Heel aardig. Rottenberg probeert de persoon Poetin te begrijpen en uit te leggen vooral hoe het kan dat hij oorlog wil voeren (dat doet ze goed) en waarom het Russische volk er zo makkelijk in mee gaat (hier blijft ze helaas was hangen in oppervlakkigheden, hier had het boek echt veel sterker kunnen zijn). Verder prettig geschreven met een heldere opbouw. Niet heel vernieuwend of opzienbarend, wel een goede introductie, ook voor diegene die over dit onderwerp al iets weet. 3,5*.

Een echte Sovjet-roman. Er komt een keur aan personages voorbij zonder echt een hoofdrolspeler te hebben. Iedereen heeft zijn rol in deze oorlog.

Dit boek, samen met vervolg Leven en Lot, wordt wel de Oorlog en Vrede van de 20e eeuw genoemd. Ook Russisch, ook draaiend rond een grote oorlog die voor de Russen goed afliep en de hoofdboef (Napoleon bij Tolstoj, Hitler hier) worden ten tonele gebracht. Al draait dit boek vooral om de Slag bij Stalingrad en is in zoverre wat beperkter van opzet. Tolstoj zelf wordt ook weleens genoemd en zijn landgoed waar hij leefde en begraven ligt wordt ook enkele keren genoemd.

Toch heeft dit werk niet de kwaliteit van het werk van de 19e-eeuwse grootmeester. Grossman doet heel veel goed maar mist simpelweg net de kunde en het talent om personages echt volledig tot leven te wekken. Het boek is goed geschreven en personages worden psychologisch ook vrij sterk geportretteerd (je snapt ze altijd wel) maar echt van ze gaan houden? Nee, dat deed ik niet. Daar speelt denk ik ook mee dat er zoveel personages in voorkomen waardoor een echte binding nooit goed kan ontstaan.

Niettemin wel een behoorlijk cijfer omdat er zoveel goeds in zit. De stilte voor de storm als de stad zich opmaakt voor de Duitse aanval is ijzersterk opgetekend. De karakters van Hitler (vooral hij) en Mussolini worden goed en boeiend neergezet en beschreven. Grossman heeft zelf de oorlog meegemaakt en dat merk je wel omdat de oorlog ook echt aanvoelt. Je leert als lezer heel veel bij over de levens van mensen van tijdens die strijd. 4,0*.

Boeiend. Ik ben het met de meeste dingen hierboven gezegd ook wel eens. Dit is vooral een een portret van het fenomeen Eichmann, niet zozeer de persoon. Alleen om dat fenomeen te begrijpen wordt op de persoon zelf ingezoomd. Maar de afloop ervan (van de persoon dan) boeit Mulisch minder en hij wijdt er ook geen aandacht aan.
Het werk getuigt van groot psychologisch inzicht, niet alleen Eichmann maar ook de aanklager wordt langs de meetlat gelegd en erg sterk beschreven. Een echt antwoord heeft Mulisch nog niet, maar wel veel aanknopingspunten. De manier van vertellen is ook fijn, soms korte essayistische stukken en soms dagboekverslagen, dat een sfeerimpressie geeft (van het proces, maar sowieso, ook als reisboek zou het kunnen fungeren). Soms vond ik dat Mulisch iets te veel uitwijdde en niet altijd langs de even interessante kanten, maar in de regel is dit spot on. 4,0*.

Vanuit mijn professie enigszins hierin geïnteresseerd (hoewel ik voor mijn werk dan weer niets heb geleerd hiervan). Al met al een vrij droog relaas waarin het leven van Taghi wordt genoemd zonder echte diepgang en aan het eind nog wat hoofdstukken (over het falen van het OM) die er wat bijhangen en waar je een beetje mooie rode draad mist (dit soort boeken wordt ook wel eens als spannend verhaal verteld, maar niets van dit alles). Op momentjes wel interessant.
Maar het is wel prettig geschreven en fijn leesbaar. Er komen veel namen langs maar Werdmölder noemt vaak een bijzonderheid van die persoon of connectie met Taghi om het overzichtelijk te houden. En dat werkt wonderwel goed. Een enkele keer is het net te veel, als een zekere criminoloog twee pagina's op rij met die term wordt omschreven of als wordt uitgelegd dat K3 een popbandje is, maar dat soort overkill is wel in beperkte mate aanwezig. Al met al aardig eens gelezen te hebben. 3,0*.

