menu

Hier kun je zien welke berichten GeertDV als persoonlijke mening of recensie heeft gemarkeerd.

Anatomy of Melancholy, The - Robert Burton (1621)

Alternatieve titel: The Anatomy of Melancholy, What it is: With all the Kinds, Causes, Symptomes, Prognostickes, and Several Cures of it. In Three Maine Partitions with their several Sections, Members, and Subsections. Philosophically, Medicinally, Historically, Opened

5,0
Dit boek is gigantisch dik. Het Engels is soms raar ("temperature" voor "temperament"), maar dat is omdat men in het begin van de zeventiende eeuw heel anders dacht. Je krijgt totaal voorbijgestreefde inzichten over anatomie, fysiologie en psychologie te lezen. De auteur dekt zich voortdurend in met citaten. Het is een heel werk om dit te lezen.
Maar je treedt echt binnen in een andere tijd! Het is ook grappig, soms gewild, soms door het contrast met onze denkwijze. Magie, geloof, alchemie, astrologie spelen nog mee in de pogingen tot wetenschap.
En hoe weinig is de mens in al die tijd veranderd! We spreken steeds minder over de "ziel" en des te meer over het "bewustzijn"; maar we ruzieën over de definitie van "bewustzijn".
Lees dit gedoseerd, enkele pagina's per dag.

Danubia: A Personal History of Habsburg Europe - Simon Winder (2013)

Alternatieve titel: Danubia: Een Persoonlijke Geschiedenis van het Habsburgse Europa

4,0
Simon Wilder vertelt met enige humor de geschiedenis van midden- en zuid-oost-Europa. Zijn leidraad is de Habsburgdynastie.
Het is heel interessant om eens de geschiedenis van die kant te bekijken (bijvoorbeeld: de Eerste Wereldoorlog was veel meer dan de loopgraven in de Westhoek en Franrijk). Simon Wilder vertelt met jongensachtige humor. Tegelijk heeft hij een uitgebreide muzikale, kunsthistorische en literaire bagage. Af en toe valt de geschiedenisstroom stil en zijn we met de schrijver op reis in Oostenrijk of Oost-Europa. Dan voelen we samen met hem het gewicht van het verleden op het sombere of glorieuze heden. Je kan ook originele reistips uit dit boek distilleren.
Je begrijpt goed hoe de Balkan een wespennest werd, een bos vol wespennesten, waar je niet ongeschonden aan kan raken. Winder toont hoe verschillende talen en culturen onvermijdelijk uitmonden in nijdige nationalismen, die dan oorlog en twist brengen.
Soms geeft Winder te veel zijn visie op bepaalde gebeurtenissen, zonder de gebeurtenis zelf uit te leggen. Dat vergt van de lezer voorkennis of opzoekwerk.
Keizer Karel V, één van de grote oorspronkelijke Habsburgers, had ook de lage landen in zijn portefeuille. Ons landje speelt dus terloops even mee.

Diepte! - Atte Jongstra (2013)

4,0
Werd je depressief van “De avond is ongemak”, lees dan “Diepte!” Het Friese platteland kan ook grappig en met liefdevolle nostalgie beschreven worden.
Ik heb genoten van de mooie taal, tegelijk modern, maar ook met statige oude woorden. Jongstra toont graag zijn eruditie, maar prentjes verlichten het leeswerk. Het boek is autobiografisch, maar humor en een soort magisch realisme laten ons niet te dichtbij komen. Prima zo.
Ook de typografie en de lettergrootte maakten het lezen gemakkelijk.
Na enkele “zware” boeken deed dit vrolijke kunststukje mij goed.

