menu

Hier kun je zien welke berichten MatthiasVA als persoonlijke mening of recensie heeft gemarkeerd.

Città Invisibili, Le - Italo Calvino (1972)

Alternatieve titel: De Onzichtbare Steden

4,5
Dit boek is een beetje een onzichtbare stad op zich, ergens zwevend tussen Poëzie en beschrijving.

Heerlijk taalgebruik, elke zin is een zijdezachte glijbaan naar de volgende. Alle steden die Calvino beschrijft tonen ons iets over onszelf. Marco Polo en de Khan denken na verloop van tijd dat het misschien allemaal in hun hoofd zit, de steden zijn een reflectie van onze geest, onze verlangens, dromen, dood. Marco Polo heeft het eigenlijk alleen over Venetië, het schaakbord, en alle steden zijn, zoals verschillende schaakpartijen, variaties op hetzelfde bouwplan. Venetië. En wat is Venetië?

Confessiones - Aurelius Augustinus (398)

Alternatieve titel: Belijdenissen

3,5
Op een mooie en vooral eerlijke manier beschrijft Augustinus zijn overgang van een losbandige en wellustige geest naar zijn onvoorwaardelijke liefde tot God.

Wat zijn zonden nu werkelijk waren laat hij vaak een beetje in het midden. Zelf stelt hij dat hij "vlamde van verlangen om mij aan de onderwereld te behagen", en zich "brutaal verwilderde in allerlei duistere liefdes". Zijn zonden spelen zich vooral af in zijn eigen geest, zoals ook blijkt uit de anekdote van de perendiefstal; hier weet hij 's nachts enkele peren te stelen uit de perenboom van een boer waarna hij ze gewoon weggooit, en dit schokt hem het meest van al: Het ging hem niet om de peren, maar om het zondigen zélf. De manier waarop hij zijn vroegere zelf beoordeeldt is hard, maar eerlijk en diepgravend, en geeft dit boek een heerlijke dynamiek tussen zijn "zondige" verleden en zijn huidige levensvisie.

De mooiste delen betreffen de relatie met zijn moeder, een diepchristelijke vrouw, die Augustinus graag terug op het juiste pad zou zien. Augustinus houdt enorm van zijn moeder en het kwelt hem dat hij niet aan haar wensen kan voldoen. Toch weet haar verdriet grip op hem te krijgen. "Het is uitgesloten dat een kind van die tranen verloren gaat". Augustinus bekeert zich en, alsof haar taak volbracht is, sterft zijn moeder een korte tijd later.

De laatste hoofdstukken zijn theoretischer en abstracter, maar evenzeer een interessante lezing. Vooral hoe hij onderzoekt wat geheugen is en nadenkt over de aard van het kwaad zijn zeker de inspanning waard.

Crito - Plato (-390)

Alternatieve titel: Κρίτων

3,5
Kort maar zeer interessant werkje.

Het eerste wat opvalt is de vredelievende toon van Socrates, die ondanks zijn (onterechte) veroordeling niet rancuneus is (afgezien van zijn negatieve houding t.o.v. de irrationele massa). Onrechtvaardigheden begaan is niet toegestaan, dus ook onrecht vergelden met onrecht is fout. Ziehier Socrates pleiten tegen bloedwraak en ander "oog om oog, tand om tand"-denken. Opvallend omdat bloedwraak vandaag in de wereld op vele plaatsen nog steeds een geldige regel is.