Wel aardig. Sowieso prima geschreven en het boekje verveelt niet. Wel erg licht soms allemaal, echt de diepte gaat het niet in. Maar ondertussen leer je als lezer wel iets over de geschiedenis van Bernhard, hoe hij in de zaken terecht is gekomen (door hard werken, en hoogstens met gebruik van zijn naam, niet het familievermogen) en op de oppervlakte wordt wat geschreven over hoe hij in het leven staat. Maar daar blijft het bij. Echt zoeken naar zijn drijfveren, naar de diepere psyche, dat zit er niet in. Maar als tussendoortje eigenlijk wel oké dit boekje. 3,0*.

Enorm boeiend en vooral eindeloos vermakelijk, gebaseerd op D's eigen ervaring in het strafkamp, zij het dat hijzelf er maar vier jaar zat als politiek gevangene en de hoofdpersoon in dit boek tien vanwege moord.

De opbouw is een dubbele in dit boek. In wezen is dit verhaal chronologisch waarin de eerste dag de helft van het boek beslaat, de rest van de eerste maand ruim 1/3 nog en de overige tien jaar zitten aan het eind nog snel verstopt. Maar dat idee heb je nergens doordat Dostojevski heel thematisch te werk gaat. Steeds vanuit iets dat hij meemaakt of ziet die eerste dag (of maand) weidt hij enorm uit met allerlei voorbeelden en anekdotes uit die volle tien jaar. Zo blijft dit enorm vermakelijk doordat de aandacht steeds verlegd wordt en blijft alles nieuw en fris zonder enige vorm van herhaling. Aan het eind zegt hij dat zelf ook (middel de ik-figuur), dat hij wel viermaal zo veel had kunnen schrijven maar dat er dan niets nieuws meer tussen zou zitten, en wordt het boek zo vervelend en saai als het leven daar ook was.

Er is veel wat dit goed maakt. Het inkijkje in het gevangenisleven toentertijd, dat met D's scherp waarnemend oog ook tot in details wordt ontrafeld, maar ook de enorme psychologische diepgang die D erin weet te verwerken. Daarnaast op momenten enorm inlevend als er weer lijfstraffen worden gegeven of als de hoofdpersoon als lid van de adel niet als gelijke wordt gezien door anderen en vooral genegeerd.

Het enige dat je op dit werk kan tegen hebben zit hem juist in dat leesplezier. Dostojevski laat je veelal meeleven en meevoelen, maar het heeft vaker iets weg van een spannend schoolreisje gezellig met z'n allen dan een vervelende lange en soms loodzware gevangenisstraf met dwangarbeid. Op momenten wordt er over verteld, maar juist dat punt wordt niet echt invoelbaar gemaakt. Anderzijds, dat al het andere zo overheerst maakt dit wel uiterst goed leesvoer. 4,5*.

Sterk boek, en eens wat anders dan een normale roman. Wel vind ik het verhalende deel beter dan het eerste, meer filosofische deel, terwijl ik juist daarvoor dit boek lezen wilde.
Zo nu en dan weet Dostojevski interessante theorieën los, en goede en doordachte ideeën, maar nog vaker had ik werkelijk geen idee waar de beste man het over had. Zelfs na herlezen van het betreffende stuk. Ook is dat deel werkelijk van de hak op de tak. Nu is het zo dat de hoofdpersoon ook zegt dat hij maar opschrijft wat in hem opkomt, en dat is natuurlijk niet altijd even rechtlijnig, maar het vergroot het leesgemak noch het leesplezier.