Engel des Vergessens - Maja Haderlap (2011)

Alternatieve titel: De Engel van het Vergeten

3,5
Een autobiografische roman, een romandebuut uit 2011.
Maja Haderlap (geb. 1961) heeft al een carrière als dichteres en theaterdirecteur.
De roman begint als een plattelandsidylle: een klein meisje loopt achter haar grootmoeder aan bij de dagelijkse taken, op een boerderij in de bergen. Maar al gauw blijkt er iets mis met de vader…
En dan komen de verhalen van de Sloveense minderheid in Oostenrijk en hun lijdensweg tijdens en na de Tweede Wereldoorlog.
De schrijfster wordt tegen wil en dank de erfgename van de tradities en de trauma’s van deze boeren, houthakkers, jagers, partizanen.
Ik las het boek graag. Ik hoorde een mooie vrouwelijke stem, poëtisch proza. Ik genoot van de landschapsbeschrijvingen; de bergen en bossen hebben meer dan een bijrol in dit boek. Naar het einde toe had ik het wat moeilijk met het politieke betoog dat de paragrafen bezwaart.
Persoonlijk vond ik het onophoudelijke gewring tussen twee culturen heel interessant; ik woon in Wallonië.
De vrouwen! Ik denk dat ze in oorlogssituaties meer te lijden hebben dan de mannen en dat ze – weze er oorlog of vrede – de ruggengraat van de maatschappij zijn. Zonder dit uit te spreken toont Maja Haderlap het aan. Misschien verandert dat in de eenentwintigste eeuw.
Citaat:
"Maar kwam de vrede in deze streek echt thuis of dragen de talen die men hier spreekt, nog steeds een uniform?"

Gun Love - Jennifer Clement (2018)

Alternatieve titel: Wapenliefde

3,0
Een trailer park, wapens, sigaretten, een malafide predikant, oorlogsveteranen… de USA, de onderbuik van de USA.
De expositie duurt wat lang. Maar misschien zijn de bijzondere personages het beschrijven waard.
De hoofdpersoon is een meisje, dat opgroeit in een gestrande auto, aan de rand van een trailer park. De sfeer is broeierig, dreigend, maar ook droomachtig.
De schrijfster gebruikt een eenvoudige taal, die door onverwachte woordcombinaties poëtisch klinkt. Ik herken het aanvoelen van een vrouw.
Las ik per ongeluk een “young adult” roman? Waarschijnlijk, maar hij is goed geschreven.

Historie om et Ekteskap - Geir Gulliksen (2015)

Alternatieve titel: Het Verhaal van een Huwelijk

4,0
Geir Gulliksen, “Het verhaal van een huwelijk”
Ik nam dit boek mee van de bibliotheek, omdat Geir Gulliksen voorkomt in de autobiografische microkosmos van Knausgard.
Ik voelde me een voyeur bij het lezen van dit boek; maar ik had ook het plezier van een voyeur; dus las ik voort. Waarschijnlijk is het boek autobiografisch. Gulliksen beschrijft eerst hoe zijn huwelijk tot stand kwam, hoe goed het functioneerde, en tenslotte hoe zijn vrouw verliefd werd op een ander.
Eigenaardig is het vertelstandpunt. De verteller in het boek is “ik”, de echtgenoot. Diezelfde verteller kondigt aan dat hij de gebeurtenissen zal vertellen vanuit het standpunt van zijn vrouw. Hij doet het hele boek lang alsof hij precies weet wat er in het hoofd van de vrouw gebeurt. In het huis vertelt dus een ik-persoon, man, hoe hij voelt en handelt, terwijl daar ook een “zij” rondloopt waarvan hij ook elke emotie en fantasie kent. Net dit maakt die rare voyeuristische ervaring. Plus de seks, die uitvoerig en bekwaam wordt beschreven.
De verteller weet zo veel over zijn vrouw omdat ze zeer veel en uitgebreid praten over hun gevoelens en fantasieën. Gek genoeg lijkt de totale openheid van de partners de huwelijksband uit te putten, te verzwakken. Dit boek stelt juist de huishoudelijke opoffering van de man en de eerlijkheid, als basis voor een beter huwelijk, in vraag.
Na het lezen van Harstad, Knausgard, Gulliksen begin ik te denken: “Wat is dat toch met die Noren? Zijn ze door de petroleum te snel rijk geworden? Zijn het daarom zulke navelstaarders?”