Een tweede interessant punt dat in deze dialoog opkomt is een primitieve vorm van een "sociaal contract" (latere vormen zoals die van bv. Thomas Hobbes zullen nog wel anders zijn en een ander uitgangspunt hebben, maar het algemene principe is erg gelijkaardig). Een mens verhoudt zich volgens Socrates (Plato) tegenover de staat zoals een kind tegenover zijn ouders en een slaaf tegenover zijn meester. De wetten niet naleven en zijn proces ontlopen zou dus volgens hem onrechtvaardig zijn t.o.v. de staat.
Nu, tussen een kind en zijn ouders en een slaaf tegenover zijn meester komt er toch geen "sociaal contract" aan te pas? Wel nu blijkt dat elke volwassene (op je 18de) in Athene zich diende in te schrijven in een soort van burgerboek, indien Athene je niet lag had je dus ergens anders naartoe kunnen trekken (hoewel men deze redenering uiteraard kan betwijfelen). Verder geeft de stad je bescherming en liet ze je opgroeien, volgens Socrates is men haar dus wel wat verschuldigd. Maar indien er nu slechte wetten bestaan en men onterecht veroordeeld wordt? Wel, zegt Socrates, indien men in zijn leven of tijdens zijn proces de anderen niet kan overtuigen van zijn gelijk, dan moeten wij dat aanvaarden, wanneer zij fout zaten zullen zij dat later wel beseffen. Het enige wat men nu kan doen is de wetten respecteren en zijn lot ondergaan, uit respect voor de staat en uit rechtvaardigheid.

Detectives Salvajes, Los - Roberto Bolaño (1998)

Alternatieve titel: De Wilde Detectives

4,5
Ik heb dit boek als een bezetene gelezen, een koortsige tweedaagse zonder al te veel voedsel en hygiëne. Je zou hier eigenlijk rustiger door moeten bladeren, maar dat gaat niet.

Een venster waar de winterbries zich makkelijk wist door te wurmen, twee blikken perziken in siroop en een vuile, goedkope zetel, meer had ik niet, en dichter bij de waanzin ben ik zelden geweest dan tijdens het lezen van dit boek. Bolano heeft iets demonisch, op elk moment heb je het gevoel dat je de achterdeur voor het kwaad hebt laten openstaan.

Euthydemos - Plato (-384)

Alternatieve titel: Εὐθύδημος

3,0
Geen al te diep werkje van Plato en goed verteerbaar.
Wat vooral aan bod komt in deze dialoog is Plato's afkeer van de Sofistiek, die hier belichaamd worden door de twee broers Euthydemos en Dionysodoros (die overigens historische personages zijn). Zij zijn bedreven in de eristiek en leiden hun discussiepartners met hun listige redeneringen en woordkunst steeds in de val, wat dan tot algemene hilariteit van de medestanders leidt.
Deze zijn voor ons moderne mensen misschien niet altijd duidelijk te volgen (niet dat ze moeilijk te volgen zijn, maar ze komen wel eens "onlogisch" over, of je hebt het gevoel dat er zeker een andere mogelijkheid was), want ze zijn vaak afgeleid van Griekse woordbetekenissen en gangbare "logica" van die tijd.
De dialoog is erg ironisch en bedoelt om de sofisten in hun hemd te zetten. Socrates heeft na een tijdje door dat deze broers hem niets wezenlijks kunnen bijbrengen en helpt zijn pupil Kleinias al een beetje op weg met zijn eigen bevindingen. Zo zijn ze het er uiteindelijk over eens dat het verwerven van bepaalde kennis of vaardigheden geen nut heeft zonder dat men weet hoe men er gebruik van moet maken of hoe men er gelukkig mee wordt. Hoe deze kennis van het goede te verwerven is blijft voorlopig onduidelijk. Dit is een thema dat in Plato's latere dialogen verder zal uitgewerkt worden, maar we hier dus al de probleemstelling van te zien krijgen.

History of the Arab Peoples, A - Albert Hourani (1991)

2,5
Alle respect voor Albert Hourani die hier een imposante academische prestatie neerzet, maar erg interessant is het niet altijd.

Hourani laat een grootse databank aan gegevens af op de lezer, van geboortestatistieken, economische statistieken tot zelfs kindermortaliteit in de verschillende delen van de Arabische wereld. Dit vormt echter een van de grotere problemen van dit boek. Wanneer je 1400 jaar geschiedenis van een uitgebreid gebied vertelt en je gooit er alle mogelijke cijfers tegenaan, dan krijg je een beetje een onoverzichtelijke rotzooi en vaak had ik de indruk dat er niet echt een lijn in zat. Hij springt in verschillende hoofdstukken vaak in 1blz. door verschillende tijdsperiodes en gebieden dat je je soms afvraagt waar hij eigenlijk naartoe wil. Ondanks het grote aantal cijfers blijft het steeds erg oppervlakkig en ik miste vaak wat uitdieping over bepaalde thema's.

