Heel kort maar wel boeiend, ook wel de reden waarom ik Dostojevski graag lees als hij zijn gedachten vrij laat en mensen of groepen gaat typeren. Weinig wetenschappelijks maar wel altijd voor mijn gevoel goed doordacht en vooral interessant. In dit geval het hele Russische volk dat wordt getypeerd als volk dat een noodzaak tot lijden heeft. Misschien te kort en zonder al te veel voorbeelden om echt te intrigeren maar wel intelligent gebracht door die gedachten te laten voortkomen uit een verhaal dat hij eerst begint te vertellen. 3,5*.

Erg boeiend en intrigerend. Sinno is net te afstandelijk om een en ander echt invoelbaar te maken, alsof het voor haarzelf nog steeds te moeilijk is en ze nog immer op een afstand blijft van die gebeurtenissen en van dat kind dat ze was. Maar inhoudelijk wel sterk. En zonder echt tot antwoorden te komen wel vol boeiende vragen die ze probeert te beantwoorden waarbij er ook gretig uit de literatuur wordt geciteerd en waarin de waarheid ook wordt gezocht. Dit boek werkt op allerlei vlakken maar getuigt vooral van sterk psychologisch inzicht en zit vol rake gedachten en constateringen. Over verkrachtingen, over hoe ze zelf later seks beleefde (goed voorbeeld dat ze geeft is het slikken van zaad wat tot haar 30e het enige was dat ze kende (bij fellatio), pas later besefte ze dat ze kon spugen, en meer van dat soort inzichten), over de rol van haar moeder, over het nieuwe leven van de vader etc. 4,0*.

Ik las als kind het woord Spijkerbroek altijd met een verkeerde klemtoon waardoor ik dacht dat dat een stad of gebied was, nooit beseffende dat het gewoon om een kledingstuk gaat. Ik weet wel dat ik toentertijd pakweg 50 pagina's las maar ik vond er niets aan. Al zal ik toen ook te jong zijn geweest.

Enfin, nu maar eens gelezen. Niet dat ik snel jeugdliteratuur lees - er zijn bepaalde zaken daar die vaak niet werken voor mij, zo ook in dit boek dat soms erg simplistisch en naïef is - maar ik ben bezig met dat project Top 250 en er staan 4 werken van Beckmann in. Dus toch maar gedaan.

Al met al wel een voldoende. Het verhaal is vermakelijk, het boek leest vlotjes weg en de sfeer is heel aardig. Ik dacht ondertussen nog wat te leren over kinderkruistochten maar enkele jaren nadat dit boek uitkwam bleek die geschiedenis toch niet helemaal juist.

Wat me meest tegenstaat is hoe simpel het allemaal soms is, spannend wordt het nooit en geloofwaardig ook niet echt. Dat iemand terug de tijd in gaat wil ik binnen de grenzen van het boek accepteren, dat een kind dat even als proef doet en dat twee professoren vrij snel daarmee akkoord gaan natuurlijk niet. Ook weet Dolf alles steeds vrij makkelijk op te lossen. Soms met kennis van het heden en dat is leuk gedaan maar te vaak is het geschreven om de plot vooruit te helpen. Ik lees het en neem het aan en dat is het dan, echt meeleven lukte mij niet. Of me dat als jongere was gelukt zou ik helaas nooit weten. 3,0*.

In potentie wel prima maar erg luchtig beschreven en haast op een kluchtige manier en dat is simpelweg een stijl die mij meestal niet ligt. Zo ook hier niet. Ook al wordt er een aardig beeld van dat stadje geschetst en vooral van alle mensen aan het roer als satire op de vele leiders in Rusland die er ook niet veel van bakten in Saltykovs ogen, toch had ik niet veel leesplezier. 2,5*.

Wel een aardig lief kortverhaal waarvan je al wel snel doorhebt dat de jongen al in de Hemel is beland en niet nog op Aarde is. Niettemin als kortverhaal wel goed geschreven maar ook echt te kort om iets van indruk achter te laten of om me te beroeren. 3,0*.

