Matig essay, althans, de losse hoofdstukken zouden als voorbeelden in de geschiedenis moeten dienen maar een algeheel verband ontbreekt. De vorm an sich, door enkele losse voorbeelden van meetings te passen is best een goed idee en redelijk origineel, maar helpt niet mee de boodschap te brengen. Die boodschap die Da Empoli wil vertellen komt niet alleen niet goed over, m.i. zit dit boodschap eigenlijk nergens echt in de tekst. Dit boek is meer een schreeuw dan een doordachte analyse laat staan een onderbouwd geheel en uiteindelijk schrijft hij veel maar zegt hij niets. 1,5*

Leuk om de klassieke oudheid te gebruiken maar dan moet je wel dat op een boeiende manier vertellen. Via allerlei hoofdstukken en allerlei personages krijgen we flarden mee van een gerucht. Dat is best leuk gedaan en geeft meerdere invalshoeken, als lezer heb je soms het idee een gesprek af te luisteren waar je al wandelend ineens langskomt. De opbouw is daarmee in de basis interessant. Alleen door diezelfde opbouw gaan de personages op zichzelf nooit leven en blijft dit boek enorm afstandelijk en is al hetgeen men onderling zegt daarmee ook simpelweg niet interessant om te lezen. Als leeservaring daarmee een enorme teleurstelling. 2,0*.

Zoals sommigen al aangeven erg afstandelijk. Hoewel interessant in de basis voelt een en ander ook te gemaakt aan wat betreft opzet. Wel goed geschreven die dwingt tot een zekere serene rustige lezing (en dat is positief bedoeld) maar Marai heeft simpelweg te weinig te zeggen op dramatisch vlak (terwijl er wel vel potentie zit maar hij lijkt het eerder thematisch op te pakken dan invoelend). 2,5*

Ruim 2,5 jaar terug las ik voor het eerst iets van Hugo (Notre-Dame de Paris) en sindsdien ben ik enorm fan van hem. Daarna las ik nog twee novellen en twee dikkere romans - vooral de romans waren geweldig. Deze 1793 is de laatste die ik nog moest van de boeken die ik in mijn bieb of überhaupt in de boekenwinkels kan vinden. Dus als iemand nog wat ouder werk in Nederlandse vertaling ergens weet te vinden (tweedehands is prima) dan houd ik mij aanbevolen.

Een goed en fijn boek met enkele typische uitweidingen die zo gewoon zijn bij Hugo, soms uitstapjes zoals ditmaal over de bossen van Bretagne of zeer uitgebreide beschrijvingen van gebeurtenissen die een soort van algemeen worden verteld, zoals ditmaal het losraken van een kanon op zee. Dat is steeds weer erg fijn leesvoer en voor mij Hugo op zijn best.

Als dramatisch boek wel wat minder. Hugo lijkt veel te willen vertellen en veel thema's kwijt te willen en dat maakt enerzijds een boeiend relaas maar anderzijds ook een wat gemankeerd verteld verhaal. Op het oog rommelig maar zoals vaker is de opbouw best goed doordacht. Het is alleen dat de personages nooit echt gaan leven. En het tweede deel (van de drie, gelukkig wel een kort deel) is wel erg taai met heel veel namen die mij als Nederlander anno 2026 weinig zeggen. Er zit in mijn uitgave ook bijna 50 pagina's aan voetnoten bij en dat zegt ook wel iets over de de kennis die je moet hebben van die periode om het boek ten volste te ervaren). Naar boven afgerond 4,0*.

Wel een beetje een raamvertelling. Wel typisch zo'n een waar de verteller een beetje verdwijnt en aan het eind denk je: oh ja, dit verhaal wordt eigenlijk verteld. Die vertelling begint nog wel aardig, vooral als het gaat om ideeën over mannen en vrouwen en hoe men vrij hypocriet daarnaar kijkt. Maar het verhaal raakt de focus kwijt en verzandt in nikserigheid. Prima geschreven wel. 3,0*.

