menu

Hier kun je zien welke berichten -JB- als persoonlijke mening of recensie heeft gemarkeerd.

Accident Nocturne - Patrick Modiano (2003)

Alternatieve titel: Nachtelijk Ongeval

3,5
Modiano is voor mij de herontdekking van 2020. Jaren geleden heb ik ooit wat van hem gelezen, maar dit jaar heb ik hen opnieuw opgepakt en met veel plezier! Accident nocturne is een typisch Modiano boek, afspelend in Parijs, een wat twijfelende man die in een vreemde situatie terecht komt, die nooit helemaal wordt opgehelderd. De sfeer, de spanning tussen de personen en de beschrijvingen van de stad zijn daarom de sterkste punten van het boek. Wie de melancholie van Modiano kan waarderen, zal in dit boek niet teleurgesteld raken. Door het sterke begin zit je meteen in het verhaal en de spanningsboog wordt het hele boek volgehouden. Ik ben het met Pythia eens dat dit voor Modiano niet vernieuwend is, maar Accident Nocturne is wel zeer goed uitgevoerd. Modiano verveelt mij nog niet, dus ik lees nog even door!

Adolphe - Benjamin Constant (1816)

3,5
Het verbaast me dat ik de eerste stem plaats bij deze Franse klassieker. Adolphe is de Franse reactie op Goethe's Die Leiden des Jungen Werthers. De hoofdpersoon Adolphe wordt verliefd op een getrouwde vrouw, die voor hem haar man verlaat. Deze beslissing wordt sociaal niet echt geaccepteerd en het boek beschrijft de moeilijkheden van Adolphe om hiermee om te gaan. Vooral als hij begint te twijfelen aan zijn liefde en de druk in de relatie toeneemt, wordt de situatie moeilijk.

Waar Werther een onbereikbare liefde beschrijft, is het verhaal van Adolphe het relaas van de onmogelijke liefde die toch bereikt wordt. De eenzaamheid van de hoofdpersoon in de kille wereld past bij het melancholische idee van het 'mal du siècle' (Weltschmerz). Deze individualistische beleving van de werkelijkheid is een tegenreactie op het rationele van de Verlichting . Historisch gezien is deze korte roman dus een schitterend voorbeeld van de Romantiek (begin 19e eeuw). Met 20e eeuwse ogen leest het boek echter wat aanstellerig en lijkt de hoofdpersoon vooral een besluiteloze zeur. Maar was dat niet precies wat Constant wilde zeggen? Het is verdomd lastig om je leven in eigen hand te nemen!

Als Je de Stilte Ziet - Thomas Verbogt (2020)

4,0
In Thomas Verbogt's "Als Je de Stilte Ziet" kijkt de hoofdpersoon terug op zijn leven. Hij is het typische voorbeeld van een onbetrouwbare verteller. Gebeurtenissen uit zijn jeugd zijn bepalend geweest voor zijn hele leven, maar je komt hier maar langzaam achter doordat zijn herinnering gekleurd is. Hier komt bovengenoemde stijl van Verbogt helemaal tot zijn recht. Juist de vele beschrijvingen en bijvoeglijke naamwoorden geven een melancholische sfeer. Waar de bijwoorden in andere verhalen storend zouden zijn, benadrukken ze in dit boek de subjectiviteit van een herinnering. Langzaam wordt je als lezer zo meegenomen in de wereld van Verbogt, om uiteindelijk een pijnlijke waarheid te ontdekken.

Amour Humain, L' - Andreï Makine (2006)

Alternatieve titel: Menselijke Liefde

3,0
Een roman over een Russische journalist en een strijder uit Angola, die strijden voor revolutionaire idealen. In de loop van het boek komen idealen steeds verder op de achtergrond, als machtspolitiek, liefde en onmacht de boventoon voeren. Door de erg geconstrueerde opbouw gaat het verhaal echter nergens echt leven. Het is moeilijk om echt mee te voelen met de hoofdpersonen door de afstandelijke stijl. Makine lijkt iets teveel te willen en daardoor ligt de boodschap er wel erg dik bovenop.

Antiek Toerisme: Een Roman uit Oud-Egypte - Louis Couperus (1911)

3,0
In Antiek Toerisme geeft Couperus een beschrijving van een rijke Romeinse familie die een bezoek brengt aan Egypte. Alle bekende plekken komen langs: Alexandrië, de Piramides bij Memphis, Thebe (Luxor), Philae. Om de hoofdpersoon Lucius langs al deze plaatsen te laten reizen, heeft Couperus een vrij voorspelbaar liefdesverhaaltje verzonnen. Overal spreekt hij met orakels, die hem niets nieuws vertellen maar hem wel dichter bij zichzelf brengen. Helaas krijgt het verhaal nergens echt diepgang en is het moeilijk je met de hoofdpersoon Lucius te identificeren. De vrij plotselinge wendingen op het eind maken het er allemaal niet beter op. Kortom, aardig idee, vrij matig uitgevoerd.