Aardig kortverhaal dat vooral sterk en sfeervol begint (met wat rake observaties) maar wat rommelig eindigt waardoor het verhaal an sich wel vermaakt maar ook niet echt weet te boeien tot het einde ondanks de beperkte lengte (van ongeveer 9 pagina's trouwens). Die dode personen komen niet echt tot leven omdat het boek nogal een kakafonie van sprekende personen is zonder dat je nu weet wie er spreekt. Op zich wel als idee leuk bedacht en aardig geschreven maar het werkt voor de beleving wat minder. 3,0*.

Boek in drie delen. Het eerste deel is het sterkste, in Frankrijk nog dat redelijk in de traditie van 19e-eeuwse literatuur ligt. De nadruk op enkele personages en hun relaties werken ook goed. Het tweede deel gaat richting Midden-Oosten en is stukken pittiger en ergens al snel verliest het boek mij hier. Te veel personages die nooit echt gaan leven, ook omdat die namen wel even wennen zijn en te veel op elkaar lijken voor een leek als ik. Inhoudelijk ook het minst boeiend en duidelijk een tussenstuk tussen de romantiek van deel 1 en het meer politieke en de Palestijnse zaak in deel 3. Dat laatste deel is wel weer beter en op momenten interessant maar het boek komt dat deel 2 dat taai is nooit echt meer te boven. Erg jammer want volgens mij hoort juist dit stuk net het belangrijkste te zijn. Naar boven afgerond nog net voldoende. 3,0*.

Dit boek kan je een beetje als vervolg zien op Guns, Germs, and Steel: The Fates of Human Societies - Jared Diamond (1997) - BoekMeter.nl - de auteurs zelf verwijzen in de intro er al naar. Maar waar dat boek elke vraag die het zelf opriep ook beantwoordde, daar blijf ik bij Why Nations Fail achter met te veel vragen.

Het boek is goed als het gaat om beschrijven van situaties, maar hoe men tot die situaties komt: daar mis ik de verdieping. Dus het boek geeft wel goed aan waarom naties falen als voldaan wordt aan bepaalde voorwaarden (en het boek doet dat goed) maar hoe men ooit daartoe gekomen is? Men komt wel met wat aannames, bijvoorbeeld hoe het Romeinse Rijk nog altijd doorwerkte in Europa waardoor daar bepaalde instituten onstonden en konden blijven bestaan. Maar al met al wat mager om echt overtuigend te zijn. Niettemin als geheel boeiend genoeg voor een voldoende. 3,0*.

Deel 3 is opgedeeld in twee losse delen en ook op verschillende data uitgebracht. Dit deel begint een beetje waar het tweede deel eindigde waarin we vooral de hoofdpersoon volgen in hetgeen hem gebeurt zo al. In dit deel is dat vooral zijn relatie met zijn goede vriend en de eerste verliefdheden die hij voelt voor zijn buurvrouw. Dat is wederom smullen. Proust gebruikt weer pagina's en pagina's die in een zin hadden afgekund maar dat is wel de kracht van deze reeks.

Echter zo halverwege gaat het verhaal richting de salons en komt er een stukje politiek bij - voornamelijk de Dreyfus-affaire komt veelal naar voren en simpelweg boeide me dat gewoon niet. Zo was van dit boek 50% dus behoorlijk fijn leesvoer en 50% behoorlijk ploeteren. 3,0*.

Het tweede deel van deel 3. Nu zelfs met hoofdstukken voor de verandering. Het zijn er overigens maar twee met het het eerste hoofdstuk net aan 30 pagina's en het volgende hoofdstuk met de overige 300. Maar toch, er zitten hoofdstukken in.

Qua beleving een beetje een gek boek. Enerzijds gaat dit deel verder waar het vorige is gebleven met vooral veel gepraat in de salons en met zaken die ik lang niet altijd (of beter: meestal niet) interessant vond en juist al het goede uit de vorige delen, die innerlijke gedachtestroom van de hoofdpersoon, ontbreekt hier ook veelal. Er zitten ook geen memorabele momenten in. Maar toch bleef ik wel lezen zonder dat het boek echt vervelend werd. Ik heb me niet eens per se verveeld, alleen inhoudelijk deed me dit weinig. 3,0*.