Vermakelijk. Bryson vind ik beter als verteller (in kleine momenten over de bosbouw en het staatsbedrijf dat dat beheert bijvoorbeeld) dan als jolige grappenmaker. De toon is lekker losjes maar dan wordt de toon net iets te frivool en dat staat Bryson toch minder. Halverwege zit de sleet er wel een beetje op maar pakweg de laatste 50 pagina's zijn dan wel weer sterk. Verder genoeg boeiende dingen die worden verteld en aardige sfeerbeschrijvingen van de natuur. 3,5*.

In 2013 bij La Superba schreef ik: "Ilja Leonard Pfeijffer is een van mijn favoriete columnisten met een heldere mening en messcherpe argumenten". Daar stond ik toen absoluut achter maar al snel daarna begon hij me te storen. Hij leek radicaler te worden maar vooral gemakzuchtig. En dat kan weleens aan elkaar liggen. (Dat is ook wat me tegenstaat bij het programma Even Tot Hier. Inventief en origineel, maar vaak zijn het meningen met een dankbaar publiek dat dezelfde mening deelt. Maar grappen en scherpte ontbreken. Lui dus. Iemand als Youp van 't Hek had ook een voorkeur voor links maar hij wist wel hie hij scherpe grappen moest maken over rechts. )

Zo goed als zijn grote romans daarna nog waren waarin hij ideeën geweldig mixte met een verhaal (en bijvoorbeeld de oudheid gebruikte om het heden te duiden), zo matig werd hij als columnist. Niettemin, na Alkiabiades was ik wel benieuwd naar dit werk dat thematisch in het verlengde ligt (en eerlijk gezegd wist ik niet dat dit werk een verzameling columns was).

Lui vooral dus. Echte inzichten geeft Pfeijffer nergens. Vrijwel alles wat ik heb gelezen, heb ik al elders gelezen. Maar de stukken zijn ook matig geschreven (behalve dan ineens het laatste hoofdstuk speciaal voor deze bundel geschreven) en niets meer dan meninkjes die nooit echt worden uitgediept laat staan onderbouwd. En na een zoveelste keer de stellingname dat Israël genocide zou plegen denk ik: nou, toon dat maar eens aan. Leg maar eens uit waarom je dat vindt. Maar niets van dat alles. Dat is sowieso het nadeel van deze bundel, er zit ook best wat herhaling in en weinig lijn, behalve dan in de thematiek.

Nog een voorbeeld dan? Pfeijffer stelt in een van de laatste stukken dat het vermogen van Musk moet worden geïnvesteerd en dat zo voor 100 miljoen levens kan zorgen. Een nobel streven. Hij lijkt te denken dat Musk dit cash op de bank heeft denk ik maar het zit vooral in aandelen. Hoe Musk dan voor 500 miljard dat moet liquideren, daar komt geen antwoord op. (Los daarvan, als Musk dat te koop gaat zetten storten de prijzen in en haal je nooit 500 miljard op. Maar wet Pfeijffer veel). Prima dat je tegen rijkdom bent maar verdiep je wel en praat geen onzin. En waar leg je de grens? Iemand met een miljoen kan je ook best uitkleden voor wat levens extra. En iemand met een ton heeft het ook vele malen beter dan sommige mensen in Jemen of Zuid-Soedan. Al met al vooral gemakzuchtig.

