Best een aardig portret van enkele vrouwen (vooral van één vrouw, de rest hangt er wat mij eigenlijk) dat thematisch in een hoek zit waarmee elke verrassing verdwijnt. De hoofdpersoon heeft een trauma en langzaamaan krijg je die informatie maar echt schokkend wordt het nergens. Ergens volgt die vorm eigenlijk een therapie waar je langzaamaan een ui afpelt om tot de kern te komen maar als lezer vermoed je al wel wat daar binnen te zien is waardoor dit toch niet helemaal werkt ondanks dat het idee an sich sterk is. 3,0*.

Een geschiedenis van de Middellandse Zee. Ambitieus en sowieso een onderwerp dat mij trekt. Maar ook een onderwerp dat te ambitieus kan zijn en dat blijkt. Ruim 700 pagina's voor 10.000 jaar geschiedenis (zo'n 650 pagina's over de laatste 3000 jaar) is veel te weinig. Dit boek blijft daarme veel te oppervlakkig.

Jammer. Ook komen er te weinig verbanden. Dit is geen geschiedenis van de Middellandse Zee en hoe die zee zorgde voor bepaalde ontwikkelingen (al komt dat natuurlijk wel langs) maar eerder allerlei geschiedenissen van steden en landen rond de zee. Stuk voor stuk vaak wel interessant en leerzaam maar als geheel mist dit werk iets. Daarbij speelt ook vooral dat dit boek wat droog is opgeschreven en de geschiedenis niet gaat leven.

Het laatste hoofdstuk en de korte epiloog zijn nog het interessants als het gaat over migratie van de keukens de laatste 60 jaar en toerisme, maar ook dit wordt in enkele pagina's afgedaan. En dat is typerend voor het boek. Wel fijn dat dit boek echt strak is afgekaderd tot de kuststreken van de zee en er ook niet zo'n enorme nadruk ligt op recente geschiedenis. Maar als geheel net te teleurstellend. 2,5*.

Dit boek gaf me een beetje het gevoel zoals Lolita. De hoofdpersoon is een klootzak (dat is nog zacht uitgedrukt) en spreekt de lezer aan vanuit de ik-vorm, maar in een bepaalde wollige stijl die zo werkt dat je toch mee wil met die persoon. Ik zou het niet direct sympathie noemen maar pure afkeer kreeg ik ook niet. Zowel bij Humbert Humbert als bij deze Alex krijg je als lezer dat gevoel.

Enfin, net als Lolita ook wel een boek dat je moet lezen in de originele taal. Anders lees je altijd een taaltje bedacht door de vertaler, niet iets dat de auteur zelf heeft bedacht. Ik begon eerst in het Nederlands (deels onwetend daarover) en die vertaling vond ik sowieso enorm kinderlijk overkomen en na drie pagina's het boek teruggebracht naar de bieb en de Engelse versie geleend.

Verder een goed geschreven verhaal dat over de breedte vermaakt maar ook geen werk dat echt indruk achterlaat - ik vind de gemiddelde score hier echt absurd hoog en vraag me dan af wat ik precies heb gemist hier. Het tweede deel (van de drie) vond ik het boeiendst om te lezen en daar werkte de beschrijving van de psyche en hoe Alex langzaamaan ziek gemaakt wordt bij alleen al de gedachte aan geweld ook sterk. 3,5*.

Dit is toch wel een boek dat wat bezwijkt onder haar eigen gewicht, in dit geval de typische stijl die volledig afleidt van de inhoud maar die inhoud en personages ook niet laat leven. En zeker in dit deel speelt veel zich af in de salons en de vele personages waren voor mij als lezer voledig gelijk en dit deed me dan ook weinig. Wie meneer X was of wat de band was met mevrouw Y en wat barones zus en zo daar nu deed?

Nee, dit was het lezen van letters en zinnen en dat was behoorlijk van invloed op mijn plezier, ook al is het best mooi geschreven - ik was er op een gegeven moment wel klaar mee.