Nou, na Stalingrad ook vrij snel dit vervolg gepakt. Dit boek is is qua opbouw exact hetzelfde. Bestaande uit drie delen (die niet eens zozeer inhoudelijk echt gescheiden zijn) en elke deel bestaande uit tientallen hoofdstukjes van één tot enkele pagina's waarbij wederom een keur aan personages voorbij komt. Wat ik schreef bij Stalingrad qua beleving kan ik hier één op één kopiëren. Je ziet dat beide boeken eigenlijk één groot werk zijn. Dat maakt wel deels dat dit boek soms wat begint te slepen. Na 900 pagina's in het eerste boek is het nieuwe er daar een beetje vanaf.

Dit boek is wel op een ander vlak echt vernieuwend en aanvullend: dat is dat de terreur meer naar voren komt. En het antisemitisme. Grossman zelf was Joods en zijn achtergrond krijgt hier veel meer nadruk. Er sterven ook behoorlijk wat mensen, vooral vergast en gedood door de Nazi's. De beste stukken zijn een lange afscheidsbrief of een scène in de gaskamer waarin iemands laatste momenten vanuit die persoon worden getoond. Ontroerend en mooi en eindeloos boeiend. Ook de essayistische stukken over het kwaad maar ook de vergelijkingen tussen de Sovjet-Unie en Nazi-Duitsland en hun terreur geven dit boek op dat vlak echt een meerwaarde.

Bij Stalingrad had ik het al over de vergelijking met Tolstoj en ik zei ook dat het duidelijk is dat Grossman zelf de oorlog heeft meegemaakt. Dat is hier nog duidelijker (want meer oorlog en terreur maar ook persoonlijker van aard). Een geinige passage in het boek is dan ook als wat romanfiguren het hebben over Tolstoj en zijn Oorlog en Vrede waarin één iemand beweert dat dat boek zo goed is omdat hij (Tolstoj dus) die oorlog zelf heeft meegemaakt. Een ander corrigeert hem want Tolstoj was toen nog niet eens geboren. Maar van Grossman durf ik dat dus wel te zeggen dat het boek daarom sterk is.

Al met al net iets beter dan Stalingrad dit boek, al komt dat in de score niet tot uiting. Ook dit werk 4,0*.

Een echte Sovjet-roman. Er komt een keur aan personages voorbij zonder echt een hoofdrolspeler te hebben. Iedereen heeft zijn rol in deze oorlog.

Dit boek, samen met vervolg Leven en Lot, wordt wel de Oorlog en Vrede van de 20e eeuw genoemd. Ook Russisch, ook draaiend rond een grote oorlog die voor de Russen goed afliep en de hoofdboef (Napoleon bij Tolstoj, Hitler hier) worden ten tonele gebracht. Al draait dit boek vooral om de Slag bij Stalingrad en is in zoverre wat beperkter van opzet. Tolstoj zelf wordt ook weleens genoemd en zijn landgoed waar hij leefde en begraven ligt wordt ook enkele keren genoemd.

Toch heeft dit werk niet de kwaliteit van het werk van de 19e-eeuwse grootmeester. Grossman doet heel veel goed maar mist simpelweg net de kunde en het talent om personages echt volledig tot leven te wekken. Het boek is goed geschreven en personages worden psychologisch ook vrij sterk geportretteerd (je snapt ze altijd wel) maar echt van ze gaan houden? Nee, dat deed ik niet. Daar speelt denk ik ook mee dat er zoveel personages in voorkomen waardoor een echte binding nooit goed kan ontstaan.

Niettemin wel een behoorlijk cijfer omdat er zoveel goeds in zit. De stilte voor de storm als de stad zich opmaakt voor de Duitse aanval is ijzersterk opgetekend. De karakters van Hitler (vooral hij) en Mussolini worden goed en boeiend neergezet en beschreven. Grossman heeft zelf de oorlog meegemaakt en dat merk je wel omdat de oorlog ook echt aanvoelt. Je leert als lezer heel veel bij over de levens van mensen van tijdens die strijd. 4,0*.

