Ooit op de basisschool gelezen, maar ik kon hier toen helemaal niets mee. Iets met een reis op een huifkar, maar zo duf, saai en oninteressant had ik het zelden gezien. Had de eerste Abeltje nog wel iets leuks, hier kwam de vaart echt nooit in. 0,5*

Mwoh. het schijnt een nogal bericht gedicht te zijn maar dan vooral omdat Elsschot iemand verdedigde in plaats van dat dit gedicht op literair vlak nu zo bijzonder is. Een gedicht over Van der Lubbe van Elsschot vind ik een stuk beter wat dat betreft. Ik ken die persoon ook niet dus in zoverre gaat dit gedicht ook nooit leven - ik kan me indenken dat dat in Vlaanderen in de jaren 40 anders was. Het vele gebruik van Gij vind ik ook niet heel prettig. 2,5*.

Dit boek was natuurlijk vooral bedoeld voor Balkenende zelf, om hemzelf op een voetstuk te zetten. Soms wel interessant, maar vaak nogal saai. En de titel is mij ook vreemd. De helft van zijn brieven gaat sowieso niet naar een kiezer, de andere helft ook naar bekenden en vertrouwelingen. De laatste brief, aan de klas van zijn dochter, vanwege de toekomst (en hoop, leuk zo aan het eind) was nog een aardige vondst. Maar om de parodie viel meer te lachen, al was dat ook niet altijd even goed.

Heel ander werk dan dat ik normaal van Mulisch lees. Weinig filosofie op bepaalde dadendrang, maar gewoon een redelijk eenvoudig verteld verhaal. En hier zie je dan ook de schrijver Mulisch, met goed leesbare zinnen, een heel behoorlijke spanningsopbouw, een prima hoofdpersoon.

De verhaal opbouw is aardig, met eigenlijk slechts vijf fragmenten en een proloog. De meeste informatie wordt steeds in elk eerste hoofdstuk gegeven van een deel van het leven van Steenwijk, als brug door de jaren heen, en de rest is van belang voor de plot. En die stukken zijn uitvoerig beschreven, maar beslaan slechts een kort maar belangrijk fragment uit het leven van Steenwijk. Geen boek in de meest klassieke vorm dus. Ondanks dat het wat anders is dan een normale Mulisch, zie je wel zijn hand. Af en toe gaat hij dieper op vraagstukken in.

Al met al een prima leesbaar boek, alleen wordt het nergens echt bijzonder en ik mis daarnaast ook de typische filosofie van Mulisch. Dat is wat hem voor mij interessant maakt. Wel ruim voldoende, 3.5*.

Wel aardig die werkje. Soms vind ik het een en ander wat ver gezocht of ben ik die fouten nog nooit tegengekomen (maar hé, je moet wel een heel boek vullen) maar ook al te vaak is het gewoon leuk om te lezen, vooral zo nu en dan stukjes eruit pikken en niet natuurlijk het hele werk achter elkaar. 3,0*.

Interessant boek, grotendeels dan. Poch vertelt ook veel over zijn leven en reilen en zeilen in de gevangenissen met veel details, en met Poch' nogal droge stijl is dat lang niet allemaal even boeiend. Het leest snel weg, maar daar is alles mee gezegd op die punten. Interessanter zijn de punten rond zijn zaak waarin hij in ieder geval in dit boek vrij duidelijk zijn onschuld weet aan te tonen, en je je afvraagt waarom mensen met een enorme tunnelvisie werken of dat er andere krachten meespelen (niet alleen in Argentinië, ook in Nederland lijkt er weleens een grote bezem door het OM en de ambtelijke top te mogen). Het is vooral bizar dat hij wordt opgepakt vanwege enkele verklaringen die jaren geleden al waren weerlegd, om vervolgens nog tijdens een proces van 5 jaar vast te moeten zitten. Of Poch die dodenvluchten heeft gedaan? Zeker weten doe je het nooit, maar juridisch bewijs was er niet. Allicht dat Poch er wel iets van wist (ik zou denk ik ook gewoon m'n mond hebben, ik heb ook een eigen leven) of er zelfs achter stond maar dat is geen reden voor vervolging. 3,0*.

Ik ken Brusselmans alleen van wat televisieoptredens waarin hij wel vermakelijk is, ook al speelt hij een typetje. Dit boekje is dan het eerste wat ik van hem lees. En geen idee of dit typisch Brusselmans is maar ik kon hier echt helemaal niks mee. Het is een rare absurde humor die mij niet ligt en verder inhoudelijk vond ik het nergens boeiend. Te veel personages en het lijkt een stream of consciousness want er komt me toch een bak onzin verder bij. Op den duur las ik steeds sneller omdat de hoofdlijn verder wel te volgen is, maar de details me geen moment interesseerden. Dit was echt vreselijk. 0,5*.

