menu

Via deze pagina blijf je op de hoogte van recente stemmen, meningen en recensies van manonvandebron. Standaard zie je de activiteiten in de huidige en vorige maand. Je kunt ook voor een van de volgende perioden kiezen: januari 2020, februari 2020, maart 2020, april 2020, mei 2020, juni 2020, juli 2020, augustus 2020, september 2020, oktober 2020, november 2020, december 2020, januari 2021

Voorstad Groeit, De - Louis Paul Boon (1942) 3,0

afgelopen donderdag om 00:04 uur

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 3,5 sterren

» details  

Atonement - Ian McEwan (2002) 4,5

Alternatieve titel: Boetekleed, afgelopen zondag om 21:40 uur

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 4,0 sterren

» details  

Flight Behavior - Barbara Kingsolver (2012) 2,5

Alternatieve titel: Vlieggedrag, 13 januari, 23:39 uur

stem geplaatst

» details  

Poisonwood Bible, The - Barbara Kingsolver (1998) 2,5

Alternatieve titel: De Gifhouten Bijbel, 13 januari, 23:39 uur

stem geplaatst

» details  

Doktor Zjivago - Boris Pasternak (1957) 5,0

Alternatieve titel: Dokter Zjivago, 12 januari, 17:53 uur

Met deze grootschalige roman oogstte Boris Pasternak bijval in het westen en een publicatieverbod in eigen land. In de bekende verfilming ligt de nadruk op het liefdesverhaal, maar in de roman gaat meer aandacht naar de historische context en de onderliggende filosofie.

Het speelt zich af in de eerste helft van de twintigste eeuw. De mislukte Revolutie van 1905 wordt weergegeven uit het standpunt van misnoegde spoorarbeiders. Tijdens de Eerste Wereldoorlog wordt Joeri Zjivago legerarts en Lara verpleegster, dicht bij de grens met Oostenrijk-Hongarije. Het zwaartepunt is de Oktoberrevolutie in november 1917 en de daaropvolgende burgeroorlog tussen het Witte en het Rode Leger. Dokter Zjivago gelooft aanvankelijk in de idealen van de revolutie, maar keert zich ervan af wanneer hij ziet dat het leidt tot een starre bureaucratie, dictatuur en bloedvergieten. Er zijn levendige beschrijvingen van de armoede van tot voor kort welgestelde burgers, lange treinritten, het uiteenvallen in ideologische groepen, verraad en executies.

Met z’n vrouw Tonja trekt Joeri van Moskou naar het landgoed dat zij erfde in de Oeral. Oorlog en revolutie werpen alle grondregels omver en drijven gezinnen uiteen. Tegen het einde zijn de echtgenoot en de minnaar van Lara gestorven, maar Komarowski, de smeerlap op wie ze een aanslag pleegde, leeft nog. Zjivago overleeft een granaatwonde en vlektyfus, maar sterft uiteindelijk aan een hartaanval. In 1952 overleefde Pasternak zelf een hartaanval, drie jaar voordat hij z’n manuscript voltooide.

Onder invloed van Tolstoj en Hegel geloofde de schrijver dat een universele geest aanwezig is in de natuur, in de kunst en in de geschiedenis van de mensheid. De natuur stelt hij voor als bezield, alsof die een eigen wil heeft. Bovenop de honger en de oorlogsellende raast ook nog een sneeuwstorm door de taiga. Pasternak was tegen nationalisme en voor een verbroedering van alle volkeren. Hij was joods, net als Misja Gordon, de beste vriend van Joeri. In het slotdeel met Joeri’s gedichten schemert Pasternak zelf door, die in eigen land enkel als dichter gepubliceerd was.

» details   » naar bericht  » reageer  

End of the Affair, The - Graham Greene (1951) 4,5

Alternatieve titel: Het Einde van het Spel, 8 januari, 10:39 uur

Graham Greene noemde zichzelf een agnostische katholiek. In 1926 bekeerde hij zich om met Vivien Dayrell-Browning te kunnen trouwen. Ook deze roman gaat over een overtuigd katholieke vrouw en een twijfelende man. Het is een nostalgische terugblik op een driehoeksverhouding, en een bespiegeling over twee soorten liefde: de vleselijke en de spirituele variant.