Verder ook opvallende fouten gezien. En veel ook. Op de eerste bladzijde staat al direct 'verassend' waar 'verrassend' met dubbel-r bedoeld werd. Even later gebruikt hij carbonara als metafoor, hoe dat in de jaren 30 zou kunnen zijn geweest. Maar dat gerecht is een wat vreemde keuze want het is maar de vraag of carbonara toen al überhaupt bestond. Maar goed, dat is dan nog te accepteren. Tot er veel meer langsomt dat niet helemaal klopt. Verderop gaat het over enkele miljdarairs als Musk, die binnenkort (de tekst stamt uit 2024) triljoenair kunnen zijn. Dat kan een enorme literaire overdrijving zijn maar volgens mij maakt hij de klassieke fout door trillionair verkeerd te vertalen en bedoelde hij biljonair. (er bestaat niet eens een triljoen aan vermogen, verre van.) Even later gaat het over enkele miljardairs die samen 838 miljard aan vermogen hebben, dat is twee keer het BNP van België aldus Pfeijffer. Een korte check leert dat het 10-15% verschilt ongeveer, niet het dubbele. Het punt an sich blijft staan maar hoe moeilijk is het om de juiste cijfers te checken? 'Ruim het BBP van België' is net zo sterk, maar klopt in ieder geval.

Dan gaat het er nog over dat de PVV statutair maar een lid toelaat. Dat is bewezen onzin. In de praktijk is enkel Wilders lid (in privé en als enig bestuurder van een stichting - de vereniging heeft dus officieel twee leden) maar statutair zijn er meerdere leden mogelijk. Sterker, de wet eist 'leden', meervoud dus. Een vereniging heeft dus sowieso meerdere leden. En zo gaat deze bundel door vol met onzuiverheden terwijl je dit best zuiver had kunnen verwoorden zonder dat je boodschap minder sterk wordt. Nog los ervan dat de PVV continu extreemrechts wordt genoemd wat vermoedelijk niet klopt. De parij is radicaal rechts en wat mij betreft zeg je dan racistisch rechts, maar extreemrechts zit in de hoek van het accepteren van geweld voor je doelen. Daar is de PVV nog niet op betrapt. En Pfeijffer schrijft elder ook zelf dat de PVV geweld niet verheerlijkt.

Op enkele momentjes wordt de bundel interessant. Soms als hij het werk van anderen gebruikt, maar dat is vooral de verdienste van zo'n andere. Of soms als hij net als in Alkibiades het verleden gebruikt. En soms als hij met interessante punten komt zoals het verschil tussen cultureel en economisch liberalisme en dat die twee niet samen kunnen gaan, dat een volledig vrije economie niet zorgt voor maatschappelijke vrijheid. Dan ineens wordt het boeiend maar dat zou het begin moeten zijn van een stuk maar daar laat Pfeijffer het al snel bij. En heel soms komt een sterk aforisme langs. Bijvoorbeeld dat geschiedenis uitwijst dat een oorlog begint als aanvallen goedkoper wordt dan verdedigen. En daar komt hij mee na een interessant stukje over het vernietigen van drones. Kijk, dat verwacht ik. Maar dat komt echt heel zelden voor. 1,5*

Ik ben wel fan van Marsman als ze meer essayistisch en verhalend en beschouwend werkt en haar poëtische stijl daarin ondersteunt. Echte poëzie had ik nog niet eerder van haar gelezen. Nu dus wel. Vervelend is dit werk niet al zitten er genoeg abstractere stukken in die mij eigenlijk nooit echt trekken. Ik kan ook niet beoordelen of dat 'goed' of 'slecht' gedaan is, het is simpelweg mijn smaak niet.

Marsman haalt overal inspiratie vandaan. Allereerst Dante, maar het was misschien wel leuker geweest als het aantal ringen gelijk was geweest en ze op inhoudelijk niveau daar meer gelijkenissen had getrokken. Nu voelt dit alles iets te veel als gimmick.

Verder wel een mix van mooi taalgebruik en heel alledaagse woorden die qua stijl dan minder goed passen maar het is dusdanig gedaan dat dit een keuze is geweest. In ieder geval opvallend. Verder komt haar politieke mening vrij vaak naar voren, eerder als een soort laatste schreeuw aan de wereld dan een beschouwing. Ik lees liever iets meer nuance maar misschien moet dit als pamflet worden gelezen en op dat vlak werkt de bundel prima.

