menu

Hier kun je zien welke berichten Dexter als persoonlijke mening of recensie heeft gemarkeerd.

Adventures of Huckleberry Finn - Mark Twain (1884)

Alternatieve titel: De Avonturen van Huckleberry Finn

3,0
Hoewel het er niet voor zorgt dat je in een moordend tempo door het boek raast, vond ik de dialecten die Twain/Clemens gebruikt wel erg leuk. Het zorgt voor een wat grotere commitment tot het verhaal.
Ik kan me dan ook helemaal vinden in wat Zachary zegt over Jims monologen; dat waren veruit mijn favoriete passages uit het boek.

In een college over Mark Twain en Huckleberry Finn (waar we voor het gemak maar een documentaire gingen kijken) werd gezegd dat Twain een geweldig gevoel voor humor had. En laat ik me daar nu eens helemaal niet in kunnen vinden. Enkele passages vooral wanneer Tom Sawyer uit gaat leggen hoe je nou precies een overvaller moet worden en wat je dan moet doen lieten wel een kleine glimlach achter, maar nergens vond ik het hilarisch. Dat hoeft natuurlijk ook niet altijd, maar het zorgde er onder meer wel voor dat ik dit niet meer dan het zoveelste avonturenverhaal vind.
Toegegeven, dit boek heeft een enorme historische achtergrond en had een geweldige impact op de Amerikaanse literatuur - het wordt volgens mij The First Great American Novel genoemd - maar dat doet me niet zoveel als ik het boek zelf aan het lezen ben. Buiten de mono- en dialogen deed de schrijfstijl me erg weinig, de beschrijvingen zijn vaak karig en het plot voorspelbaar.
Niet het grote literaire meesterwerk waar het voor wordt gehouden, wat mij betreft: 3*

Ajtó, Az - Magda Szabó (1987)

Alternatieve titel: De Deur

3,5
Ik heb het boek gelezen met een enigszins dubbel gevoel, en ik ben met dit dubbele gevoel blijven zitten. Aan de ene kant weet Szabó een erg sterk verhaal neer te zetten, met enkele ijzersterke personages, dat lekker vlot wegleest richting het onafwendbare einde; aan de andere kant blijft er - zoals eRCee al zei - weinig memorabels over. Geen van de personages komt sympathiek over of is erg intrigerend, hoe buitengewoon het karakter Emerence ook is. Juist door haar onvoorspelbaarheid wordt ze soms een beetje vervelend, en kan ik de liefde die de ik-persoon voor haar voelt niet met haar delen.

Hoewel Szabó het gevoel van de personages goed en bondig weet te verhalen, vond ik haar schrijfstijl soms erg vervelend. Ellelange zinnen van soms wel een alinea lang, waarin te veel informatie werd gegeven en waarin er bovendien tussen koma's plotseling een dialoog werd gepropt. Erg interessant als je er naar gaat kijken, en een bijzondere en eigenaardige stijl, maar absoluut niet mooi of aantrekkelijk. Ook waren haar talloze verwijzingen naar mythologische en literaire figuren wel treffend gevonden, en het geeft je als lezer een slim gevoel als je de meeste vergelijkingen snapt, maar het kwam mij erg pretentieus over.

Voor de liefhebber: een voorbeeldje van één zinnetje uit De Deur: 'Gelukkig heeft hij het commentaar van Emerence niet gehoord, de oude vrouw riep haar herinneringen op en haar oude historie met de weldoende dames, Polett was toen ook op de uitdelingsavond aanwezig geweest, maar had niet eens gekregen wat Emerence kreeg, een avondjurk met glitters, de dames maakten er een toespeling op dat Polett een hoge dunk van zichzelf had, ze hadden noch Emerence noch haar ooit bij de kerkdiensten gezien, en dat was wel waar, zei Emerence, want terwijl die zaten te bidden, stond Polett hun kleren te strijken, feestdag of niet, bovendien met een kolenbout, want toen waren de stroomkabels in de wijk nog niet allemaal in orde en was er maar een paar uur per dag elektriciteit, en Poletts hoofd barstte bijna door de kolendamp, waarschijnlijk was dit wat de dames bedoelden met 'hoge dunk', dit gevoel in haar hoofd' (zelfs na het typen ben ik buiten adem )

P.S. Ik zag net dat Magda Szabó, een dikke maand voordat we dit boek hadden uitgekozen als kwartaalboek, was overleden . R.I.P.

