Het viel me niet mee. De trilogie begon nog wel intrigerend, maar gaandeweg verloor Murakami me. Ushikawa was een leuke toevoeging verderop, maar de reden hem opeens als centrale figuur op te nemen ontgaat me. Ik vond het hele gedoe omtrent de Little People vrij oninteressant, en, grootste euvel, ik geloofde niet echt in de relatie tussen Tengo en Aomame.

Ik bedoel, dan heb je elkaar nooit gesproken maar voel je een ontzettende aantrekkingskracht, en het eerste wat je dan de ander hoort zeggen is (parafraserend):

"We gaan weg uit het kattenstadje, dat in de greep is van diepe eenzaamheid en 's nachts bevolkt wordt door grote katten. Het ligt aan een mooie rivier met een stenen brug, maar het is geen plek voor ons"

Natuurlijk is het een beetje flauw dat zo er uit te lichten, maar dat komt toch echt enorm gekunsteld over. Terwijl de dialogen in de eerste delen wel natuurlijk(er) verliepen, wordt het allengs vager en onechter.
Miste echt een beetje de magie die ik eerder wel bij Murakami vond. Maar ik sluit niet uit dat ik zelf nu er minder voor open sta.

Eerste Krasznahorkai voor mij, en het was best wennen, mede door de ellenlange zinnen die, in plaats van met de nodige punten van elkaar gescheiden te worden, het moeten doen met vele komma’s, maar die desondanks prima leesbaar blijven.

De figuur van de baron was een fijn hoofdpersonage. Als je daarvan kan spreken, want het perspectief verandert voortdurend, sommige vertellers komen eenmalig voorbij, anderen komen vaker langs, maar niet alle perspectieven zijn even interessant. De chaos op het einde doet denken aan een Apocalyps voorafgegaan door 7 plagen, maar het kunnen er ook 10 zijn geweest- ik ben niet zo Bijbelvast.

Het is een bijzonder boek kortom, en maakt nieuwsgierig naar ander werk. Overigens zeer merkwaardige keuze om de hele plot te verklappen in de omschrijving, ook op de achterflap van het boek zelf.

Ik heb me echt door dit boek moeten worstelen- ik denk dat ik nog nooit zo lang over een boek heb gedaan. Niet dat het een slecht boek is, of overdreven moeilijk, maar ik heb weinig tijd om te lezen en dit was geen boek waar ik even een paar uur in kon verdwijnen. Misschien dat de afstand tussen mijn interesses en belevingswereld gewoonweg te ver stond van Dickens' Bleak House. Iets waar ik veel minder last van had bij andere boeken van hem, of tijdgenoten- het zal misschien aan het juridische wereldje liggen dat mij totaal niet boeit.

Erg veel personages zoals al iemad heeft opgemerkt, waarvan de verteller niet bepaald de meest interessante was- een heilige is er niets bij. Gelukkig, zoals wel vaker bij Dickens zijn er allerlei figuren met kleinere rollen die dan weer wel de moeite waard zijn. De egoistische Guppy, de wereldvreemde Skimpole, de familie Smallweed en de Deadlocks- ik las liever over hen dan over de brave Ester en Ada.

Bleak House leest dus -in mijn geval- absoluut niet lekker weg al komt er zo rond de laatste 150 bladzijdes gelukkig wel wat verandering in omdat de vele verhaallijnen dan eindelijk bij elkaar komen- al moest ik ook dan wel weer terugbladeren omdat ik iets was vergeten wat ik een maand of 2 daarvoor had gelezen. De figuren zijn eendimensionaal, en er wordt veel gebruik gemaakt van herhaling, waardoor personages soms praten in, bij gebrek aan een goede Nederlandse term, catch-phrases. Niet nieuw bij Dickens natuurlijk, maar het viel nu wel heel erg op.

Spannend (al zakt die spanning gaandeweg wel weg), maar goed vond ik het eigenlijk niet. Daarvoor vond ik het te opzichtig geconstrueerd- thema’s, gebeurtenissen komen terug om het punt van de schrijver te onderstrepen. Daarbij wordt wonderbaarlijk toeval, dat gemakzuchtig wordt uitgelegd als culturele eigenaardigheid, bepaald niet vermeden. Het meest ergerniswekkende was de terugkeer van Assef, die dan ook nog zijn linkeroog kwijtraakt.

Ook was het me te dramatisch, met de zelfmoordpoging, nét als Amir Sohrab het goede nieuws wil vertellen, als sprekend voorbeeld.