Marcel - Erwin Mortier (1999)

5,0
"Marcel" en "De onbevlekte", Erwin Mortier
Voor je begint aan “De onbevlekte” lees je best eerst “Marcel”. Vele personages uit het eerste boek komen terug in het laatste; de voorkennis maakt “De onbevlekte” interessanter.
Zeer mooie, beeldrijke, Vlaamse taal. Zeer Vlaams thema: de zwarte aarde waarin wij wortelen. Twee kleine boekjes, maar de taal is zo dens, dat de dosering juist is.
Wie tussen de vijftig en de zeventig jaar oud is, zal veel van de levenshouding, het spreken en het zwijgen van zijn ouders en grootouders herkennen.
“Marcel” is het beste van de twee boekjes; het beantwoordt meer aan de regel van eenheid van tijd, plaats en handeling.
In “De onbevlekte” reizen we door de tijd van de overgrootmoeder, de grootmoeder, tot het nu van de hoofdpersoon. Maar het is ook een mooi verhaal, een voor de schrijver noodzakelijke sierajuin op het dak van de kapel.

Midnight in Chernobyl: The Untold Story of the World's Greatest Nuclear Disaster - Adam Higginbotham (2019)

Alternatieve titel: Nacht in Tsjernobyl: Geschiedenis van de Grootste Nucleaire Ramp Ooit

4,0
Wat is er eigenlijk echt gebeurd in Chernobyl? Hoe kon het gebeuren? Wat waren de gevolgen van het ongeval en hoe hebben de USSR en de rest van de mensheid dat aangepakt?
Een non-fictie boek, dat heel meeslepend geschreven is. De schrijver is onderzoeksjournalist. Hij baseerde zich op vele interviews en diepgaande research. Het boek is beter dan de HBOserie, beter dan Jan Balliauws documentaire.

Een must voor wie mee wil nadenken over het openhouden van onze verouderde centrales. Kunnen we een gevaarlijke technologie, waarover we slecht geïnformeerd, zijn overlaten aan een kleine groep winstbeluste specialisten?

On Trails - Robert Moor (2016)

Alternatieve titel: Over Paden: Een Ontdekkingstocht

3,0
Robert Moor is een door de wol geverfde stapper; hij liep de hele Appalachian Trail. Hij schrijft over te voet onderweg zijn, over paden en wegen, materiële paden van dieren en mensen doorheen de geschiedenis, filosofische en religieuze paden doorheen het leven, meanderende verhalen (hij vergeet 1001 nacht!), het moeizame pad van de wetenschap, elektronische snelwegen en netwerken.

Het boek is nogal op Amerika gefocust.

Er zijn te veel snuifjes van dit en van dat. De schrijver wil “de wijsheid” vinden met alle macht en haalt daartoe schrijvers aan uit alle tijden en windstreken. Maar uiteindelijk verliest hij mij: ik verzoop in esoterische en theoretische termen.

Mooi zijn de ware verhalen over het genot en de pijn van ver stappen.

Ik las het boek alleen maar uit omdat ik het versneed met een ander boek.

Onbevlekte, De - Erwin Mortier (2020)

4,0
Marcel en De onbevlekte, Erwin Mortier
Voor je begint aan “De onbevlekte” lees je best eerst “Marcel”. Vele personages uit het eerste boek komen terug in het laatste; de voorkennis maakt “De onbevlekte” interessanter.
Zeer mooie, beeldrijke, Vlaamse taal. Zeer Vlaams thema: de zwarte aarde waarin wij wortelen. Twee kleine boekjes, maar de taal is zo dens, dat de dosering juist is.
Wie tussen de vijftig en de zeventig jaar oud is, zal veel van de levenshouding, het spreken en het zwijgen van zijn ouders en grootouders herkennen.
“Marcel” is het beste van de twee boekjes; het beantwoordt meer aan de regel van eenheid van tijd, plaats en handeling.
In “De onbevlekte” reizen we door de tijd van de overgrootmoeder, de grootmoeder, tot het nu van de hoofdpersoon. Maar het is ook een mooi verhaal, een voor de schrijver noodzakelijke sierajuin op het dak van de kapel.