Ames Grises, Les - Philippe Claudel (2003)

Alternatieve titel: Grijze Zielen

5,0
Wat een boek! Volgens mij was het Poe die zei dat verdriet om de dood van een mooie vrouw het allermooiste is wat er bestaat en Grijze Zielen bevestigt dat maar weer eens.
Het verdriet dat bij de schrijver zo diep geworteld zit, zorgt ervoor dat hij de dingen niet alleen op een pijnlijk mooie manier weet te verwoorden, maar er is ook veel (skeptische) humor te vinden, een prachtige beschrijving van de wereld die hem toch zoveel pijn heeft gebracht. Vergelijkingen lijken met kinderlijke eenvoud geschreven te zijn, maar ze weten je toch tot in het diepst van je ziel te raken. Ik heb niet bijgehouden hoe vaak ik een zin las en dacht, nou dit moet ik mijn reactie zetten, zo mooi. Nu kan ik ze wel allemaal gaan citeren, maar het zou ze onrecht doen om ze zo uit hun context te halen, hoe prachtig het ook allemaal is.
En dan de personages: elke man wordt zo omschreven dat je op een bepaald punt wel met ze kunt sympathiseren, ook al is het een klootzak als Matziev. Maar elke vrouw wordt zo omschreven dat je er spontaan verliefd op zou worden; volmaakte perfectie. Al het ongeluk komt van mannen, is de schuld van de mannen en de vrouwen zijn de jammerlijke slachtoffers.
Kortom, Grijze Zielen is een meesterwerk dat echt alles in zich heeft: verdriet, schoonheid, pijn, geluk, humor, gruwelen en steeds blijft in je achterhoofd de vraag van 'wie het gedaan heeft'.

4,5* maar ik zit ernstig te twijfelen om net als psyche het gewoon de volle mep te geven en een plaatsje in mijn top 10 te gunnen. Nog even op me in laten werken.

Ik vraag me trouwens af of Claudel een hekel heeft aan - of in ieder geval genoeg heeft van - alle oorlogsliteratuur, en daarom dit kleine verhaaltje tegen de achtergrond van de Eerste Wereldoorlog heeft laten afspelen.

Been, Het - Willem Elsschot (1938)

4,0
Het vervolg op Lijmen, veertien jaar na het eerste deel. Het Been laat een schitterende ommezwaai zien in Boormans karakter. De stugge, koude zakenman krijgt wroeging. Gevoelens over zijn dode vrouw en het zien van de misère van een voormalige klant - of beter ghezegd 'slachtoffer - maken hem gevoelig voor andermans leed, vooral het leed dat hij zelf veroorzaakt heeft.
Maar in de personificatie van Boorman laat Elsschot iets zien wat hij zelf ook ondervonden heeft.
Na Lijmen werd Elsschot hevig bekritiseerd, hij had het helemaal gehad met het schrijven en stopte ermee. Maar na 10 jaar ging hij toch weer schrijven. Les: een vos verliest wel zijn haren, maar niet zijn streken. Dat is ook het geval bij Boorman: Als Mevrouw Lauwereyssen het geld weigert terug te nemen wordt hij weer de obsessieve zakenman en zet hij alles op alles om van zijn geld af te komen.

Ik zat te twijfelen tussen 3,5* en 4*, maar dit verdient toch echt de 4*: Lijmen/Het Been is samen met Kaas toch een van de - volgens mijn nederige mening - weinige hoogtepunten van de Nederlandse literatuur. Maar Lijmen zal ik altijd verkiezen boven Het Been; je kunt Het Been niet lezen zonder Lijmen te hebben gelezen, maar andersom wel. Noem het mijn sequel-complex, maar zo zie ik het nu eenmaal.
Uitgerekend met Hermans - toch twee volkomen verschillende stijlen, Hermans had volgens mij nogal een bloedhekel aan de insteek waarmee de schrijvers zoals Elsschot (de Forum-schrijvers) schreven - vind ik Elsschot de beste schrijver uit de Nederlandstalige literatuur.
Het Nederlands zal van mij nooit de waardering krijgen als de Engelse of Russische literatuur, dus als een Nederlandse of Vlaamse schrijver van mij twee keer een 4* een één keer een 4,5* krijgt, wilt dat wel zeggen dat ze iets bijzonders hebben geschreven.