Het tweede deel is mooi, teer, humoristisch en zielig tegelijk. Een ook veel beter te volgen dan de eigenlijke aantekeningen. De hoofdpersoon wordt goed uitgewerkt, maar verder is het verhaal niet heel bijzonder. En ook de hoofdpersoon zelf, ondanks dat je hem goed leert kennen, is nogal veranderlijk in z'n gedrag (meer nog dan een Raskolnikov). Dat maakt hem geen antiheld, maar een vervelend persoon wat voor mij niet prettig is om te volgen als hoofdpersoon. Zal dan wel de bedoeling mogen wezen, dat maakt het er niet beter op.

Toch meer dan ruime voldoende.

Sterk begin, een wat minder einde. Nu ben ik geen groot fan van absurdisme, maar soms is het nog best te pruimen, zeker als het met een protie droge humor wordt gebracht, zoals ook Herman Finkers dat doet. En dan ook alleen als het absurde niet al te grootse vormen aanneemt. En dat gebeurt hier. Zo nu en dan zat er nog best een aardig stuk tussen, of een citaat om bij te schateren, maar de laatste bladzijden ben je mijn aandacht kwijt met dit absurde gedoe.
Anderzijds is het wel een leuke manier om te tonen hoe iemand langzaamaan gek aan het worden is en hoe zich dat vertaalt in zijn schrijven. En het eerste gedeelte was ook sterk, mooi en ontroerend om te lezen. En ergens vond ik de manier hoe de honden brieven schreven ook best grappig, vooral door de nette formele en hooghartige toon die ze voerden in de correspondentie.
3.5*, vooral door sterke stukken in het erste gedeelte.

Leuke bundel verhalen, vooral vermakelijk om te lezen. De meeste verhalen volgen eenzelfde stramien qua opbouw en inhoud (met elke keer de jonge arts die denkt dat het hem niet lukt, denkt aan zijn studieboeken en succesvol opereert) waardoor het naar het einde wel enigszins begint te wringen. Ook het laatste hoofdstuk is wat rommelig. Maar dit is verder wel sfeervol en geeft een aardig inkijkje in een dokterspraktijk op het Russische platteland. 3,5*.

Aardig, maar veel te kort om te beklijven en aan het eind voor m'n gevoel wat nietszeggend. Maar verder wel een mooie sfeer en fijne toon in een prettig, haast wat ouderwets Nederlands. Knap hoe in een heel kort boek (weinig bladzijden, grote druk en plaatjes) toch voor het gevoel een redelijk volledig verhaal wordt opgetekend. 3,0*.

De Toverberg dus - toen ik zag dat de bekendere leden van deze site inmiddels het boek hadden gelezen en hoog gewaardeerd werd het voor mij toch echt eens tijd dit boek weer (een viertal jaar terug heb ik al eens dit boek geprobeerd te lezen maar toen ben ik om onduidelijke redenen verzand zo op een derde) uit de kast te pakken en mij op deze allicht hoogmis van de Duitse literatuur te werpen.

Het boek is wel degelijk een berg, maar dat zegt niet dat het heel zwaar is. Men moet wel geoefend hebben en een zekere basisconditie hebben want 1000 dichtbeschreven pagina’s zijn veel, maar behoudens enkele steile klimmen vol gruis en grind dat je snel doet glijden en glibberen, bestaat de tocht vooral uit mooi aangelegde om de berg meanderende wegen met genoeg rustpunten om van de vergezichten te genieten en vooral eenmaal boven geeft het boek echt een Hemels gevoel van voldoening. In een mooie stijl van lange zinnen en minutieuze beschrijvingen van van alles en nog wat (sigaren, etuis, meubilair, kleding, vooral de Aardse banale zaken) komt de wereld van het sanatorium tot leven, met subtiele humor en de geur van frisse Alpenlucht die je direct doet verlangen naar een verblijf in het hooggebergte (wel in de zomer overigens).

Wat het boek vooral mooi maakt is dat je erin kan verdwalen, dat je echt gast bent in Berghof en al de personages, zo razend knap beschreven, voelen als bekenden. Daarnaast zitten er veel mooie passages in die voor ieder wat wils hebben: de liefde voor Chauchat en het angstgevoelens van Castorp zijn zeer herkenbaar, net zozeer als de knap beschreven stervensweg van Joachim voor velen bekend zal zijn of het hoofdstuk ‘sneeuw’. Het spelen met tijd is ook leuk gedaan, juist door dat in het boek zo mooi te verwerken, al staat dat voor mij ook voor verslaving of alcohol in het algemeen – van die avonden dat je begint met een biertje en langzaam in de roes komt waarbij je steeds minder van tijd en omgeving opmerkt om ineens wakker te worden met barstende koppijn.