Osudy Dobrého Vojáka Švejka za SvÄ›tové Války - Jaroslav Hašek (1923)

Alternatieve titel: De Lotgevallen van de Brave Soldaat Svejk in de Wereldoorlog

2,5
Ik las enkele hoodfstukken, een tachtigtal bladzijden, maar ik moest er mee ophouden. Ja, het boek start hilarisch en oneerbiedig, met het sappige gesprek over de dood van aartshertog Franz-Ferdinand. Maar die Svejk, die dom en vriendelijk, elke conversatie verbrodt met niet ter zake doende anekdotes over banale beuzelarijen – het boek is te dik – ik houd het niet vol.
Het boek was subversief, nationalistisch bedoeld. Vele Tsjechen houden er niet van omdat hun “volksaard” te negatief wordt voorgesteld: nutteloze, bier drinkende goedzakken.
Geef mij dan maar Bohumil Hrabal. Hij geeft ook geen sterk beeld van de Tsjech, maar hij vertelt beter, authentieker.

Outrun, The - Amy Liptrot (2016)

Alternatieve titel: De Uitweer

3,5
Drinking alcoholically is an incomplete remedy, a repeated mistake, a journey that never reaches its destination.
Het drinken van de alcoholicus is een onvolledige remedie, een herhaalde fout, een tocht die nooit zijn bestemming bereikt.

Dit is een autobiografie. Amy Liptrot is geboren op een boerderij op Orkney, een eiland ten noorden van Schotland. Ze rebelleert tegen haar ouders; van zodra ze kan trekt ze naar Londen, eerst om te studeren, dan om te feesten. Ze ontwikkelt een alcoholverslaving. Wanneer ze helemaal aan de grond zit, keert ze terug naar huis, naar haar eiland(en).
Schrijvers en alcohol… We denken aan een man. We denken aan de bloemrijk beschreven ondergang (Malcolm Lowry, Jerofeev). Deze alcoholiste is een jonge vrouw. Ze begrijpt dat ze ten onder gaat. Ze stopt ermee en beschrijft het gevecht.
Er zijn mooie natuurbeschrijvingen, het boerenleven, folklore, archeologie, astronomie. Desondanks vermeldt de schrijfster ook Google Earth, GPS en sociale media.
When I am in motion I am at ease, able to move forward mentally as well as physically. I use walking and swimming to calm my churning thoughts.
Wanneer ik in beweging ben, ben ik rustig, in staat vooruit te gaan mentaal en fysiek. Ik gebruik wandelen en zwemmen om mijn malende gedachten te kalmeren.

Ik kan je wel prekerig vinden, Amy, de zoveelste coach die zegt: “Er is een uitweg! Je moet hem zelf vinden! Je moet hem uiteindelijk zelf bewandelen!”, de zoveelste genadeloze winner die de losers van op zijn podium met valse empathie geselt.
Maar ik ben van je gaan houden, van het kind dat buiten gaat spelen, in weer en wind, om geen ongelukken te doen in de kamers vol breekbare obstakels.
Hoe zou het nu met je zijn, Amy? Ben je nog steeds nuchter? Ben je niet hervallen na een zware tegenslag? Heb je de liefde van je leven gevonden? Ik hoop dat het goed met je gaat.

Pale King, The - David Foster Wallace (2011)

Alternatieve titel: De Bleke Koning

4,5
[…] entropy was a measure of a certain type of information that there was no point in knowing. […] reality was a fact pattern the bulk of which was entropic and random.

[…] entropie was een maat voor een bepaald type informatie, die het weten niet waard was. […] de realiteit was een feitenpatroon, waarvan het merendeel warrig en willekeurig was.


Hier praten belastingscontroleurs. Hun job is in de vloed van binnenkomende informatie de belangrijke details te vinden.
Ik heb het gevoel dat een deel van dit boek ook daarover gaat, maar op schrijversniveau: de schrijver wil in één boek een volledige wereld vatten, maar daartoe moet hij vechten met een menigte gedachten en observaties, die allemaal om ter hardst op het blad willen. Dit is een weerkerend thema in moderne romans, die dan ook dikwijls gigantische onafgewerkte projecten zijn, zoals dit boek en “de man zonder eigenschappen” van Musil. Je zou dit type boeken kunnen klasseren onder de noemer: “Asperger tegen de wereld”.

“Enduring tedium over real time in a confined space is what real courage is”
“Verveling verdragen gedurende een tijdsspanne, in een beperkte ruimte is ware heldenmoed.”