Berenice - Edgar Allan Poe (1835)

3,5
Typisch Poe verhaal. Alle elementen uit zijn schrijfstijl kun je weer terug vinden: een sombere, macabare setting, een jonge vrouw (maagd) met een treurige geschiedenis en een macabere (wicked) hoofdpersoon met een vreemde obsessie. Al met al een heel mooi verhaal, met alle symboliek die je maar in een (Gothisch) Romantisch verhaal wilt lezen, maar toch doet dit op de een of andere manier iets minder overweldigend aan dan zijn grootse verhalen of gedichten.
Desalniettemin; 3,5*

Black Cat, The - Edgar Allan Poe (1843)

Alternatieve titel: De Zwarte Kat

4,0
Dat niet, maar ze zijn wel allemaal apart, ongebundeld voor het eerst gepubliceerd (ofja, in meestal in literaire magazines, dus ook niet helemaal 'apart').
Ik heb wel een paar keer voorgesteld om korte verhalen op de auteurspagina anders in te delen, net zoals je bij MuMe het verschil hebt tussen EP's en LP's. Misschien hier een idee voor korte verhalen, novelles, romans, poëzie(bundels)?

En terugkomend op dit verhaal: weer een heerlijk personage, zoals ze volgens mij alleen gemaakt kunnen en konden worden neergezet door Poe. De vreemde obsessies of hersenspinsels, van figuren die op het randje van de maatschappij balanceren, maar je toch op de een of andere manier sympathiek aandoen. Het ultieme voorbeeld van zo'n personage blijft natuurlijk de verteller uit The Tell-Tale Heart, maar deze is oo akelig goed

4*

Candide, ou L'Optimisme - Voltaire (1759)

Alternatieve titel: Candide of Het Optimisme

2,5
Wel een aardige satire op Leibniz, maar het rottempo waarmee Voltaire van de ene gebeurtenis op de andere overgaat kon me echt weinig boeien. Het extreem overdrijven vond ik wel een sterk punt, maar hoewel Voltaire alles tot op het bot afkraakt, komt hij zelf nauwelijks met eigen ideeën naar voren. Dat vond ik wel redelijk zwak.
2,5*

Castle of Otranto, The - Horace Walpole (1764)

Alternatieve titel: De Burcht van Otranto

3,0
Een van de eerste Gothic-werken; niet een van de beste, maar toch behoorlijk vermakelijk. Het grappige eraan is dat de symboliek er echt op een overdreven manier vanaf druipt. Denk aan Poe zonder subtiliteit.
Alleen al in het begin waar Conrad door een gigantische strijdhelm die uit het niets op zijn hoofd valt gedood wordt, was het moeilijk mijn lach binnen te houden.
Wat echt geweldig is aan het boek is het voorwoord: Walpole (onder het pseudoniem William Marshal) doet zich voor een Italiaans manuscript uit de 14e eeuw te hebben gevonden in de bibliotheek van een oude katholieke familie en het te hebben vertaald.
Op de eerste editie stond ook op de kaft niet simpel de titel, maar: The Castle of Otranto, A Story. Translated by William Marshal, Gent. From the Original Italian of Onuphrio Muralto, Canon of the Church of St. Nicholas at Otranto.
Oude literatuur was erg populair destijds en werd vaak beter geacht dan moderne werken, en daardoor werd dit werk massaal gelezen. Het werk vonden ze fantastisch en Walpole (of Marshal) werd geprezen als briljant vertaler.
In de tweede editie voegt Walpole een tweede voorwoord toe waarin hij zijn geheimpje verklapt. En dezelfde critici die voorheen het werk prezen, kraakten het nu genadeloos af, en beschreven het als een absurd romantisch niemendalletje

Djadjoesjkin Son - Fjodor Dostojevski (1859)

