Nee, dit werkte niet voor mij. Het boek begint nog wel aardig met een redelijk portret van een persoon en het werk is zo gestructureerd dat je langzaamaan meer te weten komt zonder dat het uitleggerig is. Goed gedaan. Echter gaat het boek in het tweede deel voor mij de mist in met weinig-interessante ontmoetingen (die Mia) of met heel raar gedrag richting dat nichtje. Dat is niet eens bevreemdend maar gewoon raar en ik geloofde dit eigenlijk ook niet. Aan het eind zijn we niets verder eigenlijk en is er weinig gebeurd en dat is best verfrissend maar wat er beschreven werd vond ik simpelweg vaak niet leuk. 1,5*.

Ja, prima werk dit. Haast poëzie, met korte stukken die vaak ook flarden van gedachten zijn en niet zozeer proza en qua lay-out ook eerder lijken op teksten uit een dichtbundel. Enorm breed ook over hoe iemand zich voelt als binair persoon, van de twijfels en de zelfhaat tot alle haatberichten die zo persoon krijgt. Vooral dat hoofdstukje was erg sterk door allemaal maar haatwoorden en korte zinnen onder elkaar te zetten die ook steeds erger worden. Af en toe kent het boek een lelijke uitglijder, ineens wordt een transitie vergeleken met Pokémon die evolueren. Ik vind dat sowieso al een rare vergelijking op inhoudelijk vlak maar ook een lelijke vergelijking. Of als De Vries ineens literair wil doen en allerlei zaken noemt uit 2017 dat tevens het jaar was van de coming out, dat werkt ook niet helemaal. Maar goed, veel andere hoofdstukken werken veel beter. 3,5*.

Met zulke boeken die al richting de leeftijd van 30 gaan is het leuk om te zien hoe bepaalde voorspellingen zijn verlopen. Zijn ze volledig uitgekomen, werd de soep niet zo heet gegeten maar klopt de essentie of zat de schrijver er echt volledig naast? Ik denk dat Huntington dat redelijk heeft verdeeld over die drie uitkomsten.

Dat is iets dat denk ik ook wel wat zegt over het boek en mijn score. Enorm boeiend met een interessante theorie maar de onderbouwing is vaak anekdotisch en niet altijd even sterk. Dat is jammer. Maar verder hoe beschavingen worden gedefinieerd en hoe de wereld zo in elkaar zit is erg leuk en interessant om te lezen en dit boek verklaart ook wel een en ander van de huidige wereld en helpt je die ook begrijpen. 3,5*.

Het aantal pagina's zal niet kloppen, de Nederlandse vertaling (kleine pagina's, grote letters en net aan 170 pagina's) is in ieder geval heel wat dunner. Maar ook in die weinige hoeveelheid tekst weet Louis heel knap een volledig portret op te tekenen, op momenten ook ontroerend. De stijl is vrij simpel en kaal maar wel enorm strak en helpt voor mij om mee te gaan in Louis' gedachten en gevoelens die helder en raak worden neergezet. Verder met interessante vragen en opmerkingen. Dat vluchten niet per se dapper is maar juist treurig en soms een noodzaak, of als iets niet gezegd kan worden met literatuur heeft hij als schrijver dan gefaald of is de literatuur ontoereikend? Ik vind dat altijd wel opmerkingen die me iets doen. 4,0*.

Heel aardig kortverhaal waarin best veel langskomt. Dostojevski ontroert bij het beschrijven van de oude vrouw en hij komt met enkele aardige opmerkingen over ouder worden (bijvoorbeeld hoe oudjes goed met kinderen kunnen omgaan omdat ze zelf weer kinderlijk worden). Dat alles nog gegoten in een raamvertelling. Dat zit dus allemaal goed in elkaar. De laatste twee pagina's (maar waar hebben we het over dan?) raakt de focus wel een beetje kwijt. Veel pret drukt dat niet maar vanwege de geringe lengte van dit verhaal geef ik er ook geen echte topscore aan. Toch, binnen het genre van kortverhalen wel een prima werkje. 3,5*.