Vorig jaar in Amsterdam naar het Achterhuis geweest onder het mom van: nooit geweest, wordt eens tijd en kom nu gratis binnen met mijn Museumkaart. Wat ik zag was een aantal lege kamers en wat stukken van de originele dagboekbrieven. Aardig eens gezien te hebben, maar meer ook niet. Diegenen die daarna lopen te roepen helemaal ondersteboven te zijn snap ik dus echt niet, want er valt vrij weinig te zien. Wel heb ik nog een versie van het boek gekocht, met plakkertje erin van het museum en heb die nog lang laten liggen, angst hetzelfde te hebben als met het museum, dat de legende groter is dan de echte kwaliteit. Maar dat viel me dus alleszins mee.

Want Anne Frank kan dus wel degelijk schrijven, is vaak boeiend, eerlijke en open, weet leuk de mensen te beschrijven en in haar eigen psyche te kruipen. Af en toe wat interessant filosofisch geneuzel, een heel behoorlijke en informatieve inkijk in het leven van onderduikers en ook gewoon vermakelijk. De stijl is prima en wat is het heerlijk een jong meisje nog volzinnen te kunnen zien schrijven. Het leukste is nog wel dat ik leer dat woorden als 'bakvis' blijkbaar toen al bestonden, ik dacht echt dat dat een fenomeen uit de laatste jaren is. Wel mis ik de echte emotie die tot de kijker wordt overgebracht, of de echte spanning, want dat lukt Frank nog niet. En heel briljant wordt het eigenlijk echt nergens. Ik ben dus niet ondersteboven of emotioneel helemaal geraakt, maar wel is het boek an sich van een niveau goed genoeg. 4,0*.

Matig. Dit boek is weinig diepgravend en focust zich op minder interessante algemeenheden. Het eerste stuk rond de sfeer in volkswijken geeft nog wel een heel aardig inkijkje, maar de schrijvers hebben na 20 bladzijden hun punt wel gemaakt en gaan te lang hierop door. Verder zijn dit veelal losse hoofdstukken die ook zo als longread in een Panorama hadden kunnen staan - het ietwat populaire stijltje zou daar ook wel bij passen. Maar al met al blijven de schrijvers heel erg aan de oppervlakte en blijft het bij het beschrijven daarvan, als je af en toe een krant leest geeft dit boek eigenlijk geen extra informatie. 2,0*.

Net iets leuker dan Lucifer omdat er meer scènes rond Adam en Eva spelen en daarmee is de tekst ook wat comcreter. Al blijft het euvel dat ik bij Lucifer had ook deels hier spelen en ik vind dit verhaal ook niet per se veel toevoegen aan het Bijbelverhaal zelf. 3,0*.

Het tweede grote Latijnse epos dat ik gelezen heb, na Ovidius' Metamorphosen. Ik vind deze Aeneas echter wel minder, dat zit op 3 zaken:
1) Zo'n groot verhaal als dit lees ik liever in echt proza dan deze prozaïsche literatuur. De Metamorphosen waren feitelijk allemaal kleine verhaaltjes aaneen en dan vind ik deze vorm veel beter passen.
2) Daarop volgend leest dit werk leest minder prettig. Vergilius strooit met heel veel namen, en juist in zo'n lang enkel verhaal zijn dat heel veel details zonder veel waarde die niet blijven hangen, maar vaak wel verwarren en nauwelijks boeien.
3) Dit werk is zeker in de tweede helft minder bijzonder qua verhaal. Het is een aaneenschakeling van gevechten die op den duur herhalend worden.

Maar dit werk is absoluut niet slecht. Zeker de eerste delen hebben een enorme rijkdom en zijn heel goed per dag en deel te lezen omdat het haast afzonderlijke en enorm voor zich sprekende verhalen zijn: de ondergang van Troje, Dido en Aeneas, de reis in de onderwereld, dat leuke hoofdstuk waar een soort van Spelen worden georganiseerd. Ook is dit soms echt wel mooi geschreven met veel sterke vergelijkingen die prachtige beelden oproepen en ook de stijl zelf is mooi, hoewel de Nederlandse vertaling wel minder klinkt (klinken ja, dit is bedoeld om te horen eigenlijk) dan het veel ritmischere Latijn. Maar die vertaling mag ik Vergilius niet aanrekenen. 3,5*.