Alternatieve titel: Oompjes Droom

3,5
Mooi boekje van Dostojevski. Hier schrijft hij nog meer in navolging van o.a. Gogol dan in de stijl die hem zo zou kenmerken in zijn meesterwerken: geen lange uitweidingen, maar juist korte, maar erg rake beschrijvingen van de karakters. Vooral vorst K. - de oom uit de titel - is een heerlijk personage. Erg verward haalt hij oorzaak en gevolg door elkaar, legt verbanden die er niet zijn, weet hij niet meer wat droom en werkelijkheid is.
De rest van de karakters zijn nogal eendimensionaal, vooral die van de vermeende hoofdpersoon - Marja Alexandrowna, een echt sekreet. Net zoals de andere vrouwen uit het dorp overigens. De mannen zijn hier de schlemiel. Marja's man, Arfassi, heeft thuis niets maar dan ook niets in te brengen, en laat zich erg gemakkelijk onder de duim houden.
Het enige karakter waar enige ontwikkeling in zit, en waar ik op een gegeven moment ook sympathie voor voel, is de arme Mosgljakoff.

Niet Dostojevksi's beste of meeste vooruitstrevende werk, maar wel erg aangenaam om eens tussendoor te lezen.

3,5*

Great Gatsby, The - F. Scott Fitzgerald (1925)

Alternatieve titel: De Grote Gatsby

3,5
Al met al toch een aardig boekje, moet ik zeggen. Het leest erg lekker weg, heeft enkele erg leuke personages die de tijdsgeest adequaat representeren, de symboliek (betreffende de beruchte 'American Dream') is niet van de lucht en zorgt voor enkele mooie passages. Het karakter Gatsby doet me op enkele punten denken aan Jo Stoyte, uit wat mij betreft een waar meesterwerkje uit de Amerikaanse/Britse literatuur: Huxleys 'After Many a Summer'. Het zou me eigenlijk ook niet veel verbazen als Huxley zijn karakter hierop gebaseerd zou hebben.
Naast Gatsby, zijn de karakters van Daisy en Tom ook wel eigenaardig te noemen; hun egoïsme en hedonistische levenshouding brengen bij mij precies de reactie op die Fitzgerald op zijn tijdsgenoten gehad moet hebben: walging.
Door deze pluspunten en het geringe aantal bladzijden zou je het boekje gerust eens mogen lezen; het wordt nou eenmaal gezien als A Great American Novel.

Maar ondanks dit alles weet The Great Gatsby op vrijwel geen enkel vlak zijn verwachtingen in te lossen. Daarom ben ik het ook helemaal eens met aegrons post, ik vind het ook raar dat zoveel leraren en professoren het geweldig vinden. Toegegeven, om je een beetje in te kunnen leven in 'the roaring twenties' of 'the jazz age' (VS in de jaren 20), doet dit boekje zijn taak. Maar om nu te zeggen dat het mooi is, dat juist dat er voor zorgt dat dit een meesterwerk zou moeten zijn; nee. Hoeveel (terechte) klassiekers schetsen niet een authentiek tijdsbeeld en schrijven op een verbluffende manier? Het zijn niet voor niets andere schrijvers uit het realisme en het modernisme die tot mijn favorieten behoren. Fitzgerald kan daar met deze novelle helaas niet aan tippen.

The Great Gatsby is nu al de tweede zogenaamde 'Great American Novel' die me niets doet. Ik zal het nog eens met twee anderen proberen - Catcher in the Rye en Moby-Dick, die al een tijdje liggen te verstoffen -, maar volgens mij moet ik het voortaan gewoon houden op romans met een mindere reputatie. Die doen me vaak stukken meer.

Huis van de Moskee, Het - Kader Abdolah (2005)

4,0
Ten eerste wil ik zeggen: het is een verademing om eens een roman van een Nederlandstalige schrijver te lezen waar je niet om de bladzijden wordt bestookt met allerlei banale fantasieën, een rukker hier en een hete neukpartij daar.
Het lijkt wel of een Nederlander weigert een boek te schrijven zonder er hier en daar een lekkere vrijscène in te verwerken, en dat irriteert mij. Ironisch dat dan juist een schrijver van allochtone afkomst dat niet doet en toch nummer twee wordt in een verkiezing om Het Beste Nederlandstalige boek.

Dan het boek zelf. Het eerste deel is heerlijk om te lezen. Er worden geen beladen onderwerpen ten opzichte van de Islam behandeld, maar het heeft meer weg van een kleine familiekroniek, met de Koran als achtergrond. Het geloof komt juist naar voren in humoristische situaties, zoals psyches voorbeeld De twee grootmoeders die schandalen over een vrouw die met een hoofddoek ipv een chador rondloopt of in het eerste hoofdstuk waar imam Alsebari met een soera uit de Koran een storm aan mieren tegenhoudt.