Tweede ergernis is de schrijfstijl. Die is nl. zeer academisch en dat wil dus zeggen sec, heel erg droog. Wanneer je dus onderzoek doet naar deze thematiek is dit boek wel erg aan te raden, maar gezellig leest dat nu eenmaal niet. Als simpele lezer heb je veel meer aan wat drama en pathos. Enkele protagonisten laten optreden als tragische helden, psychologische uitdieping van belangrijke personages, anekdotiek, enz. Het mag dan misschien niet erg academisch zijn, het helpt wel. In de eerste plaats hou je je lezer geïnteresseerd en ten tweede onthoudt deze het ook nog eens beter (wat toch een beetje het doel is van zulke boeken). Kortom, het had wel wat meer verhalend gemogen.

Zeer aan te raden voor thesisschrijvers, niet echt aangename lectuur om je als simpele burger in de Arabische wereld te verdiepen.

Homo Faber - Max Frisch (1957)

4,0
Prachtig geschreven boek weer van Max Frisch.

Opvallend toch ook hoe de schrijfstijl verschilt van Stiller, maar je wel het gevoel hebt dat je dezelfde auteur aan het lezen bent. De non sequiturs in de dialogen (waarvan eRCee hierboven reeds een prachtig voorbeeld gaf) zijn vaak wervelend en komen richting het einde toe steeds vaker voor, wat voor mij mooi de interne chaos weergaf die Walter Faber beetje bij beetje weet te overrompelen.

Homo Faber beschrijft hoe een praktische, gevoelloze man, die niets moet weten van zaken als het noodlot (kansberekening is zijn ding), toch verstrikt geraakt in een Griekse tragedie, alsof de Goden alles voorheen al hebben uitgeschreven. Het verleden haalt hem in, hoewel hij geen man is die ooit achteruit keek: "Alleen de vraag al hoe ik heb geslapen ontstemt me omdat ik in gedachten al verder ben, gewend vooruit te denken, niet achteruit te denken maar te plannen".

Iemand trouwens een idee waarom Elisabeth net als Cleopatra door een aspisadder in de borst wordt gebeten? Ik heb een beetje de indruk dat dit een symbolische betekenis moet hebben, maar weet niet echt wat het verband is. Wil Frisch hiermee suggereren op een zelfmoord? Want daar lijkt het niet op.
Grappig trouwens dat Frisch hier anticipeert op de film Cleopatra die zes jaar later zou uitkomen, waarin een andere Elizabeth (Taylor) zich als Cleopatra eveneens door een aspisadder in de borst laat bijten.

Jardin des Supplices, Le - Octave Mirbeau (1899)

Alternatieve titel: De Tuin der Folteringen

3,0
Zoals reeds werd opgemerkt is dit op sommige momenten een beetje een wansmakelijk boek, vooral rond de eeuwwisseling deed dit wel wat stof opwaaien, ondanks dat men al bekend was met Sade.
Verder is dit een degelijk boek met enkele interessante kritieken op de maatschappij (Mirbeau had anarchistische sympathieën), maar de uitwerking en vooral het schrijven zelf wegen soms iets te negatief door. Naar het schijnt werd Kafka voor een deel geïnspireerd door dit boek bij het schrijven van In de Strafkolonie, m.i. nog steeds het beste stukje tortuurliteratuur dat ik gelezen heb.

Kratylos - Plato (-360)

Alternatieve titel: Κρατυλος

2,5
Zeker niet het interessantste werkje van Plato. Hoewel in het begin en op het eind wel wat constructief wordt gezegd, bestaat het grootste deel uit etymologische theorieën. Waar de namen van verschillende goden, zon, maan, enz, van zijn afgeleid of waar ze vandaan komen. Misschien vooral interessant voor diegene die Oudgrieks studeert, maar Plato's theorieën hieromtrent lijken mij toch ook allemaal erg speculatief (in dit geval, vooral fout).

Limieten van de Markt: De Slinger tussen Overheid en Kapitalisme, De - Paul De Grauwe (2014)

3,5
Zeer toegankelijk werk, al moet men enige voorkennis van economische begrippen en geschiedenis kennen. Indien u af en toe een krant openslaat moet dit normaal gezien licht verteerbaar zijn.