Niet spannend, niet boeiend, zonder sfeer: gewoon slecht. Een dertien-in-een-dozijnverhaal, en uitdieping van personages komt uit standaardsituaties (oude relatie, geheime liefde, etc.) en gaat niet verder dan de gemiddelde teletubbie-aflevering. Het leest bijzonder snel, maar is nergens bijzonder of mooi beschreven. Ook nergens is enige sfeer te vinden, of spanning. De climax die komt is ook niet heel groot, ook niet heel slecht, maar dan heb je al 85 oninteressante pagina's gehad, waardoor ook dit niet je kan verblijden. De enige reden dat dit geen 0,5* krijgt, is dat de ontvoerder in de climax tenminste niet een geheel ander blijkt te zijn dan het hele verhaal gehad, zoals zoveel andere thrillertjes, al was dit wel redelijk duidelijk naar voren gekomen tijdens het verhaal,

De auteur zegt af en toe wel aardige dingen die vallen onder 'je gaat het pas zien als je het doorhebt' maar zegt ook veel zaken daardoor die gekend zijn als je af en toe er al mee bezig bent. Dit boek is dan wel vlot geschreven met soms redelijke humor, maar dat is het dan ook wel. Dit boek betreft niet echt een beschrijving van Afrika maar kent enkele hoofdstukken met uiteenlopende onderwerpen die vaag ergens naar een centraal punt gaan maar geen van alle echt goed wordt uitgewerkt (soms zelfs heel pover, zoals over de muziek). Enkele hoofdstukken schieten eruit, bijvoorbeeld de levendige beschrijving van Lagos of over een bepaalde rijst (jollofrijst) op allerlei manieren bereid in verschillende delen van West-Afrika, hoewel dit deel ook wat in open deuren en minder boeiende details bllijft hangen.

Het leukst is een hoofdstuk hoe Afrika in Hollywood wordt neergezet, boeiend voor mij hoewel goeddeels ook bekend terrein voor mij. Dat geldt ook voor opmerkingen dat Afrika aan de tekentafel is verdeeld dwars door culturen heen en de invloed daarvan tot op het heden. Maar een hoofdstuk over 7 democratieën die in dictaturen veranderen is echt veel te mager, eerder wat samenvattend zonder onderzoekend of verdiepend te worden. Zo zitten er nog wel wat misperen in dit boek maar ben ik ook wat strenger doordat ik al veel ken wat Faloyin beschrijft. Eerlijk gezegd, als je hiervan echt nieuwe dingen leert had je blijkbaar je nog niet verdiept in dit soort zaken en is het goed dat je dit boek leest. 3,0*.

De Britse dertiger Pitts op zoek naar de Afropeaan, kortom de zwarte mensen in Europa. Hij gaat langs vele zwarte diaspora in Frankrijk, Brussel, Amsterdam, Stockholm, Moskou, Portugal. Hij komt wel een beetje tot de conclusie dat zwarte mensen niet allemaal gelijk zijn en behoudens overeenkomsten (racisme, vaker gemiddeld wat armer en wonende in de voorsteden) ze toch wel heel verschillend zijn. Ja, dat had ik ook zonder road trip wel kunnen zeggen. Je bent niet hetzelfde omdat je nu eenmaal een bepaalde huidskleur hebt of omdat je tot een minderheid behoort.

Typerend is een stukje over Zwarte Piet, dat hij niet snapt dat het zo moeilijk is een "achterhaalde en verdeeldheid zaaiende 'knecht' eens en voor altijd af te schaffen". Dat zegt denk ik alles over dit boek voor mij. Een goede antropoloog, iemand die met open blik de wereld in gaat, ziet wel dat Zwarte Piet een foute karikatuur kan zijn maar ook dat dit een stukje ingebedde cultuur is die je niet zomaar kan veranderen. Dat is misplaatste arrogantie te denken van wel. Alsof je zegt dat iets barbaars als onverdoofd slachten toch best zomaar gestopt kan worden, waar doen die gelovigen moeilijk over?

450 pagina's en dat zijn er toch wel enkele te veel. Het is allemaal wat wollig neergezet zonder dat Pitts echt daarmee overtuigt. Vlot schrijven lukt hem wel, maar zijn stijl is ook wat potsierlijk. Zo begint hij een hoofdstuk waarin hij Europa portretteert maar hij probeert te literair over te komen zonder dat de stijl echt erbij past. Dat deed Pfeijffer een heel stuk beter. En hij haalt er soms van alles bij. Pagina's over reggae en het geloof van de rastafari bijvoorbeeld. Dat heeft echter niets met het onderwerp te maken. Wel goed dat hij in elk hoofdstuk een andere invalshoek kiest maar het stukje reggae in Amsterdam slaat de plank wat mis. Opzich geeft hij ook wel een algemeen beeld van de diaspora maar zoomt vaak in op individuen in plaats van een algemeen verhaal. Dat boeit mij minder.

Een boek over racisme dus maar ook boeiend om te zien hoe Pitts zelf vol vooroordelen zit. Over Russen, maar ook over Scandinavië. Hij benoemt het dat hij een bepaald beeld had maar of hij zich bewust is van zijn vooroordelen? Daarvan geeft het boek geen blijk. 2,5*.

P.s. Er staan ook enkele zwart-wit foto's in het boek van eigen hand; Pitts is ook fotograaf. Maar het zijn alle wel erg magere plaatjes, eerder vakantiekiekjes die amateuristisch ogen. Raar, want zijn kleurenfoto's op zijn website zijn een pak beter.