Ik vraag me wel af, indien zij kwalitatief even goed was geweest (en deze bundel ook) maar zij aan de andere kant van het politieke spectrum had gezeten, of al die jubelrecensies er ook waren geweest. De vraag stellen is hem beantwoorden. 3,0*.

Na zoveel jaar eindelijk gelezen - jaren terug ergens blijven hangen op pagina 140 en daarna kon dit boek een tijdje stof vangen.

Wat dit boek zo goed maakt is juist de stijl van enorm lange zinnen. In mijn versie ook in hele kleine lettertjes op relatief grote pagina's en bijna tot aan de randen bedrukt. Dat noopt tot langzaam lezen maar geeft ook een bepaalde sfeer mee. Alsof dit boek bij kaarslicht is geschreven toen alle lampen in Europa waren gedoofd. Zelden neemt een boek je op die manier mee daarin.

Het eerste deel vond ik wel leuker om te lezen dan de tweede helft. Prachtig hoe het Zuid-Duitse milieu en landschap worden opgetekend en daarbij de levens van de twee hoofdpersonen. En de altijd interessante Faust-mythe wordt ook prachtig hierin verwerkt. Enerzijds door het Aards te houden (was de duivel echt of was dit een koortsdroom) maar ook op het inhoudelijke vlak waar de link wordt gelegd met het Duitsland van toen. Je kan hier als lezer heel veel uithalen. Hierboven is al veel gezegd maar voor mij staat Leverkühn ook voor Duitsland dat tot modernisering haar ziel en liefde verkocht, hoge pieken haalde maar ook in lichamelijk verval trad daarmee (middels oorlog in dit geval, maar ook morel verval).

Dat alles neemt niet weg dat de klad er op een gegeven moment wel in komt in de tweede helft en niet alle dramatische besognes evenzeer weten te boeien. Naar boven afgerond 4,0*.

Een hate ir of love it book, ik zit in de eerste categorie en dat heeft alles met de stijl te maken. In de basis is de opzet wel geinig met om en om het dagboek van een patiënt (althans ik noem het maar een dagboek, het zijn in ieder schrijfsels zo blijkt) en de reactie van diens behandelaar daar weer op. Met die reacties had misschien nog meer gedaan kunnen worden (nu is dit meer een tweede roman die door het andere verhaal is verweven) maar het voldoet wel.

Alleen die stijl. Veel en veel te overdreven. Pfeijffer neemt geen gas terug en dat merk je. Soms humoristisch, soms met aardige vondsten, soms best mooi (zeker dat hoofdstuk met die tirade) maar ik was er al snel klaar mee. Te overdreven voor hoe iemand praat laat staan hoe iemand schrijft. Geen moment geloofde ik die baggeraar. Hier was een schrijver aan het woord die vooral zoveel mogelijk varianten probeert te verzinnen en niet echt bezig is met het verhaal. De delen van de psychiater zijn dan weer overdreven formeel (en daardoor toch wat protserig) en werken daardoor ook niet. Ik vond hier echt niets aan. 1,5*.

Vroeger was ik een heel groot fan van Star Wars. Nog steeds vind ik dat leuk maar dan eerder als liefhebber dan echt als diehard fan. Enfin, uit die tijd heb ik nog een hele rits boeken (veelal bij de V&D gehaald toen). Een deel is inmiddels tot Legends verheven maar ik dit werk kan voor een deel nog wel als canon gelden (ook al kloppen details niet meer). En in het kader van wat ontspullen dacht ik om toch maar eens eraan te beginnen en om de boeken daarna dan weg te doen.

De setting vind ik heel aardig, in de krochten van Coruscant. Als stukje world building is dit boek best oké. Maar de laatste 150 pagina's is dit boek een thriller vol plot vooral met achtervolgingen en geberutenis na gebeurtenis, een thriller ook die de middelmaat nooit overstijgt en vaak daar nog een niveau onder blijft. Personages blijven erg vlak en het toevoegen van belangrijke personages uit Episode I voelt wat gemaakt. 2,5*.