En hoewel het boek nooit saai wordt in al die 1000 pagina’s betekent het niet dat alles altijd even boeiend is. Zeker enkele filosofische disputen tussen Naphta en Settembrini zijn pittig, vooral door de manier van schrijven met lange zinnen. Het is soms even worstelen om de losse zinnen überhaupt te begrijpen, ook door veel woorden die mij toch wel onbekend waren, wat maakt dat de inhoud zelf juist onduidelijk werd. Die stukken zijn zeer geschikt om te herlezen, maar als dat moet tijdens een enkele leesbeurt van het hele boek dan is dat niet prettig. Wat dat betreft las Buddenbrooks fijner, of de cursus Vennootschapsbelasting om maar een iets banaals te noemen.

Ik denk dat ik dit boek nog het best met ‘leeservaring’ kan omschrijven, echt iets voor langere duur. Het boeide vaak, het liet me lachen en huiveren, het bracht prikkeling voor de geest en ontroerde maar al te vaak. Er zijn inderdaad een aantal kritiekpunten, en zeker als het gaat om puur leesplezier zijn er betere boeken geweest, maar als compromis geef ik het boek 5* maar plaats hem niet in mijn top 10.

Soms had ik geen idee waar het over ging, en werden woorden lukraak (oké, niet lukraak ongetwijfeld, maar voor het snelle oog lijkt het zo) achter elkaar gezet. Dit levert veelal zeer korte gedichten op die echter wel erg mooi waren in klank. Doet de poëzie toch wat het moet doen. Een paar wat langere gedichten deden me niets en vond ik ook weinig aan. Derhalve 3,5.

Net als Boland later bij Anna Karenina zou doen heeft hij bij zijn vertaling van Besy (Duivels) een apart boekje geschreven over de inhoud en de taal. Toch vond ik deze een stuk minder.
Deels ligt dat aan mijn persoonlijke kennis van het boek. Het boek Duivels, en dan vooral de keur aan personages, is minder blijven hangen waardoor de vele verhandelingen over thematiek en hoe deze wordt verwoord in personages - Boland gaat er diep en gedetailleerd, te gedetailleerd overigens, op in - nogal een onbegrijpelijk geheel wordt dat vooral nooit gaat leven voor mij. Maar daarnaast vind ik dat Boland de focus te veel legt op details en verliest hij het grotere verhaal.
Op het taalaspect wordt het wat boeiender, vooral als het gaat over vertalen, maar in dit geval lijkt het vooral om smaak te gaan en zijn de argumenten voor bepaalde keuzes gewoonweg zwakker. Later zou Hans Boland bij Anna Karenina wel een uiterst boeiend boekwerkje schrijven, maar dit boekje bij Duivels is het nog net niet. 2,5*.

Tegenvaller. Ik vind Márai een meester in het neerzetten van melancholie en vooral het verdwijnen van het verleden. Juist de Eerste Wereldoorlog als einde van een tijd is daar zeer geschikt voor. Alleen kiest Márai ervoor op heel andere zaken in te zoomen. De jeugd en een soort van nihilisme, en dat is gewoon allemaal minder interessant. Hij begint nochtans zeer sterk maar vervalt in jongensachtige ongein en een scène met een acteur die mij allerminst wist te boeien. Jammer, want dat is bijna de helft van het boek, en resulteert enkel in plichtmatig doorploegen, ook door de wat droge stijl. 2,5*.

Erg fijn boekje. Dun, maar Hulst weet daarbinnen enorm veel te zeggen. over klimaatverandering en over reizen en hij merkt boeiende zaken op. Bijvoorbeeld hoe reizen per trein vroeger voor de rijken was en nu de armen, hoe in reisliteratuur weinig vrouwen aan bod komen. Voorts prettig qua sfeerschepping en hij weet de omgevingen levendig naar voren te laten komen: je waant je echt in de V.S. of in Afrika. Het enige nadeel is dat dit ding allicht wat te dun is en een echt absolute topscore er niet in zit maar verder heb ik hier niets op aan te merken. 4,0*.