Professor De Grauwe probeert aan te tonen dat kapitalisme wel degelijk de grootste motor is bij het creëren van welvaart, maar dat het wel zijn limieten heeft. De 'onzichtbare hand', het zelfregulerend mechanisme dat door (vrije)marktfundamentalisten wordt geponeerd wijst hij af. De mens is geen Homo economicus (Kahneman) en morele en maatschappelijke verloedering volgen wanneer de markten het persoonlijke leven binnendringen (Sandel). Milieuproblemen en groeiende ongelijkheid, die hij als een gevolg ziet van de kapitalistische motor, dreigen de samenleving en als gevolg ook de markt te destabiliseren.

Om dit te voorkomen dienen overheden en supranationale organen actief in te grijpen en markt te reguleren, zo niet, stevenen we af op een catastrofe. Dit zou wel eens minder vanzelfsprekend kunnen zijn want ook overheden hebben net als markten haar limieten en weten het collectieve belang niet altijd op de eerste plaats te zetten. Om milieuproblemen aan te pakken en een progressieve vermogensbelasting in te voeren (hierin volgt hij Piketty) is er internationale samenwerking nodig, maar landen kijken te veel naar hun eigen belangen. De Grauwe ziet de toekomst dan ook zeer somber in en een volgende catastrofe lijkt hem onafwendbaar.

Dit boek biedt een mooi overzicht van de huidige stand van zaken en de stellingen en argumenten worden mooi ondersteund door cijfermateriaal en duidelijke grafieken. Economie is echter geen exacte wetenschap, dus altijd oppassen. Economisch cijfermateriaal en grafiekjes kunnen vaak een ideologisch middeltje zijn, al wil ik De Grauwe daar zeker niet van beschuldigen, hij komt zeer genuanceerd over.

Verder nog een speciale vermelding voor het zeer intrigerende hoofdstuk 10: de euro brengt het marktsysteem in gevaar. Niet zo eurosceptisch als de titel doet vermoeden, maar een interessante analyse van de gevolgen van het hebben van een eenheidsmunt.

Maria Stuart - Stefan Zweig (1935)

3,5
Aangename, maar tragische biografie van deze Schotse koningin.

Hoewel Zweig zich zeker goed gedocumenteerd heeft en in sommige gevallen zelfs stilstaat bij de waarachtigheid van bepaalde bronnen, mag men dit zeker niet als een historisch-wetenschappelijk werk beschouwen. Zweig is in de eerste plaats een schrijver en geen historicus. Hij neemt een grote vrijheid in het beschrijven van de persoonlijke zielsroerselen en psychologische toestand van Maria Stuart, wat meestal enkel speculatie kan zijn. Niettemin levert hij op deze wijze een uitermate goed geschreven boek af dat, wanneer slechts feitelijk beschreven, anders een redelijk droog boek zou zijn geweest.

Zweig portretteert Maria Stuart als een heldin in een Griekse of shakespeareaanse tragedie, onlosmakelijk verbonden aan haar lot en een slachtoffer van zichzelf en haar omgeving. Zweig claimt zelfs dat Shakespeare inspiratie zou hebben gevonden in haar levensloop bij het schrijven van Hamlet en Macbeth, wat niet onmogelijk is, de overeenkomsten zijn vaak erg treffend.
Verder toont Zweig veel aandacht voor Elisabeth I, die hier fungeert als antagoniste. Hoewel zij elkaar in hun brieven met 'lieve zuster' aanspraken, waren zij gedwongen om elkaars vijanden te zijn. Schotland en Engeland, katholiek tegen protestants, en rivalen om de engelse troon.

Merchant of Venice, The - William Shakespeare (1600)

Alternatieve titel: De Koopman van Venetië

3,5
Heden ten dage misschien het meest controversiële stuk van de Engelse woordensmid. Velen riepen al op om het stuk verbieden om zijn vermeend antisemitisme, iets wat men in Nazi-Duitsland ook zag, gezien het één van de meest opgevoerde stukken was. Middelpunt van deze controverse is het personage Shylock, een joodse handelaar met bakken vol ressentiment. Shakespeare introduceert hem ook erg negatief; hij is listig, gemeen, wraakzuchtig, etc. Op het eerste gezicht ben je misschien geneigd te denken: 'Die Shakespeare, wat een rascist', maar Shylock is meer dan dat. Wie verder leest ziet zich een personage ontvouwen dat tot Shakespeares rijkste behoort en dat dit niet een veroordeling van de jood is, maar een pleidooi voor humanisme.

