menu

Hier kun je zien welke berichten Haveaniceday als persoonlijke mening of recensie heeft gemarkeerd.

Alice's Adventures in Wonderland - Lewis Carroll (1865)

Alternatieve titel: Alice in Wonderland

2,5
Een bizar boekje: het gebrek aan rode draad of überhaupt enige logica sluit perfect aan bij hoe dromen doorgaans werken. De vingeroefening van een creatieve geest. Maar in boekvorm? Niet echt.

De geannoteerde versie van Wordsworth Classics geeft een aantal leuke wetenswaardigheden. Bijvoorbeeld de omgestoten bak juryleden, die haar doet denken aan een door haar eerder omgestoten vissenkom, of het feit dat niet alleen Alice maar ook hijzelf en Alice's zusjes er in meerdere gedaantes in voorkomen. Dat het boekje verregaande invloed op de meer hedendaagse literatuur heeft wil ik graag aannemen, maar ik kan me zo snel geen door mij gelezen boeken herinneren waarin gerefereerd wordt naar concepten gepresenteerd in dit boekje. Of ben ik wat vergeten?

Vooral leuk verzonnen dus, maar nergens echt aangrijpend. Een prima kinderboekje, ongetwijfeld, maar intrinsiek weinig spannend.

Anekdotes uit een Zijstraat - J. Bernlef (1978)

2,0
Bernlef kan goed schrijven - Hersenschimmen, Publiek Geheim. Maar dit boekje - een van z'n eerdere - kan zich daar niet geheel onder scharen. Bernlefs meest kenmerkende element: het hebben van een gebrek je te kunnen uiten komt veelvuldig voor, maar nog niet zo goed uitgewerkt. De verhalen zijn leuk, maar nooit word je meegesleept in de tragiek en grauwheid van "de leegte die een man ondervindt die pas weduwnaar geworden (..) is". Duidelijk was hij nog aan het zoeken.
Er zijn betere verhalenbundels, er zijn betere Bernlef-werken.

Bij Nader Inzien - J.J. Voskuil (1963)

4,0
Een interessant boek. De diepgang en breedte die bereikt wordt bij de beschrijvingen van alledaagse bezigheden in de vroege jaren 50 is ongeëvenaard: Voskuil schrijft lang zonder langdradig te worden, ondanks dat ik het me soms ontbrak aan inlevingsvermogen wat betreft (de reacties op) de standpunten en meningen van de verschillende hoofdpersonen.
De vele actieve discussies veranderen langzaam maar zeker in briefcontact waarin de standvastigheid van met name Paul en Maarten onverminderd aanwezig blijft. Het zijn dan ook voornamelijk deze personen en hun eega's die na blijven klinken wanneer het boek uit is, wat een onbestemd gevoel nalaat: waarom horen we niets meer van Hans? Wat is er gebeurd met Hettie, en hoe staat het eigenlijk met de studie van Maarten? "Het Bureau" kan daar ook geen uitsluitsel over geven. Wellicht wordt dat belicht in "Binnen de huid"?

4*

Canapé Rouge, Le - Michèle Lesbre (2007)

Alternatieve titel: De Rode Canapé

3,5
Doordat het geheel vanuit de hoofdpersoon, en zonder dialogen opgeschreven is, heeft het geheel een beschrijvend karakter. Mooie zinnen vervoeren de lezer van begin tot eind. Centraal staan niet zozeer de reis of Clémence, maar Anne zelf, haar gedachten. Hoewel ze geen duidelijke ontwikkeling doormaakt - maar, hoe zou het ook in 148 pagina's - zijn de veranderende omgeving (Rusland, de kamer van Clémence, de kade van de Seine) en gebeurtenissen (de verdwijning van Gyl, het overlijden van Clémence) voldoende om de aandacht vast te houden.

Er blijven vragen over (waar is Gyl?, wat was de relatie tussen Anne en hem?) die wederom draaien rond Anne. De lezer komt veel door haar te weten, niet zozeer over haarzelf, maar door haar observaties en overpeinzingen.

