menu

Via deze pagina blijf je op de hoogte van recente stemmen, meningen en recensies van Ted Kerkjes. Standaard zie je de activiteiten in de huidige en vorige maand. Je kunt ook voor een van de volgende perioden kiezen: januari 2018, februari 2018, maart 2018, april 2018, mei 2018, juni 2018, juli 2018, augustus 2018, september 2018, oktober 2018, november 2018, december 2018, januari 2019, februari 2019, maart 2019, april 2019, mei 2019, juni 2019, juli 2019, augustus 2019

Peter and Wendy - J.M. Barrie (1911) 3,0

Alternatieve titel: Peter Pan, 20 februari 2018, 08:57 uur

Een wankel monument

Peter Pan is ongetwijfeld één van de bekendste figuren uit de wereldliteratuur: bijna iedereen zal het beeld van het vliegende jongetje wel kennen. Ik vraag mij persoonlijk wel af hoe bekend Peter Pan tegenwoordig nog zou zijn geweest als die (lichtelijk irritante) Disney zich er niet bemoeid had, maar goed: Peter Pan is een toneelstuk/boek met een klassiekerstatus. Het verhaal werd in 1904 uitgebracht als toneelstuk met de naam 'Peter Pan or The boy who would not grow up', en in 1911 kwam het uit in romanvorm met de titel 'Peter and Wendy', later 'Peter Pan'.
Het boek voldeed stilistisch gezien helaas aan mijn lage verwachtingen: ietwat onbeholpen en chaotisch. Barrie verzon de verhalen over Peter Pan voor de vijf zoons van Sylvia Llewelyn Davies die hij tegenkwam in Kensington Gardens. Het 'geïmproviseerde vertellen' schemert in de schrijfstijl nogal door, waardoor niet alles even goed uitgewerkt is.
In het eerste hoofdstuk, dat ik persoonlijk het beste vond, introduceert Barrie Mr. en Mrs. Darling, de ouders. Dat doet hij, wat mij betreft, op een ontzettend sterke manier: Barrie zet ze neer als goede mensen (ze heten niet voor niets Darling), maar prikt tegelijk door hun ‘façades’ heen: ze zijn namelijk ook enigszins burgerlijk. In ieder geval zijn Mr. en Mrs. Darling door deze gelaagdheid redelijk ‘echte’ mensen. De kinderen Wendy, John en Michael hebben deze gelaagdheid minder. Barrie slaagt er niet in om de kinderen te laten leven, omdat hij ze een beetje portretteert als waren ze een ander soort wezen. Dit komt ook tot uiting in het concept ‘Neverland’: ‘Neverland’ is namelijk eigenlijk een in kaart gebracht kinderbrein. (reactie op ander bericht)

Kinderen zijn in dit boek eigenlijk geen mensen, maar ‘Kinderen’: andere wezentjes. En dat irriteerde mij. J.M. Barrie heeft met dit boek, denk ik, geprobeerd een monument voor Het Kind op te richten, maar hij heeft per ongeluk een werk afgeleverd waarin hij Het Kind schromelijk te kort doet. Hij heeft ze allereerst over één kam geschoren en daarnaast heeft hij Het Kind geromantiseerd. Barrie's visie op kinderen ademt te veel de gedachte 'o, wat zijn kinderen toch leuk; o, wat hebben ze een fantasie!, maar ach! wij grote mensen hebben dat allemaal niet meer...'.
Volgens mij heeft Barrie met de figuur Peter Pan het kind willen personificeren, maar het kind is daarmee te eenzijdig. (reactie op ander bericht)

Barrie heeft het kind met dit boek onbereikbaar gemaakt: kinderen en grote mensen zijn twee totaal verschillende wezens. Alle mensen zijn eerst kinderen en daarna volwassen en alle mensen ondergaan een onvermijdelijke karakterverandering. Hierna is ‘Neverland’ voorgoed onbereikbaar.

