Matig. Dit is een bundeling van columns (veelal over geloof en niet heel interessant), wat teksten naast het theater (soms grappig, vaker echter wat saai) en gedichten. Dat laatste is veruit het beste deel waar enorm met taal wordt gespeeld, vooral de klanken en je zou er zo rapteksten in kunnen zien waar je heerlijk op kan flowen. Maar juist de humor, waarvoor je Finkers toch erbij pakt, ontbreekt in dit werkje. 2,0*.

Die titel alleen al, waarom wordt dat vertaald als "Een Bijna Volmaakte Vriendschap"? De letterlijke vertaling, Ik Noemde Hem Stropdas, had prima gekund.

Verder wel een aardig boekje, fris en vlot weg te lezen, af en toe een leuke gedachte, een klein en fraai inkijkje in de Japanse wereld van schaamte en je krijgt trekt in rijstballetjes. Verder had dit best een grootste roman mogen worden, nu is het vooral een vingeroefening met af en toe leuke stukjes en anekdotes, maar ook wat minder interessante stukken en echt beklijven doet het niet. 3,0*.

Een mindere Kundera. Kaal, kort en ook wat afstandelijk. De hoofdmoot blijft een verhaal over een man en vrouw, alle analyses verder ten spijt. Maar juist dat hoofdverhaal gaat nooit echt leven hoewel een en ander wel goed is geschreven. Dat is allemaal nog wel te doen en wordt nooit vervelend, pas richting het einde met die droomwereld gaat het mis. Daar kon ik niets mee, althans ik geloofde die droomwereld niet en kon er ook niet in mee gaan. Te absurd en dat past ook niet echt bij de kale zakelijke toon van de rest. 2,5*.

Aardig. Het begin is behoorlijk taai. Net als in Het einde van de geschiedenis geeft Fukuyama heel wat abstracte filosofie van allerlei grote bekende namen. Eerlijk gezegd vind ik het niet zo spannend wat Plato of Kant vonden, temeer zulke filosofen elkaar ook met grote regelmaat tegenspreken en geheel eigen theorieën erop nahouden. Dus wat boeit het dan wat ze vinden. Er is niets wetenschappelijks aan, het is dus niets meer dan de mening van enkele personen die wij door de geschiedenis als belangrijk zijn gaan beschouwen.

Daarna wordt het beter als Fukuyama vooral kijkt naar de huidige maatschappij en die middels gedrag en psychologie probeert te verklaren (met een kleine uitstap hoe men dit vroeger verklaarde). Dan komt hij met concretere voorbeelden en zegt zinnige dingen over identiteit zonder echt een kant te kiezen. Geinig is ook hoe hij hedendaagse fascisme bij de blanke (sorry, witte) middenklasse verklaart vanuit links identiteitsdenken, om wel te zeggen dat hij begrijpt hoe dit ontstaat maar ook vindt dat die blanke middenklasse an sich weinig reden tot klagen heeft. Op dat soort punten scoort dit boek haar punten, helaas is dat net de helft van het geheel. 3,0*.

Van de 400 pagina's (in vertaling) zijn de eerste 150 hiervan fantastisch, het beste dat ik in tijden heb gelezen. Batuman beschrijft haar eerste jaar op Harvard (in die pagina's het eerste semester) waarin er vooral een enorm plezier te vinden is. In allerlei korte hoofdstukken van enkele regels tot enkele bladzijden leer je haar wereld kennen, haar kamergenoten, haar klasgenoten, de studievakken en de hele campus daar. Sfeervol en enorm leuk om te lezen, je wil er zo zelf een half jaar gaan studeren. Daarnaast beschrijft ze veel van haar studiestof over filosofie en taal en dat is enorm boeiend. Buiten dat is de manier waarop ze dat doet (ze beschrijft haar lesstof) ook enorm naturel, in plaats van twee man ellenlange discussies laten voeren die nooit plaatsvinden in de echte wereld (althans, niet in nuchtere toestand). In de Russische romans van weleer accepteer ik dat nog wel, maar Batuman doet precies wat ze met een moderne roman moet doen.

Maar daarna zakt het boek op alle vlakken in. Dan gaat het meer om de psyche van de hoofdpersoon, het verliefd zijn op een jongen en haar vakantie in Europa na het eerste jaar. En buiten dat al die positieve punten niet meer aanwezig zijn (weg is de ideeënliteratuur) is dit ook gewoon een pak minder interessant. Middelmatig ook, in plot, stijl en verdere inhoud. Vanwege die briljante pagina's daarvoor nog wel 3,5*.