Dit Is Jouw Huis - Maartje Wortel (2009)

2,5
In februari 2011 was ze in Leiden op het Stukafest om onder andere het verhaal Daar is de hond voor te lezen. Enthousiast door de droge toon van zowel het verhaal als haar voordracht, heb ik me na 2 jaar eindelijk aan haar eerste bundel gezet. En droog is ze nog steeds, maar helaas niet altijd even sterk. Wisselvalligheid is inderdaad een passende term, met Scrabble & Boodschappen doen als uitgesproken favorieten.

Helaas valt het me verder wel wat tegen. Waarom? Ik weet het niet. Het staccato van de zinnen begint na een aantal verhalen wat te vervelen, maar, aangezien mijn favorieten niet bepaald de openers zijn van het boekje, kan dat niet de enige factor zijn. Misschien is het de ongrijpbaarheid van de personages. De oude man respectievelijk dokter in beide favoriete verhalen begrijp ik. Ze zijn redelijk, in een redelijke wereld. Maar dat geldt evenwel voor bijvoorbeeld Bermuda. Het zal wel aankomen op smaak, persoonlijke voorkeur.

Ik heb het met plezier gelezen, maar nergens met spanning of medeleven de bladzij omgeslagen.

Ellendige Nietsnut en Andere Verhalen, Een - Remco Campert (1960)

2,5
Wel leuke verhaaltjes, met soms goede woordspelingen. Schrijfstijl is luchtig en eenvoudig. Het titelverhaal is ook gelijk het hoogtepunt. Vermakelijk, maar weinig beklijvend.

Herinneringen van een Engelbewaarder - Willem Frederik Hermans (1971)

4,0
Geestige, défaitistische hoofdpersoon, gaat met de stroom van het leven mee. Het goed en kwaad speelt met Alberegt, in vrij letterlijke zin.
De luchtigheid waarmee de eerste oorlogsdagen worden beleefd, maken het des te dreigender - zeker met de huidige kennis, dat het niet in twee weken over was.

Maar toch, de opmerkingen hierboven doen me denken dat ik - wetende dat ik dit een goed boek vind - toch meer Hermans moet gaan lezen.

Hoffman's Honger - Leon de Winter (1990)

2,5
De focus rond verschillende personages geeft een leuk kijkje achter de schermen van het gebeurde rond hoofdpersoon Felix. Maar, eigenlijk zijn de kleine 300 pagina's net te weinig om 3 personen voldoende door te lichten. Na een prima opbouw kwam het slot komt me dan ook een beetje vervreemdend voor. En dan heb je natuurlijk nog Spinoza die overal doorheen wandelt: had ook beter gekund.

James Worthy - James Worthy (2011)

3,5
Worthy doet denken aan Brusselmans - en juist op dat moment wordt hij gebeld: "Spreek ik met Herman Brusselmans? De onbetwiste befkoning van de Benelux? Uw techniek is gedateerd en walgelijk conservatief. Ik ben zojuist klaargekomen op de tong van James Worthy, de verlosser." Daarmee is de toon gezet, voortgezet. Deze ode aan de liefde is doorspekt met platheden, aaneengeregen door oneliners en aangevuld met uitgebreidere - soms humorvolle - woordspelingen. Hij springt van de hak op de tak maar uiteindelijk draait het maar om één ding: "Ik weet nog de eerste keer dat ik je zag. In de tram. In openbare vervoering. Je was een ongeëvenaarde oceaan vol mooiigheid. Je reisde niet, je was aanbidders aan het verzamelen." Polly.

Het leest makkelijk weg en is hiermee eenvoudig vermaak - in negatieve zin! Sterker nog, hoewel ik met Brusselmans (nog) niet veel ervaring heb, vind ik het wél prettiger lezen.

Kleine Blonde Dood, De - Boudewijn Büch (1985)

4,0
Terwijl zijn vader zijn oorlogstrauma’s op zijn gezin uitleeft, heeft Boudewijn geen idee wat er gaande is. Iets met Duitsland, ja. Het onberekenbare gedrag van zijn vader brengt hem weinig goeds, en hoewel zijn vader het soms goed bedoelt, is er maar de minste aanleiding nodig om hem uit balans te brengen. Boudewijn erft dat. Maar juist op het moment dat hij stabiliserende is, slaat het noodlot toe. Een relaas van vader en zoon, en hoe de tijd dingen vervormt, meeneemt, achterlaat of juist naar voren schuift.