Mrs. Dalloway - Virginia Woolf (1925)

Alternatieve titel: Mevrouw Dalloway

4,0
The leaden circles dissolved in the air

Zoals hierboven al werd opgemerkt is de invloed van Joyce's Ulysses erg aanwezig. Ook hier volgen we personages één dag in hun leven en laat Woolf de gedachten van haar verschillende personages vrij aan bod. Haar proza is zeer mooi, lyrisch en bevat een mooi ritme.

"She walked just a little way towards St.Paul's, shyly, like someone penetrating on tiptoe, exploring a strange house by night with a candle, on the edge lest the owner should suddenly fling wide his bedroom door and ask her business, nor did she dare wander off into queer alleys, tempting by-streets, any more than in a strange house open doors, or lead straight to the larder. For no Dalloways came down the Strand daily; she was a pioneer, a stray, venturing, trusting."


Het boek leest anderzijds vaak niet altijd vanzelf, al is dit zeker niet te wijten aan haar mooie en ook vlotte stijl, maar eerder aan haar erg uitgebreide woordenschat. Op dit vlak lijkt ze erg op Conrad die ook een Engels gebruikt dat niet altijd even gemakkelijk toegankelijk is voor iemand wie Engels als tweede taal heeft. Wel komt het bij Woolf iets minder geforceerd over als bij Conrad (hoewel het even geleden is dat is Conrad las en mijn Engels toen zeker niet even goed was; ik wil ook zeker geen kritiek geven op hem).

Woolf wil zeker niet alleen een verhaal vertellen, maar ook iets over haar tijd en leefwereld. Zo is er de kritiek op de psychiatrische begeleiding van die tijd dat aan bod komt via de verhaallijn van Septimus Smith, die in WO I diende en terugkeert met een Shellshocksyndroom, maar enkel rust krijgt voorgeschreven (Woolf kreeg deze zelfde behandeling ook voor haar psychische problemen).
Verder komt ook haar onvrede met de positie van de vrouw naar boven in de hogere kringen van die tijd. Dit wordt vooral mooi weergegeven in Elisabeth, Clarissa Dalloway's dochter, die een van de interessantere personages is.

Het verhaal is kort en we springen naar vele verschillende personages, maar Woolf weet deze vaak wel genoeg diepte te geven, waardoor ze niet te oppervlakkig blijven. Vooral met een personage als Lucrezia kon ik erg meeleven en we zien mooi haar eigen wanhoop wanneer zij er alles aan doet om haar man, Septimus, terug naar zijn oude zelf te brengen.

Een mooi boekje dat zijn status als klassieker zeker verdient.

Naked Ape: A Zoologist's Study of the Human Animal, The - Desmond Morris (1967)

Alternatieve titel: De Naakte Aap

3,5
Leuk boekje, Morris schrijft op luchtige wijze over de mens, ware het eender welke diersoort (wat we ook zijn natuurlijk). Dit levert vaak grappige situaties op, vooral wanneer je ons flirt -en seksgedrag op deze manier beschrijft (het omgekeerde, dieren antropomorfiseren, is ook hilarisch).

Hoewel het nu toch al een halve eeuw meegaat, blijft het interessant om eens te lezen. Zelf verdiep ik me vaker in dit soort materie en toch heb ik hier nog vele dingen uit bijgeleerd. Zoals hierboven werd opgemerkt zijn sommige theorieën misschien wat vergezocht en voorbijgestreefd, maar zeker niet onwetenschappelijk. Persoonlijk lijken mij de stukken over de oorsprong van de fysieke kenmerken van de mens grotendeels correct (niet alles natuurlijk) en de evolutionair-psychologische zaken iets minder accuraat, maar dat is een discipline die zich pas echt is beginnen ontwikkelen in de jaren '90, dus Morris verdient zeker wel wat krediet om deze ideeën alvast de wereld in te brengen. Zeker niet evident in die tijd, heeft wel wat naar zijn hoofd gekregen in die 2de feministische golf.