In De Gebroeders Karamazov laat Dostojevski in een korte parabel Christus zelf terug op Aarde komen. Dat is één van de meest interessante stukken tekst die ik ooit heb gelezen. In deze Idioot doet Dostojevski een zelfde soort iets, met een soort van Christusfiguur neerdalen tussen de mensen, alleen in plaats van de ideeënkant uit te gaan bekijkt hij de sociale veranderingen die dat meebrengt. Het is goed en boeiende literatuur, maar het moge duidelijk zijn dat ik liever Karamazov lees.

Dat ligt in de eerste plaats aan de schrijfstijl van Dostojevski die veel werkt met pathos en hysterische personages. Hij balanceert daarmee op een heel dun koord; nu eens blijft hij staan en maakt dat het werk rijker, dan weer valt hij wel en is het vooral irritant om echt in mee te gaan. Het kan ook zijn dat in plaats van de psychologie en de ideeën Dostojevski meer de kant van de onderlinge verhoudingen uitgaat, en juist daar zijn min of meer rationele en realistische personages wel zo fijn. Zeker de tweede helft van het boek zijn lang niet alle personages altijd even goed te volgen in hun gedachten en handelingen en lijken maar wat te doen, naar gelang het de schrijver uitkomt. Drama om het drama. Nee, dan doet Tolstoj dat toch een stuk beter.

Daarnaast voelt de roman ook als een lappendeken aan dat overal wel raakpunten heeft en een rode draad kent, maar toch niet helemaal evenwichtig is. Soms zitten er zomaar ideeën tussen die in eerste instantie niets met het verhaal te maken hebben. Dat kan zijn door het lange schrijfproces en de publicatievorm in delen in tijdschriften, waardoor allicht Dostojevski ook het een en ander gewoon kwijt wilde op dat moment, en zijn boek was daar een mooie methode voor. Maar ook een Natasja die tweemaal langskomt, dan vierhonderd bladzijden niet van zich laat horen om aan het eind weer op te duiken en een tamelijk belangrijke rol te krijgen. Dan is een boek als roman niet geslaagd te noemen. En dat stoort.

Maar goed, dat is allemaal kritiek, alleen lang niet allemaal zo zwaar als het lijkt. En de positieve punten overheersen sowieso. Want het zijn de sfeer, de afzonderlijke scènes, de interessante ideeën (denk aan de verhandeling over de guillotine), de ‘biecht’ en weet ik wat niet al die stuk voor stuk echt heel erg goed zijn. Als het werkt in dit boek, dan ook direct heel goed, zoals in Karamazov en Misdaad en Straf dat het hele boek doorging.

Daarnaast is het beeld van Rusland dat Dostojevski schetst interessant (maar ook hier, te fragmentarisch, te veel losse flarden om echt helemaal over te komen) maar ook hoe men rond de Prins omgaat met hem en elkaar. Myskin is sowieso een eigenaardig persoon. Hij- als in Europa opgevoed mannetje- dat naar Rusland afreist om de geldbeluste Russen zichzelf kapot laten maken. Het lijkt haast of hij de Antichrist is, al is het eerder dus een Christus zelf, met een grote spiegel bij zich, om de Russen eens te laten leren en tot zichzelf te komen. Hij is ook de enige die niet hysterisch is, een bron van rust, door iedereen op een of andere manier aanbeden, en aan het eind wel kapot gemaakt en terug naar Europa terwijl de meeste Russen rustig doorgaan waarmee ze bezig waren. Want is er nu heel veel veranderd? Zoals Christus ooit kon sterven aan het kruis zonder dat het veel heeft uitgehaald.

Zeer boeiende literatuur dus, dat veel om van te genieten heeft, maar ook iets te veel hysterie. 4,0*

Sándor Márai. Op zijn Gloed heb ik nog gestemd toen ik nog geen reviews schreef en pas goed 150 stemmen had geplaatst. Dat leek overigens al heel wat toen. En het lijkt ergens niet heel lang terug, maar dat is al zeker 15 jaar geleden. Enfin, blijkbaar heb ik jaren terug Kentering van een Huwelijk al aangeschaft. In het boek zat immers een redelijk vervaagde kassabon met een datum ergens in november 2013. Ook dat lijkt korter terug. Maar goed, een reisje naar Hongarije leek me wel een uitstekende manier om dit boek dan eindelijk eens af te stoffen en te gaan lezen.

