menu

Hier kun je zien welke berichten Sol1 als persoonlijke mening of recensie heeft gemarkeerd.

Madonna: Like an Icon, the Definitive Biography - Lucy O'Brien (2007)

Alternatieve titel: Madonna: Het Icoon, de Biografie

4,0
Sol1 (crew)
Ik heb de oude vertaalde 'zwarte' versie van Sijthoff uit 2007 hier, inclusief een los gevouwen postertje waarin Madonna in een soort van 'buggy' langs een paal lijkt te glijden. Ik heb vanmiddag de nieuwe vertaalde versie uit 2018 bekeken. Ziet er goed uit, maar is weer te duur om aan te schaffen, als je de oude versie al hebt. Madonna heeft niet specifiek mijn voorkeur, maar ze heeft inderdaad een aantal toffe nummers voortgebracht (zoals misterfool al zegt).
Voor mij definieert ze een tijdsbeeld, is ze een icoon van emancipatie, lijkt ze ook voort te borduren op het eerdere werk van Cyndi Lauper.

Het oude boek is in ieder geval perfect uitgevoerd; voor wie is geïnteresseerd in een tijdsbeeld en zeker voor wie is geïnteresseerd in (de muziek van) Madonna zelf.

Ik zou hier eigenlijk materiaal moeten hebben van de Girlie Show Down Under, maar ...

Marokkanen in Nederland: De Pioniers Vertellen - Annemarie Cottaar e.a. (2009)

4,5
Sol1 (crew)
Het boek ziet er goed verzorgd uit en geeft behalve een indruk van de eerste Marokkaanse pioniers tussen de regels door ook een beeld van een vervlogen Nederland van vóór de automatisering: met allerlei ingetypte of zelfs handgeschreven officiële documenten, documenten van werkgevers of nog triviale zaken als huurkwitanties. De typische haardracht, inrichting van huizen, auto’s en dergelijke van die tijd blijken en passant uit de illustraties.

In 2005 startte Amsterdam met het project Marokkaanse Culturele Spoorzoekers, waarbij Marokkaanse jongeren Marokkaanse ouderen (hun eigen ouders of willekeurige derden) interviewden over de ervaringen van de laatsten in de loop van de jaren zestig, jaren zeventig en geïnteresseerd waren in het fotobezit van die ouderen. Dat bleek voor die jongeren nogal een verrassing en er kwam onder andere uit naar voren dat die eerste generatie volop in het leven stond, opging in een nieuwe wereld waar zij nieuwsgierig naar was, geïnteresseerd was in de idealen van het flower-power-tijdperk.

Het boek volgt de wat omstreden wervingscampagnes van arbeidskrachten in 1969 van Nederland in Marokko en geeft een scherp beeld van het leven dat de mensen in de jaren vijftig en zestig in Marokko zelf hadden. Het beschrijft dat een ‘emigratiecultuur’ in Marokko eigenlijk totaal niet bestond, tot de koloniale overheersing in de periode 1912-1956 door Frankrijk en Spanje en de onafhankelijkheid daarna.

Door gebrek aan werk in Marokko, lag Frankrijk het meest voor de hand als land om naar toe te trekken. Door het zware werk en de persoonlijke behandeling in eerst de Franse - en later de Belgische mijnen, die ter plekke in Marokko personeel wierven, trok een deel van de Marokkaanse pioniers verder naar het noorden. Door een netwerk van eerder naar West-Europa vertrokken Marokkanen, ontstond een onderling berichtenverkeer over waar werkzoekenden het best terecht konden; ook al was dat in het geval van Nederland een land waar de nieuwkomers eerst geen enkel beeld van hadden.

In eerste instantie kwamen zij ook in Nederland vooral in de (Limburgse) mijnen terecht. Navraag vanuit Nederland leerde dat men elders in West-Europa enthousiast was over de inzet van de Marokkaanse medewerkers. Bovendien had Marokko zelf door de werkloosheid daar belang bij ‘export van arbeidskrachten’, die op hun beurt graag wat van de wereld wilden zien en een gevoel van vrijheid wilden ervaren. Voor sommige andere arbeiders was de gedachte dan weer zo veel en zo hard mogelijk te werken en te sparen, om een toekomst in Marokko op te kunnen bouwen. Na Limburg zwermde het deel van hen dat wilde blijven verder uit over Nederland.