The pale king is een bijtende satire over de Amerikaanse belastingadministratie. Een opzettelijke kwelling voor de lezer, een ergerlijke, maar fascinerende zoo van menselijke freaks, een postmodern gedrocht opgebouwd uit pretentieuze zinnen. Maar ik heb het uitgelezen.

De klotencoronacrisis bracht me tot een volledige (vooral zeer ledige) stilstand. Zo kon, Oxford dictionary in de hand, ik mij wijden aan de studie van dit gedrocht.

Pruimelaarstraat, De - Louis van Dievel (2006)

4,0
De seriemoordenaar Staf Van Eycken woont in de Pruimelaarstraat. Hij wordt gearresteerd. Vanaf die dag wordt de hele microcosmos van de Pruimelaarstraat en de Putse Steenweg verstoord.
Vlaanderen in de vroege jaren ’70. Er bestaat nog een echte arbeidersklasse; een getrouwde vrouw moet thuis blijven en haar vent tevreden houden; de pastoor denkt nog dat hij iets te vertellen heeft; een vent gaat naar zijn werk, drinkt pinten en werkt in de moestuin; de dokter heeft nog iets te vertellen; de mensen zitten of staan voor hun deur, om “nieuws” te horen of te verspreiden; de supermarkten hebben de buurtwinkels nog niet verdrongen.
Een veelstemmig boek. Telkens komt een ander personage aan het woord. De taal is Nederlands gekruid met Vlaamse tonen.
Dit Vlaanderen is niet meer. Dit boek is een monument voor een voorbije wereld.

Sie Kam aus Mariupol - Natascha Wodin (2017)

Alternatieve titel: Ze Kwam uit Marioepol

3,0
De schrijfster groeide op in Duitsland als kind van gedeporteerde Oekraïense ouders. Ze bleef altijd een buitenstaander, een ontwortelde in Duitsland. Over haar ouders en hun verleden wist ze weinig.
Wanneer ze zelf al ouder is dan zeventig, vindt ze op internet een aanwijzing over haar moeder. Van daar af ontrafelt ze het verleden van haar familie. Dus duiken we als lezer de hele dramatische twintigste eeuw in en dan nog in Oekraïne!
Goed geschreven, maar zonder poëzie en zonder humor. Ik had het een beetje lastig met de lectuur, maar dat was waarschijnlijk mijn eigen schuld: het boek te veel over ontwrichting door oorlog, migratie, het boek te veel over de dramatische eerste helft van de twintigste eeuw in Europa, het boek te veel waarin een schrijver zijn beladen familieverhaal uitspit.

Sklepy Cynamonowe - Bruno Schulz (1934)

Alternatieve titel: De Kaneelwinkels

3,0
De kaneelwinkels, Bruno Schulz
Ik las dit boek, omdat Simon Winder in “Danubia” er lovend over sprak. Het verscheen in1933.
Schulz hanteert een “exuberante stijl en woordenrijkdom” (zegt de vertaler), om op basis van zijn eigen huis en stad een eigen wereld te creëren. Hij bedrijft een eigengereid magisch realisme of surrealisme, dat telkens uitmondt in tuimelingen, wervelingen, uitbarstingen. Hij heeft daarvoor stapels werkwoorden en adjectieven nodig.
Deze rijke taal beviel me aanvankelijk. Maar, zoals mijn vrouw zegt van een “merveilleux”taartje, die taal is “te wreed” (je kan niet verder lezen of eten wegens overdosis). Ook is het uiteindelijk één gigantische sfeerschepping met weinig verhalende evolutie. Ik had moeite om de 115 bladzijden uit te lezen. Het tweede boek in de bundel, Sanatorium Clepsydra, las ik niet.
Een belangrijke drijfveer voor Schulz' schrijven was waarschijnlijk een geestesziekte van zijn vader. De waanzinnige theorieën van die man prikkelden de fantasie van de zoon-schrijver.
Hoe interessant en tragisch het levensverhaal van de schrijver en het lot van zijn stadje ook waren, Bruno Schulz zal een “writers writer” blijven.
Een pluim voor vertaler Gerard Rasch die dit taalgeweld uit het Pools tot ons bracht.