Kentering van een Huwelijk dus. Rare titel. Sowieso heb ik een broertje dood aan titels die geen vertaling zijn, maar buiten dat gaat het om meerdere huwelijken in dit boek. Ik had ergens gedacht zware literatuur te krijgen maar niets is minder waar. Dit boek is opvallend soepel te lezen en vooral de eerste twee delen zijn op momenten erg mooi, vooral in de beschrijvingen van interieurs maar ook van eigenschappen van personen met her en der een interessante overpeinzing. Die delen hebben een zeldzame combinatie van diepgang en een zeker leesplezier. Niet elk stukje is even sterk maar goeddeels is het boeiend en vermakelijk met soms hele herkenbare emoties uitstekend opgemerkt door Marai en ook goed verwoord.. Het derde deel vond ik wel veel minder. Dan wordt het boek breder getrokken zoals Witt hierboven ook al terecht opmerkt en dat doet wel afbreuk maar weet simpelweg ook niet echt te boeien. 3,5*.

Aardig boekje wel met boeiende thematiek die sterk naar voren komt maar ook wat vol van opzet voor die weinige pagina's. Net iets te veel personages, relaties onderling net iets te gemaakt allemaal. Dit boek is sterk in sfeer, in psychologie, in mensbeeld maar overtuigt minder als roman. De personages zelf lieten me dan ook redelijk koud. Dat neemt niet weg dat ik wel geboeid heb gelezen en de pluspunten echt wel sterker naar voren komen. 3,5*.

Een boek dat dan weer sterk is, en dan weer zeer vervelend, maar met een positieve balans aan het eind.
Dostojevski weet enkele zaken zeer goed te presenteren. Allereerst de opzet van de personages, hun gedragingen, hun onderlinge verhoudingen. Dat is een opzet, waar dan een goede pay-off uit zou moeten komen. Helaas is dit niet de schrijver voor emoties. Bij Misaad en Straf stoorde het mij niet zozeer, aangezien de innerlijke mens meer van belang was. Hier zijn de verhoudingen veel meer van belang voor het verhaal, maar echt meeleven met éénieder lukte mij totaal niet. Daarom kwamen veel handelingen van hun mij vreemd over, alsof er soms vanuit het niets ineens werd gehandeld. Ook het verhaal leek voor mij nergens heen te gaan. En toen het boek uit was, vroeg ik mij werkelijk af wat Dostojevski nu duidelijk probeerde te maken en wat hij exact wilde vertellen. Dat dit een boek een tussendoortje was, een haastklus, zal wel de reden zijn geweest, maar het is niet onvergeeflijk.

Een tweede goede punt was dan weer het innerlijke, dit kan Dostojevski wel heel goed beschrijven. De wanhoop, de hoop, en al van dat soort. Als Dostojevski dan ergens mag binnendringen, dan gaat hij los, en doet dat op een vrijwel perfecte manier. Hier laat hij het vooral zijn bij de verslaving van het gokken, in het bijzonder de roulette. Je voelt werkelijk mee met Ivanovitsj en zijn verlangen en hoop bij het roulettespel. Zeer knap dus.

Toch een ruime voldoende, omdat de goede stukken meer dan bovengemiddeld goed waren, en zeker meer dan de helft van het boek beslaan. Er zit genoeg humor in, de psychologie is sterk, en de sfeerzetting is prima. Helaas kon ik niet meeleven, waren emoties te zwart/wit en soms onbegrijeplijk, en leek het verhaal nergens heen te gaan.

Ik wilde Giphart nog wel eens een kans geven met deze IJsland, een boek dat in ieder geschreven is door een oudere Giphart, en zag deze goedkoop liggen dus meegenomen. Ondanks dat het werk wel enige ontwikkeling toont, is het toch vooral het quasi-hippe oude-jongens-krentenbroodgedoe dat me enorm stoort. Werkelijk alle hoofdpersonages zijn helemaal te gek, en de stijl van Giph is schreeuwerig waarbij je echt het idee krijgt dat hij vooral zichzelf helemaal geweldig vindt. Jammer, want er zitten best aardige momenten in, zeker zo in het ziekenhuis. Maar zoals vaker kiest Giphart voor een vederlichte drukke stijl maar vergeet volledig de inhoud, iets dat nog altijd het belangrijkste is in de literatuur. Wel prima tijdverdrijf in een trein, maar voor meer is het ook niet goed. 2,0*.

