menu

Hier kun je zien welke berichten mjk87 als persoonlijke mening of recensie heeft gemarkeerd.

A van Abeltje, De - Annie M.G. Schmidt (1955)

0,5
Ooit op de basisschool gelezen, maar ik kon hier toen helemaal niets mee. Iets met een reis op een huifkar, maar zo duf, saai en oninteressant had ik het zelden gezien. Had de eerste Abeltje nog wel iets leuks, hier kwam de vaart echt nooit in. 0,5*

Aan de Kiezer - Jan Peter Balkenende (2006)

Alternatieve titel: Brieven van Jan Peter Balkenende

2,0
Dit boek was natuurlijk vooral bedoeld voor Balkenende zelf, om hemzelf op een voetstuk te zetten. Soms wel interessant, maar vaak nogal saai. En de titel is mij ook vreemd. De helft van zijn brieven gaat sowieso niet naar een kiezer, de andere helft ook naar bekenden en vertrouwelingen. De laatste brief, aan de klas van zijn dochter, vanwege de toekomst (en hoop, leuk zo aan het eind) was nog een aardige vondst. Maar om de parodie viel meer te lachen, al was dat ook niet altijd even goed.

Aanslag, De - Harry Mulisch (1982)

3,5
Heel ander werk dan dat ik normaal van Mulisch lees. Weinig filosofie op bepaalde dadendrang, maar gewoon een redelijk eenvoudig verteld verhaal. En hier zie je dan ook de schrijver Mulisch, met goed leesbare zinnen, een heel behoorlijke spanningsopbouw, een prima hoofdpersoon.

De verhaal opbouw is aardig, met eigenlijk slechts vijf fragmenten en een proloog. De meeste informatie wordt steeds in elk eerste hoofdstuk gegeven van een deel van het leven van Steenwijk, als brug door de jaren heen, en de rest is van belang voor de plot. En die stukken zijn uitvoerig beschreven, maar beslaan slechts een kort maar belangrijk fragment uit het leven van Steenwijk. Geen boek in de meest klassieke vorm dus. Ondanks dat het wat anders is dan een normale Mulisch, zie je wel zijn hand. Af en toe gaat hij dieper op vraagstukken in.

Al met al een prima leesbaar boek, alleen wordt het nergens echt bijzonder en ik mis daarnaast ook de typische filosofie van Mulisch. Dat is wat hem voor mij interessant maakt. Wel ruim voldoende, 3.5*.

Aarsrivalen, Scheldkarbonades en Terminale Baden - Ewoud Sanders (2005)

3,0
Wel aardig die werkje. Soms vind ik het een en ander wat ver gezocht of ben ik die fouten nog nooit tegengekomen (maar hé, je moet wel een heel boek vullen) maar ook al te vaak is het gewoon leuk om te lezen, vooral zo nu en dan stukjes eruit pikken en niet natuurlijk het hele werk achter elkaar. 3,0*.

Acht Jaar Onschuldig Vast: Mijn Verhaal - Julio A. Poch (2019)

3,0
Interessant boek, grotendeels dan. Poch vertelt ook veel over zijn leven en reilen en zeilen in de gevangenissen met veel details, en met Poch' nogal droge stijl is dat lang niet allemaal even boeiend. Het leest snel weg, maar daar is alles mee gezegd op die punten. Interessanter zijn de punten rond zijn zaak waarin hij in ieder geval in dit boek vrij duidelijk zijn onschuld weet aan te tonen, en je je afvraagt waarom mensen met een enorme tunnelvisie werken of dat er andere krachten meespelen (niet alleen in Argentinië, ook in Nederland lijkt er weleens een grote bezem door het OM en de ambtelijke top te mogen). Het is vooral bizar dat hij wordt opgepakt vanwege enkele verklaringen die jaren geleden al waren weerlegd, om vervolgens nog tijdens een proces van 5 jaar vast te moeten zitten. Of Poch die dodenvluchten heeft gedaan? Zeker weten doe je het nooit, maar juridisch bewijs was er niet. Allicht dat Poch er wel iets van wist (ik zou denk ik ook gewoon m'n mond hebben, ik heb ook een eigen leven) of er zelfs achter stond maar dat is geen reden voor vervolging. 3,0*.

Achter een Struik - Herman Brusselmans (2018)

0,5
Ik ken Brusselmans alleen van wat televisieoptredens waarin hij wel vermakelijk is, ook al speelt hij een typetje. Dit boekje is dan het eerste wat ik van hem lees. En geen idee of dit typisch Brusselmans is maar ik kon hier echt helemaal niks mee. Het is een rare absurde humor die mij niet ligt en verder inhoudelijk vond ik het nergens boeiend. Te veel personages en het lijkt een stream of consciousness want er komt me toch een bak onzin verder bij. Op den duur las ik steeds sneller omdat de hoofdlijn verder wel te volgen is, maar de details me geen moment interesseerden. Dit was echt vreselijk. 0,5*.

