menu

Hier kun je zien welke berichten Bassievrucht als persoonlijke mening of recensie heeft gemarkeerd.

Haantjes - Kluun (2011)

3,0
Dankzij Kluuns vlotte pen en gelikte dialogen zorgen de stuntelende reclamemannen voor enkele glimlachjes, maar nergens worden hun belevenissen meer dan zomaar gebeurtenissen. Niet meer dan een leuke anekdote die op een verjaardag voorbijkomt. 'Weet je nog die gigantische blunder die we begingen toen...'

fictie - recensie: Kluun - Haantjes - Nieuwe Kluun mist diepgang - 8weekly.nl

Hakase no ai Shita SÅ«shiki - Yoko Ogawa (2003)

Alternatieve titel: De Huishoudster en de Professor

4,5
Betoverende wiskunde

Yoko Ogawa - De huishoudster en de professor

door Bastiaan Tuenter
29 november 2010

Yoko Ogawa (1962) schetst in De huishoudster en de professor op even simplistische als effectieve wijze een bijzonder hartverwarmende relatie. Die is gedoemd om slechts tot op zekere hoogte op te bloeien. Dat is te wijten aan de oude professor, die een kortetermijngeheugen van slechts tachtig minuten heeft en daardoor iedere dag opnieuw kennismaakt met zijn huishoudster.

In 2006 verfilmde regisseur Takashi Koizumi de roman onder de titel Hakase no aishita sûshiki (The professor and his beloved equation). De Engelse titel (en misschien ook wel de Japanse) geeft al wat weg over de belangrijke rol die wiskunde in deze roman speelt. En hoewel school niet voor iedereen een pretje is, zou je na het lezen van deze roman wensen dat de professor uit Ogawa's roman je eigen wiskundeleraar was geweest.

Wiskunde
Met simpele, heldere, vaak humoristische opdrachten doet de enthousiaste professor je bijna verlangen naar wiskunde. Een voorbeeld:

Het getal 28. Deelbaar door 1, 2, 4, 7, en 14. Worden die bij elkaar opgeteld, 1 + 2 + 4 + 7 + 14, dan luidt het antwoord 28. Een vrij uniek geval.

Bovenstaand weetje is slechts een simpel voorbeeld. In het boek worden nog veel meer, vaak duizelingwekkende rekenfoefjes uit de doeken gedaan. Maar altijd met verrassende ontknoping, net als hierboven. De opdrachten van de professor zijn gebaseerd op persoonlijke onderwerpen, zoals de schoenmaat of verjaardag van de huishoudster. Maar wie de getallen al beginnen te duizelen voor de ogen, hoeft hier niet te stoppen met lezen. Want hoe vaak het boek ook wiskunde aanhaalt, altijd wordt ze door de ogen van de huishoudster (een leek) bekeken. Enige affectie met wiskunde is dus absoluut geen voorwaarde om hiervan te genieten.

Genie
De werkelijke vraag die Ogawa stelt is: hoe kun je een relatie hebben met iemand die zich niet herinnert je ooit eerder ontmoet te hebben? In deze intieme roman spelen slechts drie naamloze personen een rol. We maken eerst kennis met de huishoudster. Zij wordt erop uitgezonden – zoals zo vaak – om bij de klanten van haar werkgevers schoon te maken.

Zo ontmoet ze de professor, die op veel manieren voldoet aan het stereotiepe beeld van oude grijze wijze man. Hij is een wiskundig genie, maar herinnert zich alleen dingen van voor zijn ongeluk, vóór zijn geheugen stagneerde. Dat geheugen heeft nu een tijdspanne van tachtig minuten. Met boodschappen halen mag dus niet worden getreuzeld. Het derde personage is het jonge zoontje van de huishoudster, die door de professor liefkozend Wortel wordt genoemd, naar het wiskundige teken.