Dat je niet wist wat een milf was?

Bonne, kan me redelijk vinden in de kritiek hierboven. Aardig kortverhaal, prima tijdsverdrijf, heel erg slap einde. En waarom zo veel seks. Of hij is gefrustreerd, of hij weet nu eenmaal niets anders te schrijven.

Ook maar eens dit boekje gelezen. Veel van meegekregen, vooral in de media. Die Zeven Vinkjes lijken vooral marketing en ik vroeg me af hoe je een volledig boek erover weet te schrijven. Van het zelfbeklag en meelij opwekken in de media, daar was in dit boek weinig sprake van. Een beetje dan, net als dat dit boek ook een beetje een egodocument is geworden maar ook dat valt mee.

Gelukkig laat Luyendijk de antropoloog weer in zichzelf los en gaat eerst op onderzoek, observeert en komt dan met conclusies: die zeven vinkjes. Hij weet in de regel raak te observeren en ook hier komt dat goed van pas. Vooral breder kijken dan huidskleur waarom mensen het goed met elkaar kunnen vinden. Maar ook hoe de heteroseksuele witte man de norm is en daarmee iedereen die daar niet aan voldoet automatisch er niet aan voldoet en dat zoiets steeds terugkeert, ook onbewust, met alle oor- en vooroordelen van dien. Op zich niets nieuws (meer) maar helder en strak verwoord. Hoewel het soms ook afhankelijk is van de bubbel denk ik waarin je zit. Ik zie Reve nooit als homoseksuele schrijver of Grunberg als Joodse schrijver maar die eerste als één van de Grote Drie en die ander als de schrijver van Tirza. Maar hetgeen Luyendijk bedoelt ermee te zeggen (ondanks matige voorbeelden) is wel goed.

Niet dat dit helemaal perfect is. Soms blijft hij te veel aan de oppervlakte en ook blijkt wel dat er genoeg vijf- of zesvinkers ver komen. Zou het ene vinkje allicht veel belangrijker zijn dan het andere? Het vinkje 'universiteit' ziet vooral op het de kennissenkring die je opbouwt en m.i. is die belangrijker dan het al dan niet afronden van je studie. Immers: kennis is goed, kennissen is beter. Dat zouden al 2 vinkjes moeten zijn en niet een halve ergens verstopt onder een andere noemer.

En in hoeverre ziet dit boek niet op vooral het verleden waar de man echt bovenaan stond maar ook hier zie je een verandering. Of in hoeverre geldt dit vooral voor de absolute top en niet of wel zozeer voor de lagen daaronder? Daar gaat Luyendijk niet echt op in. 3,5*.

Mwoh. Ik heb een ander gevoel voor humor denk ik dan sommige andere lezers, want wat hier grappig aan is zie ik niet helemaal. Ik hoorde nog een interview met de schrijver die het zelf wel erg geestig leek te vinden, maar ik zie het niet wat er geestig aan moet zijn. Ook de aanklacht tegen onderwijs en zorg zie ik er niet in, dus geen idee wat Weemoedt hier nu mee wilde. Uiteindelijk is de hoofdpersoon gewoon een eigenwijze kerel die alle ellende aan zichzelf te wijten heeft met mensen om hem heen die hun best doen. Ik denk gezien de reacties die ik her en der lees dat dit niet zo bedoeld is, maar dan had Weemoedt dat moeten opschrijven. En als het volgen van richtlijnen door mensen dan al een aanklacht is (althans, dat lees ik dan dat dat bedoeld wordt), tja, dan kan je wel alles aanklagen. Verder wel kort en niet echt vervelend, maar dat is het dan ook wel. 2,5*.