Parmenides - Plato (-370)

Alternatieve titel: Παρμενίδης

3,0
Een stevige worstelpartij. Je hersenen versus metafysica.

Ongetwijfeld zowat de moeilijkste dialoog van Plato (Theaetetus is anders ook een stevige kandidaat).
Niet alleen neemt Parmenides (de belangrijkste spreker in de dialoog) je op tocht door zijn metafysische stellingen omtrent bestaan, zijn en het Ene, ook Plato zelf laat zich van zijn meest enigmatische kant zien. Parmenides laat een jonge Sokrates de implicaties zien van zijn vormentheorie en ze komen samen tot de conclusie dat dit tot onzinnige dingen leidt. (zie ook Pheadros, waar Sokrates de vormentheorie schijnbaar ridiculiseert).

Huh?
Neemt Plato hier dan afscheid van zijn vormenleer? Neemt hij hem in latere dialogen weer op? Wil hij hiermee enkele problemen van zijn eigen theorie aankaarten om ze te verbeteren of veegt hij het helemaal van tafel? Duidelijk is wel dat latere platonisten slechts delen van zijn werk overnamen en uitwerkten, waardoor Plato een erg systematisch denker lijkt. Hoe meer je Plato echter gaat lezen, hoe meer nuance je in zijn werk begint te vinden. Een afgebakend systeem zit er zeker niet in.

Plato geeft zich niet gemakkelijk prijs. Ironie is de stempel van zijn geschriften.

Politikos - Plato (-352)

Alternatieve titel: De Staatsman

3,5
Na tot een definitie gekomen te zijn van 'de sofist' in de gelijknamige dialoog, willen ze ook nog uitvinden wat "de staatsman en "de filosoof" nu eigenlijk zijn. Deze dialoog handelt enkel over de staatsman, "de filosoof" werd nooit geschreven. Waarom? Omdat een goede staatsman en het tegenovergestelde van een sofist eigenlijk al een echte filosoof vormen.

De eerste helft is erg taai (Plato geeft dit zelf ook aan, maar ziet het als noodzakelijk). dit komt vooral om dat hier weer gebruikt wordt gemaakt van de methode van de tweedeling (dihairese) waar vele verschillende categorieën worden gecreëerd.
Uw geduld en doorzettingsvermogen wordt echter beloond in het tweede deel, waar verschillende staatsvormen worden besproken en beoordeeld. Interessant is hierbij de ambigue positie van de democratie, die in een gelegaliseerde samenleving de slechtste zou zijn en in een niet-gelegaliseerde de beste (dat is op uitzondering van Plato's ideaalvorm). Legalisme (vastleggen in wetten) is volgens Plato ook een slecht idee, iedere situatie is nu eenmaal anders en de tijden veranderen, wetten kunnen nooit ideaal zijn, het oordeel van een waardig staatsman is dat wel.

Predictably Irrational: The Hidden Forces That Shape Our Decisions - Dan Ariely (2008)

Alternatieve titel: Waarom We Altijd Tijd te Kort Komen & Ander Irrationeel Gedrag

3,5
Een interessant werk in de wereld van de gedragseconomie, een vrij nieuwe discipline die naar mijn mening meer te maken heeft met psychologie dan met economie. Het bestudeert vooral de wijze waarop wij als mensen beslissingen nemen en daaruit blijkt dat het ideaalbeeld van de rationele zelfzuchtige mens uit het (neo)liberalisme niet klopt. Standaardwerkje (voor de geïnteresseerden) is Thinking. Fast and Slow van Daniel Kahneman, die voor zijn onderzoek rond loss aversion hiervoor een nobelprijs in de economie won.

Het boekje van Ariely is zeer fris, vlot en toegankelijk geschreven, maar zet je bovendien ook aan het denken. Ariely gebruikt gebeurtenissen uit zijn persoonlijke leven als kapstok in zijn onderzoek en dit levert vaak contra-intuïtieve, grappige en soms ook confronterende bevindingen op. Hij geeft niet alleen de resultaten van zijn onderzoek, maar probeert tevens ook advies te geven om bepaalde valkuilen te vermijden in ons dagelijkse leven en beleidsadviezen te geven om een maatschappij beter en gelukkiger te maken.