Achterhuis, Het - Anne Frank (1947)

Alternatieve titel: Dagboekbrieven van 14 juni 1942-1 augustus 1944

4,0
Vorig jaar in Amsterdam naar het Achterhuis geweest onder het mom van: nooit geweest, wordt eens tijd en kom nu gratis binnen met mijn Museumkaart. Wat ik zag was een aantal lege kamers en wat stukken van de originele dagboekbrieven. Aardig eens gezien te hebben, maar meer ook niet. Diegenen die daarna lopen te roepen helemaal ondersteboven te zijn snap ik dus echt niet, want er valt vrij weinig te zien. Wel heb ik nog een versie van het boek gekocht, met plakkertje erin van het museum en heb die nog lang laten liggen, angst hetzelfde te hebben als met het museum, dat de legende groter is dan de echte kwaliteit. Maar dat viel me dus alleszins mee.

Want Anne Frank kan dus wel degelijk schrijven, is vaak boeiend, eerlijke en open, weet leuk de mensen te beschrijven en in haar eigen psyche te kruipen. Af en toe wat interessant filosofisch geneuzel, een heel behoorlijke en informatieve inkijk in het leven van onderduikers en ook gewoon vermakelijk. De stijl is prima en wat is het heerlijk een jong meisje nog volzinnen te kunnen zien schrijven. Het leukste is nog wel dat ik leer dat woorden als 'bakvis' blijkbaar toen al bestonden, ik dacht echt dat dat een fenomeen uit de laatste jaren is. Wel mis ik de echte emotie die tot de kijker wordt overgebracht, of de echte spanning, want dat lukt Frank nog niet. En heel briljant wordt het eigenlijk echt nergens. Ik ben dus niet ondersteboven of emotioneel helemaal geraakt, maar wel is het boek an sich van een niveau goed genoeg. 4,0*.

Afgunst - Saskia Noort (2007)

1,0
Niet spannend, niet boeiend, zonder sfeer: gewoon slecht. Een dertien-in-een-dozijnverhaal, en uitdieping van personages komt uit standaardsituaties (oude relatie, geheime liefde, etc.) en gaat niet verder dan de gemiddelde teletubbie-aflevering. Het leest bijzonder snel, maar is nergens bijzonder of mooi beschreven. Ook nergens is enige sfeer te vinden, of spanning. De climax die komt is ook niet heel groot, ook niet heel slecht, maar dan heb je al 85 oninteressante pagina's gehad, waardoor ook dit niet je kan verblijden. De enige reden dat dit geen 0,5* krijgt, is dat de ontvoerder in de climax tenminste niet een geheel ander blijkt te zijn dan het hele verhaal gehad, zoals zoveel andere thrillertjes, al was dit wel redelijk duidelijk naar voren gekomen tijdens het verhaal,

Afzien - Mart Smeets (2018)

3,0
Typische Smeets weer, al heeft hij nu ook enkele langere verhalen en niet alleen een bundeling column-achtige stukjes. Het ene onderwerp is interessanter dan het ander, en Smeets legt af en toe een focus die mij minder boeit, zeker als hij de mens achter de sporter zoekt. Omgekeerd zitten er minder stukken over Amerikaanse sporten in waar ik sowieso minder mee heb. Leukste stukje is nog wel over het WK voetbal hoe in huize Smeets wordt gekeken en vooral over het niveau. Smeets begint nog met de goede ploegen maar brandt daarna het halve toernooi af, zonder overigens arrogant te worden. Eerder verwondering en teleurstelling. 3,0*.

Age of Miracles, The - Karen Thompson Walker (2012)

Alternatieve titel: Wij Waren Hier

2,5
Na laatst Op Zwart te hebben gelezen waarin onze aardbol stil is gaan staan, nu dit boek waarin de bol steeds langzamer gaat draaien. En dan wat er gebeurt. Je ontkomt niet aan vergelijkingen, dus dat zal ik niet doen, maar ik waardeer het wel als boek alsof ik die ander niet las.

Op Zwart was in de eerste plaats een thriller in een desolate dystopie, dit boek gaat dieper, wil meer tonen hoe men leeft in zo’n wereld. Ook de gebeurtenissen zelf (de rampen) zijn beter uitgewerkt en gaan doorheen het hele boek en worden almaar erger. In Op Zwart was de wereld al een feit.

Dus steeds wordt het leven zwaarder en er zitten best leuke vondsten in. Ook zijdelings commentaar op de milieuproblemen, christelijke motieven en verwijzingen, de Mormoonse kerk, commentaar op de elite bij rampen, complotdenkers (met mensen die leven volgens de echte tijd en anderen via de kloktijd); dat al maakt het inhoudelijk best sterk. En daartussen leeft de kleine Julia en maakt er met iedereen het beste van. Helaas is dit narratief niet zo sterk en gewoon ronduit oninteressant. Ligt het aan het verhaal, aan de personen? Of aan het talent van de schrijver (ik denk dat) dat je met niemand meeleeft, zelfs al vergaat de wereld. Of men nu verliefd wordt, vreemd gaat, elkaar kwijt raakt, het deed me bijzonder weinig. Die pagina’s geneuzel zijn dus niet om door te komen. Gelukkig wordt het steeds afgewisseld met het beeld van de aarde, nieuwe overleeftechnieken, en die dreiging is wel goed voelbaar en mooi neergezet. Daardoor werkt het boek als ideeënroman nog wel. Als meelevend verhaal totaal niet. 2,5*.