Büch is nergens groots of prozaïsch, maar schrijft meeslepend. Aangrijpend wordt hier het verhaal verteld van een jongen die in zijn onvolmaakte jeugd een basis vindt voor (een even) onvolmaakt ouderschap. Een tragedie pur sang.

Leven uit een Dag, Het - A.F.Th. van der Heijden (1988)

3,0
Natuurlijk, de afvlakking wordt mooi in beeld gebracht middels een hoofdstuk volledig gewijd aan seks zonder echte emotie. Maar, 'afvlakking' impliceert een proces, en dat is juist het afwezige. Op een gegeven moment constateert Benny wel dat zijn zoektocht een in steeds toenemende mate een passieve onderneming geworden is, maar deze afvlakking als zodanig heeft wat mij betreft ook te weinig lucht gekregen.
Naast de inleiding tot aan het moment van wakker worden na elektrocutie, vond ik onverwacht mooi nog het kortstondige samenzijn met Gini: "Haar stem was al een echo op het moment van spreken. 'Benny, ik was er niet helemaal bij. Het spijt me.'"

Marte Jacobs - Tim Krabbé (2007)

4,0
De mystiek rondom Marte vormt de rode draad. Wanneer zullen ze elkaar weer tegenkomen, onder welke omstandigheden? Wat zal er gebeuren? Of: zál er überhaupt iets gebeuren? Bij elke nieuwe ontmoeting verwacht je een plotwending in het voordeel van Emile - tegen beter weten in.

De gedeeltelijke onthullingen aan het eind geven het geheel weer een nieuwe impuls. En dan natuurlijk de openbaring van Emile:
"Hij had gedacht dat de goden hém hadden aangeraakt (...) [m]aar ze ze hadden Marte en hem samen aangeraakt, om samen iets te zijn."

Meneer Visser's Hellevaart - Simon Vestdijk (1936)

2,5
Ongelooflijk hoe de lezer in dit verhaal voor de gek gehouden wordt: waar wordt de werkelijkheid fantasie? En waar niet?
Zoals Berend al zei: het eerste 3e van het boek behoeft wat doorzettingsvermogen. Het verhaal springt - voornamelijk hier - van de hak op de tak: wellicht wel de charme, maar míj kostte het vinden van een lijn teveel moeite. Desalniettemin zijn de ideeën achter dit verhaal erg goed bedacht (Ik heb geloof ik nog nooit op zulk een schaal dromen met de werkelijkheid verhaspeld zien worden in een boek. Én de levensinstelling van meneer Visser uiteraard: fenomenaal).

Helaas, wegens het oncomfortabele eerste deel toch net geen 3*

Nineteen Eighty-Four - George Orwell (1949)

Alternatieve titel: 1984

4,0
Het mooie aan dit boek is dat de hoofdpersoon de dans niet ontspringt, door als 1 van de gelukkigen niet opgemerkt te worden door de Partij in z'n rebellie. Indrukwekkend is ook het verloop: op de achterflap van mijn boek staat "... an imaginary world that is completely convincing, from the first sentence to the last four words". Deze laatste 4 woorden - "He loved Big Brother" - zetten je vooral aan het denken wanneer je het standpunt van Winston in het begin van het boek kent...
Enig minpuntje is het lange stuk tekst uit the book: op zichzelf wel interessant, maar de wereld door de ogen van Winston is toch een stuk boeiender.

Nooit Meer Slapen - Willem Frederik Hermans (1966)

3,5
Fenomenaal, zoals Alfred overmatig probeert te verklaren waarom hij continu de volle wind van voren krijgt:
"Nummedal moet vergeten geweest zijn dat ik zou komen (...) [E]n Hvalbiff wist mijn adres niet, kon mij dus niet waarschuwen. (...) Oftedahl tenslotte, Oftedahl had er helemaal niets mee te maken. (...) Ik heb niet het recht hem iets te verwijten, hij is heel vriendelijk geweest... voor zover mij bekend..."