Mijn score is iets lager dan dat het boek eigenlijk verdient. Balmes volgt de Rijn, letterlijk, van de bronnen in de Alpen aan het begin van het boek tot de Nieuwe Maasvlakte in het laatste hoofdstuk. Hij is ook erg compleet, van natuur tot inspiratie op kunstenaars (voornamelijk schilder Turner) tot geologie en geografie en historie tot de rol van de Rijn als handelslijn en verdedigingslijn.

Punt is alleen dat de zaken die ik net leuker en interessanter vind (gericht op historie en economie) veel minder aanwezig zijn dan de delen die ik minder boeiend vind (vooral over de natuur en een zoveelste vissoort of rivierkreeftenpopulatiie). Door te kiezen om de Rijn te volgen zit er ook helaas af en toe wat herhaling in en missen soms de echte grote lijnen.

Verder is het boek dikker dan noodzakelijk. Balmes schrijft vrij wollig. Dat is een keuze die in literatuur prima ken werken maar hier stoorde me dat een beetje omdat ik het boek ook vooral als voor de inhoud, niet zozeer voor de taal en voor de leeservaring. Maar bij een ander kan dat geen enkel probleem zijn. 3,0*

Dit boek is het sterkst op kleine alledaagse momenten en hoe een psychose van invloed kan zijn in een relatie en bij anderen. Wat sterk is, is dat het wordt verteld vanuit de persoon die met zo'n persoon moet samenwonen. Spit weet op momenten te raken, vooral als ze ergens halverwege beschrijft dat ze nog steeds de mooie kanten blijft zien en daaraan blijft vasthouden. Spit weet heel overtuigend weer te geven hoe de pysche bij iemand werkt als het gaat om samenwonen met een persoon met zware psyische problemen. Maar evenzeer is ze sterk in ongemakkelijke situaties beschrijven die ook nergens gemaakt aanvoelen of speciaal voor het boek geschreven zijn om de plot vooruit te helpen maar echt voorkomen uit de personages en naturel blijven daarmee. Ik denk bijvoorbeeld aan dat moment bij de kraamvisite aan het eind.

Maar het boek is op momenten ook geschreven als pageturner en blijkbaar is er iets heel ergs aan de hand. Ja dat is het wel en ergens halverwege kom je er wel achter wat het is maar stiekem vond ik dit niet zo bijzonder en vooral qua toon vond ik dit totaal niet passen bij de rest van het boek waarin heel liefdevol en raak en zorgvuldig een portret van een relatie wordt geschetst. Ik vond het zelf storen. Zowel in inhoud maar ook in beleving want het maakt een beetje dat je als lezer wil weten wat er speelt en je daardoor snel gaat lezen terwijl heel veel delen van dit boek dat niet kunnen gebruiken. 3,5*.

Omdat ik met enige regelmaat iets uit de Top 250 wil lezen, ik komende week naar Barcelona ga en dit me een mooie introductie leek en omdat dit boek me al tijden aansprak afgelopen week opgepakt. Toch, ergens halverwege dacht ik al wel: ik ga dit boek uiteindelijk niet heel bijzonder vinden. Vooral omdat het me eigenlijk nergens echt interesseerde waar dit boek uiteindelijk heen zou gaan en welk geheim (of niet) erachter zou zitten. Personages zijn wat plat en sfeerschepping is mislukt. Tot halverwege is een en ander nog set-up en had ik de hoop dat er nog iets zou komen, maar langzaamaan begon ik al aan te voelen dat er voor mij weinig bij zou zitten. Prima soepel en en leesbaar geschreven waardoor het niet eens vervelend is om dit werk te lezen en ook genoeg afwisselend om niet echt saai saai te worden, ook met die verandering van perspectief na zo'n 400 pagina's. Maar uiteindelijk is dit boek vooral dus 'dingen die niet zijn' in plaats van een boe 'dat wel iets is'. 2,0*.

