menu

Via deze pagina blijf je op de hoogte van recente stemmen, meningen en recensies van Sol1. Standaard zie je de activiteiten in de huidige en vorige maand. Je kunt ook voor een van de volgende perioden kiezen: januari 2021, februari 2021, maart 2021, april 2021, mei 2021, juni 2021, juli 2021, augustus 2021, september 2021, oktober 2021, november 2021, december 2021, januari 2022, februari 2022, maart 2022, april 2022, mei 2022, juni 2022, juli 2022, augustus 2022, september 2022, oktober 2022, november 2022

Zeg Nu Zelf... - Marten Toonder (1974) 3,5

gisteren om 12:54 uur

stem geplaatst

» details  

Als Je Begrijpt Wat Ik Bedoel - Marten Toonder (1967) 4,5

20 november, 18:25 uur

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 4,0 sterren

» details  

Als U Mij Wilt Verschonen - Marten Toonder (1978) 3,5

20 november, 18:05 uur

stem geplaatst

» details  

Verzin Toch Eens een List! - Marten Toonder (1973) 4,0

20 november, 16:08 uur

stem geplaatst

» details  

Books and Bookmen - Andrew Lang (1886) 3,5

15 november, 15:07 uur

stem geplaatst

» details  

Parbleu - Marten Toonder (1971) 3,5

10 november, 14:12 uur

stem geplaatst

» details  

'k Wist Niet Dat Ik Het in Mij Had - Marten Toonder (1971) 4,0

10 november, 14:12 uur

stem geplaatst

» details  

Eenvoudige doch Voedzame Maaltijd, Een - Marten Toonder (1970) 4,0

10 november, 12:17 uur

stem geplaatst

» details  

Heer Moet Alles Alleen Doen, Een - Marten Toonder (1969) 3,5

10 november, 12:16 uur

stem geplaatst

» details  

Geld Speelt geen Rol - Marten Toonder (1968) 4,0

10 november, 12:16 uur

stem geplaatst

» details  

Grote Onthaler, De - Marten Toonder (1977) 4,0

7 november, 13:58 uur

stem geplaatst

» details  

Quand Tu Écouteras Cette Chanson - Lola Lafon (2022) 4,0

Alternatieve titel: Ma Nuit au Musée #13, 29 oktober, 21:30 uur

stem geplaatst

» details  

Andere Wereld, De - Marten Toonder (1982) 3,0

28 oktober, 23:00 uur

stem geplaatst

» details  

Geschiedenis van Marokko - Herman Obdeijn e.a. (1999) 5,0

22 oktober, 15:43 uur

stem geplaatst

» details  

Wat Enigjes - Marten Toonder (1975) 4,0

19 oktober, 23:29 uur

stem geplaatst

» details  

Denken in het Donker met: Andrej Tarkovski - Jasper Vandevijver e.a. (2022) 4,5

19 oktober, 22:08 uur

stem geplaatst

» details  

Grofstoffelijke Trillingen - Marten Toonder (1976) 3,5

19 oktober, 15:54 uur

stem geplaatst

» details  

Optimistische Woede: Fix het Seksisme in de Literatuur / Manifest - Yra van Dijk e.a. (2022) 3,5

1 oktober, 13:16 uur

De inleiding van het boek onder de titel ‘Lezer!’ geeft een korte ontstaansgeschiedenis van het collectief, elf Nederlandse en Vlaamse vrouwen, en van hun collectieve naam. Het ‘gebrek aan bewustzijn over de mechanismen die achter de voorkeur voor mannelijke auteurs schuilgaan’, zoals dat op diverse plaatsen en tijdstippen de kop opsteekt in de maatschappij, is één van de voornaamste redenen voor de acties van Fixdit.

In de volgende elf hoofdstukken wordt daar door elk van de elf leden van het collectief, ieder vanuit een eigen perspectief, dieper op ingegaan. In hun teksten komen daarbij een hele reeks vrouwelijke auteurs met hun voor Fixdit relevante filosofieën naar voren.