René van Stipriaan ken ik niet maar tijdens het lezen hoef je niets van hem te weten in welke politieke hoek hij zit. Welke hoek dat is maakt niet uit als hij dan maar met een goed boekje komt. Alleen is daar geen sprake van. Dit is gewoon een rant tegen rechts en radicaalrechts, alsof iemand voor de verkiezingen zit en vooral zegt dat alles wat fout is, de schuld van rechts is. Daarmee is dit als antwoord op de vragen die hij stelt (hoe komen we hier? - een vraag die ook niet echt antwoord krijgt overigens) nogal simplistisch en eenzijdig en zo zit er in dit boekje op dat vlak niets bij waar je wat van kan leren. Of zelfs maar een originele gedachte.

Ik krijg ook sterk het vermoeden dat Van Stipriaan ook niet echt weet waar de schuld nu zit maar gewoon anti-rechts is dus daar maar de schuld legt. Maar waarom rechts de schuldige is van de diepere oorzaken wordt niet duidelijk. Hij lijkt het erger te vinden dat rechts problemen benoemt en dat dat benoemen leidt tot polarisatie dan dat hij de daadwerkelijke diepere oorzaken als een probleem ziet.

Alleen het hoofdstuk over Rutte is best sterk en alle hiervoor genoemde kritiek is daar eigenlijk niet van toepassing. De man (Rutte dus) was 14 jaar premier maar Van Stipriaan komt hier met veel goede punten dat de bewierroking van hem die er soms is niet bepaald het hele verhaal vertelt, verre van zelfs. En dat Nederland ook door het beleid van zijn kabinetten staat waar het nu staat maatschappelijk gezien. De rest van dit boek kan je gerust overslaan. 1,5*.

In 2012 was Akyol nog een schrijver, of althans een boefje met een boek. Geen bijzonder boek maar hij werd er BN'er mee en ik vind zijn geluid in de media (als tafelgast, als columnist) altijd wel prima. Ik zie hem nu meer als (een heel verdienstelijke) tv-maker dan schrijver. Nu dan toch in 2023 keert hij terug naar zijn roots, op twee manieren. Hij heeft weer een boek klaar en dit boek gaat weer over zijn jeugd in Deventer.

Het schijnt geen autobiografie te zijn maar het zal ongetwijfeld veel elementen bevatten. De plottekst hier gaf eerst aan dat de hoofdpersoon ene Emre is, maar het is toch gewoon het alterego Eus geworden. Jammer alleen dat hij verder niets heeft te zeggen. Echt niets? Nee, eigenlijk echt niets. Een beetje in de stijl van Bukowski (ook aangehaald in één van de motto's) volgen we Eus over de periode van vijf jaar (tot aan 2012 toen zijn eerste boek uitkwam).

Dit boek is als een bekentenis aan de politie en vervolgens in een simpele (maar nooit echt mooi rauwe) stijl vertelt Eus wat hij zoal heeft gedaan. Maar het is allemaal heel braaf. Hij vindt werk, doet dat prima, gaat redelijk normaal om met zijn vaste verkering, ontmoet af en toe zijn maatjes van het kamp, zijn moeder komt schoonmaken. Het enige dat iets van conflict geeft is zijn diefstal van laptops en elektronica bij de BCC (de reden dat hij in de cel zit) maar dat komt pas meer aan bod aan het eind en hangt er wat bij.

Hij probeert ondertussen nog iets van een sfeerbeeld van Deventer te geven en iets van een tijdsbeeld van de jaren 2000 maar echt lukken lukt hem niet. Ik kom zelf nog uit die omgeving dus af en toe nog iets van herkenning voor mij (Piet Zoomers, maar ook dat gedrag van die medewerker wordt redelijk goed getypeerd) maar veel te weinig allemaal. Niet dat het allemaal vervelend is maar boeien doet het boek nergens. 2,0*

NB: op een gegeven moment zegt iemand in het boek dat een vrouw drie kinderen van drie vaders heeft en alle drie losers: een dief, een junk en een boa. Om dat laatste moest ik grinniken.

Zoals hierboven al meermaals aangegeven leest dit als een film. Geen actiefilm, maar zo'n één met alleen maar sfeerbeelden en wat lichte plot tussendoor. Bij films kan dat geweldig zijn, bij boeken vaak niet. Dit is een uitzondering. Subtiel is Murakami niet, maar hij heeft talent genoeg het toch mooi te brengen en de sfeer heel duidelijk naar voren te halen. Niet elke verhaallijn is even sterk uitgewerkt en tussen die jongen en het meisje vind ik de dialoog ook niet altijd geweldig, maar als geheel vond ik dit een vermakelijk en vooral heel fijn boek om te lezen en even lekker in te verdwalen. 4,0*.