Boek in twee delen, waarvan het eerste deel heel aardig is en het tweede deel maar matig. Niet dat het twee verschillende verhalen zijn (die splitsing slaat op zich niet eens ergens op) maar het was wel opvallend. Allicht omdat het eerste stuk opbouw is, en je de afrekening mist daarna. Dit is een psychologische roman met een opzet waar je best wat uit kunt halen, maar het blijft maar wat bij beschrijvingen en de hoofdpersoon leer je nooit echt kennen. Dat lukt Wortel dus niet, terwijl, gezien de opzet, dat wel de bedoeling is. Uiteindelijk blijft een boekje over met een aantal vermakelijke stukken, een redelijke stijl waar je even in moet komen maar uiteindelijk prima leest maar ook met een hoofdpersoon die een raadsel blijft en het boek is daardoor niet bevredigend. 2,5*.

Dit boek is het sterkst op kleine alledaagse momenten en hoe een psychose van invloed kan zijn in een relatie en bij anderen. Wat sterk is, is dat het wordt verteld vanuit de persoon die met zo'n persoon moet samenwonen. Spit weet op momenten te raken, vooral als ze ergens halverwege beschrijft dat ze nog steeds de mooie kanten blijft zien en daaraan blijft vasthouden. Spit weet heel overtuigend weer te geven hoe de pysche bij iemand werkt als het gaat om samenwonen met een persoon met zware psyische problemen. Maar evenzeer is ze sterk in ongemakkelijke situaties beschrijven die ook nergens gemaakt aanvoelen of speciaal voor het boek geschreven zijn om de plot vooruit te helpen maar echt voorkomen uit de personages en naturel blijven daarmee. Ik denk bijvoorbeeld aan dat moment bij de kraamvisite aan het eind.

Maar het boek is op momenten ook geschreven als pageturner en blijkbaar is er iets heel ergs aan de hand. Ja dat is het wel en ergens halverwege kom je er wel achter wat het is maar stiekem vond ik dit niet zo bijzonder en vooral qua toon vond ik dit totaal niet passen bij de rest van het boek waarin heel liefdevol en raak en zorgvuldig een portret van een relatie wordt geschetst. Ik vond het zelf storen. Zowel in inhoud maar ook in beleving want het maakt een beetje dat je als lezer wil weten wat er speelt en je daardoor snel gaat lezen terwijl heel veel delen van dit boek dat niet kunnen gebruiken. 3,5*.

Vervolg op haar debuutroman, maar ook geen echt vervolg. Haar roman was echt een roman met gefingeerde namen (en bedachte personages?). Weliswaar behoorlijk autobiografisch maar een gewone roman niettemin. Deze Ik Ben Vrij begint waar Ik Ga Leven eindigde, maar ditmaal is het Gül zelf die de ik-persoon is.

Dit boek is geen roman maar eerder een verzameling gevoelens van wat haar is overkomen na de première van haar boek en meningen over vooral de islam. Waar haar roman nog ging over een meisje in een streng-religieus gezin, daar is dit boek echt een stuk kritiek op de islam. Er zit niet echt een rode draad in of een centrale lijn. Middels andere personen weet Gül haar ideeën op de lezer over te brengen. Via haar psycholoog (die ook vragen kan stellen als buitenstaander), discussies over de islam met een homoseksuele (eveneens door de familie verstoten) vriend, discussies met haar vriend of een brief aan haar zusje over de rechten en vooral plichten (vooral dat) van vrouwen binnen de islam. Niet origineel maar het werkt goed. Soms keiharde kritiek, soms bedachtzaam en genuanceerd, vooral in een gesprek met haar vriend.

Het hoofdstuk aan het eind bij een parenclub past niet echt bij het boek en het laatste hoofdstuk bij een confrontatie met haar familie is ook wat zwak geschreven. Nogal plat vooral. 3,5*

Erg mooi. Een boeiende hoofdpersoon, iemand waar je als lezer ook al snel een bepaalde antipathie tegen krijgt en je als lezer sneller doorhebt dan de personen in het boek zelf waarmee je te maken hebt; dat geeft ook enige spanning. Van Leeuwen geeft subtiel ook net steeds precies genoeg informatie. Mooi geschreven, de psychologie overtuigend, inlevend en sterk verwoord. Ook de lengte is precies goed. Voldoende om te overtuigen en het verhaal had ook niet meer nodig gehad. 4,0*.