Volt - Roderik Six (2019)

2,5
Jef Geeraerts zit niet meer in de Vlaamse literaire canon! Geen nood, zijn geest is in Roderik Six gevaren. Machisme, seksisme (waar zijn de vrouwen in de eindwereld van de blauwe pakken?). Bloed en andere lichaamsvochten spatten van bijna elke pagina. De hoofdpersoon houdt boven alles van zijn Glock (handvuurwapen).
Het verhaal is een soort dystopie-apocalyps. De zon brandt onophoudelijk; de zeespiegel stijgt; wat overblijft van de beschaving heeft zich genesteld op een tropisch eilandje (met “inlanders” of zegt hij “inboorlingen”, die met gepaste koloniale minachting worden behandeld).
De typmachine en het papier zijn blijkbaar opnieuw gangbare communicatiemiddelen (????).
De stijl is overdadig, patserig. Six was inderdaad literair journalist; je voelt dat hij niet voor andere woordgoochelaars wil onderdoen.

Vraie Vie, La - Adeline Dieudonné (2018)

Alternatieve titel: Het Echte Leven

4,5
Ik las dit boek in het Frans, mijn vrouw las de Nederlandse vertaling. We vonden het allebei een topboek.
Adeline Dieudonné is een Franstalige Belg; ze groeide op in Waals Brabant, de Brusselse rand. In die omgeving speelt het boek zich af. Verder is het niet autobiografisch. Je zou het nochtans vermoeden; zo sterk zijn de karaktertekeningen en de emoties.
Adeline Dieudonné schrijft een modern vlot leesbaar Frans. Dat belet haar niet zeer krachtige beelden te gebruiken. Ze gebruikt de passé simple niet; ze houdt vast aan de imparfait en dat werkt goed.
Het verhaal is wreed, beangstigend, maar ook vol zwarte humor. Is dit een “coming of age” verhaal, een psychologische roman, of een duistere satire? Alle drie een beetje.
“De Vlaamse Lize Spit” zeiden de marketeers. Ja. Adeline D heeft minder pagina’s nodig dan Lize S om een heel sterk verhaal neer te poten, en daar behaalt ze voor mij de overwinning.

Warte Nicht auf Bessre Zeiten! - Wolf Biermann (2016)

Alternatieve titel: Wacht Niet op Betere Tijden!

4,0
De autobiografie van zanger en dichter, Wolf Biermann.

Hij werd geboren in 1936, in Hamburg. Zijn ouders waren communisten. Na de tweede wereldoorlog ging hij studeren in de DDR en daar ging hij vrijwillig wonen. Hij leefde in voortdurend conflict met de overheid, omdat hij communisme zonder dictatuur wou. In 1976 werd hij het land uitgezet. Na de val van de muur kon hij zijn hele verleden nalezen in de Stasi-verslagen.

Een schelmenroman, de recente geschiedenis van Duitsland, de geschiedenis van de twintigste eeuw – dat alles in één boek. Een aanrader.

Year of the Monkey - Patti Smith (2019)

Alternatieve titel: Jaar van de Aap

3,0
Ach, Patti, als ik je krassende heksenstem niet kende, je boekje “Just Kids” niet schitterend had gevonden… als ik je niet voor me zag als eigenwijs omaatje, dan had ik het boekje na enkele pagina’s terzijde gelegd. Er zit niet genoeg lijn in je dromerijen en heen en weer schaatsen tussen droom en realiteit – mooi spelletje, maar ik had het gauw door.
Maar je kan schrijven… hier en daar heel goed. En het boekje is een mooi voorwerp; je fotootjes bij elk hoofdstuk zijn een meerwaarde. Net als ik voel je de schoonheid van groezelige plekken. Is er geen koffie of speciale thee (heksenbrouwsel), dan drink je maar vodka… De nationale ramp van Trump’s verkiezing, de verzieking van de USA en lof voor Roberto Bolano – redelijk interessant. En je hielp Sam Shepard bij het schrijven van zijn laatste boek… (maar zeg dan eens dat die Sam “Shepard” is, dat zou helpen)