Alice's Adventures in Wonderland - Lewis Carroll (1865)

Alternatieve titel: Alice in Wonderland

3,0
De invloed van dit boek is overal in de cultuur te vinden, maar echt een goed of heel leuk werk vond ik het niet. Het is een sprookje, en een vluchtig sprookje dat weliswaar lekker wegleest en helemaal nergens over gaat maar ook geen diepe indruk weet achter te laten. Sommige woordgrapjes zijn aardig, sommige zijn nogal flauw, en sommige zal ik niet hebben opgemerkt in het Engels dat mijn moerstaal niet is. Het is een beetje wat ik met Hitchhikers Guide to the Galaxy ook had, het is allemaal wat fragmentarisch (zoals metalfist ook aangeeft) al voelt Wonderland dan wel weer als een geheel (i.t.t. The Galaxy). Overigens is dit ook gewoon coming of age, met Alice die echt wel een groei doormaakt doorheen het verhaal/ Ach ja, het verveelt uiteindelijk niet maar weet ook niet op te winden. 3,0*.

Alle Ballen op Heintje - Hugo Borst (2009)

2,5
Voorlopig de laatste Borst voor mij. De twee verhalenbundels die ik van hem las waren al niet overtuigend, maar dit leek anders, dus toch een kans gegeven.

Borst is vooral bekend van z'n columns en korte verhalen. En juist hier, in een langer verhaal werkt dat. Met veel korte stukjes, gedachten en herinneringen, tekent hij het leven uit zijn jeugd dat draaide rond de voetbal. Juist die korte stukjes in een groter geheel werken goed. Alles is mooi kort en bondig beschreven, en toch heb je een romanachtig idee erbij. Sterk dus.

Helaas, zoals vaker bij Borst, verliest hij zichzelf te veel in zaken die hij ongetwijfeld luk vind, die mijmering aan de tijd van vroeger, maar ik vind het meestentijds vooral dodelijk saai. Het tweede deel, met een zieke Hein is best ontroerend en meeslepend, maar de rest is gewoonweg niet om doorheen te komen op sommige stukken. En dat is jammer. Stilistisch dus veel beter, inhoudelijk te vaak saai. 2,5*

Alle Tijd - Ronald Giphart (2019)

4,0
Gipharts beste, simpel. Waar ik de jonge Giphart (al kan je ook 'oude' Giphart zeggen) vaak ergerniswekkend vond in zijn hip bedoelde stijltje en overdrive waarin hij schreef vond ik de latere Giphart een stuk beter te pruimen. Niet perfect, maar uitstekend leesbaar en ook gewoonweg vermakelijk. Dit is een crowdpleaser pur sang waarin Giphart af en toe wel voor de grote gebaren en gebeurtenissen kiest maar er wel in slaagt je te raken.

Bij zijn vorige boek Lieve schreef ik: Wat Giphart altijd doet is een bepaald sfeertje creëren, je meenemen naar een bepaalde wereld of scene met een clubje mensen dat elkaar kent, meestal heeft seksueel (sic), en waarvan iedereen wel met elkaar is geweest en ook vreemdgegaan. Giphart plaatst zo zijn verhaal buiten de realiteit, maar het schurkt er zo dicht tegen aan dat het echt lijkt. Tarantino doet eenzelfde iets met films.

En eigenlijk geldt die quote precies voor dit boek.Ook herin volgen we een groep mensen, in dit geval vrienden uit de studententijd en later ook zakenpartners bij een als hobby begonnen succesvolle brouwerij. Giphart schrijft als alwetende verteller vanuit de Wij-vorm (aardig idee) en neemt je mee in de geschiedenis. De vriendschap wordt mooi neergezet en de onderlinge relaties zijn ook goed neergezet. het geinige is dat er één vriend is die er buiten viel, al vrij snel, en ik als lezer had sowieso nooit begrepen waarom hij überhaupt bij die groep terecht was gekomen en er was gebleven. Giphart weet dat punt ook nooit helemaal sterk naar voren te brengen.

Dit boek is een coming-of-age (een hele fijne), een reflectie op het leven (tegen het einde steeds beter maar hier had meer in gezeten) en een boek over mannenvriendschappen (goed voelbaar gemaakt), en dat in een boek doorspekt met allerlei leuke korte anekdotes. Als Giphart iets kan is het zulke kleine geschiedenissen vertellen, dat begint al in het eerste hoofdstuk over het onstaan van de vriendschap. Sommige van die anekdotes gaan er overigens wel te ver over heen, voorbij het punt van acceptatie en geloofwaardigheid; verhalen in de kroeg om indruk te maken maar in een boek vind ik dat minder sterk. Dan is het te ver buiten de realiteit, te bedacht voelt het aan,

Maar als geheel een vermakelijk boek, weer briljant leesbaar zoals Giphart altijd wel is en op momenten zelfs ontroerend, Niet eens per se vanwege de gebeurtenissen, maar vooral omdat de nostalgie enorm sterk wordt gebracht. 4,0*.

p.s. Ik krijg vanzelf zin een lekker biertje te ontkurken door dit boek.