Ik verbaas me over sommige kritieken op dit boek. Niet zozeer de echte recensies waarin goed wordt uitgelegd waarom de recensent iets slecht vindt, maar wel de kritieken dat Lale Gül dit niet mag zeggen. Men stelt simpel: Bek houden Lale want dit is slecht voor de moslims en speelt extreemrechts in de kaart. Tja. Al zijn sommigen wel consequent en niet per se tegen de persoon Gül. Zo'n Peter Breedveld van Frontaal Naakt die dit ook schreef vond een tijd terug ook dat Mischa Blok (Koreaanse wortels) wel mocht zeggen als ze gediscrimineerd werd door witte mensen maar niet door lichtgetinte mensen of moslims, want.... Enfin, zelfde reden dus. Raar ook omdat dit boek best in de Nederlandse literaire traditie ligt van breken met het religieuze milieu. Gül vertelt niets anders dan veel andere schrijvers, maar dan het christelijke milieu. Die kritieken van die personen hoorde je gek genoeg nooit.

Maar het boek zelf dan? Nou, ik was blij verrast. Ja, het is wollig geschreven en soms rommelig (dat hoofdstuk dat leest als seksverhaal is al genoemd door meerderen hier en dat was echt heel vreemd ineens, ook qua stijl) en niet elke pagina weet te boeien en Gül heeft soms te veel woorden nodig, maar ik vond het boek wel prima lezen. Totaal niet lastig en die moeilijke woorden vielen mij niet op. Er zit ook echt wel een zeker ritme in de zinnen waardoor dit boek prettig leest.

Daarnaast krijg je een aardig beeld van opgroeien in een streng religieus gezin (dat toevallig islamitisch is) en nergens krijg je de indruk dat ze hiermee alle moslimgezinnen bedoelt. Verder weet ze haar gevoelens heel aardig te verwoorden en er zitten leuke stukken in die meer essayistisch en filosofisch van aard zijn over migratie en religie. Dat zijn boeiende stukken, vooral hele pagina's in Rome. Allicht iets te veel volzinnen voor dronken pubers, maar ik heb ook weleens aangeschoten op een terras zulke discussies gevoerd. Dus helemaal gek is het niet. 3,5*.

Ik moest ook denken aan De Avonden, over een periode na de oorlog, geschreven in die periode en met een wat negatief beeld over het Nederland van toen. Maar waar De Avonden vrij strak was en je het gevoel kreeg dat de hoofdpersoon voor een volledige generatie staat, waarmee dat boek echt iets zinnigs zei, is dit boek van Reve veel minder sterk. Aan het eind dacht ik: wat wilde hij nu precies zeggen. Staat hij voor de gemiddelde teruggekeerde soldaat of zijn het persoonlijke demonen die hij wegschreef. Na onderzoek bleek het tweede en dat maakt het boek beter verklaarbaar, maar nog niet beter als boek. Uiteindelijk worden alle thema's en nare ervaringen uit eigen leven vermengd in een nogal matig verhaal dat nergens heen lijkt te gaan en vooral als kapstok moet dienen, maar die thema's zelf passen ook gewoonweg niet heel goed bij elkaar, behalve dan het gevoel dat ze op de psyche van de hoofdpersoon hebben. Maar in een boek zouden daar betere opties voor zijn. Hermans zegt wel wat interessante dingen over de plek van Nederland in de wereld, maar ik had ook graag een mooi tijdsbeeld erbij gehad. 3,0*.

Goed geschreven, dat zeker. En het boek begint best intrigerend en de thematiek biedt veel mogelijkheden al pakt Van Essen er maar enkele van. Zeker richting het eind vond ik het allemaal minder en minder boeiend worden. Niet dat het los zand is maar het boek gaat eigenlijk nergens heen terwijl er veel woorden gebruikt worden maar je had al die onderdelen zo kunnen schrappen zonder iets te verliezen aan het hoofdverhaal. Dat is allicht zo bedoeld maar het werkte voor mij niet echt, het zorgde vooral dat mijn interesse verdween. 3,0*.