De Marokkaanse pioniers behielpen zich vaak met Frans, soms met Berbers of Spaans, konden in hun specifieke taal uiteraard als tolk fungeren, maar zagen in dat de beheersing van de Nederlandse taal hun mogelijkheden zou verbeteren. Aan Limburgers werd wel gevraagd of ze hun woorden wilden opschrijven, omdat de Marokkanen soms het idee hadden dat ze er een derde taal bij moesten leren…

Vanaf de jaren zeventig raakten een aantal Marokkanen betrokken bij het welzijnswerk. De eerste gedachte was dat dergelijk werk hun emancipatie zou bevorderen, met direct daarna de gedachte dat het het beste zou zijn die welzijnswerkers zoveel mogelijk vanuit hun eigen kringen te rekruteren. Daarnaast zetten zij hun eigen winkels of restaurants op; uit ondernemingsdrang en/of als alternatief voor loonarbeid. Het boek illustreert (letterlijk en figuurlijk) de uitgebreide inspanningen van de Marokkaanse gemeenschap op dat punt.

Aandacht wordt verder besteed aan hun huisvesting; van onterende pensionnetjes, tot eigen woonruimtes. De opkomende eigen ontspanning, recreatie, sport en cultuur worden eveneens belicht. Naast de spaarzame werkers, waren er steeds meer Marokkanen die voor dergelijke zaken vanaf eind jaren zestig tijd vrij en ruimte maakten (of konden maken). De rollen van religie en van arbeidersorganisaties, zoals Amicales, komen uitgebreid aan bod. Dergelijke onderwerpen worden, zoals elders in het boek, opnieuw onderstreept door eigen verhalen en foto’s van de betrokkenen.

In een speciaal hoofdstuk is voor de pioniersgeneratie aandacht voor de keus tussen teruggaan of blijven, de band met het vaderland, het pendelen tussen Nederland en Marokko en de cultuurverschillen, de remigranten en de emotionele problemen die bij dit alles een rol spelen.

In een nawoord maken de schrijvers duidelijk waarom zij de gekozen opzet van hun boek hebben gehanteerd, met een nadruk op het verleden in plaats van op het heden.

Het boek is mijns inziens van belang omdat het een geschiedenis weergeeft die voor de meeste Nederlanders volstrekt onbekend zal zijn en daarmee een aantal stupide vooroordelen (en andere domweg onjuiste veronderstellingen) uit de weg ruimt. Zoals Bilal030 hierboven suggereert, zou het eigenlijk verplichte kost moeten zijn. Het is wellicht zinnig als de auteurs, met hun medewerk(st)ers uit dit project, hun werk zouden extrapoleren naar de nieuwe generaties. Voor mijzelf zag ik een aantal bekende zaken terug uit de contacten met mijn Marokkaanse kennissen.

Detail: het in dit boek vermelde ouderwetse, ingesproken berichtenverkeer op (casette)bandjes, met de bedoeling die per post te verzenden naar overzeese familieleden, herinner ik mij uit verhalen van mijn eigen (terzijde: niet-Marokkaanse) familie.

Met een Cello door Siberië: Het Avontuurlijke Leven van Lise Cristiani (1827-1853) en Haar Stradivariuscello (1700-Heden) - René de Vries (2014)

4,0
Sol1 (crew)
Kleine oorzaken hebben grote gevolgen. René de Vries (1946) is onder andere een amateur-cellist. Tijdens een repetitie voor een concertje in januari 2011, wordt "Lied ohne Worte" van Felix Mendelssohn-Bartholdy gespeeld. Het orkestlid Antoinette vraagt hem, wie toch die Lise Cristiani is, aan wie de compositie door Felix is opgedragen.

In de paar dagen erna, probeert René de Vries het antwoord op die vraag te vinden. Hij raakt steeds meer geïntrigeerd in de persoon van Lise Cristiani. Hij besluit uiteindelijk daar dieper op in te gaan na zijn emeritaat, eind 2011.