En wat denken jullie: werd de (onverklaarde) afwijking van het kompas van Alfred misschien veroorzaakt door een meteoriet die hij ironisch genoeg ook nog over het hoofd ziet? Het zou zo mooi zijn...

Desalniettemin kan ik me niet vinden in de vermeende geweldigheid van het boek: ja, het is bijkans komisch, en ja, de geologie is een weinig besproken onderwerp in literatuur. Maar toch... De karakters veranderen nauwelijks en de scenes met de Amerikaanse vrouw (bijvoorbeeld) voegen mijns inziens ook niet zoveel toe.. 3.5*

One Foot Wrong - Sofie Laguna (2008)

Alternatieve titel: Één Voet Verkeerd

4,0
De omschrijving zoals die hierboven staat doet geenszins recht aan het boek. De vertelstijl laat veel meer in het midden, zoals bijvoorbeeld wat Hester mankeert. Natuurlijk is haar opvoeding zelfs niet zoals je je ergste vijand zou wensen, maar is ze wel helemaal 100%? Of is alles toe te schrijven op het simpelweg missen van het kader van 'de normaal'? Fascinerend, zoals de schrijver de huid van het getroubleerde meisje binnen weet te dringen.

Ik heb nog nooit zoiets gelezen, alleen daarom was het al de moeite waard. Ingrijpend, weerzinwekkend, stuitend.

Op de Hoogte - Christophe Van Gerrewey (2012)

2,5
Met veel mooie woorden en stijlvolle zinnen is hier het liefdesrelaas opgetekend van een koppel dat eigenlijk nooit samen is geweest.

Maar het is precies dat, dat pagina na pagina uiteindelijk gaat tegenstaan - de zinnen zijn te lang, constructies te gezocht. En daarenboven leidt het verhaal tot een onduidelijk doel. Het is herkenbaar doch oneigen, hoewel dat natuurlijk sterk persoonlijk is. Of zou deze brief in romanvorm inderdaad hoofdzakelijk gericht zijn aan de geliefde, ons als lezer buiten het verhaal dat tussen de regels door gelezen had moeten worden latend?

Pudor - Santiago Roncagliolo (2004)

Alternatieve titel: Schaamte

2,0
Een denkende kat is nog tot daaraan toe. Maar wanneer de wisseling van perspectief niet meer per hoofdstuk of - ook nog enigszins verdedigbaar - per alinea maar eenvoudigweg per zin, kan ik er niet meer bij.. 'De kat' weet bijvoorbeeld wanneer Lucy haar sleutels zoekt.

Naast de kat heeft elk van de andere (hoofd)personages afwisselend een eigen hoofdstuk toegekend. Elk van die personages worstelt met iets van schaamte - hoewel: Sergio ziet geesten en ziet daar geen problemen in; Papapa wil graag naar het bejaardentehuis en schaamt zich daar evenmin voor. De personages vormen samen een gezin, maar daar houdt de verbintenis dan ook op. Losse verhalen blijven het, met af en toe een klein stukje overlap. Alleen aan het eind komen een aantal personen elkaar voor een bladzijde lang tegen.

Tot slot nog het probleem van Alfredo. Nergens komt echt naar voren waarom hij het zo moeilijk vindt te vertellen. Nergens wordt duidelijk gemaakt dat hij zijn uiterste best doet - of niet. De op de flaptekst aangemerkte hoofdpersoon is zo mogelijk een nog platter personage dan de overige aanwezigen.

Geen aanrader, helaas. 2*

Requiem voor een Vriend - J.J. Voskuil (2002)

3,0
Jan wordt uitgebreid aan het woord gelaten middels de door hem aan Voskuil gerichte brieven: voor een requiem natuurlijk een mooie vorm. Maar, de stukken van Voskuil's hand lezen duidelijk fijner weg. Vooral op de helft is het even doorbijten, maar het komt allemaal weer goed naar het einde toe.