Alles Wat Er Was - Hanna Bervoets (2013)

2,5
Post-apocalyptische werken; het lijkt een trend. Deze nieuwste van columnist-schrijver Bervoets past daar perfect in. Maar waar bij de meesten de ramp voorop staat en de vraag hoe daarmee om te gaan is de ramp in dit werk enkel een katalysator om een verhaal over intermenselijke relaties te vertellen.

Bervoets heeft natuurlijk goud in handen en je kan met gemak een vuistdikke psychologische ideeënroman schrijven – Bervoets houdt het simpeler en dat is jammer. De mist wordt nooit verklaard maar gewoon geaccepteerd. Door de vlotte schrijfstijl en de opzet van de roman wil je het wel geloven, maar als lezer blijf je met prangende vragen zitten. En dan ga je op een gegeven moment denken, gaat er nog wat gebeuren met de mist of had Bervoets beter iets anders kunnen kiezen? En of dit meer een metafoor is? Wellicht, maar dit boek lijkt me er niet naar voor zulke diepere lagen.

Bervoets kiest voor de vorm van een dagboek en de dagen zijn nogal door elkaar gehusseld. Ook dit is een wat vreemde keuze. Ten eerste wordt bijna niets gedaan met de tijdsmogelijkheden, maar ook zorgt het voor een afstandelijkheid. De ramp heeft al plaatsgevonden en alles wordt tamelijk klinisch beschreven. Nergens voel je zo een spanningsopbouw met angst voor wat komen gaat, je weet dat men al zeker tot door de 100 dagen er zit en een echte ontwikkeling van relaties mis je doordat je steeds wisselt tussen de dagen. Had Bervoets een chronologisch verhaal geschreven, desnoods niet als dagboek, dan was er een beter boek geweest.

De meeste personages zijn redelijk uitgewerkt en, zoals hierboven al gezegd, geen clichés. Geen homo en homohater, geen christenfundi, geen grote bullenbak zoals je vaak ziet in boeken met enkele belangrijke personen. Hier is het allemaal subtieler en lijkt men op het oog gelijkwaardig. Fijn.

Wel schrijft Bervoets erg prettig en licht en heeft enkele heerlijke gedachten en observaties waar jezelf ook wat meekan. Wel iets te weinig voor een columnist, maar net genoeg voor een voldoende, 2,5*.

Allestafel, De - Thomas Heerma van Voss (2009)

3,0
Zie ik deze ineens liggen bij de Sprinters in de bieb (tweede druk blijkbaar, nooit geweten dat dat sprinters werden), en ondanks dat twee andere werken van Voss me niet echt bevielen, heb ik hem toch nog een kans gegeven. En zowaar, dit is wel zijn beste werk wat ik gelezen heb. Schreef ik bij De Derde Persoon dat Voss veel woorden gebruikt en nodig heeft om sfeer te creëren maar het daardoor nooit lukt, nu probeert hij dat juist niet en laat dit voortkomen uit de personages en situaties en dat werkt een stuk beter. Om bij hiphoprecensies van de hoofdpersoon te blijven, Kendrick Lamar probeerde dat ook, om zijn laatste plaat een meesterwerk in geluid en thema's te maken, maar komt daardoor minder oprecht over dan zijn vorige album, wel een meesterwerk. De stijl is sowieso lekkerder, met wat meer ritme en zinnen die beter lopen waardoor dit prima te lezen is. Ook komt er af en toe een leuke observatie langs. Daarnaast zijn enkele losse scènes die goed werken en juist zo'n mooi beeld schetsen (met die taarten in het trappenhuis).

Het jammere is dan wel de hoofdpersoon zelf. Die hoofdpersoon zelf zegt overigens steeds iets unieks te willen schrijven, iets dat Heerma van Voss zelf weer niet doet. Een wat verwrongen hoofdpersonage waarvan nooit helemaal duidelijk wordt dat hij wat heeft, behalve dat hij niet helemaal goed is en zich geen staande weet te houden in sociale situaties: dat kennen we van wel meer (vaak zelfverklaarde) schrijvers. En ik heb daar dan ook niet zoveel mee. Vooral omdat nooit helemaal duidelijk wordt wat die persoon heeft, als het al een echt ziektebeeld is. Iemand als Raskolnikov had overduidelijk hoogmoedswaanzin, wat deze Olding heeft: geen idee. Ik vind het eerder een psychopathische lapzwans. Maar wat het ook zij, ik kan daar gewoon moeilijk in meegaan en stoor me er ook licht aan. Niettemin door de goede aspecten wel een voldoende: 3,0*.

Alquimista, O - Paulo Coelho (1988)

Alternatieve titel: De Alchemist

1,5
Ach ja, de Alchemist. Hier hoor ik vaker mensen over, dat het zo'n mooi werk is. Viel dat even tegen. Op een enkel moment na zit dit werk vol quasi-filosofische beschouwingen en wijsheden die mij nooit van mijn stoel doen blazen. Geneuzel in de kantlijn is het, meer niet.