Antigone - Sophokles (-441)

Alternatieve titel: Ἀντιγόνη

3,5
Antigone gaat over de vraag naar wie je moet luisteren, naar jezelf, je machthebber, de goden of mensen om je heen. Dit resulteert in de voor Sophocles zo kenmerkende doorzettingskracht die de held tentoonsprijdt. Natuurlijk ook weer een dramatisch einde, zoals een Grieke tragedie betaamd.
Toch is dit stuk minder dan Oidipus.

Sayant detail: Sophocles schijnt zich dodelijk verslikt te hebben tijdens een declamatie van dit stuk tijdens een banket. Zelfs zijn leven was een tragedie.

Archipel du Chien, L' - Philippe Claudel (2018)

Alternatieve titel: Archipel van de Hond

3,5
Archipel van de Hond was (na Eldorado van Laurent Gaudé) voor mij binnen korte tijd het tweede boek over de vluchtelingencrisis. Waar Gaudé iemand beschrijft die persoonlijk dagelijks te maken heeft met bootvluchtelingen en hierdoor emotioneel in de knoop raakt, kiest Claudel voor een parabel waarin niet zo zeer de psychologische gevolgen maar vooral de morele vraagstukken worden onderzocht.

Als een Oude Vrouw drie aangespoelde lichamen op het strand van een eiland vindt, is de vraag hoe gaan de eilandbewoners hier mee om? Al snel worden de Burgemeester, de Dokter, de Onderwijzer en de Pastoor ingelicht en ontstaat discussie over de beste aanpak. Als vervolgens een Commissaris van het vaste land arriveert, worden er smerige spelletjes gespeeld en raakt de waarheid steeds verder weg.

Claudel beschrijft zijn parabel in algemene termen. De hoofdpersonen krijgen geen naam, maar worden genoemd naar hun functie. De plek waar het eiland ligt, blijft onbekend. Het gaat in dit boek niet zozeer over wie of waar, maar vooral om de morele vraag: hoe gaan we in Europa om met bootvluchtelingen? Hoe zou jij zelf handelen als je lichamen op het strand vindt? Ben je als de Burgemeester, de Dokter of de Onderwijzer? En dit alles wordt beschreven in de typische Claudel sfeer, die maakt dat je altijd wil doorlezen.

Artist of the Floating World, An - Kazuo Ishiguro (1986)

Alternatieve titel: Een Kunstenaar van het Vlietende Leven

4,5
Kazuo Ishiguro is voor mij echt de ontdekking van het afgelopen jaar. Ondertussen is dit de vierde roman van zijn hand die ik gelezen heb. Ook "Een Kunstenaar van het Vlietende Leven" stelt niet teleur. Het verhaal gaat over een kunstenaar die 'fout' is geweest in de oorlog. Hij beseft zich langzaamaan dat hij soms verkeerde keuzes heeft gemaakt, maar snapt ook nog steeds waarom hij ze destijds maakte. De vraag dringt zich op of niet achteraf pas wordt bepaald wat goed en fout was?

Deze vraag wordt extra interessant doordat Ishiguro het hele boek speelt met 'waarheid' en 'realiteit'. De hoofdpersoon is een onbetrouwbare verteller. Je beleeft alles vanuit zijn perspectief en uit de gesprekken met anderen merk je dat dit zeer gekleurd is. Dit onbegrip wordt extra benadrukt door de stijl die Ishiguro hanteert. De wijze waarop hij de Japanse cultuur en manier van communiceren neerzet is fenomenaal.

Het boek doet qua thematiek soms denken aan zijn latere meesterwerk The Remains of the Day. Ook onbetrouwbare verteller speelt in dit boek een belangrijke rol. Maar uiteindelijk valt de overeenkomst mee. Ik verheug me ondertussen al op mijn volgende Ishiguro.

As I Lay Dying - William Faulkner (1930)

Alternatieve titel: Terwijl Ik Al Heenging

4,0
As I Lay Dying is een bijzonder boek dat soms leest als een detective en soms als een gelaagde psychologische roman die de emoties van de karakters genadeloos bloot legt.

