menu

Hier kun je zien welke berichten Freud als persoonlijke mening of recensie heeft gemarkeerd.

Eating Animals - Jonathan Safran Foer (2009)

Alternatieve titel: Dieren Eten

4,5
Tot nu toe hebben drie boeken mijn kijk op de wereld fundamenteel veranderd: Cradle to Cradle dat me duidelijk maakte dat er echt iets te doen is aan onze vervuilende manier van leven, The Shock Doctrine, dat me duidelijk maakte dat het kapitalisme veel meer kapot gemaakt heeft dan de kruidenier om de hoek, en dit boek, dat me na een half jaar vegetariër-bestaan ineens duidelijk maakte waarom ik dat eigenlijk aan het doen was. Het is gestart uit milieu-overwegingen en die overwegen nog steeds (met alle respect, maar ik heb prinicipieel niets tegen het doden van dieren om ze op te eten), maar dit boek heeft me weten te overtuigen dat het eten van vlees in onze maatschappij veel en veel fouter is dan het op je geweten hebben van wat koeienscheten. Foer benadrukt regelmatig dat het hierbij niet gaat om sentimentalisme of overdreven dierenliefde: als je echt weet hoe je biefstuk of kippenbil op je bord is terecht gekomen, kun je hem gewoon niet meer met een gerust geweten opeten. Dat wel doen, is je verstand opzij schuiven ten voordele van louter hongerdrift: dat is een veel minder rationele handeling. Eigenlijk zouden trouwens vooral die mensen die echt van vlees beweren te houden, bij het besef van wat voor industrieel geproduceerde rommel ze eigenlijk op hun bord krijgen, geen biefstuk meer mogen aanraken...

Safran Foer heeft met dit boek een internationaal manifest van het vegetarisme afgeleverd waarbij zijn grootste verdienste is dat hij (toch minstens in het begin) daarin met open geest op onderzoek gaat. Dat hij dat niet lang volhoudt is natuurlijk niet zijn schuld, maar een logisch gevolg van zijn onderzoek zelf. Hij schrijft zijn boek op zijn gekende manier, met voortdurende perspectiefwissels en experimenten met vertelvormen, wat het lezen vaak veraangenaamt, maar verhindert dat hij zijn betoog echt logisch kan opbouwen. Meteen ook het grootste probleem van dit boek: het gaat van de hak op de tak en mist voor een non fictie manifest ook een duidelijk besluit - dit moet de lezer tussendoor zelf samenstellen, en dat werkt hier niet zo goed. Maar dat zijn details, hij levert hier een heel breed en goed gedocumenteerd verhaal af dat de veeteelt- en vleesindustrie in al zijn facetten belicht, van kip tot koe, van ei tot biefstuk, van de prehistorie tot in de vleesfabriek.

Over de inhoud wil ik het hier niet hebben - het boek bevat zoveel informatie dat die ook moeilijk hier weer te geven valt. Ik heb het boek bij ons thuis een maandje wat laten rondslingeren op de salontafel waar mijn huisgenote het op een gegeven moment uit verveling is beginnen lezen - ze eet nu ook geen vlees of vis meer. Dat lijkt me nog het beste bewijs

Ensaio Sobre a Cegueira - José Saramago (1995)

Alternatieve titel: De Stad der Blinden

4,5
Indrukwekkend boek met bijbelse proporties, dat er toch mooi in slaagt 'gewoon' te blijven en zo ook heel geloofwaardig overkomt. De premisse is simpel doch geniaal en o zo symbolisch, de verdere uitwerking gestaag en realistisch. Zodra het in de instelling echt uit de hand loop vond ik dit wat al te snel gaan (de nieuwkomers slagen er binnen enkele dagen in om zich te organiseren, wapens te verzamelen en de voedseltoegang te controleren - dat lijkt me wat al te drastisch. Dat ze de rest laten betalen voor eten vond ik ook bizar, vermits juwelen en geld geen waarde hebben in de quarantaine, je zou eerder verwachten dat ze om diensten vragen zoals poetsen en inderdaad seks zoals later ook blijkt. Waar anderen dit deel minder vinden, vond ik het boek pas echt geniaal worden zodra de deuren opengaar en de ware omvang van de epidemie blijkt. De totale anarchie en hulpeloosheid die hier blijkt, en de minimale maar toch praktische automatische organisatie die mensen aannemen (persoonlijkheid is van geen tel meer, maar je ergens bij aansluiten wel), allemaal erg interessant en boeiend in vergelijking met hoe de hoofdpersonen, enkel dankzij de aanwezigheid van de vrouw van de arts, er in slagen dit anders aan te pakken. Met plezier had ik nog meer hierover gelezen, hoe dit in andere, niet stedelijke delen heeft plaatsgevonden,... De gruwel is in dit deel ook bevattelijker en daardoor makkelijker te aanvaarden.