Nu kiest Coelho ervoor dit als een soort sprookje te verpakken, als een Bijbel of geloofsboek haast. Het beetje plot dient enkel om zijn ideeën te spuien. Dat is niet erg, maar dan moet de inhoud wel gaan aanstaan. Dan moet ik daar wel door geïnspireerd worden of het moet op zijn minst intrigeren. Nu krijg je een verhaal dat je nooit helemaal weet te pakken, zonder al dat wat ik in literatuur weet te waarderen als: mooie zinnen, psychologie en spanning -werkelijk alles verloopt wel heel gladjes zonder dat je maar enig moment kan denken dat er iets erg gebeuren gaat (daar is het het boek nu niet naar)-, terwijl hij hier gerust een meeslepend epos van had kunnen maken. Dan had je in elk geval meer om van te genieten.

Als voordeel heeft het wel dat dit een klein werkje is dat je eens tussendoor kan pakken en door die geringe lengte en redelijk soepele schrijfstijl verveelt het nauwelijks. Maar dat is dan het enige dat hiervoor pleit. 1,5*.

Amerika: Voor en Tegen - Maarten van Rossem (2003)

3,0
Aardige bundel columns, waarin Van Rossem weliswaar vaak interessant is, maar helaas zonder die echte ironie die we kennen van hem op de tv. Diezelfde nuchterheid is er gelukkig wel.
Hij kiest om zijn columns per subject in te delen. Dan heb je wel veel soorten bij elkaar, maar de logica is soms wat weg. Zo is er een column waarin over Bush als president wordt gesproken, en even later dat hij of Gore de nieuwe president wordt. Daarnaast zou een chronologische volgorde ook meer inzicht geven in juist zijn ideeën over Amerika en de politiek door de jaren heen. Die is er ongetwijfeld, maar is nu niet te vinden.
Verder is Van Rossem redelijk mild. Iemand is een dom mens, maar werkt wel weer hard, een ander is een wat knorrig persoon, maar daar weer goed in. Bijna niemand wordt volledig afgebrand, op een enkele keer na de Republikeinen. En dat is juist waar Van Rossem zo goed in is,
Wel heeft hij leuke analyses en leerzame verhalen over Nixon, Reagan (die hij veel minder acht dan het algemene beeld) en Eisenhouwer.
3*

Amica Geniale, L' - Elena Ferrante (2011)

Alternatieve titel: De Geniale Vriendin

4,0
Ja, dit vond ik een mooi boek waarmee je heerlijk in het Napels van de jaren 50 kon verdwalen. Gewoon een goed verteld verhaal. Soms wordt iets te nadrukkelijk uitgelegd welke emotie de hoofdpersoon heeft, en is de schrijver net iets te belezen om echt te passen bij een jong kind, maar verder vind ik die stijl heerlijk. Het milieu wordt mooi neergezet, de sfeer is goed en de vele verhalen binnen het boek maken dat het altijd vermakelijk blijft. Ook de vele personages waren redelijk goed uit elkaar te houden. Wel was de rest, naast de twee meisjes, soms wat op de achtergrond. Wat mij betreft hadden die andere personen ook meer tijd gekregen want stuk voor stuk hadden ze boeiend kunnen zijn. Ik ben benieuwd naar de volgende delen. 4,0*.

Amor en los Tiempos del Cólera, El - Gabriel García Márquez (1985)

Alternatieve titel: Liefde in Tijden van Cholera

4,5
Mooi, zeer mooi. Net een iets lagere waardering dan Cien Años de Soledad, vooral door het iets te slepende einde, maar verder haalt García Márquez een zelfde torenhoge niveau.

Het liefdesverhaal is an sich niet eens heel bijzonder, maar dat is slechts 25% van de aarde. Het is vooral de klasse van de schrijver die dit fantastisch maakt. Het zijn de mooie volzinnen met vele bijzinnen die het een enorm rijk boek maken, maar ook de rake beschrijvingen, het gevoel van de tropische hitte dat wordt gegeven, de beschrijvingen van het Colombia van die tijd, het inlevingsvermogen in de mens. Nu is het wel dat ik de jeugdige Florentino en Fermina net wat beter kan begrijpen - dit lijkt mij bij uitstek zo een boek dat je op 80-jarige leeftijd moet lezen- maar ook de latere leeftijden zijn prachtig neergezet. Dat alles is in een ongelooflijk knap vertelritme geschreven waardoor je prima lekker langzaam lezen kan om elke zin in je op te nemen.

Oké, niet elke passage is even fantastisch en zeker tegen het einde vloeide mijn aandacht wat weg, juist door dat kabbelende tempo, de genuanceerde maar vooral toch goede personages en gewoon mijn eigen spanningsboog. Op een gegeven moment had er een heel klein beetje pit in gemogen. Dat weerhoudt het net van de topscore, want de rest is echt van ongekende kwaliteit. 4,5*.

Amore Molesto, L' - Elena Ferrante (1992)

Alternatieve titel: Kwellende Liefde

2,0
Na het eerste deel van de Napolitaanse romans ook dit oudere werkje maar eens gepakt, maar nogal een tegenvaller. De stijl is nog steeds prima- het boek is met een zekere waardigheid en sereniteit geschreven- maar het verhaal en de personages vond ik een pak minder interessant. Daarnaast focust Ferrante zich op verkeerde aspecten en wordt het boek vooral vervreemdend en met zaken waar ik gewoonweg veel minder mee kan. Een half boek lang gaat dit nog wel, daarna, als blijkt dat er geen verandering in komt, treedt bij mij de verveling toe. 2,0*.