Peter Pan heeft echt wel goede aspecten. De figuren Mr. en Mrs. Darling en Nana vond ik sterke figuren - die laatste stal in de Disneyfilm ook al de show. Helaas komen deze figuren weinig aan bod, omdat het verhaal zich uiteraard grotendeels op de avonturen in Neverland focust. De scènes met deze personages vond ik echter wel de hoogtepunten uit het boek.
De avonturen op Neverland vond ik daarentegen niet zo boeiend. De rol van Captain Hook had meer potentie gehad: Captain Hook lijkt namelijk een soort vaderfiguur waartegen Peter Pan zich verzet. In het toneelstuk werden de rollen van Mr. Darling en Captain Hook ook door dezelfde acteur gespeeld. In het boek komt de symboliek van Captain Hook pas tegen het einde wat naar voren als Captain Hook, in een soort monoloog, wat meer uitgediept wordt. (Die monoloog is overigens ook één van de beste stukjes uit het boek, vind ik.) Ik denk dat Barrie uit dit gegeven meer had kunnen halen.
Al met al viel deze klassieker mij wat tegen. De schrijfstijl van Barrie is niet al te best en met zijn houding tegenover Het Kind ben ik het ook totaal niet eens. (Om over de vrouwonvriendelijke rol van Wendy maar te zwijgen...) Enkele aardige vondsten, enkele redelijke personages en een handjevol mooie zinnen (“To die will be an awfully big adventure.” of “Never say goodbye because goodbye means going away and going away means forgetting.”) maken dit boek nog wel genietbaar.
Zo ver als John Verdon wil ik niet gaan, maar een groot liefhebber van Peter Pan zal ik wel nooit worden, denk ik.

» details   » naar bericht  » reageer  

Eventyr - Hans Christian Andersen (1835) 4,0

Alternatieve titel: De Sprookjes van Andersen, 17 februari 2018, 18:54 uur

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 4,5 sterren

» details  

Witches, The - Roald Dahl (1983) 4,0

Alternatieve titel: De Heksen, 17 februari 2018, 18:53 uur

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 4,5 sterren

» details  

Zwart als Inkt Is het Verhaal van Sneeuwwitje en de Zeven Dwergen - Wim Hofman (1997) 4,5

17 februari 2018, 18:53 uur

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 5,0 sterren

» details  

Winnie-the-Pooh - A.A. Milne (1926) 4,5

Alternatieve titel: Winnie de Poeh, 17 februari 2018, 18:53 uur

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 5,0 sterren

» details  

Kees de Jongen - Theo Thijssen (1923) 4,5

17 februari 2018, 18:52 uur

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 5,0 sterren

» details  

House at Pooh Corner, The - A.A. Milne (1928) 4,5

Alternatieve titel: Het Huis in het Poeh-hoekje, 17 februari 2018, 18:52 uur

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 5,0 sterren

» details  

Gebr. - Ted van Lieshout (1996) 4,5

17 februari 2018, 18:52 uur

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 5,0 sterren

» details  

Boek van Bod Pa, Het - Anton Quintana (1995) 4,5

17 februari 2018, 18:52 uur

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 5,0 sterren

» details  

Annetje Lie in het Holst van de Nacht - Imme Dros (1987) 4,5

17 februari 2018, 18:52 uur

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 5,0 sterren

» details  

Mag Ik Uw Handtekening? of: Hoe Word Ik een Beroemd Cabaretier - Hans Dorrestijn en Kick van der Veer (1996) 2,0

10 februari 2018, 17:52 uur

Over cabaret #1

Inleiding
Cabaret is misschien wel de meest onderschatte kunstvorm die ik ken. Men onderschat vaak het artistiek potentieel van het cabaret. Hoewel cabaret ongetwijfeld verreweg de populairste theatervorm in Nederland is, in ieder geval de lucratiefste, wordt het als kunstvorm niet voor vol aangezien. Dit blijkt bijvoorbeeld uit interviews met cabaretiers: interviewers nemen hun gast meestal niet serieus en gaan het vaak over onzin hebben. (Toen Hans Dorrestijn op 16 juni 2017 aanschoof bij Eva Jinek omdat er een hommage aan hem gebracht, ging het gesprek over poep.) Ook blijkt de minachting uit recensies: cabaretprogramma’s worden doorgaans louter beoordeeld op de grapdichtheid of de amusementswaarde en zelden kijkt men naar de inhoud, naar waar de artiest het over heeft. (Dit gegeven verwerkte Micha Wertheim in zijn programma 'Micha Wertheim voor beginners'. Daarin zegt hij: “Ik heb hier dus de kranten van toen ik het Leids Cabaretfestival won. Toen was ik ‘een genie’, toen kreeg ik overal te horen ‘Wertheim: geniaal, briljant’. Je zou zeggen: we hebben een heleboel kranten in Nederland, maar ze schrijven elkaar allemaal na, het is: ‘Micha Wertheim is briljant’ of ‘Micha Wertheim is geniaal’. Er is geen één journalist die probeert uit te leggen waar het over gaat.”)
Mensen begrijpen over het algemeen heel slecht wat cabaret eigenlijk is (of zou moeten zijn), en dit geldt ook voor veel mensen die zelf cabaretier zijn, of dat ten minste denken. De rijke kunstgeschiedenis van het cabaret is weinig mensen bekend: zelfs weinig cabaretiers lijken te weten in wat voor geschiedenis ze staan.