Réflexions ou Sentences et Maximes Morales - François de La Rochefoucauld (1665)

Alternatieve titel: Maximen: Bespiegelingen over Menselijk Gedrag

4,5
Een heerlijk bundeltje vol aforismen. La Rochfoucauld is absoluut niet mals voor de mens, en zijn oordeel zou ook dezer dagen zeker niet gesmaakt worden. Dit geeft het boek een zekere frisheid, want hij bespreekt de mens in al zijn naaktheid, zonder masker, een schepsel waarmee niemand zich wil met identificeren. De enige manier hoe hij toch zijn tijdgenoten (en ons) kon overtuigen is de humor en de spitsvondigheid waarmee het geschreven is. Zij dachten "misschien is hij toch niet serieus, of wel, maar vindt hij het niet erg dat we zo zijn". Hij is hard, maar hij weet ook te relativeren.

*Erg leesbaar in het frans, hij schrijft niet te moeilijk en redelijk vlot. Af en toe eens een woordje opzoeken, maar verder best te toen.

Samen voor Ons Eigen: Sociaal Gedrag van de Prehistorie tot de Facebookgeneratie - Dirk Draulans (2012)

4,0
Interessant boek over de voor mij hiervoor redelijk onbekende sociobiologie. Draulans schrijft zeer onderhoudend en vlot, een grote wetenschappelijke achtergrond in biologie en psychologie is niet nodig. Hij houdt zich niet in en Richard Dawkins krijgt vaak een stevige veeg uit de pan omwille van zijn individualistischere benadering van evolutie. Of deze kritiek al dan niet terecht is zal nog moeten blijken. Ook de filosofie moet er vaak aan geloven, maar deze opmerkingen zijn niet echt gegrond aangezien hij een visie heeft over filosofie als een soort van spirituele zelfhulpgroep. Volgens mij krijgt hij veel meer steun uit filosofische hoek dan hij zou verwachten.
Verder leest het zeer aangenaam en Draulans heeft zeker een goed gevoel voor humor.
Een echte aanrader voor mensen met een gezonde interesse in de mens en de maatschappij. Experten en CEO's laten dit boek best opzij liggen, want voor hen kan het best confronterend zijn.

Story of Art, The - Ernst Gombrich (1950)

Alternatieve titel: Eeuwige Schoonheid

4,5
Fantastische inleiding in de kunstgeschiedenis.

Zeer toegankelijk voor de leek en volgens mij op sommige momenten ook nog verhelderend voor het al iets meer getrainde oog. Het boek wordt wel eens bekritiseerd om zijn westerse benadering en het feit dat er geen vrouwelijke kunstenaars in staan (als ik me niet vergis krijgt enkel Kathe Kollwitz een plaatsje, terwijl bv. Artemisia Gentileschi of Camille Claudel er ook best in hadden gekunnen). Terechte kritiek misschien, maar ik denk niet dat Gombrich dit bewust deed en zijn verhaal vooral wou vertellen a.d.h.v. de werken die hij goed kende en gepassioneerd door was, iets wat je duidelijk terugvindt in zijn tekst.
Zijn beschrijvingen van bepaalde werken en kunstenaars lopen vaak over van enthousiasme dat je er haast niet aan kan ontsnappen, maar dit gaat echter niet ten koste van zijn objectiviteit.
Opvallend is ook dat hij geen waardeoordeel maakt tussen verschillende tijdsperiodes of stijlen. De onrealistische lichamen van de Egyptenaren zijn volgens hem niet minder dan de harmonie in het werk van Rafaël. Wat zij echter illustreren zijn de begrenzingen en uitdagingen waar de kunstenaar mee geconfronteerd werd en zijn/haar antwoord hierop. Wanneer Gombrich dit uitlegt zie je vaak net waarom de kunstenaar deze beslissing nam en dit leidt vaak tot een grotere appreciatie van een bepaalde stijl dat je daarvoor niet veel zei.