Neemt niet weg dat het lekker wegleest, je hebt het zo uit, en zeker in het begin is het een echte pageturner. En je steekt ook nog wat op van de Afghaanse cultuur. Dus ik snap ergens ook wel de hoge waarderingen.

Net als Ventoux leest ook Masser Brock lekker weg. Maar hoewel Wagendorp makkelijk schrijft ontbreekt het hem een beetje aan subtiliteit en, verrassend genoeg, humor. De hoofdpersonen (op alter ego Masser na) zijn plat, ze hebben één eigenschap die hen karakteriseert, en daarmee moet je het als lezer doen. Het maakt van veel personen pratende clichés, zoals de vuilpratende no-nonsense journaliste, de popi-jopi premier en de kwieke opa die war is van conventies. Omdat Wagendorp natuurlijk journalist is, komt de wereld die hij beschrijft misschien te dichtbij- het is geen sleutelroman, maar omdat sommige figuren wel erg dichtbij de werkelijkheid komen (de eerder genoemde premier) lijkt het alsof Wagendorp een beetje uitdaagt- zit er wellicht een kern van waarheid in? De verzuchting van Masser over de nieuwe tijd- journalisten die aan nieuws komen door te vissen uit gelekte data-bestanden) lijkt ook op de realiteit gebaseerd.

Misschien is het niet prettig als de schrijver hier vereenzelvigd wordt met de hoofdpersoon, dat is toch grotendeels door eigen toedoen. Wie weet schrijft hij nog eens een mooi boek, maar vooralsnog lees ik hem liever in de krant.

Gelezen in Florence, leek me wel toepasselijk- en zo raakte ik ook meteen bekend met vele historische figuren en bouwwerken uit de kringen van de De Medici’s. Laat onverlet dat het wel fictie is, maar Binet heeft het leuk gedaan in de vorm van een ouderwetse brievenroman, en hoewel de ontknoping van het mysterie rondom de dood van Pontormo een beetje tegenviel (maar dat is eigenlijk meestal het geval in dergelijke verhalen, de geleidelijke ontwarring van het mysterie is interessanter dan de uiteindelijke oplossing) was ik toch wel onder de indruk. En het voordeel is dus dat je de San Lorenzo, de Duomo e.d. net iets anders bekijkt.

Ravensbrück is inderdaad een wat vreemde titel voor dit boek. Het deel wat zich in het kamp afspeelt is wel erg sterk, maar het gaat over veel meer. Het leven van een slimme, onafhankelijke, wispelturige, levenslustige vrouw in Midden-Europa tijdens het Interbellum en de oorlogsjaren. Maar kennen leer je haar niet, daarvoor is de stijl te afstandelijk. Het is fragmentarisch geschreven in korte hoofdstukjes met anekdotes en ooggetuigenverslagen, wat zorgt voor een gebrek aan verbondenheid met de protagonist. Wil je je laten meevoeren door een roman dan is dit boek niet erg geschikt, maar als tijdsbeeld zeker wel.

Bijzonder toch wel, deze roman die je wel een voorloper van cyberpunk zou kunnen noemen: een middeleeuwse wereld van vervallen steden, verveelde aristocratie en ruige landschappen, maar waarin ook auto's en motorboten rondrijden/ varen. De setting geeft het boek iets dromerigs, en schept afstand, al is Orsenna onmiskenbaar Europees (Italiaans?).

Het taalgebruik is ook opvallend, wel wat ouderwets (de vertaling dateert ook alweer van 1981) maar vol inventieve zinsneden. Sla een willekeurige bladzijde open en je weet wat ik bedoel. Het boek is dubbelzinnig, in de zin dat je als lezer net als de protagonist Aldo wel weet dát er iets gaat gebeuren, maar de achtergronden blijven grotendeels vaag, de motieven duister, Aldo zelf is een klein radertje in een machine die op volle kracht vooruit raast. Dat geeft een bepaalde spanning, al zal ik het geen pageturner willen noemen, eerder een slowburner.

Ik kwam er aanvankelijk moeilijk in, maar eenmaal over de helft werd ik steeds meer gegrepen door het boek, al is het ook wel een tikje vermoeiend. De intrige zit hem uiteindelijk niet in hetgeen verteld wordt, het spionnendeel is niet veel meer dan een kapstok, maar wie het vertelt. Ik moet zeggen dat het perspectief-kantelende slothoofdstuk niet de impact had die McEwen wellicht beoogde, daarvoor was het toch iets te veel een trucje, wat te uitleggerig ook - leek ook meer geschreven om de lezer te overtuigen dat het boek toch echt wel goed in elkaar zit. Toch een knap gestructureerde en vlot geschreven roman, met plezier gelezen.