Animal Farm - George Orwell (1945)

Alternatieve titel: Boerderij der Dieren

4,5
Briljant in al haar eenvoud. Hoe eenvoudig, maar hoe goed, is het om dit verhaal te hebben met dieren. Alle dieren staan voor de reële personen, en worden zo metaforen voor de werkelijkheid. Boxer is de hardwerkende Rus (vrij omgezet naar Rutte's paradepaardje), Benjamin de oude garde, etc. Ook dat de oude en naburige heersers de mensen zijn, en hoe de varkens dan langzaamaan in mensen veranderen. In gedrag, en later ook in doen en uiterlijk. Macht corrumpeert, maar zo simpel als dat hier is neergezet, lukt maar weinigen.
Op een doodnormale manier laat Orwell zien hoe de revolutie in Sovjet Rusland zich voltrok. Hij toont tevens de gevaren van het onthouden van informatie, manipulatie en een domheid van het volk. Ook wel he niet willen zien door het stemvee. In Nederland zie je dat ook. Dat is geen verwijt, maar wel een constatering, die Orwell dus ook al zag zo een 70 jaren geleden.
Klein puntje van kritiek dan? Stylistisch is het niet heel bijzonder. Sommige zinnen zitten wel aardig in elkaar, maar ook maar een enkele eenvoudige woordvondst is niet te vinden.
4.5*

Anna Karenina - Lev Tolstoj (1877)

Alternatieve titel: Анна Каренина

5,0
De openingszin is briljant, tijdloos en als het ware een duidelijke stelling. In de overige 1000 pagina’s toont Tolstoj het gelijk van die ene zin. En breder nog. Elke variatie op het geluk, het ongeluk en welk soort dan ook van het familiaire leven wordt getoond. En stuk voor stuk evengoed en even mooi beschreven.

Ik heb ook Dostojevski gelezen. Beide schrijvers hebben raakpunten, maar ook elk heeft zo zijn eigen stijl en goede punten. Misschien is Dostojevski filosofisch gezien interessanter (al heeft Tolstoj enkele geweldige passages over arbeid, moraal, etc), maar Tolstoj is de betere schrijver en veel genuanceerder.
In prachtige, goed geconstrueerde zinnen beschrijft hij het wel en wee van de bovenkant van de samenleving. De schijnheiligheid en achterbaksheid van die wereld wordt genadeloos bloot gelegd, en veroordeeld. Anna is na haar affaire nergens welkom en er wordt naar haar gewezen, terwijl elk ander daar geen haar beter is. Maar je moet blijkbaar in je rol blijven, om geaccepteerd te worden. Zo ook de discussies onderling in de salonkamers. Een goed gesprek ontstaat vanzelf, met een goed glas wijn en mooie sigaar, laat in de avond. Hier wordt men bij elkaar gedropt, en georkestreerd wordt een gesprek in elkaar gezet. Zoals het hele leven. En zoals later terecht wordt gezegd door Dolly, het gaat helemaal nergens over en leidt nergens toe.

Ook weet Tolstoj de emoties van personen prachtig te verwoorden, zonder veel overdrijving, maar precies zoals het is, met alle nuances daarbij. Hij weet werkelijk tot het diepste van de zielen van een veelheid van personages te kruipen. En dat aantal is zeer groot. En hoe Tolstoj het heeft gedaan, -want ondanks de veelheid aan personen, met elk vijf verschillende namen- éénieder is te onderscheiden en constant weet je als lezer wie wie ook alweer was, zonder eerst even terug te bladeren. Zeer knap.
Ook inhoudelijk zijn er sterke punten. Een veelheid aan ideeën komt langs, waarvan sommige pas 40 jaar later werkelijkheid werden. Te denken valt aan de arbeid op het platteland, de verschillen met Europa in de industrie en haar arbeiders, de communes op het platteland, en ga zo maar door.

Dit alles in een prachtig decor van een 19e eeuws Rusland, alles even beeldend verwoord en even groots neergezet. Je ziet de paarden langslopen, je voelt ofwel de kou, ofwel de hitte en leeft werkelijk mee met een Darja Aleksandrovna, een Levin of Anna zelf.
Ook toont Tolstoj prachtig de verschillen tussen Stad en Land, ofwel onrust en rust, en de verschillen tussen Moskou en St. Petersburg, en hun adel. de trein tussen beide steden speelt ook een prominente rol. Niet enkel voor het verhaal zelf, maar ook als motief voor vooruitgang en verschillen tussen genoemde zaken.

En dat dus 1000 pagina’s lang. Nergens verveelt het boek, het verschilt enkel tussen goed, zeer goed en ronduit subliem. Enkele prachtige passages zoals het hooien, de dood van Anna, de bekering van Levin, de tijd in Zwitserland, de eerste volle 100 bladzijden, en ga zo door. Kortom, één van de beste boeken die ik ooit heb gelezen, en waarschijnlijk ook één der beste ooit geschreven.