Typische Smeets weer, al heeft hij nu ook enkele langere verhalen en niet alleen een bundeling column-achtige stukjes. Het ene onderwerp is interessanter dan het ander, en Smeets legt af en toe een focus die mij minder boeit, zeker als hij de mens achter de sporter zoekt. Omgekeerd zitten er minder stukken over Amerikaanse sporten in waar ik sowieso minder mee heb. Leukste stukje is nog wel over het WK voetbal hoe in huize Smeets wordt gekeken en vooral over het niveau. Smeets begint nog met de goede ploegen maar brandt daarna het halve toernooi af, zonder overigens arrogant te worden. Eerder verwondering en teleurstelling. 3,0*.

Na laatst Op Zwart te hebben gelezen waarin onze aardbol stil is gaan staan, nu dit boek waarin de bol steeds langzamer gaat draaien. En dan wat er gebeurt. Je ontkomt niet aan vergelijkingen, dus dat zal ik niet doen, maar ik waardeer het wel als boek alsof ik die ander niet las.

Op Zwart was in de eerste plaats een thriller in een desolate dystopie, dit boek gaat dieper, wil meer tonen hoe men leeft in zo’n wereld. Ook de gebeurtenissen zelf (de rampen) zijn beter uitgewerkt en gaan doorheen het hele boek en worden almaar erger. In Op Zwart was de wereld al een feit.

Dus steeds wordt het leven zwaarder en er zitten best leuke vondsten in. Ook zijdelings commentaar op de milieuproblemen, christelijke motieven en verwijzingen, de Mormoonse kerk, commentaar op de elite bij rampen, complotdenkers (met mensen die leven volgens de echte tijd en anderen via de kloktijd); dat al maakt het inhoudelijk best sterk. En daartussen leeft de kleine Julia en maakt er met iedereen het beste van. Helaas is dit narratief niet zo sterk en gewoon ronduit oninteressant. Ligt het aan het verhaal, aan de personen? Of aan het talent van de schrijver (ik denk dat) dat je met niemand meeleeft, zelfs al vergaat de wereld. Of men nu verliefd wordt, vreemd gaat, elkaar kwijt raakt, het deed me bijzonder weinig. Die pagina’s geneuzel zijn dus niet om door te komen. Gelukkig wordt het steeds afgewisseld met het beeld van de aarde, nieuwe overleeftechnieken, en die dreiging is wel goed voelbaar en mooi neergezet. Daardoor werkt het boek als ideeënroman nog wel. Als meelevend verhaal totaal niet. 2,5*.

Heel aardig ding dit wel. Ik zag hem liggen bij de bieb en nam hem direct mee. Op werk ben ik hier best actief mee (en dan vooral de toepassing ervan) en ik had geen idee of dit boekje voor mij enige toegevoegde waarde zou hebben en vooral zou gaan over wat AI is en je zou leren wat een LLM is. Maar dit werkje gaat net een slag dieper en probeert met allerlei voorbeelden uit te leggen hoe AI kan leren en hoe zijn informatie verzamelt. Tot het moment dat het om echte programmeertaal gaat, daar stopt de verdieping. En dat is prima. Zo krijg je een uiterst leesbaar boekje waar je toch nog wel wat van leert en meer dan je in opervlakkige teksten vindt. 3,5*.

Een iets andere toneeltekst dan ik hiervoor heb gelezen van Sophokles. Zeker het begin lijkt wat abstracter en gaat meer om gevoel en beelden dan dat er echt toneel wordt gespeeld. Ik kan me indenken dat op toneel dit veel beter tot zijn recht komt, ook met de zang tussendoor.

Wel een boeiend verhaal, zeker richting het einde met wat langere monologen. Maar het voelt soms wat onaf aan. Bovendien is dit heel erg Grieks, een cultuur die ik niet begrijp (zo blijkt wel uit het verhelderende nawoord) waardoor emoties in deze tekst vaak door mij niet begrepen worden, waardoor dit werk vrij afstandelijk blijft. 3,0*.

De invloed van dit boek is overal in de cultuur te vinden, maar echt een goed of heel leuk werk vond ik het niet. Het is een sprookje, en een vluchtig sprookje dat weliswaar lekker wegleest en helemaal nergens over gaat maar ook geen diepe indruk weet achter te laten. Sommige woordgrapjes zijn aardig, sommige zijn nogal flauw, en sommige zal ik niet hebben opgemerkt in het Engels dat mijn moerstaal niet is. Het is een beetje wat ik met Hitchhikers Guide to the Galaxy ook had, het is allemaal wat fragmentarisch (zoals metalfist ook aangeeft) al voelt Wonderland dan wel weer als een geheel (i.t.t. The Galaxy). Overigens is dit ook gewoon coming of age, met Alice die echt wel een groei doormaakt doorheen het verhaal/ Ach ja, het verveelt uiteindelijk niet maar weet ook niet op te winden. 3,0*.