William Faulkner kiest in dit zwarte boek voor een wisselend vertellersperspectief waardoor het voor de lezer een ware puzzel is om het verhaal te reconstrueren. Op zich maakt dit het boek juist extra interessant omdat je hierdoor extra geconcentreerd gaat lezen. Enig nadeel is dat ik wel veel tijd nodig had om de verschillende personen te leren kennen en hun onderlinge relaties te begrijpen, terwijl dit achteraf gezien eigenlijk heel simpel is.

De kracht van het boek zit hem in de karakters die onuitstaanbaar en kwetsbaar tegelijk zijn. De manier waarop ieder met zijn eigen problemen worstelt zonder ze echt uit te spreken en de eenzaamheid die hiermee gepaard gaat, wordt prachtig beschreven. Het gaat in dit boek dan ook niet om wat er gezegd en geschreven is, maar eigenlijk vooral om wat niet geschreven staat en juist dat maakt dit boek een bescheiden meesterwerk.

Ask the Dust - John Fante (1939)

Alternatieve titel: Vraag Het aan het Stof

2,5
geplaatst:
Aan mij was deze roman van Fante helaas niet zo besteed. Ik vind Bandini een nogal karikaturaal personage en daardoor volstrekt oninteressant (Waarom hij opeens gaat schrijven komt bijvoorbeeld totaal uit niets). De vergelijking met Bukowski dringt zich uiteraard op, aangezien Fante een voorbeeld voor hem was. Maar dan vind ik Bukowski toch veel humoristischer en daardoor leesbaarder. Misschien is het een kwestie van smaak, maar voor mij voorlopig geen tweede Fante.

Aube, L' - Romain Rolland (1904)

Alternatieve titel: Jean Christophe 1 - L'Aube

3,5
Deze eerste roman uit de Jean-Christophe cyclus vertelt over de eerste 7 jaren van zijn jeugd. Geen gemakkelijke 7 jaar, want vader is een dronkelap en moeder moet werken om het gezin draaiende te houden. Als zijn vader doorkrijgt dat Jean Christophe muziektalent heeft, wordt het alleen maar erger. Hij moet nu uren voor de piano zitten. Romain Rolland maakt in 'L'Aube' een paralel tussen Jean Christophe en de eerste levensjaren van Beethoven. Beethoven's vader was ook in dienst van de keurvorst en probeerde van zijn zoon een wonderkind te maken, zoals Mozart dat ook was. Jean Christophe heeft eenzelfde soort jeugd. Maar doordat Rolland het verhaal vooral vanuit de beleving van het kind beschrijft, voel je echt hoe onbegrijpelijk en moeilijk dit voor een 6-jarige geweest moet zijn.

Avond Is Ongemak, De - Marieke Lucas Rijneveld (2018)

4,0
'De Avond is Ongemak' is eigenlijk een te voorzichtige titel voor dit boek. 'De Avond is Onverdraaglijk' zou treffender zijn. Marieke Lucas Rijneveld schreef een beklemmend boek over een christelijke familie, waar na het overlijden van de oudste zoon Matthies niets meer vrolijk of licht is. Vanuit de kinderlijke wereld van dochter Jas beleven we de achteruitgang van de familie. Het is knap hoe de taal van Rijneveld, die poëtisch en doordacht is, toch aansluit bij de wereld van een kind. Het is de verwondering en de onervarenheid van Jas die zich leent voor de poëzie.

De Avond is Onontkoombaar? Het lijkt alsof het verdriet en de dood in het gezin steeds verder om zich heen slaat. Zonder dat Matthies aanwezig is, draait alles indirect om hem. Ook Jas gaat hierdoor steeds verder op in haar fantasiewereld. Ze voelt de pijn en de onmachtig van haar ouders, maar weet niet hoe hier mee om te gaan. Voor haar eigen gevoelens heeft niemand aandacht. Uit een soort compensatie voeren Jas en ook haar broer Obbe gekke experimenten uit waarin dood en seksualiteit centraal staan. De machteloosheid spat van de pagina's.

De Avond is Oneindig? Als lezer voel je uitzichtloosheid van de situatie. Toch blijf je lezen. In bovenstaande commentaren benoemen lezers de ongemakkelijkheid en de herhaling van het boek, maar dit maakt juist dat je als lezer meevoelt met het leven van Jas. Voor mij was dit niet storend, maar versterkte eerder de leeservaring.

Erg benieuwd of dit boek over twee weken the International Booker Prize gaat winnen. Het staat in ieder geval bij de laatste zes. Ik vond het een indrukwekkend debuut dat de komende dagen nog wel even in mijn hoofd zit!