Sogliadatai - Vladimir Nabokov (1930)

Alternatieve titel: Het Oog

2,5
Lange zinnen met tangconstructies waar je U (met hoofdletter) tegen zegt: het overheersende gevoel na het boekje uitgelezen te hebben. Je moet er tegen kunnen. Eigenlijk was het zo kort dat je nooit echt het gevoel krijgt in het verhaal op te gaan: vat op de verteller en zijn hoofdinteresse valt beide nauwelijks te verkrijgen. Dit maakt dat een doelloze verzameling observaties van de verteller lijkt, zij het vanuit een enigszins eigenaardige positie.

Is het geheim de seksuele geaardheid van Smoerow waarop wordt gedoeld?

Heb trouwens de Nederlandse vertaling door Coutinho gelezen, is de Engelse beter?

Sweet Tooth - Ian McEwan (2012)

Alternatieve titel: Suikertand

3,5
Wat een einde!

"Within eighteen months of joining [the MI5] I was sacked, having disgraced myself and ruined my lover."

De opening voorspelt weinig intrigerend, maar McEwan manouvreert je al lezend keer op keer in overzichtelijk schijnende posities, culminerend in een meesterlijk slotspel met consequenties voor ruim driekwart van het eerder vertelde verhaal.

Maar is er dan helemaal niets mis? Bijna één hoofstuk wordt gewijd aan een toespraak van een CIA topman. Waartoe? Dat wordt nergens duidelijk. En: nergens werd ik echt meegesleurd, op wellicht een paar intrigerende onthullingen na. Desalniettemin: dit smaakt naar meer Ian McEwan.

3.5*

Tonio: Een Requiemroman - A.F.Th. van der Heijden (2011)

4,0
Het zingt bijtend rond: zo'n verdriet slijt niet. Het verstrijken van de tijd verhevigt alleen maar.
Toch wordt de toon milder naarmate het boek vordert. De herinnering aan Tonio moet niet bestaan uit louter de pijnbeleving van beide kinderloze ouders, lijkt de schrijver wel gedacht te hebben. Bewust of onbewust, dat valt als lezer niet met zekerheid vast te stellen.
Een aangrijpend boek, dat je inlevingsvermogen eenvoudigweg voor zich opeist. Hoe onvoorstelbaar zo'n verlies ook moge zijn, het wordt pijnlijk blootgelegd. Het voelt alsof het jou zélf overkomen is, overkomt. Een mooie herinnering, lijvig vastgelegd en gedeeld in talrijk publiek.

De verhalende cirkel is rond met Van Persie, de spanningsboog met Jenny, het refrein met de onzekere zekerheid - ik parafraseer: "het voelt alsof het ergste nog moet komen" maar "het klikken van de deur zal nooit meer gepaard gaan met zijn verschijning". Alleen Tonio blijft zo de schrijnende afwezige...
Het boek is misschien niet typerend voor Van der Heijden; - hoewel, ik heb lang niet zijn hele oeuvre doorgewerkt, dus mijn recht van spreken is beperkt - sommige zinsneden en formuleringen vloeien overduidelijk voort uit zijn pen. Het lijkt soms wat geconstrueerd - zoals mjk87 ook al aangaf -, maar ik ben van mening dat dit meer uit onmacht dan uit controle voortkomt. Hij heeft zijn hele leven op geen andere manier geschreven. Toch leest het makkelijker weg dan de Tandeloze Tijd, maar dat zal toe te schrijven zijn aan de verscheurende realiteit die het beschrijft. En die laat zich niet altijd in mooie constructies vangen.

Ultimo Capodanno, L' - Niccolò Ammaniti (1998)

Alternatieve titel: Het Laatste Oudejaar van de Mensheid

3,0
Eerste reactie: huh? Na een rustige opbouw van ruim driekwart van het boek, - personages worden voorgesteld, hun mogelijkheden worden geëtaleerd - escaleert de situatie pagina voor pagina tot aan het ondenkbare.