Zo begint Gaea Schoeters haar betoog bijvoorbeeld met een citaat van de Finse componiste Kaija Saariaho uit 2021: ‘Er is maar één manier om als vrouw iets te bereiken in de kunsten: stay in the room until you are seen, even if you are told to leave’. Schoeters trekt die gedachte binnen de kunsten door van de muziek naar de letteren. Dat motiveert ze in haar uitwerking onder andere door onderbouwd te wijzen op de verhoudingsgewijs lagere werkbeurzen en het lagere aantal prijzen, vertalingen of publicaties dat aan vrouwen wordt toegekend. Bovendien wijst ze op psychologische effecten, zoals het ‘Matilda-effect’: ideeën of producten worden beter gewaardeerd als er een mannennaam aan vasthangt, dan in het geval van een vrouwennaam als referentie. Vreemd genoeg komt die betere waardering in de eerste situatie ook van de kant van vrouwen zelf.

In een volgend essay gaat Sanneke van Hassel op haar beurt uitgebreid in op de term ‘vrouwenboek’ en samenhangende kreten als ‘liefdesverhaaltje’, ‘chicklit’, ‘damesroman’, ‘vrouwenpraat’ en zo voorts. Ze verricht historisch archiefonderzoek naar het ontstaan en gebruik van de term ‘vrouwenboek’, met gemotiveerd commentaar op de boeken of artikelen in kranten of tijdschriften die daarbij naar voren komen. Daarbij komt uiteraard ook de vraag naar boven waarom bepaalde thema’s toch al als ‘vrouwelijk’ worden beschouwd door de goegemeente. Sanneke van Hassel verwijst onder meer enkele malen naar het werk Dit Is Geen Vrouwenboek uit 2020 van wetenschapper Corina Koolen. Ook Koolen lijkt te verwijzen naar zoiets als het Matilda-effect; als ze de waardering voor door mannen, of juist de waardering voor door vrouwen, geschreven literaire werken onderling vergelijkt.

De meeste essays zijn inspirerend en nodigen uit tot verder lezen van de daarin genoemde (aanbevolen) boeken.

Uitgangspunt van deze bundel zou de kreet ‘aanvullen, in plaats van aanvallen’ moeten zijn. Door vrouwen geschreven literair werk komt niet in de plaats van door mannen geschreven literair werk, maar het is een gelijkwaardig onderdeel van de totale literatuur.

In dat opzicht is het essay van Rachida Lamrabet over onder andere de schrijfster Toni Morrison wat teleurstellend. Het essay van Rachida is een antwoord op een essay van Shantie Singh uit deze zelfde bundel. Alle drie deze schrijfsters hebben te kampen gehad met racisme; wat hier het hoofdthema lis van deze twee essays.

De Noord-Amerikaanse Toni Morrison (geen lid van het Fixdit-collectief, dus) heeft nogal wat te lijden gehad van racistische commentaren, maar heeft er daarbij geen moeite mee zelf zonder scrupules sterk generaliserend terug te slaan. In haar essay lijkt Rachida Lamrabet die lijn wat te volgen, maar is gelukkig wel duidelijk genuanceerder bezig.

Rachida Lamrabet beschrijft in haar essay verder een ervaring in 2021 als jurylid voor de Ultima der Letteren, de jaarlijkse prijs van de Vlaamse gemeenschap aan schrijvers. Die beschrijving roept vragen op over de verstandelijke vermogens van haar medejuryleden van dat moment, domheid en racisme gaan bij hen hand in hand.

De slotconclusies uit het essay van Rachida Lamrabet zijn zonder meer 100% juist.

Een ander essay dat wat tegenvalt is dat van Manon Uphoff. Zij wil net even iets teveel ideeën en namen kwijt op slechts tien pagina’s . Het betoog is wel redelijk goed te volgen, maar het was beter tot zijn recht gekomen in een essay van bijvoorbeeld vijftig tot tachtig pagina’s lang.

Op zes ongenummerde pagina’s middenin het boek is het ‘Manifest’ van het Fixdit-collectief opgenomen.

Onderaan elke pagina van het boek staan vetgedrukt twee regels met de namen van vrouwelijke auteurs, die uit alle windstreken komen. Ik zie daarbij veel bekende namen staan, maar helaas komen er ook wat foutjes in voor en ontbreken enkele voor mij bekende schrijfsters; aan dat laatste valt natuurlijk niet te ontkomen. Het blijft verder lastig te controleren, doordat de namen niet in alfabetische volgorde staan. Deze lijstjes-per-pagina geven eveneens aanleiding tot verder onderzoek en lezen.

Per saldo wat mij betreft in ieder geval een ruime voldoende voor dit boek.

3,5* à 4*

» details   » naar bericht  » reageer  

Bombong de Kleine Reus - Drs. P (1970) 4,0

1 oktober, 13:07 uur

stem geplaatst

» details