Matig. Uit het indrukwekkende cv van De Vries blijkt wel in wat voor wereld en vooral wat voort bubbel zij leeft. Ik was al snel benieuwd of zij tot de kern kon komen en dat doet ze vaker niet dan wel. Helaas, maar niet onverwacht met die achtergrond.

Ze betoogt dat men zich minder en minder gehoord voelt, vooral doordat overheden zich terugtrekken. Ze komt daarmee met genoeg voorbeelden vanuit enkele landen, met bij elk land een andere focus. Tot zover oké.

Echter al snel wordt de schuld gegeven aan rechts dat zij handig gebruik maken van de onvrede en allerlei problemen afschuiven op migranten, iets dat een gewillig oor vindt bij grote groepen. Maar hoe kan dat? Dat kan twee dingen betekenen m.i.: veel mensen zijn xenofoob, maar dan is daar weinig aan te doen althans dan is haar betoog niet helemaal zuiver. Dan ligt het probleem sowieso in vreemdelingenhaat. Of er zit toch wel een kern van waarheid in dat men zo graag het verhaal tegen de migrant wil geloven. Maar daar gaat De Vries dan weer niet op in.

Dat valt dan nog wel te vergeven als haar opbouw wordt gevolgd door goede oplossingen. Maar die komen niet verder dan dat de overheid meer weer de burger moet helpen. Maar hoe? Van welke geld? En waar al die ambtenaren vandaan komen? En hoe die ambtenaren dan daadwerkelijk kunnen helpen en niet hun protocollen hoeven te volgen? Uiteraard komt daarop geen antwoord. Rechts iets in de schoenen schuiven is makkelijk, maar oplossingen bedenken blijkt toch moeilijker. 2,0*.

Typisch zo'n boek dat voor een bepaald publiek is bedoeld maar juist dat publiek zal zich sowieso wel in dat onderwerp interesseren en vermoedelijk weinig nieuws hier lezen. Wel is het beleid van Trump en vooral wat dat doet met de mensen netjes uiteengezet (hoewel meer gericht op mensen die er nadeel van heben dan diegenen die er zeer content mee zijn) en gebundeld in een kleine 350 pagina's met veel persoonlijke verhalen. Als geheel leest dit ook prettig weg.

Af en toe komt de politieke kleur van de auteur wel naar voren. Letterlijk soms als ze haar mening geeft (dat is prima overigens en je hoeft maar te weten voor welke krant ze schrijft in welke hoek ze politiek gezien staat) maar soms ook met halve informatie. In een klein stukje over gerrymandering bijvoorbeeld waar ze doet voorkomen dat vooral Republikeinen dat doen en inmiddels de Democraten ook als reactie. Maar als je je enigszins erin verdiept weet je dat Democraten dit ook al tijden doen (niet in New Englsnd zoals sommige Maga-fans doen voorkomen maar Illinois is wel een goed voorbeeld). Ook in het deel over gouverneur Gavin Newsom is ze iets te dol op diens positieve punten en iets te blind voor beleid van hem dat minder werkt. je mag best beide kanten benoemen dan. Plus dat die man door een deel echt gehaat wordt en hij wel wat vlakjes heeft waarmee hij flink aangepakt zal worden. Zij ziet in hem een kandidaat voor 2028 maar daar mag wel enige nuance bij. 3,0*.

Dit boek leest een beetje als een idylle, geschreven door een keurig persoon met goede smaak. Zeker de eerste helft beviel me wel hoe een familie werd opgetekend in die typsche stijl van Mann. Daarna verloor dit werkje wel wat focus waardoor een echt hoge score uitblijft. Ik moet ook wel zeggen wat De Filosoof hierboven er allemaal uithaalt ik zelf niet direct er allemaal uithaalde. 3,5*.