Een redelijk gemiddelde, dus met een positieve gedachte begonnen. Maar o wat viel dat tegen. In dit boek acteert Giphart een goede schrijver, en wordt dat helaas zelf nooit. Een beetje al Guy Ritchie die graag Tarantino nadoet, wil zijn, maar het bij lange na niet is.
We krijgen een vlot verhaal, dat nooit bijzonder wordt, een hoofdpersoon luisterend naar de naam Fraeser (die naam alleen al getuigt van het feit dat Giphart graag hip en snel wil zijn, anders geef je een andere naam) en een ik-figuur: Ronald. Deels autobiografisch, ongetwijfeld, maar als je Giphart ziet op tv zie je geen bezield literair schrijver. Zo kil als hij erover spreekt, alsof schrijven een 9 tot 5-baan is. Laat hem lekker over eten praten, dat gebeurt tenminste wel met passie. Die hoofdpersoon is eerder hoe Giphart wil zijn lijkt me.
Daarnaast is het verhaal vaak saai. Veel seks is vooral de oorzaak. Prima als je seks invoegt, zelfs als het plat en banaal gebeurt, maar intotaal 100 pagina' s is gewoon te veel. De eerste scene is nog mooi beschreven, daarna is het armoe troef en meer van hetzelfde. En op het eind van het boek vraag je je af wat Giphart nu wilde zeggen met dit boek.
Helaas, na Gala een tweede miskleun van Giph.

p.s. Eigenlijk twijfelde ik tussen 1 of 1,5*, maar er wordt toch zeker driemaal Apeldoorn genoemd. Van alle plaatsen, waarom die, maar je blijft je woonplaats trouw, dus naar boven afgerond.

p.p.s. Wel benieuwd naar de film. Bij Fraeser kreeg ik een beeld van Beau van Erven Dorens, en laat hij nou net die rol spelen. Lijkt me hem op het lijf geschreven.

Een soort vervolg op A Sport and a Pastime - James Salter (1967) - BoekMeter.nl, een boek dat gebaseerd is op een waargebeurde geschiedenis van die schrijver zelf, waarin Backer als het ware een antwoord geeft vanuit het meisje uit die Amerikaanse roman. Ik dacht wel vaak: wat is nu je punt? Dat het voor die oudere Amerikaan een avonuurtje was en dit jonge meisje iets serieuzer? No shit Sherlock, dat gebeurt zo vaak. Dat is toch niet zo heel bijzonder? En zo veel is er voor mij niet te vertellen hier. Nu komt dan het vrouwelijk perspectief aan de beurt in tegenstelling tot die Amerikaanse roman maar ook daar blijft Backer een beetje hangen in algemeenheden en clichés en ook wel opzichtig en weinig subtiel.

Dat neemt niet weg dat dit boek erg prettig leest met een uitmuntende stijl en af en toe heel aardige metaforen (zo ergens aan het eind komt de vergelijking met het kappen van een heg dat mooi wordt aan de buitenkant en vol wildgroei van binnen en een autobiografie). Een voldoende krijgt dit werk wel want ik heb me niet verveeld. 3,0*.

Heel aardige roman. Dit werk geeft sowieso een mooi tijdsbeeld van het einde van de oorlog en de periode er vlak na en heeft ook net een andere insteek dan veel andere literatuur over die periode. Op pyschologisch vlak is het redelijk neergezet al heb ik het simpelweg echt wel veel beter gezien. Daarmee wel goed leesvoer maar geen overdonderende ervaring. 3,5*.

Aardig essaytje maar net te dun om echt sterk te worden. 120 pagina's volgens de officiële telling, maar iets na de 80 beginnen de eindnoten al. En het is een klein boekje. Dat merk je echt in de verdieping, temeer Berger wel dit onderwerp breed probeert op te pakken. Dat is ergens prima maar zorgt dat alles een beetje half af is. Zo gaat ze in op de geschiedenis van deeltijd. Best aardig, ook hoe beleid hiervoor heeft gezorgd. Maar waarom uitgerekend dat in Nederland is gebeurd, een zeer boeiende vraag, komt überhaupt niet naar voren. En de oplossingen zijn vooral van de variant 'wensdenken' want waar de mensen en geld vandaan moeten komen voor die oplossingen, daar komt grotendeels geen antwoord op (al is Berger wel zo eerlijk te zeggen dat die vragen nog wel openstaan). 2,5*.

Ik vond dit wel een mooi boekje. In het eerste deel weet Mathijsen vrij raak haar liefdesverdriet te beschrijven. Het tweede deel is wat vreemder waar ik eerst niet in mee kon gaan (mensen die in dieren veranderen, dat doet denken aan Die Verwandlung of The Lobster, waar ze zelf ook naar verwijst) want zoiets balanceert nogal op een dun lijntje van geloofwaardigheid. Maar Mathijsen blijft met een strak gezicht schrijven en juist door dit serieus te benaderen houdt ze net aan die geloofwaardigheid, buiten dat ze de transformatie ook wel aardig beschrijft. Het laatste hoofdstuk had sterker gekund, wist ook niet helemaal wat ik ermee moest. 3,5*.