Richting het einde (vooral in het tweede beduidend dunnere deel van dit boek) wordt dat alles wel minder als de ik-figuur naar het platteland gaat (en we zelfs twee pagina's hele fijne natuurbeschrijvingen krijgen) maar dan is dit deel al niet meer te redden. Ik zal de cyclus wel blijven lezen als leesproject (en met een boek per jaar kan dat wel) maar ik hoop wel dat het volgende deel me meer smaakt.

Sodom en Gomorra I - 2,0*
Sodom en Gomorra II - 2,5*

Dit is toch wel een boek dat wat bezwijkt onder haar eigen gewicht, in dit geval de typische stijl die volledig afleidt van de inhoud maar die inhoud en personages ook niet laat leven. En zeker in dit deel speelt veel zich af in de salons en de vele personages waren voor mij als lezer voledig gelijk en dit deed me dan ook weinig. Wie meneer X was of wat de band was met mevrouw Y en wat barones zus en zo daar nu deed?

Nee, dit was het lezen van letters en zinnen en dat was behoorlijk van invloed op mijn plezier, ook al is het best mooi geschreven - ik was er op een gegeven moment wel klaar mee.

Richting het einde (vooral in het tweede beduidend dunnere deel van dit boek) wordt dat alles wel minder als de ik-figuur naar het platteland gaat (en we zelfs twee pagina's hele fijne natuurbeschrijvingen krijgen) maar dan is dit deel al niet meer te redden. Ik zal de cyclus wel blijven lezen als leesproject (en met een boek per jaar kan dat wel) maar ik hoop wel dat het volgende deel me meer smaakt.

Sodom en Gomorra I - 2,0*
Sodom en Gomorra II - 2,5*

Thrillers. Nooit echt een grote fan ervan maar soms word ik verrast en dit boek (en wel meer van Gerritsen) staat dik in de top 250 dus toch wel benieuwd. Enfin, typische thriller dit. Sympathieke hoofdpersoon, komt in de ellende (maar je gunt haar de wereld), als lezer krijg je net niet goed info om toch maar benieuwd te blijven en zo door te lezen en de uitwerking van de personages voelt ook precies hetzelfde. Alleen wordt dit werk nergens echt spannend en de ontknoping is een beetje teleurstellend - op basis van de flaptekst heb je al een idee waar dit hen gaat en dat is dus precies wat er gebeurt. Nul verrassing, soms wel wat ongeloofwardigheden. Het is niet eens vervelend om te lezen en ik zat lange tijd nog wel op een voldoende maar het einde viel heel erg tegen. 2,5*.

Tegenvaller. Zo'n boek dat noopt tot langzaam lezen met de vele staccato zinnen en vele witregels. Ook wel een stijl die kan werken maar ik lees liever een traditionele manier van vertellen. Grootste pijnpunt is dat het allemaal niet zo spannend is wat er uiteindelijk komt. Met een boek als dit wacht je als lezer tot er iets komt, op elke bladzijde voel je dat de schrijver daar heen wil. Maar eigenlijk komt er simpelweg niet zo veel en is het niet zo schokkend hoe die vader uiteindelijk in elkaar zit. Was daar nu een heel boek voor nodig?

Verder leest dit werk niet altijd even lekker. Sommige zinnen lopen gewoon niet. Dat kan een bewuste keuze zijn van de schrijver die de vertaler netjes volgt of het is het werk van de vertaler. Een voorbeeld is de volgende zin: Je nam me mee naar de restauratiewagen voor een broodje gehaktbal.
Hier had simpelweg broodje bal moeten staan (en wat het ook is - wie spreekt er ooit over een broodje gehaktbal?). Dan had die zin veel beter gelopen. Nu komen er nog met horten en stoten twee lettergrepen terwijl de zin al klaar is. En dat zag ik vaker dus het kan maar zo de bedoeling zijn. 2,5*.