Dit boek gelezen als leesproject aangezien dit boek nogal eens genoemd wordt als Great American Novel waar ik ook wel een aantal van wil lezen - vorig jaar las ik bijvoorbeeld Little Women en Moby Dick.

Ik las het boek eerst in vertaling maar vond de stijl wat vervelend. Ik dacht al wel dat dat aan de vertaling kan liggen, zeker Engelse boeken met veel bijwoorden kunnen niet lekker vertaald worden. Toen maar de Engelse versie geleend in de bieb en inderdaad, dat boek las een stuk beter. Goed en mooi geschreven met zeer bloemrijk taalgebruik. Echter dusdanig bloemrijk dat er net te veel woorden mij onbekend waren. Toch maar de Nederlandse versie weer gepakt.

Ik schreef bloemrijk, dat gaat vooral over de keuze van woorden. Ik kan het ook negatiever beschrijven en de term 'wollig' gebruiken, Chabon gebruikt heel veel woorden en het boek is onnodig dik daarmee. Dat maakt niet uit als het boek interessant is maar daar wringt de schoen vooral. Echt leven gaan personages nooit. Er is ook te veel plot. Elk personage heeft zijn eigen besognes en dat is echt te veel drama bij elkaar om enige indruk te maken. Het voelt allemaal te gemaakt. Ook wordt geen van die verhaallijnen echt geweldig uitgewerkt. Mede omdat personages te plat blijven (en ze zijn eerder karikaturaal dan levensecht).

Tot de helft las dit boek nog wel weg maar de laatste helft heb ik plichtmatig uitgelezen. Niet dat dat stuk beter of slechter was maar de interesse werd gewoon minder en minder. 2,0*.

Fijn werkje wel maar op emotioneel gebied wel wat vlakker dan het Liverpool-boek over zijn vader (en daarmee ook net een wat lagere score). Maar verder goed geschreven, enkele mooie aforismen en het gevoel rond een voetbalclub en het supporter-zijn wordt mooi beschreven. Als portret van de persoon Slot aardig net als sfeerbeeld van het Overijsselse waar hij vandaan komt. 3,5*.

Ik vind deze reeks wel leuk en sympathiek, al is het maar dat ik ook wel fan ben van treinreizen. Ik zag dit werkje liggen in de boekhandel en dacht: laat ik eens wat aanschaffen van deze schrijver want de beste man zit immers hier op het forum en dit boekje past mooi naast de dichtbundel van Slowgaze die ik ook al enkele jaren heb staan.

Het boek begint leuk met de vertraging van de Duitse trein*. Dat ding is altijd vertraagd trouwens. Recent viel er gewoon een volledig uit waarmee ik twee uur later pas in Berlijn (en uiteindelijk Praag aankwam) en zat ik om 7 uur 's ochtends al de klantenservice te bellen. Gelukkig zat daar wel iemand die wist hoe dat omboeken moest, ook voor de aansluiting naar Praag. Op de terugreis was de vertraging gelukkig maar 35 minuten. Niettemin, vaste prik.

Ook geinig is de ontmoeting met RealTom (Real moet, zo lijkt het, niet op z'n Engels worden uitgesproken zoals ik altijd dacht maar op z'n Spaans zoals in Real Madrid). Wel had ik graag meer gezien van het treinreizen en het treinleven en van beschrijvingen van de Baltische staten - nu wordt een groot deel van het werk ingeruimd voor de ontmoeting met de vriend in Polen. Er zitten her en der ook mooie rake constateringen in over het reizen per trein en de passagiers die meegaan en daar had ik simpelweg meer van willen zien, een beduidend dikker reisboek. Dat is enerzijds een compliment omdat ik graag meer zou willen lezen, anderzijds ook weer niet omdat Heerma van Voss iets wil zeggen dat niet zo geschikt is voor die 80 pagina's en met die lange ontmoeting in het midden is voor mij ook e.e.a. uit evenwicht.