Nou, zo negatief als veel commentatoren ben ik niet. Ja, dit werk ziet op een beperkte groep welgestelde mensen maar Smithuijsen zegt m.i. nergens dat deze groep een soort van modale Nederlander is of dat zij spreekt voor een generatie. En dat dit werk ziet op zo'n select gezelschap is in zoverre ook prima dat je een bepaald beeld krijgt van en uit die gemeenschap. Daar is niets mis mee want het boek leert je iets.

Het probleem is dat ze vooral niet zoveel zegt en je een beetje peper mist. Ze wil veel kwijt maar dat lukt niet goed genoeg. Ze begint leuk in de bios hoe ze kijkt naar ouderen en jongeren en hoe die laatste groep digitaal alle kaartjes al heeft opgekocht maar ze blijft dan te veel hangen in simpele karikaturen zonder echt leuk te worden (ik heb eerder het gevoel dat ze vrij serieus is - iemand als Youp van 't Hek doet dat ook maar dan met een portie humor). En ze heeft een goed onderwerp te pakken maar zijn 64 pagina's (incusief enkele witte pagina's) daar u geschikt voor? Niet echt. Haar boodschap komt er niet mee uit de verf.

Smithuijsen komt af en toe best met een aardige opmerking. Zo stelt ze dat jaloezie vaak zit op mensen die op ons lijken maar het net wat beter hebben. Je bent niet jaloers op de ferrari van een voetballer, wel op de nieuwe auto van je buurman. Maar dit is typerend, deze opmerking zit helemaal aan het einde. Zoiets had het begin van een reis moeten zijn, niet iets dat nog snel wordt gezegd en waar ze verder niet op ingaat. 2,0*.

Sterk pleidooi voor minder marktwerking in onze maatschapij, en meer links in de politiek.
Historicus Judt is bekend en groemd van zijn standaardwerk Postwar, een verhandeling over Europa van na '45. En als historicus zit het ook zeker goed. Hij behandeld kort (wat heet, in 80 pagina's onegveer) de geschiedenis van het socialisme en sociaal-democratie, maar ook van het liberalisme en plaatst dit alles in het historische kader. Zeer boeiend.
Daarnaast komt hij met kaartjes en cijfers waaruit zou moeten blijken dat landen die meer genivelleerd zijn ook beter zijn te wonen. Minder moorden, minder criminaliteit, minder kindersterfte etc. Hier gaat Judt ietwat kort door de bocht, want met cijfers en tabellen is het de kunst ze in je eigen voordeel uit te leggen. Maar naast een soms wat rommelige stukjes tekst halverwege het boek zijn dat de enige echte minpunten.
Judt komt namelijke met veel sterke en goede argumenten dat er meer sociaal democratie (niet socialisme, dat is heel wat anders, en radicaal en verkeerd) moet zijn in de wereld. Ook zegt hij wat er mis is met marktwerking, en waarom overheden belangrijk zijn. En dat bepaalde ideologieën van de Liberalen paradoxen zijn, zoals de Vrije Markt. Een markt zonder overheid, maar zonder overheid is een vrije markt ook niet mogelijk, door monopolies en kartelvorming. Ook die argumenten plaatst hij naar plaats en tijd, ook in het heden, in 2010 en verder. Daarnaast zeer actueel (declaratieschandaal van de Britten, conferentie van Kopenhagen) en Judt etaleert een brede kennis van vooral Europese politiek.
De stijl is prettig. Zinnen lopen goed, nergens wordt Judt pretentieus en literair, ook nergens droog en stijf.
Leuk zijn de (door een ander) opgezochte en geplaatste citaten bij elke hoofdstuk en paragraaf.
4*

p.s. De titel is ontleend aan Oliver Goldsmith

Ill fares the land, to hastening ills a prey,
where wealth accumulates, and men decay.

Sommige stukken erg sterk, andere minder begrijpelijk en voor mij daardoor al snel minder mooi. Die paar stukken die wel goed waren hadden wel een grote beeldende kracht en zorgen toch voor een goede voldoende: 3,0*.