Voor de helft boeiend en leuk. Het is niet zozeer een reisverslag, al komen er wel reiservaringen in voor (en wat mij betreft de leukste stukken ook), maar het is vooral een pleidooi tegen de bourgeoisie. Dat is er ergens wel uit te halen, maar grote delen zijn ook volstrekt onbegrijpelijk voor mij. Dostojevski springt van hak op de tak en komt met heel wat personen (en ook metaforen daaruit) en denkbeelden die voor mij onbekend en onbegrijpelijk zijn. Dan verdwijnt de interesse maar ook het plezier snel. 2,5*.

Zeer boeiend. Zelfs zo zeer dat je je afvraagt waarom dit slecht bij dit boekenweekessay is gebleven en er niet een groter werk van is gemaakt. Het essay draait niet zozeer om Neutraal-Moresnet of het materiaal zink (al leer je van beide nog wel iets) maar veel meer om een persoon geboren begin vorige eeuw en die viermaal van nationaliteit wisselde en in meerdere legers moest dienen terwijl hij nooit is verhuisd maar leefde in een door oorlogen verscheurd Europa. Ergens een absurd verhaal, maar wel waargebeurd. Van Reybrouck schrijft prettig, zegt de juiste dingen en weet aan het eind nog een melancholiek neer te leggen. 3,5*.

Dit verhaaltje begint heel aardig maar zakt langzaamaan weg. Dit is eigenlijk een kluchtje en daar ben ik sowieso nooit heel erg fan van omdat het vaak vis noch vlees is. Niet grappig genoeg, maar ook op dramatisch vlak schiet het dan tekort. Dat is ook hier aan de hand. Echte sfeerzetting zoals veel tijdgenoten dat wel kunnen lukt Leskov helaas niet. De Duitser en de Russische boeren staan natuurlijk symbool voor hun landen in het algemeen maar zijn daardoor soms ook wat karikaturaal waardoor het einde dat meer op het drama gaat zien maar ook altijd een klucht blijft vooral gaat slepen en nul impact heeft. 2,5*.

Nou, na Stalingrad ook vrij snel dit vervolg gepakt. Dit boek is is qua opbouw exact hetzelfde. Bestaande uit drie delen (die niet eens zozeer inhoudelijk echt gescheiden zijn) en elke deel bestaande uit tientallen hoofdstukjes van één tot enkele pagina's waarbij wederom een keur aan personages voorbij komt. Wat ik schreef bij Stalingrad qua beleving kan ik hier één op één kopiëren. Je ziet dat beide boeken eigenlijk één groot werk zijn. Dat maakt wel deels dat dit boek soms wat begint te slepen. Na 900 pagina's in het eerste boek is het nieuwe er daar een beetje vanaf.

Dit boek is wel op een ander vlak echt vernieuwend en aanvullend: dat is dat de terreur meer naar voren komt. En het antisemitisme. Grossman zelf was Joods en zijn achtergrond krijgt hier veel meer nadruk. Er sterven ook behoorlijk wat mensen, vooral vergast en gedood door de Nazi's. De beste stukken zijn een lange afscheidsbrief of een scène in de gaskamer waarin iemands laatste momenten vanuit die persoon worden getoond. Ontroerend en mooi en eindeloos boeiend. Ook de essayistische stukken over het kwaad maar ook de vergelijkingen tussen de Sovjet-Unie en Nazi-Duitsland en hun terreur geven dit boek op dat vlak echt een meerwaarde.

Bij Stalingrad had ik het al over de vergelijking met Tolstoj en ik zei ook dat het duidelijk is dat Grossman zelf de oorlog heeft meegemaakt. Dat is hier nog duidelijker (want meer oorlog en terreur maar ook persoonlijker van aard). Een geinige passage in het boek is dan ook als wat romanfiguren het hebben over Tolstoj en zijn Oorlog en Vrede waarin één iemand beweert dat dat boek zo goed is omdat hij (Tolstoj dus) die oorlog zelf heeft meegemaakt. Een ander corrigeert hem want Tolstoj was toen nog niet eens geboren. Maar van Grossman durf ik dat dus wel te zeggen dat het boek daarom sterk is.

Al met al net iets beter dan Stalingrad dit boek, al komt dat in de score niet tot uiting. Ook dit werk 4,0*.