Ilja Leonard Pfeijffer staat wat betreft romans de laatste 10 jaar toch wel op eenzame hoogte binnen de Nederlandse letteren. Want anders dan de vele vrouwelijke (toch wel) Grachtengordelnavelstaarders van de havermelkgeneratie die de vaderlandse literatuur voortbrengt de laatste jaren waarvoor vorm ook belangrijker lijkt dan inhoud heeft Pfeijffer wel iets te vertellen. Of dat nu over zijn stad was (La Superba), de staat van (het Grand Hotel) Europa of van alles over de democratie in dit boek. En dan is het meegenomen dat Pfeijffer wel kan schrijven. De vele veldslagen beschrijft hij vrij kaal, maar genoeg momenten met lange meanderende zinnen van een pagina lang die echter altijd vloeiend blijven. Echt prachtig om elke keer te lezen. En het boek is enorm rijk vol opsommingen van producten, of personen of wat dan ook waar ik enorm fan van ben.

Als genre staat Historisch / Psychologisch, maar als derde genre had prima Ideeënliteratuur. En naast Historisch had Biografie ook prima gekund. Alle vier even belangrijk en alle vier ondersteunen ze elkaar.

Op basisniveau is dit boek een biografie, geschreven als autobiografie (memoires) waarlangs je de persoon Alkibiades leert kennen (genre Psychologisch). In ieder geval als ijdeltuit maar ook een beetje als onbetrouwbare verteller want veel zelfkritiek kent hij niet. Maar meer nog is dit een persoonlijkere manier om ook de Peloponnesische Oorlog te vertellen en een beeld van het Griekenland van toen te tonen (het deel Historisch). Dat zorgt dat de plot, die basisverhaallijn, blijft boeien omdat de hoofdpersoon blijft boeien. Er zitten weleens taaiere stukken rond veldslagen in maar die zijn gelukkig niet te veelvuldig aanwezig en wat mij betreft wel nodig binnen de context van de historische roman. En ondertussen is dit een kapstok voor Pfeijffer om allerlei ideeën over democratie te poneren.

Helemaal aan het begin vergelijkt Pfeijffer bijvoorbeeld de noodzaak om je rijk uit te breiden met een soort Ponzifraude. En vanaf dat moment was ik al verkocht. Ook daarna zit het boek vol interessante redes en stukken over politiek, de verschillende staatsvormen, de ontwikkeling daarvan. En hij stopt ze subtiel ook in de plot. Een van de personages zegt ook dat historie afstand schept en dat doet dit boek ook op een goede manier. Het boek speelt in Athene van 2400 jaar geleden maar de politieke constructies en gebeurtenissen kan je ook goed toepassen op de huidige tijd. Maar doordat dit in een verleden speelt leidt het niet af en wordt het universeel.

Op een enkel moment gaat hij daar wat kort door de bocht want zo had hij toen de aristocratie snel veranderde in een oligarchie wel iets meer blijk mogen geven van psychologisch en sociologisch inzicht daarin. Nu werd dit enkel gebracht als een voldongen feit, het hoe en waarom ontbrak. Maar goed, dit zijn kleine momenten tussen de vele momenten dat ik enorm geboeid heb gelezen. En als het puur gaat om emotionele betrokkenheid, daar is dit boek wel wat minder.

De voetnoten grotendeels toch maar gelaten voor wat ze zijn. Ik schrok eerst van een stuk uitleg over de valuta, waarden, inhoudsmaten, maanden et cetera in het Grieks. Boeiend maar ook dat ik dacht: hoe ga ik dit onthouden en snappen? Maar tijdens het lezen heb je er weinig last van. Want of iets nu 3 of 6 maand later gebeurt, of dat zoiets rond juli of december speelt, maakt niet veel uit om het verhaal te snappen. Dus maakt het niet heel veel uit dat de Griekse termen worden gebruikt. Pfeijffer geeft ook vaak genoeg beschrijvingen van het weer (sfeervol ook!) of geeft simpelweg aan dat het rond de zomer of pakweg winter is en dat is voldoende. Evenzeer geldt dat om de namen van alle personages te onthouden. En er komen veel namen langs maar de namen die je echt moet onthouden en niet meer dan een voetnoot zijn in de geschiedenis, die worden wel steeds herhaald en vaak wordt kort aangestipt wie of wat nu ook alweer die persoon was of deed dus leer je die namen wel kennen en kan je ze ook plaatsen. Ook wederom uitstekend schrijverschap. De beste Nederlandse roman sinds Tirza voor mij. 4,5*

p.s. Ook complimenten voor de recensie van Thomas de Veen in NRC. De beste man gaf slechts 2 ballen (op 5) en ik ben het vaak volstrekt niet eens met zijn waardering uiteindelijk, maar hij legt wel goed uit waarom dit boek voor hem niet werkte. En zelfs dusdanig dat ik door die review al vermoedde dat die pijnpunten mij beduidend minder zouden hinderen en ik dit boek weleens wel heel goed zou kunnen vinden. Dan doe je je werk als recensent goed.