Als later de oorlog uitbreekt, daalt het niveau van het boek. Een groot deel van de hoofdstukken bestaat vaak voor meer dan driekwart uit het opnoemen van geschiedkundige feitjes, een verslag van de oorlog tussen Iran en Irak. Het verhaal over het uiteenvallen van de familie wordt vaak ondergesneeuwd door deze geschiedenisles.

Als de rust later weer is teruggekeerd, kan het verhaal zich ook weer meer focussen op de familie, en wordt de band die de schrijver schept met de familie weer sterk. Het einde vind ik zelf ook erg mooi, het boek wordt in stijl afgesloten.

Door de inzinking in het middendeel zat ik te twijfelen tussen 3,5* en 4*, maar ik geef Het Huis van de Moskee het voordeel van de twijfel: 4*

Joe Speedboot - Tommy Wieringa (2005)

2,0
Het eerste deel is inderdaad geen uitnodiging om het boek uit te lezen. Helaas moet ik het boek gelezen hebben voor m'n introductie over een paar weken, dus 'allez, Rob, sla u erdoor'. Na een bladzijde of honderd wordt het toch wel een aardig boekje, maar Wieringa weet bij mij geen moment een hechte band met de hoofdpersonen - als het nu Joe of Franske is - te creeëren. Juist de bijfiguren, vooral Mahfouz, zijn het die het boek maken. Stylistisch gezien vind ik dit ook geen hoogvlieger. De symboliek, ligt me er te dik op, en het gezeur met Franskes samoerai gaat me ook al direct de keel uithangen.
Hoewel het boek me er niet tot uitnodigt, zou ik toch wel 'Alles over Tristan' willen lezen, al is het maar om te bekijken of Wieringa een ontwikkeling heeft doorgemaakt tussen deze twee romans, want hier en daar laat hij wel zien dat hij potentie heeft. Ik moest een keer hardop lachen tijdens het lezen, en wel om de volgende zin, die het hele boek typeert. 'Onder het eten luisterde ik met een half oor naar een kunstprogramma op Radio 1 [...] Ik liet de zender opstaan omdat er soms een vonk van originaliteit en kwaliteit oversprong die heilzaam was tegen mijn lage verwachting van de dingen.'

Kamer Hiernaast, De - Dimitri Verhulst (1999)

3,5
Duidelijk een vroege Verhulst. Duidelijk een Verhulst.
In zijn roman-debuut (5 jaar eerder publiceerde hij al een verhalenbundel) drukt hij al een duidelijke stempel op zijn heel eigen stijl die in zijn bekendste boeken 'De Helaasheid der Dingen' en 'Mevrouw Verona Daalt de Heuvel af' geperfectioneerd wordt. Ook hier laat Verhulst weer lyrische zinnen en treffende metaforen en vergelijkingen uit zijn pen vloeien, maar het geheel is nog wat onevenwichtig. De eerste verhalen/hoofdstukken missen de poëtische venijnigheid en bevatten toch meer 'gemakkelijke' vuiligheden en grofgebektheid. Al zal hij wel de lachers op zijn hand krijgen met enkele grappige en grove verhandelingen, onderscheidt hij zich op die manier niet met generatiegenoten als bijvoorbeeld een Brusselmans. Nee, dan ben ik toch meer onder de indruk van de latere verhalen in de roman--met als klap op de vuurpijl het afsluitende titelverhaal--waar hij met poëtische schoonheid diep in zijn psyche graaft, om toch weer met zijn pessimistische gevatheid boven te komen drijven.

Al met al een dikke 3,5*

Mertvyje Doesji - Nikolaj Gogol (1842)

Alternatieve titel: Dode Zielen

4,5
Wat Dode Zielen, en ook vele andere werken van Gogol, zo goed maakt is de humor die Gogol overal tussendoor brengt:
Ten eerste heb je de vertelstijl: het is een alwetende verteller, maar toch heb je het gevoel dat de verteller steeds twee meter achter Tsjitsjikov aan liep. Hij richt zich ook vaak tot de lezer zelf, maar blijft wel in de derde persoon schrijven. Bijvoorbeeld:
..hierover komt de lezer langzamerhand en te zijner tijd meer te weten als hij tenminste het geduld heeft om dit verhaal, dat zeer lang is en zich steeds wijder en breder vertakt naarmate het dichter komt bij het einde dat de kroon op het werk zal zijn, verder te lezen.
Gogol zelf had dat geduld niet, wat dit stuk achteraf nog ironischer maakt.

