stem geplaatst

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 3,5 sterren

stem geplaatst

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 3,0 sterren

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 3,5 sterren

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 3,0 sterren

stem geplaatst

stem geplaatst

Dit is het eerste deel van een trilogie waarin Leïla Slimani haar eigen familiegeschiedenis verwerkt, met de geschiedenis van Marokko als achtergrond.

Mathilde is gebaseerd op haar grootmoeder. Wanneer zij intrekt bij de familie van Amine, ervaart ze een cultuurschok. In Marokko wordt ze geacht zich zedig te kleden en onderdanig te zijn aan haar echtgenoot. Gemengde huwelijken waren uitzonderlijk in die tijd.

Er is een tegenstelling tussen de Franse en de Marokkaanse cultuur, maar ook tussen stad en platteland. In Meknès, waar Amine een tuinbouwbedrijf leidt, zijn mensen traditionalistisch en bijgelovig. Grote steden als Fez, Rabat en Casablanca zijn meer verwesterd en modern.

In hun tuin staat een “citranger”, een kruising tussen een citroenboom en een sinaasappelboom. Dit woord klinkt als étranger en symboliseert het anders zijn, het nergens bij horen. Hun dochter Aïcha, die naar een Franstalige nonnenschool gaat, voelt zich in geen van beide culturen echt thuis.

Tot 1956 was Marokko een Frans protectoraat. De onafhankelijkheidsstrijd leidt tot een conflict binnen de familie. Amine heeft voor Frankrijk gevochten tijdens de Tweede Wereldoorlog. Z’n jongere broer Omar steunt de antikolonialistische verzetsbeweging. Kortom, er zijn ruim voldoende spanningselementen voor een boeiende familiekroniek.

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 2,5 sterren

stem geplaatst

stem geplaatst

stem geplaatst

stem geplaatst

stem geplaatst

stem geplaatst

Olaf Stapledon was een excentriekeling met een toekomstvisie. Hij had een diploma filosofie, maar richtte zich op science fiction. Dit is een zeer vreemde roman, omdat er nauwelijks individuele personages in voorkomen. Het is de beschrijving van een mogelijke toekomst van de mensheid als geheel, over een periode van maar liefst twee miljard jaar.

Het eerste hoofdstuk behandelt de Eerste Wereldoorlog, maar daarna begint het speculeren over de toekomst. De voorspelling van hoofdstuk 2 is alvast niet uitgekomen: een oorlog tussen Engeland en Frankrijk. Interessant wordt het vooral op langere termijn, wanneer de mens meermaals evolueert tot een nieuwe biologische soort die beter geschikt is om te overleven in de veranderende omstandigheden.

Stapledon leek zichzelf te zien als een soort profeet die boodschappen kreeg vanuit de toekomst. Zijn schrijfstijl is ongewoon voor fictie, maar getuigt van een grote verbeeldingskracht en aanleg voor futurologie.

In 1948 was Zuid-Afrika nog een dominion in het Britse Imperium. Het was een belangrijk jaar, want na een verkiezingsoverwinning van de Nasionale Party werden de eerste apartheidswetten goedgekeurd. Daarvóór was er reeds segregatie, met zwarte wijken in Johannesburg en de Pasjeswet. Zuid-Afrikaanse goudmijnen maakten blanke speculanten rijk, terwijl de zwarte mijnwerkers slechts een hongerloon kregen. Dat leidde tot stakingen en busboycots.

De zoon van een zwarte priester vermoordt de zoon van een blanke grootgrondbezitter. Dat leidt tot polarisatie en een roep om veiligheid tegen de “kaffers”. Er zijn echter ook pogingen tot toenadering. Het slachtoffer was een activist voor sociale rechtvaardigheid.

Johannesburg wordt afgeschilderd als een oord des verderfs. Daar is de lokroep van criminaliteit en corruptie. Daar vervreemdt men van z’n wortels. In het laatste deel begint de heropbouw van het verarmde landbouwgebied in Natal, de geboortestreek van de auteur. Religie speelde een rol in de visie van Alan Paton, die uitbuiting onverenigbaar vond met een christelijke overtuiging.

Enkele woorden zijn in het Afrikaans (veld, kloof, kraal), het Zoeloe (umfundisi = eerwaarde; umnumzana = mijnheer) of het Xhosa (Tixo = Grote Geest). Deze realistische misdaadroman schetst een onverbloemd beeld van een land dat een traumatisch tijdperk tegemoet ging.

stem geplaatst

Een minder bekend gedeelte van het oeuvre van Doris Lessing is haar space fiction. Het gaat over buitenaardse wezens en fictieve planeten, maar in tegenstelling tot science fiction heeft wetenschap geen rol van betekenis.

Shikasta is de naam die buitenaardse verkenners geven aan de Aarde in verminkte staat. Ze verbazen zich erover dat de mensheid zichzelf vernietigt. Er is kritiek op kapitalisme, ongelijkheid en oorlog. Bewoners van de planeet Puttiora zaaien verdeeldheid, terwijl de bewoners van Canopus verzoening willen.

Dit eerste boek van een vijfdelige cyclus is een ambitieus project dat een wel erg ruime periode behandelt: van de prehistorie tot na de Derde Wereldoorlog. Lessing verwerkt mythes en Bijbelverhalen, maar speelt ook in op de angst voor een atoomoorlog. Filosofische inspiratie vond ze in het soefisme. Dat onze planeet door buitenaardse ogen bekeken wordt, kan een aanleiding zijn tot zelfreflectie..