*In het begin gaat het over de witte ICE naar Berlijn, maar de ICE is de hogesnelheidslijn en die rijdt, zo weet ik vrij zeker, niet op dat traject (wel het traject Utrecht-Arnhem-Frankfurt en vanaf eind '25 ook naar Berlijn zo is de bedoeling). Dan zou gewoon de IC Berlijn worden bedoeld, of de 'Duitse trein' zoals we die noemen in Apeldoorn. 3,5*.

Niet per se helemaal mijn smaak maar an sich nog wel oké. Han Kang komt met allerlei losse gedachten en opmerkingen en stukjes, het ene wat boeiender dan het ander, rond het thema wit. Dat geeft wel een leuke verbinding maar anderzijds zijn de stukken inhoudelijk dan weer wat meer los zand. Knap gemaakt op momenten maar het ding voelt ook iets te veel als tussendoortje. 3,0*.

Ik ben vier keer aan dit boek begonnen maar na enkele pagina's heb ik het steeds weggelegd en ging het boek verder ongelezen terug naar de bieb. Niet in de stemming? Trok me dit niet? Geen idee. De recensie in NRC was toen al een eerste aanzet om het te boek te willen lezen maar ook de vele andere lovende kritieken en het hoge gemiddelde hier. En toch, elke keer stopte ik al snel. Enfin, nu stond dit boek ook nog eens bovenaan de lijst van beste Nederlandstalige werken van de 21e eeuw (plus het jaar 2000) en ik dacht: ik probeer dit een laatste keer. Ik ging ook op reis, nam bewust alleen dit boek mee om me te dwingen te lezen en ik hem niet uit gemakzucht kon wegleggen om met wat anders verder te gaan. Maar dat alles was niet nodig. Geen idee wat het was maar het kwartje viel direct en vanaf bladzijde 1 zat ik erin. Wat een fenomenaal goed boek waarvan ik elke keer weer zin had om te gaan lezen.

Elf hoofdstukken waarin elf levens worden beschreven met meer of minder verband met het leven van de Engelse negentiende-eeuwse fictieve schrijfster Eliza May Drayden. En het zijn ook steeds elf volledige levensverhalen die alle getuigen van een enorme rijkdom aan ideeën en een geweldige fantasierijke geest. Vaak beginnen de verhalen nog beperkt en richten zich op één aspect uit iemands leven maar de verhalen ontwikkelen zich almaar en je krijgt heel knap in ongeveer 50 dikbedrukte pagina's een compleet portret waarin Daanje ook regelmatig ontroert of juist groots is in kleine zinnen en momenten. Elke keer was het een feest om te lezen en treurig om te stoppen maar gelukkig snel daarna was het volgende verhaal vaak weer net zo goed. Wel allemaal verhalen die meer kommer en kwel zijn dan allemaal gelukkige gezinnen die op elkaar lijken. En om dat allemaal niet te zwaar te laten overkomen wel met een lichte toon verteld. Verder door de enorme rijkdom aan verhalen en momenten ook nergens herhalend. Mooiste stukken zijn over twee zussen waarvan er op papier maar één bestaat, een dickensiaans verhaal van twee dochters van een fabriekseigenaar die door andermans toedoen in de ellende belanden of over een pianolerares en een Amerikaan die uiteindelijk trouwen, verteld vanuit de Amerikaan die nooit helemaal tot haar kan doordringen maar enorm van haar houdt. En die psychologie wordt steeds geweldig gebracht, in het hele boek.

Tussendoor zitten er allerlei aanhangsels uit (wederom fictieve) biografieën en krantenknipsels alsof Drayden echt heeft bestaan. En deze stukken zijn enorm boeiend omdat de biografen allemaal hun visie hebben op het leven van de schrijfster terwijl in de overige vertelde stukken blijkt dat een en ander helemaal niet klopt. Echte antwoorden komen er overigens nooit maar dat hoeft ook niet eens. Maar qua thematiek enorm boeiend. Wat is waar en kunnen we het verleden wel goed opschrijven? Een oude docent geschiedenis zijn in les 1 in de brugklas al: "De geschiedenis bestaat niet. Het is altijd een geschiedenis, door de ogen van diegene die de geschiedenis vertelt."