De kracht zit vooral in de stijl en de vorm. Greene schrijft met nuchtere afstandelijkheid over een passionele relatie. In 1946 verdenkt Henry Miles z’n vrouw Sarah ten onrechte van overspel. Ironisch genoeg verdacht hij haar niet toen ze hem tijdens de oorlog bedroog met Maurice Bendrix. Aan deze affaire kwam een eind na een V1-bombardement op Londen in 1944. Bendrix, een auteur die op Greene lijkt en niet vies is van een glaasje, giet het in een romanvorm in 1949. In de tweede helft zitten dagboekfragmenten verwerkt, zodat we de ervaring en beweegredenen van Sarah leren kennen. Een interessant personage is Smythe, een rationalist die sceptisch staat tegenover religie. Voor de komische noot zorgen de detective en vooral zijn assistent en diens zoontje. Greene combineert een vlot leesbare stijl met diepzinnige ideeën.

» details   » naar bericht  » reageer  

Shining, The - Stephen King (1977) 3,0

Alternatieve titel: De Shining, 7 januari, 21:49 uur

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 3,5 sterren

» details  

What the Body Remembers - Shauna Singh Baldwin (1999) 3,0

Alternatieve titel: Wat het Lichaam Niet Vergeet, 31 december 2020, 12:18 uur

stem geplaatst

» details  

Case-Book of Sherlock Holmes, The - Arthur Conan Doyle (1927) 3,0

31 december 2020, 08:12 uur

stem geplaatst

» details  

Lost World, The - Arthur Conan Doyle (1912) 3,5

Alternatieve titel: De Verloren Wereld, 30 december 2020, 04:37 uur

stem geplaatst

» details  

Valley of Fear, The - Arthur Conan Doyle (1915) 3,0

Alternatieve titel: De Vallei der Verschrikking, 30 december 2020, 04:25 uur

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 3,5 sterren

» details  

Return of Sherlock Holmes, The - Arthur Conan Doyle (1905) 4,5

Alternatieve titel: Dood en Terugkeer van Sherlock Holmes, 28 december 2020, 07:42 uur

Na een onderbreking van acht jaar begon A. C. Doyle nieuwe Sherlock Holmesverhalen te schrijven, daartoe aangespoord door z'n uitgever en z'n lezers. The Adventure of the Empty House is het vervolg op The Final Problem, de afsluiter van de vorige bundel. Drie jaar later blijkt Holmes nog te leven, na een plottwist die niet misstaan had in het vijfde seizoen van Dallas. Dr. Watson is weduwnaar geworden, en zal na dit avontuur opnieuw z'n intrek nemen in Baker Street. Leuk is dat de hospita Mrs. Hudson ook eens een actieve rol speelt.

De teruggekeerde detective is verre van uitgeblust. Bij The Adventure of the Dancing Men kan de lezer potlood en papier nemen om zelf een merkwaardig geheimschrift te ontcijferen. In The Adventure of the Solitary Cyclist moet een vrouw in nood beschermd worden. Deze titel is misleidend, want het draait uit op een samenscholing van excentriekelingen. The Adventure of the Priory School is een verregaande oefening in spoorzoeken op de heide van Yorkshire. The Adventure of the Six Napoleons draait weer om zo'n schijnbaar onzinnige situatie waar dan toch een logische verklaring voor mogelijk blijkt. Kortom, het is alweer een boeiende verzameling mysteries met een flinke dosis humor.

» details   » naar bericht  » reageer  

Hound of the Baskervilles, The - Arthur Conan Doyle (1902) 5,0

Alternatieve titel: De Hond van de Baskervilles, 26 december 2020, 11:02 uur

Dit is een van de ultieme detectiveverhalen, niet zozeer om de vraag wie het gedaan heeft, maar dankzij de briljante vertelstijl en de mysterieuze, gotische sfeer.

In Londen worden Holmes en Watson geconfronteerd met een mysterie op drie niveaus. In het heden werpen zich enkele kleine raadsels op, zoals de vraag waarom één laars gestolen wordt uit een hotel. De details rond de moord vernemen ze via een krantenartikel van vier maanden geleden en uit de mond van Dr. Mortimer, de plattelandsdokter die het lijk zag. Deze toont ook een oud manuscript met de legende van een demonische hond en een overgeërfde vloek. De rationele Holmes gelooft geen moment dat er iets bovennatuurlijks aan de hand is, maar de moordenaar kan wel gebruik gemaakt hebben van het plaatselijke bijgeloof.

Dan verplaatst de actie zich naar Dartmoor, de desolate uithoek van Engeland waar de moord plaatsvond. Monolieten van graniet, een prehistorische schedel, een moeras, het druilerige herfstweer en een ontsnapte gevangene die op de heide ronddoolt, zorgen voor een akelige sfeer. Het landhuis maakt een spookachtige indruk, met vervallen torens, portretten van voorouders en het gesnik van een vrouw in de nacht. Er volgt een vernuftige intrige met misleiding, vermommingen en valse identiteiten. De naam van de moordenaar wordt reeds vier hoofdstukken voor het einde onthuld, maar dan volgt een zinderende climax waarin de hond zelf een hoofdrol speelt: een kruising tussen een bloedhond en een mastiff met een laag fosfor op z’n muilband.