Dit boek geeft een op momenten zeer gedetailleerd beeld van deze affaire. Het is redelijk uitputtend beschreven en geeft een behoorlijke hoeveelheid info, maar het is ook gortdroog opgeschreven en verliest zich nogal eens in minder belangrijke en oninteressante details.
Frederik komt tot een conclusie dat vooral het systeem faalt en niet zozeer afzonderlijke personen. Vooral de Be;lastingdienst komt er vrij genadig vanaf.* Eerder zijn de schuldigen de politici die willen scoren met kleine details en de journalisitiek die kleine fraudezaken opblaast tot grotere proporties. Zonder de berichtgeving van RTL Nieuws over de Bulgarenfraude zou de Belastingdienst niet hard hebben opgetreden, zo zegt Frederik eigenlijk. Deels heeft Frederik hier wel gelijk (en vanuit mijn arbeidsverleden weet ik soms ook wel hoe bepaalde systemen de burger tegenwerken) maar ik merkte vaak wel een tunnelvisie richting die conclusie en eigenlijk vind ik het ook een vrij walgelijke mening.**
Nu zal ik het boek daar niet op beoordelen. Maar wel op enkele flauwe argumenten. Zo zouden columnisten nu eens a zeggen, dan weer b. Hij citeert dan vooral Bert Wagendorp en Sheila Sitalsingh. Nu blijken die columns echter wel iets genuanceerder dan Frederik doet voorkomen. (de grootste fout is overigens dat Frederik Bert Wagendorp serieus neemt, die schrijft al jaren louter vanuit zijn onderbuik de meest aperte ongenuanceerde onzin op). En als gezegd is het boek nogal saai opgeschreven, soms was het ook worstelen door de vele namen en afkortingen die nooit echt gingen leven. 2,5*

*Dit is enkel een constatering. Er gaan zoveel geluiden op dat ik ook niet meer weet wie ik moet geloven. Dit boek zou in eerste instantie al eind 2020 zijn uitgekomen maar na bakken essentiële (terechte) kritiek op de inhoud is een en ander nog aangepast. De advocaat Eva González Perez suggereerde zelfs bij het parlementaire onderzoek dat Frederik samenspant met De Belastingdienst. Nu komt zij (en haar echtgenoot) niet heel goed naar voren in dit boek, dus allicht is er rancune. Maar Frederik lijkt ook wel regelmatig essentiële informatie achterwege te laten. Maar als gezegd: ik weet het echt niet meer.

**Sietsma van RTL schreef zelf al een goed weerwoord daarover.

Nee, dit is niets voor mij. Toch weer in een recensie van Thomas de Veen in NRC getrapt - die man heeft echt een volstrekt andere smaak dan ik blijkt keer op keer. Maar goed, soms wil ik het nog weleens proberen, zeker omdat dit een dun boekje is en dit een zwarte schrijfster betreft waar ik allicht te weinig van lees. Helaas toch niets voor mij.

Ten eerste houd ik sowieso niet van dit soort boeken waar fictie en droom door elkaar gaan lopen. Dat interesseert me al snel niet meer. Als ik niet weet wat echt is, leef ik minder mee. En die droomwereld en gekte an sich boeien me eigenlijk ook nooit. Daarnaast is dit werkje te dun. Geen uitdieping, vlakke personages, soms het idee (mede door die droombeelden) dat hele stukken zijn overgeslagen en dit meer een samenvatting is dan een doorleefde novelle.

En ik vond het ook vrij plat geschreven. Qua taal niets bijzonders, simplistisch haast. Ik zie wel wat de auteur probeert maar het raakt me nergens. Te plomp geschreven met overdreven metaforen, houterige dialogen die net niet echt aanvoelen, inzoomen op onbelangrijke details en veel banale zaken (hoe iemand een kopje oppakt enzo - het dunne boekje is eigenlijk nog dunner als je dat alles weglaat) en een einde waar ik niets mee kon.

Sowieso met de inhoud niet kon ik weinig. Sonny loopt op een gegeven moment in een villawijk rond, zij is vermoedelijk donker van huidskleur, en iemand vraagt haar wat ze daar uitspookt. Maar daar blijft het bij, niets wordt er verder mee gedaan. Allicht is het puur sfeerschepping, op de angst voor die locatie -dit boekje schijnt een soort southern gothic te zijn- alleen lukt de auteur die sfeerschepping nergens en dan stoort zo'n stukje ook. 1,0*.