over 'Mag ik uw handtekening, of: Hoe word ik een beroemd cabaretier'

Allereerst riep de titel van dit boekje bij mij enige wrevel op: het wekt namelijk de suggestie dat het gaat om bekendheid en glamour, in plaats van het vak. Natuurlijk snap ik wel dat die titel ironisch en grappig bedoeld is, maar toch vreesde ik al het ergste. Op zich kan zo’n kinderachtige of “grappige” titel ook een goed boek opleveren: Zelf schrijver worden van Gerard Reve is hiervan een goed voorbeeld, maar helaas is dit boek van Dorrestijn een raar samenraapsel van van alles en nog wat.

Het boek bestaat uit acht delen.
- Deel één betreft een verzameling stukjes van Dorrestijn, waarin hij zijn opvattingen uiteenzet omtrent zaken als ‘humor’, ‘de onderwerpen’, ‘rijm’ en dergelijke. Een aantal zaken is op een goede manier belicht, maar veel stukjes zijn vrij oninteressant, omdat het te persoonlijk is: Dorrestijn vertelt, uiteraard, heel erg vanuit zijn eigen ervaring, waardoor ik telkens denk: ‘Ja, dat zeg jij’, ‘Ja, dat ervaar jij als zodanig’. Wie bekend is met Dorrestijns werk, zal al raden dat deze ervaringen vaak somber en catastrofaal zijn. Natuurlijk zijn deze ervaringen niet onbelangrijk en totaal irrelevant, maar het had interessanter kunnen zijn als de schrijver zijn eigen ervaringen had aangevuld met wat algemenere ondervindingen: dan had hij kunnen vergelijken en reageren, waardoor het allemaal een grotere algemene geldigheid had gehad. Dit heeft hij echter niet gedaan, waardoor men zich af kan vragen wat zijn precieze bedoelingen waren met dit boek. Wil hij echt iets over het vak vertellen, of gewoon over zichzelf?
-Deel twee is een interview/gesprek tussen de cabaretier Hans Dorrestijn en de cabaretkenner Kick van der Veer in de vorm van een briefwisseling. In deze brieven passeren veel zaken de revue, waaronder heel veel zaken die in deel één ook al aan bod kwamen. Natuurlijk valt het boek hierin al onvermijdelijk in herhaling. De vraag rijst waarom het materiaal niet gecombineerd is. Over het algemeen is dit deel vele malen interessanter dan het deel één: Kick van der Veer stelt vragen aan Hans Dorrestijn die ik ook graag zou willen stellen en bovendien is Van der Veer doortastend: Dorrestijn wil nogal eens ontwijkend antwoorden of zichzelf tegenspreken, maar daar trapt de interviewer niet in. Dit deel is ook sterker dan alle andere interviews in dit boek (er zullen namelijk nog vele volgen), waarschijnlijk omdat het in briefvorm is: hierdoor heeft Dorrestijn ruim de tijd gehad om over zijn antwoorden na te denken.
-In deel drie neemt het boek een zeer vreemde wending. De bronnen staan niet erg duidelijk vermeld, maar volgens mij bestaat dit deel louter uit hoesteksten van elpees en stukjes uit programmaboekjes. Dit deel is volstrekt overbodig en doet totaal niet ter zake. Het komt vooral over als opvulling.
-Ook deel vier is vreemd: het bevat drie interviews met Dorrestijn (van respectievelijk Aukje Holtrop, Playboy en Matt Dings) en vier liedteksten. Waarom de interviews interessant zouden moeten zijn in de context van dit boekje, is mij een groot raadsel. Het gaat nauwelijks over Dorrestijns visie op het cabaret en het laat ook geen “ontwikkeling” zien: er zit nog geen vijf jaar tussen de interviews in. Dus het is ook nogal fragmentarisch. Enkele interviews uit verschillende periodes in zijn carrière hadden nog interessant kunnen zijn.
Ook dit deel lijdt aan de herhaling, doordat veel interviewers ongeveer dezelfde vragen stellen en Dorrestijn telkens op eenzelfde manier antwoordt. Waarom deze specifieke drie interviews gekozen zijn, wordt ook niet toegelicht. Om nog maar niet te spreken over de ogenschijnlijk willekeurige vier liedteksten in dit deel.
-Het vijfde deel bevat acht recensies. Deze zijn geschreven door Frank Verhallen, Patrick van den Hanenberg, Marieke Smithuis, Piet Swinkels, Hans Warren, Jacques J. d’Ancona en Mariëlle Oste. Ook deze selectie wordt verder niet toegelicht. En dat is raar, want tussen de theaterrecensies zitten ook boekrecensies van Dorrestijn (Gevaarlijke stroom). Waarom zijn die boekrecensies relevant voor dit boek over cabaret? Ziet de auteur zijn literaire oeuvre als een onderdeel van zijn cabaretoeuvre? Dit had best even toegelicht mogen worden. De recensies zijn verder niet bijster interessant: ze bieden niet echt nieuwe inzichten in het werk van Dorrestijn en al helemaal niet in het cabaret in het algemeen.
- Deel zes is goddank weer een relevant deel. Het betreft wederom een interview tussen Hans en Kick. Jammer genoeg komen weer grotendeels dezelfde thema’s aan bod als in het eerste en tweede deel, waardoor de herhaling weer opvalt en de vraag weer rijst waarom deze delen niet samengevoegd hadden kunnen worden.
Verder bevat dit deel een hoofdstuk uit het boek Gênante vertoningen en een drietal liedteksten. Deze nummers voegen ook weer niets toe.
-Deel zeven is wéér een interview met Kick van der Veer en Hans Dorrestijn, maar dit keer stelt Hans Dorrestijn vragen aan Kick van der Veer. Dit is fijn, omdat Kick van der Veer ontzettend veel over cabaret weet en dus zinnige antwoorden geeft. Jammer genoeg stelt Dorrestijn vrij oninteressante vragen (veelal over zichzelf en niet zozeer over 'cabaret') waardoor ook dit deel niet overal even boeiend is.
-Tot slot deel acht met vier monologen uit het theaterprogramma Gesmolten ijsberen. Deze monologen zijn wel geestig, maar lijken mij volkomen irrelevant in dit boek.