Heel aardige roman. Dit werk geeft sowieso een mooi tijdsbeeld van het einde van de oorlog en de periode er vlak na en heeft ook net een andere insteek dan veel andere literatuur over die periode. Op pyschologisch vlak is het redelijk neergezet al heb ik het simpelweg echt wel veel beter gezien. Daarmee wel goed leesvoer maar geen overdonderende ervaring. 3,5*.

Een novelle. De vraag is altijd: is dit de juiste vorm of had hier een roman van gemaakt moeten worden? Dit boek is geen werk dat me echt greep. Daarvoor blijven alle personages te kort beschreven, te kleurloos. Echt een verschil tussen de drie kon ik niet zien. Juist de chauffeur was nog het beste uitgewerkt. En dan is de vorm van de roman beter.

Anderzijds is de korte vorm wel goed voor de boodschap en je krijgt wel een compleet verhaal mee. Een romanvorm is dan minder geschikt. Ik denk dat dit werk daarmee de geschikte vorm heeft, zij het dat het werk daarmee mij niet niet wist mee te slepen. In de weinige woorden die Kanafani gebruikt weet hij wel veel te zeggen en dat is goed en knap gedaan.

Het boekje begint overigens verrassend door de drie mannen die willen vluchten elk in hun eigen hoofdstuk te introduceren bij een mensensmokkelaar. Echter, ze gaan niet met hem mee maar met een ander die een lagere prijs biedt. Dat is sterk omat je direct op een verkeerd been wordt gezet zonder dat zoiets stoort. 3,5*

Na drie dikke (geweldige) pillen nu eens een dun boekje van Hugo. Sterk geschreven en mooi hoe de wanhoop steeds meer in de ik-persoon kruipt en onderwijl krijg je een aardig beeld mee van een gevangenis van toen. Vooral hoe eerst de doodstraf beter lijkt dan de galeien en langzaamaan er een ander besef komt. 4,0*.

Poëzie. Soms smaakt het me best, vaak niet. Hoe abstracter in de regel hoe minder ik ermee heb. Deze bundel stond in de Top 50 van NRC en De Standaard dus deze pakte ik wel op. Na de eerste leesbeurt dacht ik wel: wat is dit? Soms prachtige zinnen maar vooral veel loze woorden voor mij. Ik las daarna een boeiende review (https://www.dbnl.org/tekst/anbe001lexi01_01/lvlw00349.php) die best verhelderend is. Een deel had ik ergens onbewust wel in de gaten maar die recensie weet je van een en ander toch bewust te maken. En met dat in het achterhoofd heb ik nogmaals enkele gedichten gelezen maar mijn mening bleef toch redelijk hetzelfde. Het doet me allemaal niet zoveel. Onderstaande tekst uit een gedicht was voor mij typerend: mooi geschreven vol allerlei soorten rijm en alliteraties en assonanties en hardop zeggen klinkt het fantastisch, maar ik vind het stiekem ook wel hoogdravende onzin.

en 's avonds op het plein onder kwijnende palmen
waren er wijn en olijven en een ritselend zwijgen
uit klagende kelen en het donkere was week
op het scherp van de snede, en jij
jij kocht het ondraaglijk lot van een blinde
en riep het oor drinkt

2,5*.

Aardig kortverhaal van Zweig waarin hij in weinig woorden nog best wat kwijt weet te raken en een beeld schetst van de inflatie en armoede in de jaren 20. In zekere zin ontroerend maar ook net te kort om echt te beklijven. 3,5*.

De film een tijdje terug gezien in de bios, die draaide daar zomaar ineens. Fijne film al kroop die niet onder de huid. Deze novelle doet dat al beter en is nog net wat fijner. Mooi hoe de hele gedachtenstroom van een bakvis (die term is wel passend hier) zeer helder, treffend en overtuigend op papier wordt gezet en als lezer ga je erin mee. Ook knap hoe middels een brief toch een gevoel van een verteld verhaal wordt gebracht. Ook zeer universeel, los van de naam Innsbruck kan dit verhaal vrijwel overal spelen en dat universele geeft ook kracht mee. 4,0*.