Post-its
Gaandeweg de roman en de wiskundige raadsels bloeit er een relatie op tussen de drie. Althans, in zekere mate. De professor herinnert zich de twee namelijk nooit. De eigenaardige charmes en kleinigheden van de professor maken deze roman. Hij lost raadsels voor een wiskundig tijdschrift op en praat met Wortel over honkbal. Zijn kostuum zit onder de post-its met aantekeningen, zodat hij dingen niet 'vergeet', en hij lust geen wortels. Op haar beurt verzint de huishoudster listige manieren om hem toch wortels te laten eten. Deze slimme maar aandoenlijke man vangt haar affectie, want hij is voor haar zoon de vader die hij nooit heeft gehad.

In deze droogkomische setting, waarin eigenlijk weinig enerverends gebeurt (een bezoek aan de kapper, een wandeling in het park), slaagt Ogawa erin om de onwaarschijnlijke relatie als een intieme leeservaring te brengen. Hoewel de professor, verstrooid, kinderlijk en geniaal, van zijn kant geen affectie kan tonen voor de twee, raken de huishoudster en Wortel meer en meer gesteld op de oude man. Niet alleen bekommeren zij zich om hem, ook realiseren zij zich gaandeweg dat de situatie van de professor achteruitgaat. Hij is immers oud en kan niet voor zichzelf zorgen. De gevoelens die Ogawa daarbij weet los te maken zijn, zoals de roman wordt aangeprijsd, met recht betoverend te noemen. Zelden werkte de combinatie van lach en traan zo prachtig als in De huishoudster en de professor.

8WEEKLY: Yoko Ogawa - De huishoudster en de professor

Hand van een Vreemde, De - Alex van Warmerdam (1987)

3,5
Aangename kennismaking met het literaire werk van Alex van Warmerdam. Ik ken slechts zijn film Ober, maar vond die zo geweldig (origineel) dat ik nog meer ga lezen en kijken. Hoewel Ober twintig jaar na deze roman verscheen herkende ik direct de stijl, humor, beschrijvingen, soms bizarre dialogen en aparte scenes. Wat me vooral wel aanspreekt is de gefrustreerde eigenlijk machteloze anti-held. Prima boek dit, hoewel het naar het einde toe ongeloofwaardig wordt (de seksscene op het strand, compleet uit het niets) maar toch ook weer heel grappig (de vechtpartij met het Amerikaanse echtpaar). Ik ga snel weer een andere film opzoeken van Van Warmerdam. Jammercdat hij niet meer romans schreef.

Hasen - Akira Yoshimura (1982)

Alternatieve titel: Schipbreuk

3,5
Mooie, haast mythische roman, doorspekt met bijgelovige rituelen, over het harde leven in een afgelegen zeegehucht in het Japan van de middeleeuwen.

Helaasheid der Dingen, De - Dimitri Verhulst (2006)

4,5
Wauw, wat is die Verhulst een stilist zeg! Het wordt nergens overdreven, het is grappig, schrijnend, de karakterschetsen zijn prachtig en het verhaal wist mij naar het einde toe zelfs te ontroeren.

Alleen kan ik me in de verste verte niet voorstellen dat dit over hemzelf en zijn familie gaat. Wat is hier waar van? Zelf ken ik Verhulst niet, heb hem een keer op tv gezien, dat was onlangs, toen hij de Librisprijs in de wacht sleepte.

Huisvriend, De - Bertram Koeleman (2013)

3,5
Een niet heel betrouwbaar verteller schetst een verhaal dat constant in beweging is. De setting is fraai, de sfeer sinister. Het leest als een trein, mede door de vele vragen die worden opgeroepen, maar uiteindelijk worden er te weinig antwoorden uit de doeken gedaan. Ik ben er positief over, dit is een veelbelovend debuut, Koeleman is een goed verteller en hanteert een strakke regie, maar ik heb wel een aantal kanttekeningen. Die worden in onderstaande recensies redelijk verwoord.

De huisvriend – Bertram Koeleman ‹ De Leesfabriek - deleesfabriek.nl

Bertram Koeleman | De Huisvriend | Recensie | Cultuurbewust.nl