Al met al is dit boek dus een idioot, onbenullig samenraapsel van van alles en nog wat. Wat de bedoeling van het boekje is, mag Joost weten. Als humoristisch boek schiet dit boek tekort en als informatief boek slaat dit boek de plank totaal mis. Het is vlees noch vis.
Waarom Hans Dorrestijn dit boek heeft gemaakt is mij een groot raadsel. Hij zou zichzelf niet eens als de aangewezen persoon moeten zien om iets over cabaret te zeggen, want hij schrijft meerdere keren dat hij zichzelf niet eens als cabaretier beschouwd.
Ik heb Hans Dorrestijn als cabaretier, maar vooral ook als tekstdichter erg hoog zitten. Dit boek is helaas niet geslaagd.
Wat mij betreft is het hoogtepunt van het boek deel twee: de briefwisseling tussen Kick van der Veer en Hans Dorrestijn, waarin Van der Veer erg doortastend is en Dorrestijn de ruimte krijgt om goed na te denken over de formulering van zijn antwoord. Erg jammer dat de rest van het boek van het boek zo’n wanordelijke janboel is. (Er staan zelfs liedteksten meerdere keren in.) Hiermee doet Dorrestijn zichzelf namelijk tekort en het hele genre ‘cabaret’.

Zo blijkt dus dat er ook cabaretiers zijn over hun eigen vak weinig zinnigs kunnen zeggen en het daarmee vreselijk tekort doen.

» details   » naar bericht  » reageer