Aardige poging tot het optekeken van het leven van Odysseus, hier Ulysses genoemd. Op momenten sfeervol, itrigerend en ook heel redelijk als karakterschets vooral door die vanuit drie perspectieven te bieden. De wereld van de Griekse oudheid is ook boeiend genoeg. Dat neemt niet weg dat elke bladzijde voor mij direct leefde, vooral ook doordat er heel veel namen langskomen die ik niet altijd direct kon plaatsen. 3,0*.

Na zoveel jaren is het wel leuk om te zien in hoeverre bepaalde toekomstvoorspellingen zijn uitgekomen. En dit werk komt vrij goed weg daarmee. Vooral in de eerste helft is dit werk sterk, als het erom gaat hoe technolgische vooruitgang de macht centralet weet te maken en zo juist de democratie kan verminderen. Daarna komen meer thema's langs die alle stuk voor stuk net wat minder interessant zijn waarmee dit essay een beetje als een nachtkaars uitgaat. Vooral als het gaat om oplossingen. Maar voor die eerste helft is dit echt wel aan te raden. (het nawoord van Heijne in de recente Nederlandse uitgave stelt verder weinig voor). 3,5*.

Mooi verhaal waarin de radeloosheid van de hoofdpersoon af en toe fijn en indringend wordt verwoord. De thema's over armoede en de doodstraf komen alle best goed naar voren maar echt meeslepend wordt dit werk nergens, daarvoor is het net te dun (die 93 genoemde pagina's zijn wat overdreven ook). 3,5*.

Hier staat verhalenbundel, maar ik zou eerder zeggen 'bundel met verhalen'. Bij die eerste variant denk ik eerder aan een bundel die als bundel zo bedoeld is met verhalen die op zekere manier bij elkaar horen en al zo bedacht zijn tijdens het schrijven. Dat is niet per se zo, maar in dit geval vond ik dat wel een leuk onderscheid. Waarom dan die tweede variant voor mij? Nou, omdat dit een bundel is van verhalen geschreven per 2013 (blijkt an het eind) maar vooral omdat de verhalen enorm wisselen in stijl en toon en inhoud en genres. Niet elk verhaal werkt even goed (verhalen die focus verliezen zitten er zeker tussen) maar in de regel heb ik hier best wat plezier mee gehad. Veel verhalen weten ook knap een heel leven te tonen (dat is dus goed vertelwerk) of iemands psyche te duiden. Dat 'focus verliezen' is overigens wel bedacht lijkt het, genoeg verhalen die voor het gevoel ineens zomaar stoppen. Soms werkt dat heel goed en helaas werkt dat soms niet. 3,5*.

Op zich wel een aardig opgetekend verhaal waar de eerste helft rond de ellende van de Palestijnen het boekje vooral interessant is. Daarna wordt dit alles iets te veel van hetzelfde, althans, veel nieuws wordt er niet meer gezegd. De verbinding met literatuur is op momenten wel een geinig idee maar wordt wat te oppervlakkig verwerkt. Door de prettige stijl naar boven afgerond 3,5*.

Een bundel met vier lezingen en ook een beetje een egodocument - het woordje 'ik' komt hier vak in voor. Zeker in de eerste lezing weet Bregman heel aardig de problemen te schetsen, vooral hoe het midden verdwijnt. Alleen daarna is dit boekje meer een duider van problemen dan een echte oplossing, daarvoor zijn de lezingen tezamen ook te dun om echt te overtuigen op inhoud. Maar als pamfletje kan dit dan best nog wel tellen. 3,0*.

Als schets van het leven toen wel aardig, net als enkele delen rondom het kaarten maken. Zo nu en dan komt er een boeiende aforisme langs (dat de wereld ooit plat was, daarna een globe werd en kaartenmakers deze weer plat maakten). Als roman rondom de hoofdpersoon en zijn gevoelens dan weer een pak minder boeiend en die relatie hangt er erg veel bij. Het boek an sich is wel strak geschreven en leest zeer vlot weg en dat is ook wel fijn. 3,0*.