René de Vries heeft zijn sporen ruimschoots verdiend als onder andere hoogleraar in de Immunogenetica bij het LUMC, het Leids Universitair Medisch Centrum. Hij is geen beroepsschrijver op literair gebied, heeft wel honderden wetenschappelijke publicaties op zijn naam staan. Je merkt desondanks dat dit onderwerp voor hem leeft.
Ook al is zijn boek over Lise Cristiani qua schrijfstijl misschien niet altijd perfect, weet hij zijn enthousiasme over te brengen.

Een aantal gegevens heeft hij over Lise Cristiani boven water weten te krijgen door veelvuldige contacten, te beginnen via internet. Omdat er nogal wat gaten zitten in wat er over haar bekend is, is er een ander deel geromantiseerd in dit boek.
In verschillende lettertypes en met inspringingen wordt in het boek aangegeven, welke teksten authentiek zijn, of zelfs van Lise zelf afkomstig.

Na zijn emeritaat, heeft hij de reis van Lise door Rusland voor zo ver mogelijk overgedaan. Het boek wisselt hoofdstukken over dezelfde trajecten af: in het heden door hem, in het verleden door haar.
Daarbij vallen de erbarmelijke omstandigheden, waaronder zij heeft willen en moeten reizen extra op: reizen, tezamen met haar instrument.

Ook apart is, dat dit tevens een "bio"grafie is van dat instrument, haar Stradivariuscello. Die wordt gevolgd van bouw tot heden. Dat maakt dit boek extra interessant.

De onlust, reislust van Lise Cristiani is misschien ontstaan vanuit haar persoonlijke, familiaire achtergrond. Je zou kunnen zeggen dat ze het uiterste uit haar leven heeft gehaald, maar dat leven had met een betere gezondheid dan wel veel langer mogen zijn...

Milk and Honey - Rupi Kaur (2014)

Alternatieve titel: Melk en Honing

3,5
Sol1 (crew)
Ik heb enige twijfels over hoe dit werk juist te beoordelen.

Aan de ene kant is het heel erg sensitief, expressief. Aan de andere kant lijkt het ook, alsof Rupi Kaur volgens een bepaalde formule te werk gaat.

Voor wat betreft dat formulewerk: ze krijgt (naar ik meen) terecht het verwijt dat ze, door in een aantal gevallen voortijdig de enter-toets in te drukken, 'gewone' zinnen onderbreekt om daarmee het effect van een gedicht te willen scoren.

Daar staat dan weer tegenover, dat ze in andere passages voldoende emotie weet te leggen om eerlijk over te komen en de aandacht gevangen te houden. Haar werk bestaat niet alleen uit die 'vroegtijdig onderbroken zinnen'. Er zit gelukkig meer in, zoals andere poëzie en (kortere) stukjes proza waarin 'ervaringen' worden gedeeld en emoties worden overgedragen.
Ik weet niet of dit een autobiografisch werkje is, dat hoop ik niet voor haar, maar die 'ervaringen' zijn zeker in het eerste hoofdstuk niet altijd even prettig, wijzen zeer duidelijk op misbruik. In het verloop van die hoofdstukken zit een zekere logica, zoals de namen van die hoofdstukken ook al aangeven. De namen van de vier hoofdstukken van haar boek zijn:
- the hurting;
- the loving;
- the breaking;
- the healing.
In de eigen woorden van Rupi Kaur, gaan de gedichten over "love, loss, trauma, abuse, healing and femininity". Ieder hoofdstuk dient een ander doel, gaat om een andere pijn, heelt een andere pijn. Een wat vreemde opmerking is, dat de gedichten door de bittere momenten in het leven voeren en daarin "sweetness" vinden, omdat er overal "sweetness" is, als je maar bereid bent het te zien. Dat lijkt een paar serieuze problemen nogal te bagatelliseren.

Dit soort poëzie is vooral een 'love it, or hate it' kwestie. Ik kan me voorstellen dat het mensen een hart onder de riem steekt, of ... ... daarentegen juist compleet afstoot. Het zij zo.