Nu wel, niet de volle score? Nee, dat net niet. Van de 11 verhalen vond ik er twee echt beduidend minder. Uit mijn hoofd gezegd de hoofdstukken 3 en 5, toevalligerwijs (of juist niet) twee hoofdstukken die wat korter waren. Gelukkig kort maar niettemin wel ruim 10% van het boek en omdat je in dit boek wel met echt nieuwe verhalen bezig gaat stond me dat meer tegen dan wanneer je pakweg in een lopend verhaal wat minder boeiende bladzijden tegenkomt. En verder als reden ook een stukje smaak als het gaat om wat ik echt geweldig vind. Hoewel dit boek ergens wel een ideeënroman is, zitten die ideeën dieper verstopt en ik zie liever een schrijver die ze wat letterlijker neerlegt en daarop voort borduurt.

Tirza en Alkibiades, ook uit deze eeuw, vind ik mogelijk nog net wat beter, maar ik kan me prima vinden in de positie op de ranglijst in de Top 50. 4,5*.

Gelezen n.a.v. het nieuwste werk van Lieke Marsman - ze refereert nogal vaak naar dit boek. Het boek van Wittgenstein waarop dit geïnspireerd zou zijn ken ik niet dus daarover kan ik niets zeggen.

Al met al een bijzonder boek dat opvalt door de vorm maar ook simpelweg goed is uitgewerkt. Je wordt als lezer meegezogen in die eindeloze gedachtestroom van korte zinnen die uiterst prettig lezen zo. Ik vroeg me ook wel af of dit hele verhaal niet metaforisch was bedoeld, of dat de hoofdpersoon in een soort coma zit of droomtoestand en dat we dat volgen. Of ze is gewoon letterlijk de laatste persoon op Aarde. Maar dat maakt niet heel veel uit als je direct weer in haar gedachten wordt meegetrokken als je het boek openslaat.

Wel is het boek op den duur wat meer van hetzelfde en ondanks dat er veel gezegd wordt en gedachten vaak interessant zijn is het allemaal vaak ook wat gekrabbel aan de oppervlakte en echt hele bijzondere dingen of invalshoeken die me omver bliezen worden er in het hele werk niet gezegd. Dus een echte hogere score ontbreekt. 3,5*.

Erg vermakelijk en leuk om te lezen. Verhulst weet ragfijn de verschillende vakantiegangers op zo'n resort neer te zetten en weet met weinig woorden vaak toch hele levens te vertellen en de personages kleur te geven. Knap gedaan, dat sowieso, maar ook erg boeiend. De hoofdlijn zelf is niet eens het interessantste deel van dit boek maar de losse verhaaltjes samen maken wel dit boek en geven veel sfeer. Het sterkste is nog het sfeerbeeld over het einde van het vakantieseizoen en hoe dat resort dan weer helemaal leeg en verlaten is, dat stuk is knap en mooi opgetekend. 4,0*.

Ik had hier hetzelfde gevoel als bij Tonio van A.F.Th., waarbij ik ook dacht dat daar meer de schrijver aan het woord was dan de vader (of zoon, zoals in dit boek van Lanoye). De analyticus spreekt, de observeerder en de romancier die gewoon heel goed kan schrijven maar het is niet de zoon die gevoel in het verhaal legt. Althans, echt geraakt werd ik nergens, hoogstens in het korte stuk over de vader in het begin.

Niettemin, wel erg goed geschreven. De taal is bloemrijk maar zacht als zijde en leest eindeloos soepel weg. Echt enorm goed gedaan. Ook met prima observaties, mooie aforismen en sterk de neergang verwoord. Maar als gezegd, het verhaal raakte me niet echt en zeker de flash-backs naar de jeugd deden mij echt minder boeien. Maar ja, het boek is zo goed geschreven dat ik me niet verveelde. 3,5*.