Ik heb het boek in het Duits gelezen en daar heeft men in de vertaling wel punten geplaatst - spaarzaam, een keer of vier per blad - en de meeste zinnen met komma's van elkaar gescheiden. Ik weet niet hoe dit in andere talen gebeurd is, maar ik kan me voorstellen dat enkel werken met hoofdletters in het Duits natuurlijk niet werkt, omdat heel veel woorden een hoofdletter hebben. Maar aan de leeservaring doet dit alles niet veel af, ik vond het erg knap hoe het hele boek als één lange continue gedachtenstroom wordt verteld.

Knap boek, een heel indrukwekkende, pessimistische ervaring tijdens het lezen, maar zoals al eerder aangehaald merk je nadien dat er toch een sterke optimistische kern in vervat zit. Zolang je iemand hebt die niet voor de zonde valt en kan blijven 'zien', natuurlijk...

Ensel und Krete - Walter Moers (2000)

4,0
Niet het beste, maar misschien wel het origineelste boek van Moers dat ik al gelezen heb. Ik heb in ieder geval nog nooit twee keer de slappe lach gekregen tijdens het lezen van een boek, dus dat record heeft-ie al.
Het basisverhaal van dit boekje is, zoals uit alles blijkt een sprookje, namelijk en vrij drastische herwerking van Hansje en Grietje (die eigenlijk enkel terug te vinden zijn in de namen van de twee kinderen, in hun verdwaald-zijn en in het feit dat ze non stop zitten te panikeren over een al dan niet verzonnen heks die in het bos zou moeten rondlopen). Dat verhaaltje is leuk, soms spannend, meestal vrij origineel, maar haalt het niet tegen Moers' andere hersenspinsels, sommige elementen uit Kapitein Blauwbeer worden zelfs opnieuw gebruikt, zoals de Tunneltrol en de hele locatie. Wat wel ab-so-luut geweldig is zijn de interventies van Hildegunst von Mythenmetz, de zogezegde schrijver van het boek, een omhooggevallen auteurspersoon die zichzelf beschouwt als het hoogtepunt van de literatuurgeschiedenis van zijn land, op alles en iedereen commentaar geeft (maar vooral op de gebeurtenissen in zijn eigen boek) en tussendoor nog zijn vete met een hem slecht gezinde criticus uitvecht door die te pas en te onpas voor het vuilst van de straat uit te schelden. Maar het leukste aan die interventies zijn het moment waarop ze komen: altijd op de meest spannende momenten van het boek, als de kinderen in alweer een totaal uitzichtloze situatie terecht gekomen zijn en enkel nog opgegeten kunnen worden, dàn komt hij tussenbeide met de allergrootste onzin, en lacht zijn lezers een beetje uit met hun slaafse positie waarin ze enkel te weten kunnen komen wat er nog gaat gebeuren als hij zin krijgt om dat te vertellen. Het lijkt voorspelbaar, maar het werkt ongelooflijk op de lachspieren.
In plaats van een boek over twee verdwaalde kinderen is het dus eigenlijk veel meer het relaas van een sympathieke maar hopeloos over het paard getilde schrijver, en in die zin een perfect vervolg (ook al is het eerst verschenen) op de jeugd van von Mythenmetz zoals die in De Stad van de Dromende Boeken uiteengezet wordt.
Het boek eindigt ook met een nogal uitgebreid overzicht van de andere boeken van von Mythenmetz, zoals dat vaak gedaan wordt door uitgevers om hun andere uitgaves wat te promoten, en hier blijkt opnieuw de grenzeloze fantasie van Walter Moers, want elk van die boeken waar je daar de korte inhoud van geschetst krijgt, bezit de capaciteit om opnieuw een van zijn bestsellers op te leveren. Het kan een zwakte lijken dat Moers blijft steken in die verzonnen wereld van hem, maar net als de Discworld creëert zo'n universum zoveel vrijheid dat hij er als auteur in kan doen wat hij wil, en dat is een situatie die hij niet zo snel zal opgeven denk ik. Zamonië zal nog een hoop drukinkt opeisen alvorens het uitgeput is.