De vorm maakt dit boek wel minder. Dit boek bestaat uit allerlei korte stukjes en beschrijven momentjes. Over restaurants, journalisten, George Orwell (en zijn geweldig Down and Out in Paris and London). So toms komt een onderwerp maar één keer langs, soms komt enkele stukjes later een onderwerp weer terug, vaak als vervolg op dat eerdere stukje - het hele boek heeft sowieso wel iets van chronologie, vanaf pakweg 1880 to nu. Maar hoewel Ribat af en toe boeiende dingen beschrijft, zijn veel stukjes ook te nietszeggerig en blijft het enorm oppervlakkig. En gaat hij eens wat uitgebreider ergens op in, dan wordt dat opgeknipt in meerdere stukjes waardoor ik er nooit echt in kwam. Jammer. 2,5*.

Ergens zo rond het einde vertelt de hoofdpersoon over de steeds sterker wordende tegenstanders en hoe de Duitsers langzaamaan aan het verliezen zijn. Boeiend, want dat is vaak geen blik die je te zien krijgt in oorlogsliteratuur (of -films), vanuit de verliezende kant de verwachte nederlaag beschrijven.

Maar het zegt ook iets anders, dat tegen het einde van die oorlog de materialen anders werden, waar de loopgraven geen antwoord meer op waren. Deze Eerste Wereldoorlog is een loopgravenoorlog geweest en zat zo'n beetje op het einde qua periode dat zo'n oorlog mogelijk was (althans, op grote schaal). Tot diep in de 19e eeuw was het oorloggeschut nog niet vernietigend genoeg dat loopgraven een noodzaak werden, maar rond 1914 nog niet ontwikkeld genoeg om de loopgraven overbodig te waren. Maar met de komst van tanks en de vliegtuigen zou dat al snel wel zo zijn. Had deze oorlog pakweg 15 jaar later gespeeld, dan was de techniek al verder gevorderd. De oorlog zelf versnelt dit proces wel, maar toch.

Ik noemde Paul de hoofdpersoon, maar is hij dat? Is de oorlog an sich niet de grote hoofdpersoon en zijn de soldaten niets meer dan marionetten, is de soldaat Paul niets meer dan de kapstok waarlangs het verhaal wordt opgehangen? Voor de ellende in de loopgraven en de strijdmakkers die bij bosjes vallen. Soms enorm gruwelijk en indringend beschreven, voelbaar voor de lezer.

Ik vond alleen qua emotionele impact het boek soms duidelijk minder. Als roman is dit boek minder geslaagd. Allicht omdat die personages niets meer dan kanonnenvoer zijn geweest, maar hun onderlinge relaties, de kameraadschap, dat alles miste ik hier wel om echt ermee verbonden te raken. Gruwelijk, indringend maar ook wat afstandelijk. Daarom geen absolute topscore. Maar als document zeer sterk en belangrijk. 4,0*.

Dit boekje begint heel aardig, waar vooral de relatie tussen de man en zijn partner mooi wordt weergegeven maar vooral de onderlinge irritaties en hoe de man zich daarbij voelt. Dat is met gevoel voor psychologie raak geconstateerd en sterk verwoord. Het verdere deel is beduidend minder. Dan draait het al meer om plot en meer specifiek om deze twee mensen dan om universele gevoelens en die plot boeit daar ook gewoon minder waardoor dit boek langzaam wat gaat slepen en als een nachtskaars uitgaat. 2,5*.

Ik kan me eigenlijk enkel bij Cortez aansluiten. Daarnaast was het ook nog eens saai, langdradig en lastig te lezen (ofwel, slecht geschreven). En aan het eind vroeg me ik me werkelijk af wat Poe nu had geschreven. gelukkig maar acht pagina's, anders was ik na bladzijde 1 al gestopt.

Zeer uitgebreid voor een niet zo heel bijzondere zaak. Dat we die zaak anno 2025 nog kennen heeft er alles mee te maken dat er hierover juist een boek is geschreven. Maar Capote kiest voor een vorm die veel woorden nodig heeft en schrijft dit echt als een roman met veel details. Deels werkt dat, vooral als het stadje en haar mensen worden geschetst en er best wat sfeer bij komt, anderzijds werkt dat minder omdat het inhoudelijk lang niet altijd even bijzonder of boeiend is. Wel op momenten goed geschreven en opgebouwd. De moord zelf komt via politieverhoren naar voren, een mooie manier om toch in detail dat te vertellen. In het laatste deel na de rechtszaak was de koek wel een beetje op en gaat Capote nog 50 bladzijden door. 3,5*.