De talloze personages blijven plat, maar zonder uitzondering met opmerkelijke karaktertrekken. Een hoewel het aantal best wat minder had gemogen, - mijn geheugen voor Italiaanse namen blijkt telkens weer een opfrisser nodig te hebben.. - hebben ze allemaal wél precies het nodige meegekregen om de verhalen in elkaar te laten grijpen.

Ongeloofwaardig? Ja. Is dat een probleem? Nee. Het leest prima weg, en de wtf-momentjes maken het bovendien bij vlagen komisch. Minder karakters, tandje meer verdieping: dat zou het een 3,5 hebben gemaakt.

Van Drie tot Zes - Herman Brusselmans (2011)

2,5
Nog niet eerder heb ik iets van Brusselman's hand gelezen. Van drie tot zes is bij vlagen komisch, maar te allen tijde grof en repetitief. Blue, de ophanging, woorden uitspellen, pruimen..., maar ook de dood, ongeluk en ongeloofwaardigheid spelen centrale rollen.

Het is geschreven in één lang stuk, opgedeeld in een tweetal alinea's, als een gedachtestroom rechtstreeks op papier geprint. Bijkans de beste manier maar hierdoor soms lastig te volgen. Het kost moeite de aandacht erbij te houden, en wanneer dat lukt, levert het weinig meer op dan een warrig verhaal, waaraan de soms missende grammaticale correctheid - ongetwijfeld ook onderdeel van Brusselman's stijl - gretig bijdraagt (wat in hemelsnaam te denken van een frase als "(...) wordt laten gelegen liggen zullen zijn hebben geweest."?).
In tegenstelling tot de bewering van de flaptekst, is Van drie tot zes geen boek dat zich in m'n geheugen ingegraven heeft.

Zal ik de rest van zijn oeuvre nu ook links laten liggen?

Vaslav - Arthur Japin (2010)

2,0
Stilistisch mooie zinnen over het leven rond Vaslav. Toch vond ik het maar bij vlagen boeiend. Waarom? Wellicht is het te langdradig zoals Lalage al noemde; ik heb er juist een maanden over gedaan - tussen wat andere boeken door - waardoor een verhaal sowieso al minder beklijft. Het lijkt een kip-ei probleem.
In ieder geval kennen we de protagonist na de eerste helft al wel. Bondiger verteld had Japin misschien moeten inleveren aan tekstuele schoonheid - maar misschien ook niet! Er zijn genoeg passages die alleen het verhaal rekken - maar dat zou de beleving en inleving ten goede komen. Doe mij maar Een Schitterend Gebrek, De Zwarte met het Witte Hart of (zelfs?) De Man van je Leven.

Zwarte met het Witte Hart, De - Arthur Japin (1997)

3,5
Japin's stijl betovert bij vlagen. Alinea's worden afgesloten met woorden waar je u tegen zegt (neem "Verhalen die je kan dromen, vervelen nooit", of "Mensen denken dat herinnering verdriet brengt (...) Het tegendeel is waar. Verdriet komt met het vergeten").
Vermenging hiervan met leidende inhoud gaat hem minder goed af. Uitzonderingen zijn natuurlijk te vinden, bijvoorbeeld in de eerder aangehaalde openingsalinea. Maar hij heeft het onderrichten van Indische begrippen in de eerste hoofdstukken teveel overdreven, wat maakt dat de roman traag op gang komt. Gelukkig: als-ie eenmaal loopt is er geen houden meer aan. Als (emotioneel) hoogtepunt wil ik graag deel vier bestempelen. De briefwisseling vanuit Kwame's perspectief, zijn verwachtingen, het gebrek aan inlossing met zijn zelfmoord tot desastreus gevolg.

Het nawoord van Japin heeft het boek toch een extra staartje meegegeven. Dat het niet geweldig ging met de beide prinsen, was me keer op keer al ingewreven. Dat aan zowel het schrijven zelf echter zulke antecedenten (én na de publicatie zulke consequenties) aan verbonden waren had ik niet overzien. 10 jaar onderzoek, en een lancering voor Japin de literaire wereld in. Ontzag, op zoveel verschillende niveaus.