Geschreven vanuit de Palestijnse bril. Daar is de schrijver overigens volledig open en eerlijk over en dat is prima. Dit boek geeft in zoverre best redelijk de geschiedenis weer met die bril op en geeft ook zo op een bepaalde manier inzicht. Wel is dit werk echt gortdroog opgeschreven. Dit is geschiedenis maar het is vooral een opsomming van feiten zonder echte verdieping, laat staan dat die geschiedenis echt gaat leven. Vanwege de inhoud dan naar boven afgerond nog een voldoende. 3,0*.

Ik dacht tijdens het lezen: heb ik dit niet al eerder gelezen? En besefte toen dat de auteur die knul is die tegenwoordig niet meer is weg te slaan van allerlei talkshowtafels. Hij weet in ieder geval economie met veel concrete voorbeelden maar ook vergelijkingen inzichtelijk te maken. De delen in het begin rond micro-economie zijn het boeiendst daarmee. De latere hoofdstukken rond macro-economie passen ook niet helemaal bij het stuk ervoor.

Af en toe kraamt Van Loenen wel onzin uit of gaat hij kort door de bocht. Zo gaat het over lopende buffetten en dat de toetjes aan het begin staan omdat men dan niet te veel eet, 'want de toetjes moeten nog' en door ze pontificaal in beeld te zetten zorg je dat gasten zich ervan bewust blijven. Vast, maar dat verklaart niet alle all you can eat tegenwoordig waar de toetjes in een hoek zijn weggedrukt, achterin de kaart staan of zelfs extra kosten en niet bij de prijs in zitten. Van Loenen is daarmee iets te veel van het theoretische.

Nog een storend punt. Het gaat aan het eind over de vondst van de gasbel in Slochteren en Van Loenen schrijft dat Nederland daarmee figuurlijk en letterlijk op een enorm berg geld zat. Nou nee dus, alleen figuurlijk. Dat gas veel waard is maakt niet dat er een berg bankbiljetten ligt daar waar Nederland op zit. 3,0*.

Bij de Wisselwachter schreef ik recent nog: "Mak vind ik hier op het persoonlijke vlak net wat minder boeiend (anders dan een Annejet van der Zijl bijvoorbeeld)"

En het gekke is, dit boek is veel persoonlijker dan De Wisselwachter maar juist in dat persoonlijke is Mak sterk nu. Vooral omdat het niet zozeer om het gezin gaat maar hij hen ook echt als kapstok gebruikt. Die combinatie van het persoonlijke en de algemene uitgezoomde geschiedschrijving is sterk gedaan en werkt goed. En op momenten is Mak ontroerend (als het over een jong gestorven familielid gaat).

Net als zijn In Europa is het deel over de Tweede Wereldoorlog wel erg lang t.o.v. de rest, zeker de periode daarna komt er wat bekaaid vanaf. Anderzijds is de invalshoek wel net iets anders en daardoor toch wel boeiend, al vond ik persoonlijk de andere stukken net wat interessanter, vooral als het gaat om de gewone bevolking en de vorming van het land dat we nu hebben. Af en toe komt Mak met leuke opmerkingen zoals het feit dat vroeger de eettafel centraal stond in de woonkamer maar dat de televisie dat enorm heeft veranderd, dat de huiskamers daarna anders werden ingericht, erop gericht om tv te kunnen kijken. 4,0*.

Jeugdliteratuur lezen op latere leeftijd, in hoeverre kan je dan een goed oordeel geven? Ik heb enkele van zulke boeken als kind gelezen en hoog gewaardeerd maar geen idee of ik dat nu nog zo zou ervaren. Enfin, dit boek stond in de NRC Top 50 en was dus ooit weleens aan de beurt.