Ten tweede worden alle standen van toen met inktzwarte humor beschreven; als Tsjitsjikov net aangekomen in het provinciestadje en al de notabelen ontmoet, heeft hij in eerste instantie een hoge dunk van ze. Maar deze reputaties worden door de hereboer Sobakevitsj één voor één de grond in geboord.
De president van het gerechtshof is volgens Tsjitsjikov een voortreffelijk mens, waarop Sobakevitsj reageerde:
Dat lijkt maar zo: hij is vrijmetselaar, dat is alles, en de wereld heeft nog nooit zo'n idioot als hem voortgebracht En zo gaat hij alle notabelen af, en komt tot de conclusie: Ik ken ze allemaal: het zijn allemaal oplichters, de hele stad is zo: een slangekuil vol oplichters. Allemaal Judassen.

Eerlijkheid gebiedt mij te zeggen dat ik dit boek nog niet helemaal uit heb, maar het maakt zo'n indruk op mij dat ik dit toch even kwijt wil.
Ik durf te voorspellen dat het gemiddelde van dit boek niet veel gaat leiden onder mijn stem (...integendeel)

Mevrouw Verona Daalt de Heuvel Af - Dimitri Verhulst (2006)

4,0
Weer een erg leuk boekje van Verhulst. Het kan bij lange na niet tippen aan De Helaasheid der Dingen wat mij betreft, maar toch weet hij hier weer veel schoons neer te pennen. Vaak lijkt het vluchtig, 'hip' en modern geschreven, maar niets is minder waar: prachtig woordgebruik in vlot lopende zinnen (vooral de eerst ziiiiiiin van hoofdstuk IX is een pareltje), heerlijke beschrijvingen met het gebruik van vele Vlaamse woorden die mij als Nederlander exotisch in de oren klinken. Humor en dodelijke ernst wisselen elkaar in moordend tempo af, vermengen met elkaar tot een mix die typisch Verhulst is.
Een ander kenmerk waardoor Verhulst wat mij betreft tot de elite der Nederlandse literatuur behoort is de tijdloosheid waarin zijn verhalen zich afspelen. Hij haakt amper in op de actualiteit en wanneer hij dat doet gebeurt dat op zo'n manier dat het net zo goed in de 12e eeuw als in de 21e eeuw kan plaatsvinden. Dit heb ik voorheen eigenlijk alleen nog maar meegemaakt bij Márquez.
Ondanks dit alles is dit geen perfecte novelle: wat De Helaasheid, hoewel onvergelijkbaar, zo indringend maakt, is de betrokkenheid van de schrijver zelf. Verhulst lijkt in dat boek veel meer emotie, de harde werkelijkheid, te tonen. 'Mevrouw Verona' is in dat opzicht veel statischer, gestyleerder, 'gemaakter' wil ik bijna zeggen. Maar ik denk dat Verhulst dat zelf ook wel in heeft gezien, en de lezer zelfs een beetje op een verkeerd been heeft willen zetten: hoe geweldig is het dan ook als hij hoofdstuk XII dan begint met: Iedereen zou zich herinneren dat het plaatsvond in het jaar dat er een koe burgemeester van Oucqègne werd. Een koe, jawel, om preciezer te zijn: een Blonde d'Aquitaine...

Rosencrantz & Guildenstern Are Dead - Tom Stoppard (1967)