Ah, Karakter. Ook al zo'n bekende roman uit de Nederlandse letteren. Allicht nog meer door de verfilming in de jaren 90 en de Oscar die gewonnen werd. Na Bint en wat andere werkjes wilde ik hiermee een blokje Bordewijk afsluiten.

Ik moest bij Katadreuffe weleens denken aan Raskolnikov. Ook iemand die het zichzelf moeilijker maakt dan nodig is. Een mix tussen sadomasochisme en hoogmoed zou ik zeggen. Enerzijds boeiend, anderzijds balancerend op een heel dun draadje wat betreft geloofwaardigheid en in hoeverre ik daarin mee kon gaan. Door de wilde schreeuwerige stijl van Dostojevski lukte dat bij Misdaad en Straf wel, door de bedachtzamere stijl hier net iets minder. Dat maakt wel dat die persoon mij weinig deed en het boek een zekere afstand had waarin ik niet echt werd meegezogen. En hoewel vader en zoon beiden wel interessante wezens zijn werkte hun onderlinge strijd voor mij daardoor ook niet altijd even goed.

Neemt allemaal niet weg dat de taal wel mooi is en de sfeer beklemmend sterk is neergezet. Dit is geen vrolijke wereld om te zien maar wel een die duisterder is gemaakt dan hij waarschijnlijk was. Maar dat geeft het boek wel een zekere kracht waardoor ik me ook niet verveelde al bleef ik op afstand. 3,5*.

Een tijdje terug bij een kruiswoordpuzzel had ik 'Roman Borderwijk, 4 letters'. Ik dacht direct aan Bint. Hoewel ik dat boek niet gelezen had is die naam van die roman (allicht omdat die zo lekker kort en bondig en toch uniek is, net als Kaas of Lijmen van Elsschot) een soort twee-eenheid met Bordewijk. Goede reden dacht ik om dan toch dat boek maar eens te lezen.

Hoewel dit werkje niet onaardig is, voelde ik wel wat teleurstelling. Bij zo'n bekende naam verwacht ik wat meer. Qua sfeer is het wel oké maar ik vond het boek verder qua plot en personages minder boeiend. De personages hebben overduidelijk een bepaalde rol binnen het geheel, ze staan voor een grotere groep, maar als de hoofdlijn zelf niet heel interessant is verder dan maken zulke diepere betekenissen van hun rollen mij ook minder uit. Zeker richting het einde wordt het verhaal wat stuurloos.

Het boekje stamt uit 1934 dus allicht is Bordewijk wel geïnspireerd door de Sovjet-Unie of Duitsland (al is dat nog vrij recent dan). Maar dan eerder een losse inspiratie dan dat ze echt als leidraad dienden, daarvoor kon ik te weinig overeenkomsten vinden behalve op thema's (strakke hand van regeren, collectiviteit voorop hebben staan). 3,0*.

Een van de grote bekende dystopische romans. Een boek dat wat mij betreft beter is als ideeënliteratuur dan als roman rond personages - in zoverre begrijp ik de hoge gemiddelde score wel en niet.

Wat vooral leuk is aan het boek en boeiend aan de beschreven samenleving is dat het op het oog geen vervelende wereld. is. Ja oké, vrije wil is een soort van weg maar mensen lijken wel gelukkig. Althans, mede door drugs, voelen ze zich wel zo. Dat is een heel interessant uitgangspunt om over na te denken in hoeverre dat verkeerd is. Interessanter dan een zoveelste regime dat vijanden uitmoordt, daar is sneller consensus over te vinden. Het regime in dit boek stuurt mensen hoogstens weg (verbanning) en oogt dus minder kwaadaardig dan dat je gebruikelijk ziet.

De hoofdplot verder is wel aardig maar personages gaan voor mij nooit echt leven en zeker richting het einde rommelt de plot zich wat vooruit zonder nog echt boeiend te worden. Zo krijg je dus een boeiende wereld die interessante vragen oproept maar als leeservaring en als roman deed dit werk me minder. 3,0*.