te klagen.

Er gebeurt vrij weinig en de dialogen zijn schaars, maar het hoofdpersonage is boeiend genoeg om de verveling geen moment toe te laten slaan.

”Ik heb er toch niet om gevráágd geboren te worden! Ik zie mezelf ervoor aan daar dan spontaan hartelijk op te antwoorden: Ook toevallig! Laat mij nu ook niet om jouw geboorte hebben gevraagd. Van mij had je gerust geaborteerd mogen worden!”

Dat vind ik leuk – zoals diezelfde hoofdpersoon zou zeggen.

Veel van de tekst wordt gevuld met anekdotes, metaforen, vergelijkingen en meer van dat. Voorbeeldje:

“Rondjes lopend zoals de oorlogsmisdadiger Albert Speer, Hitlers lieveling, in het binnentuintje van de Spandaugevangenis in Berlijn, - twintig jaar lang rondjes lopen, zoals ik door dit bos, hij telde zijn voetstappen zoals ik bomen en berekende dat hij, al kwam hij niet uit dat schrale tuintje weg, driekwart van de wereld te voet had afgelegd.”

Of de verwijzing naar (het m.i. niet zo geweldige) Third Man:

“(…) Oostenrijkse kitschmuziek, waar nu een citer in meedeed, bekend van die film met Orson Welles in de riolen van deze Donaustad.

Zulke beschrijvingen zorgen ervoor dat het drama niet teveel de overhand krijgt en dat het boek niet stroef leest. Mijn algemene indruk is dan ook positief.

Plot en setting spraken mij op voorhand allerminst aan, maar uiteindelijk heeft dit boek me toch enigszins weten mee te slepen.

Japin wekt de indruk goed geïnformeerd met dit verhaal te zijn begonnen, levert levensechte personages en situaties, en combineert dit alles met literaire vertelkracht – zowel in de vorm van een kadervertelling die werkt als in de vorm van treffende uitspraken.

Die zijn mooi en eenvoudig, maar ook in staat de lezer tot enige overpeinzing te verleiden. ErCee wijst hier al op, komt ook met een sterk voorbeeld, en hier volgt nog zo’n uitspraak:

”Niets valt meer op dan iemand die zich in bochten wringt in de hoop zich aan te passen aan iets wat hij niet is.”

O zo waar.

In het boek wordt relatief weinig vrolijkheid tentoongespreid. Langzaam maar zeker wordt de teloorgang van een innemend meisje uit de doeken gedaan. Er zijn luchtige stukken en zelfs komische elementen – de Amerikaan en Fransman die met elkaar bekvechten bijvoorbeeld – maar ik kan me goed voorstellen dat veel lezers zich vooral zullen verbijten. Des te knapper dat de boel nooit volledig over de top gaat, ook al zie je af en toe de pathetiek van de dialogen afdruipen.

Gevoel, hoop, innerlijk, liefde, onschuld, passie, rede, uiterlijk, verlangen, vernedering – en nog veel meer. Ja, dit boek heeft genoeg te bieden.