Haar slotgedicht, voor een beperkte indicatie:
you split me open
in the most honest
way there is
to split a soul open
and forced me to write
at a time i was sure i
could not write again


- thank you



Vooralsnog positief genomen: grote 3* - kleine 3,5*

Misère Humaine - Guy de Maupassant (1886)

Alternatieve titel: Menselijke Ellende

3,5
Sol1 (crew)
Karakteristiek kort verhaal van Guy de Maupassant, waarin hij eerst via de verteller Jean d'Espars een paar algemene beelden schetst van een zieke: een niet met name genoemde vrouw, die met moeite haar dagelijks brood bij een bakker haalt en in een isolement dreigt te raken. Het stuk over de difterie patiënten haalt de problemen al een stuk dichterbij, maakt die problemen veel persoonlijker: de naderende dood begint nu al bijna tastbaar te worden. Uit de doorleefde uitroepen van de hoofdpersoon, merk je de persoonlijke betrokkenheid van de schrijver. De hoofdpersoon neemt uiteindelijk letterlijk afstand van de beelden, die hijzelf heeft opgeroepen. Guy de Maupassant weet met een paar juist gekozen woorden en toespelingen binnen enkele alinea's een voor hem kenmerkende macabere sfeer op te roepen.

More Ghost Stories of an Antiquary - M.R. James (1911)

5,0
Sol1 (crew)
De originele Engelse versie van dit boek, bevat de volgende zeven korte verhalen:
- A School Story;
- The Rose Garden;
- The Tractate Middoth;
- Casting the Runes;
- The Stalls of Barchester Cathedral;
- Martin's Close;
- Mr Humphreys and his Inheritance.

Montague Rhodes James hanteert een subtiele, maar juist daardoor krachtige, realistische stijl. Dat 'realistische' dan in afwijking van bepaalde elementen van de eerdere Gotische horror van voor zijn tijd. Die stijl geeft een duidelijk contrast, met de 'verschijningen' in zijn verhalen: die worden daardoor des te onrustwekkender; ook al omdat die verschijningen meer gesuggereerd worden, dan omschreven.

Zijn verhalen zijn met dat alles ook nu nog zeer goed leesbaar.

Door de kracht van zijn verhalen, zijn die vaak omgezet naar andere media: radio, TV, theater, film.

Bijvoorbeeld 'Casting the Runes', is in het verleden door regisseur Jacques Tourneur bewerkt tot Night of the Demon (1957) - MovieMeter.nl
Het filmverhaal is uiteraard weer (licht) veranderd. Die veranderingen zijn op zich redelijk acceptabel. De slotconfrontatie tussen de hoofdpersonen in de film, is mijns inziens zelfs logischer. De stilistische kwaliteiten van M.R. James zijn echter moeilijk te evenaren. Door meer te tonen (SFX) dan noodzakelijk is, blijft deze film in subtiliteit duidelijk achter bij het korte verhaal uit het boek.

Dat boek blijft een aanrader.

Mutant Message Downunder - Marlo Morgan (1994)

Alternatieve titel: Australië op Blote Voeten

3,5
Sol1 (crew)
Mutant Message Downunder geeft een goede indicatie van een walkabout door de Australische outback en de mogelijke rituelen en gewoonten, zoals die door Aboriginals zouden kunnen worden toegepast. Vermoedelijk is niet alles wat op dat punt in dit boek wordt beschreven authentiek. Zie ook de eerste zin van de reactie van mijn voorganger njoosse hier. Sommige zaken zouden ook niet zonder risico zijn voor de Aboriginal-gemeenschap, zoals de verbranding van kleren zonder toestemming en de ingraving tegen geurverspreiding; andere zaken zijn regelrecht grappig , zoals de positieve manier waarop zwermen vliegen worden gebruikt en de manier waarop "bepaalde etenswaren" worden opgeslagen in holle bomen.


Wat telt is dat dit boek inderdaad tot denken aanzet en bovendien de positie van Aboriginals, met hun relatie met de natuur en met die natuur zelf, met respect behandelt.


Terzijde wordt daarbij impliciet aangegeven dat er een keuze moet worden gemaakt tussen twee levensstijlen. Wie dat boek (...), die koelkast, dat huis en die auto wil hebben moet (even) afzien van een walkabout. Wie voor die walkabout en een serieuzere band met de natuur kiest, zal (even) moeten afzien van luxe.


Een aangenaam leesbaar boek, waargebeurd verhaal of niet.