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 3,5 sterren

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 3,5 sterren

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 3,0 sterren

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 1,5 sterren

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 2,0 sterren

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 2,0 sterren

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 1,5 sterren

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 1,5 sterren

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 4,0 sterren

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 2,5 sterren

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 4,5 sterren

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 3,0 sterren

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 4,0 sterren

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 2,0 sterren

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 3,5 sterren

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 4,0 sterren

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 4,0 sterren

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 3,0 sterren

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 4,0 sterren

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 4,5 sterren

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 3,0 sterren

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 4,0 sterren

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 3,5 sterren

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 3,5 sterren

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 3,5 sterren

stem geplaatst

stem geplaatst

De niet-lineaire vertelstijl houdt in dat deze roman uit veel korte hoofdstukjes bestaat, waarbij heen en weer gesprongen wordt in tijd en perspectief. Toch is het allemaal vlot te volgen.

Aliide Truu vertoont gelijkenissen met de grootmoeder van schrijfster Sofi Oksanen, want ook zij had een dochter die naar Finland emigreerde. In 1992 woont deze eenzame bejaarde in Koluvere, een dorpje in het westen van Estland. Ze ontfermt zich over het gevluchte meisje Zara. Een halve eeuw eerder woonde Aliide nog samen met haar zus Ingel. Elk deel begint met een kort dagboekfragment van Ingels echtgenoot Hans, een ondergedoken verzetslid.

Het familiale conflict staat niet los van het grote historische conflict. In 1940 werd het kleine Estland opgeslorpt door de Sovjet-Unie. Na de Duitse bezetting begon een proces van politieke zuivering en russificatie, waarbij duizenden Estse dissidenten gedeporteerd werden naar Siberische goelags. Zo komt Ingel in Vladivostok terecht.

Seksueel geweld komt terug in verschillende vormen en periodes. In 1991, na het verwerven van onafhankelijkheid, is een voormalig KGB-agent actief als mensenhandelaar. Zara maakt de cirkel rond door als kleindochter van Ingel van een Berlijns bordeel terug naar Estland te vluchten. Via een spannende Finse roman leer je wat bij over de geschiedenis van Estland.

Sofi Oksanen schrijft opnieuw over Estland, land van haar voorouders. Ze springt heen en weer tussen de jaren ‘40 en de jaren ‘60. Elk hoofdstukje begint met een Estse postzegel uit het jaar van toepassing. In de jaren ‘40 was Estland bezet door Nazi-Duitsland, met alle gevolgen van dien: arbeids- en concentratiekampen, deportaties, voedselbonnen, verzet… In de jaren ‘60 wilde de Sovjet-Unie afrekenen met voormalige collaborateurs en dissidenten.

Edgar is een opportunist die draait met de wind. Eerst heult hij met de Duitse bezetter, later doet hij zich voor als een trouwe communist. Daarvoor gebruikt hij meerdere aliassen. Z’n vrouw Juudit is eerst een moffenhoer; dan een alcoholiste. Z’n kozijn Roland hoort bij de Woudbroeders - een verzetsgroep die een onafhankelijk Estland wil. Diens geliefde Rosalie is vermoord. Deze verhaallijnen leveren een bijzondere combinatie op van bezettingsroman, moordmysterie en spionagethriller.

De titel verwijst naar het feit dat de Duitse soldaten duiven aten, maar ook naar de duif als vredessymbool. Door de valse namen, de leugens en de geheimen wordt het vrij ingewikkeld. Deze spannende roman voert je mee naar een klein land dat in de twintigste eeuw door twee grote mogendheden onder de voet gelopen werd.

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 2,5 sterren

stem geplaatst

In 1863 was de jonge Émile Zola als journalist aanwezig op het Salon des Refusés. Deze tentoonstelling van afgewezen schilderijen lag aan de basis van nieuwe stromingen in de Franse schilderkunst, waaronder impressionisme. Schilders braken met de klassieke opvattingen van de Académie des Beaux-Arts, en gingen in open lucht schilderen om dichter bij de werkelijkheid te staan. Ruim twee decennia later wijdde Zola hier een roman aan.

Claude Lantier is een jonge schilder die ervan droomt ooit een meesterwerk voort te brengen, maar ondertussen een gevecht levert om erkenning te krijgen. Christine, de vrouw in z’n leven, moet concurreren met z’n artistieke obsessie. Claude vertoont gelijkenissen met Paul Cézanne. Z’n beste vriend Pierre Sandoz is een schrijver die op Zola zelf lijkt. Het Parijse kunstenaarsmilieu wordt levensecht beschreven.

Dit is het veertiende deel van de cyclus Les Rougon-Macquart. Als nevenpersonage kwam de jonge Claude reeds in drie eerdere delen voor. Als zoon van een dipsomane heeft hij een labiel karakter en kent hij mentale inzinkingen. Parijs ervaart hij als inspirerend maar tegelijk verpletterend. De Seine is de levensader die de hoofdstad met z’n buitenverblijf verbindt. Deze roman geeft een idee van de strijd die een eigenzinnige kunstenaar moet voeren met zichzelf en met z’n omgeving.

stem geplaatst

stem geplaatst

stem geplaatst