Antichrist: Fluch auf das Christenthum, Der - Friedrich Nietzsche (1895)

Alternatieve titel: De Antichrist: Vloek over het Christendom

4,0
Uitermate vermakelijk, soms inspirerend, altijd aanzettend tot nadenken, maar niet altijd even sterk voor 4,5 of 5 sterren. Nietzsche komt met veel argumenten tegen het Christendom, voornamelijk theoriën, denkwijzen over hoe de Kerk en de priesters macht willen behouden, en daarvoor zorgen. Hij valt hiermee een beetje snel het verhaal binnen, ik miste een inleiding waarom zij dat willen of doen. Hij veronderstelt impliciet dat het zo is. Eveneens is er niet altijd een lijn te vinden in zijn verhaal, en niet altijd is hij geheel te volgen (al kan dat liggen aan de vertaling, die niet altijd even goed was)
Maar het maakt het niet meer vervelend om het betoog te lezen. Allereerst is het vermakelijk, en ook interessant. Nietzsche weet ook styllistisch een hoog niveau te halen, met begrippen, zinsbouw, en vele synoniemen. Zeer rijk dus.
Ook zijn veel van zijn gedachten wel te volgen, en zijn er goenoeg die bijdragen aan zijn betoog. Het komt inhoudelijk ook sterk over. Hij dringt werkelijk door tot de grondgbeginselen van de Kerk, ontleed deze, en laat ze genadeloos hard vallen (Retorisch vooral). Mits je even meegaat in zijn gedachte dat wat hij zegt ook werkelijk zo is (dat zijn theorieën tegen de waarheid aan zitten).
4*

Antigone - Sophokles (-441)

Alternatieve titel: Ἀντιγόνη

4,0
Ik heb het genoegen niet Oud Grieks te kunnen lezen, en dat zal zeker een dimensie extra geven, maar ook in een goede vertaling is er genoeg moois te lezen.
Het verhaal leent zich voor de tragiek, en geeft ook nog enkele lessen en bepaalde levensvragen mee. Waar dient men voor te kiezen, waar dient men naar te luisteren zijn er twee van.
Maar daarnaast is het verhaal zelf heel mager. Nu begrijp ik dat Sophocles enkel het gesproken woord kan gebruiken (en dat doet hij verdienstelijk, want je komt alles te weten via het gesprokene zonder dat het gemaakt lijkt), maar je krijgt als lezer 5 korte gedeelten uit een toch tragische geschiedenis. Meeleven lijkt er in dat geval soms niet helemaal in te zitten, omdat er nogal kort door de bocht wordt gegaan.
Maar goed, in andere gedeelten was dat medeleven er weer wel: het is dus enkel geen heel groot meesterwerk, maar wel een uistekend toneelstuk.

Aquarium - David Vann (2015)

3,5
Na een herkansing voor Thomas Heerma van Voss, die me niet tegenviel, ook Vann maar ééntje gegeven. Ik kende alleen Dirt van hem, maar die beviel me helemaal niet. Deze Aquarium lijkt op momenten er wel op, maar in veel mindere mate, dus is dit boek erg genietbaar op momenten.

Of Vann echt wat wil zeggen met dit boek weet ik niet. Er komen wel een aantal thema's langs, vooral binnen het familiaire gebeuren, maar Vann lijkt me in de eerste plaats een effectschrijver, die de lezer wil behagen of juist beangstigen,maar zo wel weet te vermaken. Ook hier komen vele rauwe harde scènes in voor die er best hard in komen. En gelukkig duren ze niet te lang om mijn aandacht te verliezen. Dan nog kan ik niet helemaal maegaan in de psychologie van de moeder (daar heb ik veel vaker last van, met verwrongen personen) maar het lukt Vann wel dit te beperken. Sterker, we krijgen veel ellende, maar uiteindelijk ook gewoon een happy end. En dat einde past uitstekend. Verder is de stijl passend kort en strak, al heb ik liever wat langere zinnen. Verder wordt er knap een wat claustrofobische sfeer neergezet net als dat de levens van Caitlin en haar moeder goed helder worden neergezet, zonder dat het echt een dik boek is. Dat is gewoon goed schrijfwerk. 3,5*.

Arctisch Dagboek - Jelle Brandt Corstius (2014)

3,0
Aardig werkje. Niet echt iets nieuws onder de zon, al is het wel fris hoe open Corstius is over mensen die tegen hem wil praten als BN'er. Dat dit zich alles op één locatie afspeelt maakt het werk in elk geval een mooi geheel. Verder prima geschreven en leuk eens gelezen te hebben, maar dat is het wel. 3,0*.

Atlas Shrugged - Ayn Rand (1957)

Alternatieve titel: Wereldschok

3,0
Dan toch maar eens deze gelezen, van een vrouw met wier ideeën ik het voor 95% oneens ben.