Alternatieve titel: Rosencrantz en Guildenstern Zijn Dood

5,0
Wat een verwarrend, verbazend en verdwazend boek van Stoppard, zeg. Shakespeares werk Hamlet wordt op geheel eigen wijze beschreven vanuit het perspectief van twee onbenullige rolletjes uit het originele werk, namelijk de spionnen Rosencrantz en Guildenstern. In Hamlet krijg je erg weinig over deze karakters te horen en met deze inslag is Stoppard aan de slag gegaan. Niet alleen de lezer weet vrijwel niets over de hoofdpersonages, ook de hoofdpersonages lijken niets te weten over zichzelf, hun opdracht of de omstandigheden van Hamlet. Dat blijkt duidelijk in de openingsscenes: Guildenstern vraagt Rosencrantz wat het eerste is wat hij zich herinnert; Rosencrantz herinnert zich niks, Guildenstern herinnert zich iets later het eerste: ze werden die morgen opgeroepen om aan het hof van de koning van Denemarken te komen, om hun 'vriend' Hamlet te helpen. Ze lopen constant achter de feiten aan, iedereen lijkt te weten wat er loopt, zelfs de leider van het toneelgezelschap die zelfs in een toneelstuk tijdens het verhaal Hamlet laat naspelen en daarin de dood van R&G voorspelt.. Stoppard grapt over het feit dat er zo weinig over hun bekend is en dat ze door iedereen door elkaar worden gehaald - ook door zichzelf.

Rosencrantz: My name is Guildenstern, and this is Rosencrantz.
(Guildenstern confers briefly with him.
(Without embarrassment.) I'm sorry - his name's Guildenstern, and I'm Rosencrantz.


Originele scenes van Stoppard worden vloeiend afgewisseld met originele stukken uit Hamlet waar R&G in voorkomen, die naadloos op elkaar volgen, maar soms wel voor enige verwarring zorgen. Enige kennis van Hamlet is dus wel nodig.

Een ontzettend sterk werk met heerlijke absurde scenes. Kortom, een aanrader voor zowel de liefhebber van de klassieke Shakespeare als het postmoderne absurdisme.

4,5*

Sjinel - Nikolaj Gogol (1842)

Alternatieve titel: De Mantel

4,0
Dostojevski heeft ooit gezegd: Wij komen allen uit Gogols Mantel voort.
De stijl die Gogol hanteert in 'De Mantel' (maar ook al in 'Dode Zielen' en 'Dagboek van een Gek')is terug te vinden in het werk van alle Russische realisten die na Gogol kwamen, zoals Dostojevski, Tolstoj, Toergenjev en Gontsjarov. De overduidelijke, maar toch voorzichtige, kritiek op Rusland overspoeld met zwartgallige humor.
Het grootste nadeel van dit verhaal is dat het te kort is om een diepe indruk achter te laten. Het verhaal verloopt heel snel, voor je het weet ligt Akakijevitsj al op sterven en is hij dood. Maar elk woord dat er wordt gezegd over Russen, en in het bijzonder Russische ambtenaren, is wel raak.
Mijn voorkeur blijft toch uitgaan naar 'Dode Zielen', omdat daar meer sprake is van een spannend verhaal en Gogol daar meer tijd neemt commentaar te leveren op Rusland.

Maar toch 4* voor deze kleine klassieker.

Yellow Wallpaper, The - Charlotte Perkins Gilman (1892)

3,5
Weinig opzienbarend qua stijl en verhaal, maar het einde als ze volledig doordraait is wel prachtig beschreven, en het idee zelf is ook erg leuk. Feministische inslagen willen wel eens voor ellenlange zeurderige werken willen zorgen, maar hier is dat eigenlijk niet het geval. Het geeft trouwens een goede inkijk in de verhoudingen tussen man en vrouw uit de middenstand in Amerika destijds, mocht je dat interesseren.

Zapiski Soemassjedsjego - Nikolaj Gogol (1835)

Alternatieve titel: Dagboek van een Gek

4,5
Briljante novelle van Gogol. Niet alleen neemt hij de Russische standenmaatschappij van tsaristisch Rusland op de hak, maar ook wordt 'gekte' als ziekte beschreven. Gogol geeft meerdere voorbeelden van gekte, gepersonifieerd in de schrijver van het dagboek.
Van puur absurdisme (pratende honden) tot schizofrenie (de schrijver waande zich de nieuwe koning van Spanje, en hij meende ook echt meegenomen te zijn naar Spanje), Gogol lijkt zich er moeiteloos doorheen te werken.
De climax van het verhaal is alleen al te zien aan de dagen waarop er in het dagboek wordt geschreven: het begint normaal met twee dagen in oktober, een weekje in november, en op 3, 5 en 8 december. Maar op de volgende bladzijde is het opeens 43 april 2000, en uit zijn eerste zinnen blijkt al dat hij inderdaad het toppunt van gekheid heeft bereikt:
Vandaag is een dag van triomf! Spanje heeft een koning. Hij is terecht. Die koning ben ik.