Vlot geschreven en fraai vormgegeven boek, waarin het onder andere de verdienste is van de schrijfster dat er naast bekendere een aantal minder bekende personen de revue passeren. Uit beide categorieën zijn dat bijvoorbeeld de volgende.

De Hongaarse gravin Elizabeth Bathory (1560-1614) staat tegenwoordig soms bekend als de vrouwelijke Dracula en zou, met haar voorkeur voor letterlijke en figuurlijke bloedbaden, inderdaad één van de inspiraties zijn geweest voor Dracula - Bram Stoker (1897). Schattingen van het aantal slachtoffers van deze seriemoordenares lopen uiteen tot meer dan 650.

Ranavalona (1778-1861) was vanaf 1828 koningin van Madagaskar. Zij kwam in een gearrangeerd huwelijk met koning Radama terecht en werd de eerste van zijn twaalf vrouwen. Desondanks liep het niet goed tussen de twee: hij wilde moderniseren, zij wilde tradities handhaven. Wellicht heeft zij een handje geholpen bij zijn vroegtijdige dood in 1828. Nadien wist zij niet alleen de Engelse en Franse koloniale regimes van zich af te houden, maar kostte haar wreedheid bovendien een derde deel van de eigen bevolking van Madagaskar het leven. Wie niet gehoorzaamde, werd van de hoge kliffen op de scherpe vulkanische rotsen beneden gegooid, levend gekookt, of gedwongen een langzaam werkend vergif in te nemen dat een pijnlijke dood garandeerde. Ze ontkwam vermoedelijk aan een voortijdige, onnatuurlijke dood door de steun van de traditionalisten en de priesters van de oude godsdienst van het land.

Shi Xianggu (1785-1844) werd een vrouwelijk piraat. Nadat haar toekomstige man Zheng Yi opnieuw een deel van de keizerlijke Chinese vloot had verslagen, deze keer met 12 schepen daarvan vernietigd en 28 schepen daarvan in beslag genomen, wilde hij dat vieren met een huwelijk. Zijn keuze viel op de gevangen genomen Shi, die hem als een wilde kat aanvloog toen ze werd losgemaakt. De ambitieuze Shi wilde uiteindelijk slechts met hem in het huwelijk treden, als ze de zeggenschap kreeg over de helft van zijn bezittingen. Het huwelijk werd in 1801 voltrokken. Zij was intelligent, een excellent stratege, meedogenloos, wreed en kon goed onderhandelen. Shi verkreeg uiteindelijk het bevel over zes piratenvloten met 800 schepen en 80.000 piraten. Ondanks haar woelige leven, stierf ze vredig in bed.

‘Typhoid’ Mary Mallon (1869-1931) was draagster van de tyfusbacterie, zonder er zelf ziek van te zijn. Dat bracht haar in hevig conflict met de autoriteiten van New York, die quarantaine vereisten. In 1907 had zij met deze ziekte al een spoor van minstens 47 zieken en 3 doden getrokken. Ze was daarmee een controversieel figuur in de pers van de Verenigde Staten. Door de botte wijze van afhandeling door de autoriteiten, leek de publieke opinie zich toch wat meer achter haar te gaan scharen. Toen ze zich in een volgende fase niet hield aan de voorwaarden van de autoriteiten voor een vrijer leven en onder een schuilnaam een nieuw spoor van ziekte- en sterftegevallen trok, was het snel gedaan met de sympathie van het publiek.

Door de gemiddelde lengte van meer dan tien pagina’s per persoon, ontkomt Jan Stradling bij haar biografieën voor zo ver mogelijk aan het verschijnsel ‘oppervlakkigheid’. Bij de bekendere hoofdpersonen is er daarmee verder ruimte voor nieuwe ‘weetjes’. Het boek telt enkele tientallen afbeeldingen, vooral in zwart-wit. Behalve een index en een personenregister, is er een beknopte literatuurlijst opgenomen (circa 2 à 6 boeken per persoon) voor elk van de 22 hoofdpersonen.

Ruime 3,5*

Dat is zeker een gemis!

Er staat geen enkele afbeelding in het boek, dat daardoor vooral gericht is op de al bestaande groep van S&W-fans. In gedachten zag ik een aantal van de aangehaalde stroken uit de strip voor mij. Ook lijkt de nadruk wat meer te liggen op de albums van Vandersteen zelf, het tijdvak tot circa 1970-1980 dus.

Er worden gemiddeld gesproken veel 'weetjes' vermeld en het is wel aangenaam en interessant leesvermaak, maar sommige historische feiten komen niet echt als een verrassing en het gaat globaal genomen niet echt de diepte in.

Vandaar dat ik gisteren voor dit boek niet veel verder kwam dan circa 3* à 3,5*.

Ik heb al geruime tijd wat meer afstand genomen van de S&W-reeks, omdat ik vind dat deze serie door 'massaproductie' in kwaliteit toch wat achteruit is gegaan.

Ik sta er toch wat minder positief tegenover dan mijn voorganger.

Het thema van het boek is niet echt spectaculair: mensen die zich niet alleen vergissen in hun eigen relatie, maar ook in die van een ander, terwijl een aantal plotwendingen voorspelbaar zijn en de mannen in een verhaal met een beperkt aantal spelers beter zijn uitgewerkt dan de vrouwen.

Het idee achter de 'Literaire Juweeltjes'-reeks, het tegengaan van ontlezing, bevalt me dan weer wel. De uitgever probeert volgens eigen schrijven van niet-lezers lezers te maken en van weinig-lezers hopelijk graag lezers.

Dan moet je ook niet direct met 'Oorlog en Vrede' of 'Ulysses' gaan strooien, of is dat weer het andere uiterste en te elitair gedacht?

Citaat van de uitgever van een advertentie uit het verleden: "Wacht niet tot gij een been gebroken hebt, om een reden tot lezen te hebben."