Slecht is dit werk niet. Een spannend verhaal met interessante thema's dat enerzijds wordt geholpen door de structuur maar anderzijds ook er wat onder lijdt, vooral tegen het einde omdat zaken die al duidelijk zijn dan nog eens uitgelegd worden. Alleen qua taal redelijk simpel en plat, er zat geen een zin in waarvan ik dacht: die is mooi. Alleen een stuk halverwege waarin aan Ward wordt verteld welke horror er in Duitsland plaatsvindt is indringend. Personages zijn redelijk opgetekend maar wisten me ook niet echt te raken. Het boek is dik maar leest wel vlot weg alleen werd ik nergens erdoor geraakt. Het einde waarin Jef ineens Ward doodschiet komt echt vanuit het niets, dat betekent dat Jefs psysche onvoldoende is neergezet in de 450 pagina's daarvoor. Die gevonden brief is ook wel wat goedkoop effectbejag. 3,0*.

Net iets leuker dan Lucifer omdat er meer scènes rond Adam en Eva spelen en daarmee is de tekst ook wat comcreter. Al blijft het euvel dat ik bij Lucifer had ook deels hier spelen en ik vind dit verhaal ook niet per se veel toevoegen aan het Bijbelverhaal zelf. 3,0*.

Op Wikipedia lees ik dat Vondel 'algemeen gezien wordt als de grootste schrijver en dichter uit de Nederlandse taal'. Geen idee waar dat vandaan komt en in hoeverre dit echt zo is, ik had dat eigenlijk nog nooit eerder gehoord of gelezen. In ieder geval op basis van dit werk zie ik dat niet. Het helpt niet dat het om toneel gaat en dan vooral niet het soort verhaal dat wordt verteld. Het is goed geschreven maar dat hoogdravende taalgebruik gaat niet echt leven in deze vorm, bij toneel lees ik liever de waat normale dialogen zoals bij Tsjechov. Inhoudelijk zit er veel in maar je moet wel wat voorkennis hebben die mij ontbrak waardoor mijn leeserervaring er niet mee werd verrijkt. Het nawoord was voor mij een pak boeiender. 2,5*.

Niet mijn smaak, vooral wat betreft de vorm en stijl. De vorm niet omdat het boek wat abstract blijft - pas tegen het einde wordt e.e.a. wat concreter- waarmee de inhoud me weinig tot niets deed en niet qua stijl omdat die me simpelweg niet ligt (en echt analyseren waarom niet lukt me niet). Dat maakt niet dat dit een slecht (of goed) boek is, ik houd er simpelweg niet van en leesplezier laat ik zwaar meewegen in mijn score (puur omdat dit werk in die NRC Top 50 staat wel willen uitlezen, anders was ik al eerder gestopt). 1,5*.

Best een aardig boekje al voegt het weinig toe als je Eating Animals van Foer (Van der Keuken verwijst er ook naar) al hebt gelezen, al vind ik dit werkje qua toon en structuur dan weer prettiger. Voor iedereen die nog wat onbekend is in dit thema is dit boekje een aanrader en op momenten een eye-opener. 3,0*.

America First! Trump roept het, maar andere presidenten deden dat ook en dat is al jaren beleid van de Amerikanen. Dit boek zou ik vorig jaar allicht een halfje lager hebben gegeven maar inmiddels is dit boek ingehaald door de tijd op een positieve manier voor dit boek en is dit werk enorm actueel geworden. Trump doet weinig anders dan andere presidenten door Amerika op 1 (en 2 en 3) te zetten alleen op een manier waarin het voordeel voor Europa wat lager is. Mak toont helder aan hoe de Amerikanen in de jaren 20, 30 en 40 ook dat beleid hadden.

Mak vind ik hier op het persoonlijke vlak net wat mindetr boeiend (anders dan een Annejet van der Zijl bijvoorbeeld) en de persoon Hopkins interesseert me ook niet direct heel erg, noch zijn familieleven. Los daarvan is hij een kapstokje om gewoon het verhaal van twaalf jaar Roosevelt te vertellen, pas richting het einde komt de rol van Hopkins wat meer naar voren.

Maar als het gaat om geschiedschrijving en geopolitiek daar is Mak op zijn best en dan is het fijn vertoeven in zijn wereld. 4,0*.