Voorlopig de laatste Borst voor mij. De twee verhalenbundels die ik van hem las waren al niet overtuigend, maar dit leek anders, dus toch een kans gegeven.

Borst is vooral bekend van z'n columns en korte verhalen. En juist hier, in een langer verhaal werkt dat. Met veel korte stukjes, gedachten en herinneringen, tekent hij het leven uit zijn jeugd dat draaide rond de voetbal. Juist die korte stukjes in een groter geheel werken goed. Alles is mooi kort en bondig beschreven, en toch heb je een romanachtig idee erbij. Sterk dus.

Helaas, zoals vaker bij Borst, verliest hij zichzelf te veel in zaken die hij ongetwijfeld luk vind, die mijmering aan de tijd van vroeger, maar ik vind het meestentijds vooral dodelijk saai. Het tweede deel, met een zieke Hein is best ontroerend en meeslepend, maar de rest is gewoonweg niet om doorheen te komen op sommige stukken. En dat is jammer. Stilistisch dus veel beter, inhoudelijk te vaak saai. 2,5*

De titel doet al vermoeden dat het boek een meer persoonlijk verhaal is. Niet per se mijn favoriete manier van beschrijven, maar ik hoorde Koens op de radio over dit boek en wat hij zei klonk verder wel interessant. Zo'n persoonlijke manier zorgt er deels voor dat het allemaal wel vlot wegleest, maar vaak de personen die erin voorkomen met hun geschiedenissen en besognes interesseren mij minder (zeker niet die van Koens en zijn familie zelf). Gelukkig maakt Koens wel steeds een uitstapje naar meer algemeenheden en die zijn boeiender. Al met al een aardig verslag van de oorlog en wat dat doet met de mensen. 3,0*.

Gipharts beste, simpel. Waar ik de jonge Giphart (al kan je ook 'oude' Giphart zeggen) vaak ergerniswekkend vond in zijn hip bedoelde stijltje en overdrive waarin hij schreef vond ik de latere Giphart een stuk beter te pruimen. Niet perfect, maar uitstekend leesbaar en ook gewoonweg vermakelijk. Dit is een crowdpleaser pur sang waarin Giphart af en toe wel voor de grote gebaren en gebeurtenissen kiest maar er wel in slaagt je te raken.

Bij zijn vorige boek Lieve schreef ik: Wat Giphart altijd doet is een bepaald sfeertje creëren, je meenemen naar een bepaalde wereld of scene met een clubje mensen dat elkaar kent, meestal heeft seksueel (sic), en waarvan iedereen wel met elkaar is geweest en ook vreemdgegaan. Giphart plaatst zo zijn verhaal buiten de realiteit, maar het schurkt er zo dicht tegen aan dat het echt lijkt. Tarantino doet eenzelfde iets met films.

En eigenlijk geldt die quote precies voor dit boek.Ook herin volgen we een groep mensen, in dit geval vrienden uit de studententijd en later ook zakenpartners bij een als hobby begonnen succesvolle brouwerij. Giphart schrijft als alwetende verteller vanuit de Wij-vorm (aardig idee) en neemt je mee in de geschiedenis. De vriendschap wordt mooi neergezet en de onderlinge relaties zijn ook goed neergezet. het geinige is dat er één vriend is die er buiten viel, al vrij snel, en ik als lezer had sowieso nooit begrepen waarom hij überhaupt bij die groep terecht was gekomen en er was gebleven. Giphart weet dat punt ook nooit helemaal sterk naar voren te brengen.

Dit boek is een coming-of-age (een hele fijne), een reflectie op het leven (tegen het einde steeds beter maar hier had meer in gezeten) en een boek over mannenvriendschappen (goed voelbaar gemaakt), en dat in een boek doorspekt met allerlei leuke korte anekdotes. Als Giphart iets kan is het zulke kleine geschiedenissen vertellen, dat begint al in het eerste hoofdstuk over het onstaan van de vriendschap. Sommige van die anekdotes gaan er overigens wel te ver over heen, voorbij het punt van acceptatie en geloofwaardigheid; verhalen in de kroeg om indruk te maken maar in een boek vind ik dat minder sterk. Dan is het te ver buiten de realiteit, te bedacht voelt het aan,

Maar als geheel een vermakelijk boek, weer briljant leesbaar zoals Giphart altijd wel is en op momenten zelfs ontroerend, Niet eens per se vanwege de gebeurtenissen, maar vooral omdat de nostalgie enorm sterk wordt gebracht. 4,0*.

p.s. Ik krijg vanzelf zin een lekker biertje te ontkurken door dit boek.

Jeugdliteratuur lezen op latere leeftijd, in hoeverre kan je dan een goed oordeel geven? Ik heb enkele van zulke boeken als kind gelezen en hoog gewaardeerd maar geen idee of ik dat nu nog zo zou ervaren. Enfin, dit boek stond in de NRC Top 50 en was dus ooit weleens aan de beurt.

