Andrei Tarkovski (1932-1986) bracht de voorlaatste dagen van zijn leven door in Florence, waar hij tot ereburger is benoemd en waar zich het 'Andrei Tarkovsky International Institute' bevindt.
Charles H. de Brantes (een Franse schrijver en vertaler) is verbonden aan dat instituut. Hij vertaalde eerder werk van Tarkovski, zoals dagboeken. Het voorwoord bij 'Récits de Jeunesse' is van zijn hand. De vertaling van het Russische werk van Tarkovski is echter in dit geval verzorgd door Cécile Giroldi.

'Récits de Jeunesse' is vooral bedoeld voor de specifieke liefhebbers van het filmwerk van Tarkovski. Er zijn dan ook aansluitingen te vinden tussen dat filmwerk en de korte verhalen uit dit boekje. Het korte verhaal 'Ik Leef met Je Foto' bijvoorbeeld, betreft dezelfde foto's die een inspiratie vormden voor de veel latere film 'Zerkalo' (De Spiegel) uit 1975.

Het boekje is misschien niet spectaculair, maar geeft wel wat vergelijkingsmogelijkheden tussen de 'oude' en de 'jonge' Andrei Tarkovski.

Het roept tenslotte de vraag op, wat er verder allemaal nog verborgen ligt in de archieven van het instituut.

De originele Russische titels van de in 'Récits de Jeunesse' opgenomen korte verhalen zijn:
- Ночь перед Поездкой за город;
- Первый снег осенью;
- Счастье;
- Письмо без адреса;
- Ограда;
- Я живу с твоей карточкой.

Wat in dezelfde volgorde in het Nederlands zo veel wil zeggen als:
- De Nacht voor Vertrek naar de Stad;
- Eerste Herfstsneeuw;
- Geluk;
- Brief zonder Geadresseerde;
- Omslotenheid;
- Ik Leef met Je Foto.

Verder zijn drie korte gedichten opgenomen: 'De Schaduw', 'De Droom' en een gedicht zonder titel. Enkel die drie gedichten zijn naar het Frans vertaald door Hélène Henry-Safier.

Verwacht geen literair meesterwerk.

Verwacht ook geen boek over wodka.

Edwin Trommelen hangt zijn verslag op aan de door hem uitgekozen 101 etiketten uit zijn verzameling, die nemen doorgaans per stuk circa een kwart tot een derde deel van een pagina in beslag, maar houdt geen betoog over de wodka’s uit de oorspronkelijk bijbehorende flessen.

Het etiket van ‘Tsaritsa-wodka’ (‘Tsarina-wodka’) is voor hem bijvoorbeeld een uitgangspunt voor een verhaal over de geschiedenis van Catherina de Grote (1729-1796). Het etiket van ‘Pilot-wodka’ vormt een aanleiding voor een verhandeling over de cultuur van de jaren 1930. Hoewel die periode werd gezien als het tijdvak van de Grote Terreur, was de visie van het Moskouse Kremlin juist dat het leven vrolijker en beter was geworden. Daarbij werd verwezen naar cultuuruitingen als musicals, Sovjetparfums, grandioze feestparades. Helden van die tijd waren arbeiders, maar superhelden waren poolreizigers en…piloten. Het etiket van ‘Kalinka-wodka’ voert de schrijver naar de Russische volksmuziek. Verder zijn er een aantal raakvlakken met diverse Nederlandse zaken in zijn korte verhalen te vinden.

Het risico van een dergelijke benadering is dat een boek als los zand aan elkaar dreigt te gaan hangen. Door zijn omvangrijke feitenkennis, zijn onderverdeling van die feiten en de presentatie weet Edwin Trommelen niet alleen dat risico te voorkomen, maar ook de aandacht gevangen te houden.

Binnen het genre, waarin het boek valt, is dat goed voor een ruime voldoende.

Oorspronkelijk bij de eerste editie in 2001 uitgebracht onder de titel: Russia and the Russians: A History. Zie de bovenstaande afbeelding.


Bij de tweede editie in 2012, is de gewijzigde en verlengde titel Russia and the Russians: From Earliest Times to the Present gehanteerd. Het boek is daarbij grondig aangepast aan wat er toen bekend was.
Voorts is er in 2012 een nieuw hoofdstuk toegevoegd over Poetin en Medvedev, met hun betekenis voor politiek en economie en de gevolgen daarvan voor de Russische burgers.
Daarmee was die editie weer volledig bij.


De Engelse professor Geoffrey Hosking is één van de bekendste historici voor wat betreft de Russische geschiedenis, een onderwerp waarop hij zich zijn leven lang heeft toegelegd. Hij heeft onder andere zowel in Engeland (Cambridge) gestudeerd, als in Rusland (Moscow State University).


Het resultaat, dit boek, mag er zijn; maar het boek is wel aan de stevige kant. Van de lezer wordt het één en ander verwacht. Het is geen neerbuigende schrijfstijl, waarbij vrijwel letterlijk alles wordt uitgelegd.
Voordeel is in ieder geval dat de, volgens Geoffrey Hosking: relevante, informatie is opgenomen in één enkel boek.
Naast de te verwachten geschiedenis tot en met 2012 zijn opgenomen: een uitgebreide chronologie, tevens uitstekend te gebruiken als geheugensteun, een hele reeks "notes" in paginavolgorde achterin het boek en uiteraard de obligate index.


Een uitstekende vastlegging en vraagbaak, maar niet iets om er even tussendoor te lezen.

Serieus boekwerk van de hier ten onrechte wat onbekend gebleven Belgische hoogleraar Emmanuel Waegemans (Katholieke Universiteit van Leuven).


Emmanuel Waegemans hakt een eerste knoop door, door zijn uitweidingen gemotiveerd te beginnen in het jaar 1700; op het moment dat bepaalde hervormingen door tsaar Peter de Grote worden doorgevoerd in Rusland. Voor Waegemans is dat moment het startpunt van de moderne Russische literatuur.


Als tweede doorgehakte knoop geldt de einddatum 2000, uit de latere edities van dit boek. Die einddatum is min of meer het begin van het post-communistische tijdvak. Dat tijdvak zal eerst minimaal een generatie moeten uitkristalliseren, voordat de invloed ervan op de Russische literatuur goed duidelijk wordt; nog steeds volgens Waegemans.


Een beperkt nadeel van die bewust gekozen benadering is, dat de lezer daardoor de literaire aansluiting met de meest recente jaren mist. Ander beperkt nadeel is, dat Waegemans bij de spelling van Russische namen kiest voor de zogenaamde internationale transliteratie. Die wijkt nogal af, van wat er in bijvoorbeeld het Frans of Engels op dit punt gebruikelijk is.


Het boek is in de eerste plaats literair gericht, gericht op enkele tientallen Russische schrijvers in die periode van 1700-2000.
Door de uitvoerige achtergrondinformatie, kunnen niet alleen die schrijvers beter geplaatst worden in hun tijdvak, maar komt er ook een (aangenaam èn verhelderend geschreven) relevant deel van de Russische geschiedenis als bonus mee. Met name voor wat betreft de opvolgende dynastieën en hun invloed op het literaire.


Op sommige vlakken is het boek technisch van aard, zoals bij de beschrijvingen van de taalkundige opbouw van gedichten. Dat is uiteraard wel nodig om te ervaren, hoe de diverse Russische auteurs er mee zijn omgegaan.


Het boek is zeer gedetailleerd. Daardoor niet bepaald geschikt om in één moeite door uit te lezen. Het geeft wel uitstekende achtergrondinformatie bij de behandelde Russische schrijvers.