Nee, dit werd hem niet. Normaal kan ik De Winter wel hebben met zijn prettig leesbare werkjes, maar zelfs dat had deze Eileen W. niet, want het is nogal in een rommelige stijl geschreven. Of dat de bedoeling was of dat De Winter zich heeft verbeterd door de jaren heen is mij niet bekend, dan zou ik meer oud spul van hem moeten lezen.
Buiten dat vraag ik me nog altijd af wat De Winter nu wilde met dit verhaal. De ik-figuur en Marc en hun relatie? Geen idee wat dat nu precies was. Net als hun handelingen en gedrag soms. Niettemin is Eileen een aardig romanpersonage en haar stukken zijn best goed te behappen. Daarnaast is af en toe een flard van de situatie op het Ierse eiland best aardig. Alleen is dat allemaal wel veel te weinig om hier meer aan te kunnen geven. 1,5*.

Deed me een beetje denken aan Hall Muur, waarin de hoofdpersoon over zijn geschiedenis vertelt vooral als monoloog tegen of wel een muur of wel een kasplantje zoals in dit werkje van Verhulst (al doet Verhulst dat beter door in ieder geval steeds te refereren aan dat of diegene waartegen wordt gepraat). Het verhaal zelf is niet heel bijzonder, maar wel vlot vertelt in een lekkere stijl (al kan Verhulst beter en vooral rauwer) waardoor het ook niet verveelt en op momenten ook echt wel vermaakt. 3,0*.

Flutwerkje. Saai, nergens bijzonder en als je denkt dat er iets van spanning kan komen dan wordt alles wel heel snel afgehandeld. Verder wat ranzige seks en natuur en je hebt een typisch Wolkersproduct. Maar inhoudelijk stelt het op alle fronten teleur en je vraagt vooral aan het eind af wat hij hier nu precies mee wilde.
Jammer, de man kan beter. Het leest verder allemaal wel makkelijk weg, maar echt mooi wordt het nergens (denk aan het fantastisch geschreven De Walgvogel). 1,0*.

De Gruyter zegt direct in het begin al als waarschuwing dat ze geen lopend verhaal heeft gemaakt maar vooral allerlei ideeën en gedachtes kwijt wil. En dat bleek. Op een bepaalde manier kent het boek geen focus (de hoofdstukken zijn enkel genummerd maar zonder titel of thema) maar De Gruyter heeft genoeg boeiends te vertellen om het allemaal wel interessant te houden. Ik denk wel dat een boek met meer focus en opbouw een nog sterker werk zou hebben opgeleverd, nu blijft het interessante allemaal wat hangen net als haar gedachtes over een Europa dat niet meer gewend is aan oorlog. Ze zegt veel interessant erover maar een schrijver mag mij best iets meer bij de hand nemen. 3,5*.

Palmen schrijft vier korte portretten van vrouwen die met hun innerlijke demonen mochten vechten en zich verloren in pillen en alcohol. Twee daarvan waren interessant. Monroe vanwege mijn liefde voor film en aangezien dit een strak geschreven stukje is, en die van Highsmith aangezien Palmen hier het beste iets van psychologisch inzicht neerzet. De andere twee essays zijn weinig opzienbarend, nietszeggend en ook rommelig in de opbouw alsof La Palmen maar van alles wat ze kwijt wilde achter elkaar zette. Aardig idee verder dit hele werk maar te kort om er echt wat van te maken. 2,5*.

Aardig werkje dat te weinig verrast. Dit voelt ook een beetje als een zoveelste variant van hetzelfde verhaal (in die ecologisch thematische hoek) maar nu vanuit een boom verteld. Een gimmick en tevens een gimmick die niet altijd even consequent wordt toegepast. Wel op momentjes lieve momenten tussen de menselijke personages maar al met al wat te afstandelijk en episodisch om echt onder de huid te kruipen. 3,0*.