Slecht is dit werk niet. Een spannend verhaal met interessante thema's dat enerzijds wordt geholpen door de structuur maar anderzijds ook er wat onder lijdt, vooral tegen het einde omdat zaken die al duidelijk zijn dan nog eens uitgelegd worden. Alleen qua taal redelijk simpel en plat, er zat geen een zin in waarvan ik dacht: die is mooi. Alleen een stuk halverwege waarin aan Ward wordt verteld welke horror er in Duitsland plaatsvindt is indringend. Personages zijn redelijk opgetekend maar wisten me ook niet echt te raken. Het boek is dik maar leest wel vlot weg alleen werd ik nergens erdoor geraakt. Het einde waarin Jef ineens Ward doodschiet komt echt vanuit het niets, dat betekent dat Jefs psysche onvoldoende is neergezet in de 450 pagina's daarvoor. Die gevonden brief is ook wel wat goedkoop effectbejag. 3,0*.

Prettig leesbaar al moet Wieringa hier zijn stem nog een beetje zoeken, vooral metaforen zijn soms nogal gezocht. Wel een aardig verhaal, redelijke uitwerking van de personages en een prima sfeer. Echt verrassen doet het werk niet, de verschillende twists zijn ofwel totaal voorspelbaar ofwel één van de mogelijlheden die je als lezer ook al wel bedenkt. Niettemin wel aangenaam leesvoer al met al. 3,5*.

Post-apocalyptische werken; het lijkt een trend. Deze nieuwste van columnist-schrijver Bervoets past daar perfect in. Maar waar bij de meesten de ramp voorop staat en de vraag hoe daarmee om te gaan is de ramp in dit werk enkel een katalysator om een verhaal over intermenselijke relaties te vertellen.

Bervoets heeft natuurlijk goud in handen en je kan met gemak een vuistdikke psychologische ideeënroman schrijven – Bervoets houdt het simpeler en dat is jammer. De mist wordt nooit verklaard maar gewoon geaccepteerd. Door de vlotte schrijfstijl en de opzet van de roman wil je het wel geloven, maar als lezer blijf je met prangende vragen zitten. En dan ga je op een gegeven moment denken, gaat er nog wat gebeuren met de mist of had Bervoets beter iets anders kunnen kiezen? En of dit meer een metafoor is? Wellicht, maar dit boek lijkt me er niet naar voor zulke diepere lagen.

Bervoets kiest voor de vorm van een dagboek en de dagen zijn nogal door elkaar gehusseld. Ook dit is een wat vreemde keuze. Ten eerste wordt bijna niets gedaan met de tijdsmogelijkheden, maar ook zorgt het voor een afstandelijkheid. De ramp heeft al plaatsgevonden en alles wordt tamelijk klinisch beschreven. Nergens voel je zo een spanningsopbouw met angst voor wat komen gaat, je weet dat men al zeker tot door de 100 dagen er zit en een echte ontwikkeling van relaties mis je doordat je steeds wisselt tussen de dagen. Had Bervoets een chronologisch verhaal geschreven, desnoods niet als dagboek, dan was er een beter boek geweest.

De meeste personages zijn redelijk uitgewerkt en, zoals hierboven al gezegd, geen clichés. Geen homo en homohater, geen christenfundi, geen grote bullenbak zoals je vaak ziet in boeken met enkele belangrijke personen. Hier is het allemaal subtieler en lijkt men op het oog gelijkwaardig. Fijn.

Wel schrijft Bervoets erg prettig en licht en heeft enkele heerlijke gedachten en observaties waar jezelf ook wat meekan. Wel iets te weinig voor een columnist, maar net genoeg voor een voldoende, 2,5*.

Ik zag dit boekje staan bij toeval in de bieb. Ik verwachte niet direct een nieuwe Anna Karenina maar de titel is dusdanig bekend, ook als uitdrukking inmiddels, dat ik wel dacht: dit is een kort werkje dus laat ik dit ding eens lezen. Puur om te zien waar dit nu allemaal om ging.

Wat direct opvalt is dat deze bundel uit 1989 komt maar evengoed van 2005 of drie dagen terug had kunnen zijn. Ik denk dat 95% van verhalen universeel is en nu nog steeds geldt. Die overige 5% is ook universeel maar speelt heden ten dage wat minder. Ergens wel een kwaliteit, dat je zo de universele thema's weet te raken. En Kroonenberg noemt het beestje gewoon bij de naam, zonder vies te doen, plastisch haast. Dat maakt het verder geen goed boek.

Soms (of eigenlijk best vaak) echt nikserige columns over bijvoorbeeld het zinnetje 'ik hou van je', vaker echter columns waar Kroonenberg wel duidelijk een goed oog heeft maar uiteindelijk er weinig mee doet. het blijft bij benoemen en herkennen, zoals over het kaal en dik worden, maar het tekstje zelf mist dan een leuke inslag of humor. 2,5*.