In de traditie van landgenoot Tolstoj krijgen we een groots verhaal over dat zich vooral afspeelt in de hogere klasse, met daarbij heel wat filosofie en Rands liefde voor haar nieuwe vaderland. Dat filosofische lijkt voor Rand belangrijker te zijn dan de personages, die vooral er zijn om de ideeën te ondersteunen en er maar een verhaal aan te geven. Maar lang niet alles is daarvoor bestemd. Af en toe komen persoonlijke besognes naar voren die niet direct plotgedreven zijn maar vooral dienen ter uitwerking van de karakters. Jammer dat Rand niet zo’n goede auteur is als Tolstoj, want niet alle zijn even interessant of meelevend. En in 1168 pagina’s (zelfde aantal als The Stand trouwens, al had mijn versie bijna 1400 pagina’s) had dat van mij wel gemogen, nu doet het je weinig. Dagny is ijskoud, haast onmenselijk, maar ook gelijk een toonbeeld voor de feministen (zeker in die tijd) en wel degelijk een interessant personage waar ik helaas weinig affectie mee voelde. Hank Rearden is beter beschreven, zeker zijn relatie met Lillian, maar chemie tussen die twee voelde ik nergens. Of Rand met Dagny haarzelf beschreef en niet helemaal goed wist hoe die gevoelens van haarzelf op papier te zetten, want bij de andere personages lukt het haar wel. Ook bijrollen zijn mooi ingevuld. Alleen zo jammer dat de meesten zo zwart-wit zijn. Rand laat heel duidelijk blijken wie de goeden en wie de slechten zijn. Let alleen al op het directe taalgebruik van de ‘helden’ en de zinnen die ambtenaren en overheidsfunctionarissen hebben. In de stijl van Kafka haast, maar die had dat als doel, terwijl het hier meer een middel zou moeten zijn en zo nogal geforceerd overkomt. Of Kafka is de betere schrijver; dat kan ook.

Maar dit werk draait uiteindelijk om de filosofie die ze wil uitdragen waar de roman een middel toe is. Een extreme filosofie waar heel veel op tegen te spreken is, maar daar zal ik het boek niet op afrekenen of waarderen. Enkel hoe het verwerkt is, en dat is niet altijd even best. De rest spoiler ik, vooral voor mijn eigen gemakt. Allereerst is er de basisgedachte dat de wereld te onder gaat als de Atlassen staken. Een aardig idee dat heel behoorlijk wordt verbeeld, zij het met enige kanttekeningen. Want deze Atlassen saboteren ten eerste ook nog eens de boel waardoor het nog slechter gaat (dat is een zwaktebod in de theorie), daarnaast neemt de overheid besluiten die tegen het communisme aanlurken, zonder dat Rand dit met zoveel woorden noemt. Voor haar is elke overheid slecht, maar al die verschillende vormen worden op één hoop geschoven. Ze pikt de slechtste ideeën uit en laat die leiden tot de ondergang van de wereld. Dat is ergens oneerlijk en ik had liever gezien dat ze vanuit wat andere ideeën was gekomen tot dat einde. Ook het gedrag van mensen daarna. Wel is dit gelijk een stok tegen aanhangers die zeggen dat in een vrije markt iedereen een onderneming zou kunnen beginnen als zijn baan hem niet bevalt. In Rands visie kan dat niet, anders hadden die mensen wel de boel opgepakt in het boek.
Daarnaast laat ze af en toe heel duidelijk haar theorie naar voren komen zonder tegenspraak. Zo krijg je toen volle pagina’s over de waarde van geld, mar als reactie “Ik voel dat het niet klopt”. Dat is flauw en gemakzuchtig. Geef dan echt commentaar en vertrouw op je eigen visie, of schrijf geen roman maar een pamflet. Dat deed Dostojevski beter in Karamazov, door alle partijen steeds uitgebreid en inhoudelijk zeer overtuigend het woord te geven. Aan de lezer dan de keuze bij hem al geeft hij subtiel wel zijn eigen mening. En als roman werkt dat beduidend beter.
Ook de toespraak van John Galt, drie uur lang volgens zijn eigen woorden, is niet het toonbeeld van groot schrijverschap. En zo’n toespraak zo lang over de radio, wie luistert daar ademloos en constant naar? Dit komt mij nogal ongeloofwaardig over. Het lijkt me dat hij ook wel iets in 20 minuten had kunnen roepen, minder abstract en filosofisch maar meer iets waar de mensen in het verhaal (dat stelt het voor en niet Rand zelf die tot haar discipelen spreekt) iets aan hebben. Dus wederom, als je een roman schrijft, leef en werk daar naar. Schrijf anders een pamflet of manifest.
In de context van de roman stoort dit.

Al met al intrigeerde het geheel wel, vooral door de ideeën. Ik geloof ook best in haar goede wil; ze is ondermeer tegen oorlog en voor vrijheid voor elk individu ongeacht ras of geloof. Er zaten genoeg mooie passages in die de 1400 pagina’s, er zat genoeg vaart om er ook doorheen te komen, maar helaas was het wel met veel tekortkomingen. Dus 3*.

Avonden, een Winterverhaal, De - Simon van het Reve (1947)

Alternatieve titel: De Avonden

4,5
Van alle boeken voor mijn examen is dit wel diegene die me het meeste is bijgebleven. Frits van Egters is iemand die me overigens nog steeds bijblijft (een prototype waar ik velen al snel mee vergelijk) en eigenlijk moet dit boek worden voorgelezen door Reve zelf, of iemand met een zware trage stem om het boek tot zijn volle recht te laten komen. Het is de sfeer, de taal van Reve, de personages, het beeld van Nederland na de oorlog en dat van jongeren dan in het bijzonder. Ergens is dit een heel zwaarmoedig boek, maar waar ook verlossing in mogelijk is.