Extremely Loud & Incredibly Close - Jonathan Safran Foer (2005)

Alternatieve titel: Extreem Luid & Ongelooflijk Dichtbij

4,5
timbo_ schreef:
(quote)


Al bijna 2,5 jaar roodgloeiend Freud?


Ik lees je opmerking nu pas... Nee, de roodgloeiendheid heeft zowaar vijf jaar geduurd - zal een hele verandering zijn om nu weer op normale temperatuur te komen!

De vertraging heeft met mijn vader te maken, die vond het boek helemaal niks, typisch Amerikaans en veel te modieus en zo - snap ik helemaal niks van en moet ik hem dringend eens onder de neus wrijven, maar het heeft wel mijn zin om het boek te lezen lang op een laag pitje gehouden. Tot ik Everything is illuminated cadeau kreeg van iemand, het geweldig goed vond, vervolgens vegetariër werd en Safran Foer tot ideologische held uitriep, en dan al mijn boeken in dozen gepakt had voor de verhuis en om de verveling van de verhuisdagen ook 's avonds door te komen dan maar hieraan begonnen, het enige boek van mijn huisgenote dat nog binnen handbereik stak. Om maar te zeggen: echt roodgloeiend, nee

Ik heb het boek trouwens in het Duits gelezen, dat kan vreemd lijken, maar beviel me eigenlijk uitstekend.

Het boek zelf dan: absoluut prachtig. Een soort kruising van City en De Boekendief, kon ik niet nalaten de hele tijd te denken (en van de Blechtrommel, maar dat is evident), maar dan op een heel slimme manier gekoppeld aan de actualiteit. Met City heeft het boek een vertetederende en fascinerende jonge hoofdfiguur gemeen, met De Boekendief de gave om historische trauma's in een toegankelijk verhaal te verwerken. Het is een sentimenteel verhaal, zoals hier al vaak aangehaald, en Safran Foer is niet de subtielste in de manier waarop hij emoties in zijn boeken durft op te stapelen en met veel oog voor effect op zijn lezer loslaat, maar het werkte bij mij wonderwel. Zijn tic om voortdurend vertelperspectieven te wisselen is een constante in zijn (nog tamelijk beperkte) oeuvre en hij weigert daarbij ook om de lezer bij de hand te nemen, zodat je pas ergens in de helft eindelijk snapt hoe het nu juist allemaal onderling samenhangt - een beetje vervelend al bij al, want zo mis je deel van de inhoud van de eerste hoofdstukken. Dat hij typografisch en visueel wat experimenteert vind ik leuk, vaak zijn het niet meer dan spielereien, maar soms is het ook wel echt functioneel. En bladzijden met maar één zin op of gewoon helemaal niks laten het lezen leuk vooruit gaan Enkel die sms-cijfers gingen er wat mij betreft over, ik heb echt een half uur zitten klooien met mijn gsm en geraakte er nog niet wijs uit...

Mooiste passages zijn de bezoekjes die Oscar aflegt bij alle Blacks - heel leuke miniatuurschetsjes van een mensheid die in de ogen van Safran Foer blijkbaar vrijwel volkomen uit getraumatiseerde weirdo's bestaat die ondanks hun moeilijke band met het leven toch om ter beminnelijkst worden geportreteerd. Van een hartverscheurend realisme getuigen dan weer de verschillende beschrijvingen van bombardementen in Hiroshima en Dresden - deze te koppelen aan een verhaal uit 9-11 is meteen ook de interessantste zet die Safran Foer in dit boek uithaalt. Niet om er een interpreterend historisch manifest van te maken, maar om een mooi, persoonlijk en fantasierijk verhaal op te spannen tussen de vernietigende kracht van wat misschien wel de drie meest traumatische en vooral buitengewoon zinloze gebeurtenissen uit de 20e eeuw zijn. En dat niet in een intellectuele klepper genre Omega Minor, maar in een toegankelijk, origineel verteld en aangrijpend verhaal over een kleine gedesoriënteerde jongen en zijn met emoties en relaties worstelende familie. Knap.