Naast de mysterieuze en lugubere scènes is er ook ruimte voor subtiele humor. In het eerste hoofdstuk doet Dr. Watson een poging om de achtergrond van Dr. Mortimer te deduceren uit diens achtergebleven wandelstok. Mortimer is geïnteresseerd in frenologie of schedelkunde, een achterhaalde pseudowetenschap. Het beeld van Sherlock Holmes als pijproker kent hier z’n oorsprong, want terwijl de detective in z’n eentje over de zaak nadenkt, vult hij z’n kamer met een tabakswalm. Een excentriek personage is Stapleton, die met een netje op zeldzame vlindersoorten jaagt. Het is een hoogtepunt van de misdaadliteratuur, maar ook van de Engelse literatuur in het algemeen.

» details   » naar bericht  » reageer  

Memoirs of Sherlock Holmes, The - Arthur Conan Doyle (1892) 4,5

Alternatieve titel: De Gedenkschriften van Sherlock Holmes, 24 december 2020, 10:18 uur

Uitschieters in deze tweede bundel zijn het eerste en het laatste verhaal, maar het niveau blijft hoog over de hele lijn.

Silver Blaze is de naam van een vermist renpaard. Holmes en Watson trekken naar de heide van Dartmoor om deze verdwijning en een moord op te lossen. Aan een briljant stukje logica zou Mark Haddon later een titel ontlenen: The Curious Incident of the Dog in the Night-Time (2003).

The Adventure of the Yellow Face bevat een zeldzaam voorbeeld van Sherlock Holmes die zich vergist. In The Adventure of the Greek Interpreter komt z'n broer Mycroft voor het eerst opdraven. Deze beschikt over een nog grotere intelligentie, maar mist de energie en de ambitie om er in de praktijk iets mee te doen.

Ook in The Final Problem wordt een roemrijk personage geïntroduceerd: Professor Moriarty. Qua persoonlijkheid lijkt dit criminele meesterbrein een beetje op Holmes zelf, maar hij heeft voor de andere kant gekozen. De actie wordt verplaatst naar het Zwitserse Alpendorpje Meiringen, waar vandaag een standbeeld van de detective te zien is. Het is een cliffhanger in de letterlijke zin. A. C. Doyle liet Holmes sterven, omdat hij zich voortaan aan de "serieuze literatuur" wilde wijden. Hij deed het echter op zo'n manier dat een vervolg mogelijk bleef (zie: The Return of Sherlock Holmes (1905)). Na deze apotheose was het acht jaar wachten op een nieuw avontuur.

» details   » naar bericht  » reageer  

Adventures of Sherlock Holmes, The - Arthur Conan Doyle (1892) 5,0

Alternatieve titel: Avonturen van Sherlock Holmes, 22 december 2020, 09:59 uur

Na twee romans bereikt Sherlock Holmes een hoogtepunt met deze twaalf verhalen die in 1891 en ‘92 in The Strand Magazine verschenen. Dr. Watson is inmiddels getrouwd en heeft een eigen praktijk, maar hij bezoekt regelmatig z’n voormalige huisgenoot in Baker Street en stelt z’n interessantste zaken op schrift. Als ik-verteller is hij de link tussen de lezer en de moeilijk te doorgronden detective. Holmes is nauwelijks geïnteresseerd in misdaadbestrijding op zich, maar wel in het demonstreren van z’n methode, die gebaseerd is op observatie, logica en deductie.

Van het victoriaanse Londen krijg je een druilerig beeld, met koetsen, donkere steegjes, modder, mist en gaslantaarns. Soms verplaatst het zich naar het platteland, met gotisch aandoende huizen en gevaarlijke dieren. Sommige zaken hebben een voorgeschiedenis in de VS of in de Indische kolonie.

Meestal komt een cliënt op consultatie in Baker Street 221B, waar Holmes een en ander afleidt uit diens voorkomen en naar z'n relaas luistert. Dan gaan ze ter plaatse observeren om het mysterie op te lossen. In slechts vier verhalen komt er een moord voor; anders gaat het om diefstal, een verdwijning of zelfs geen echte misdaad. Het aantal verdachten is klein. Het raadsel is vooral hoe achter schijnbaar absurde gebeurtenissen toch een logische verklaring schuilgaat. Vaste ingrediënten zijn vermommingen, valse identiteiten en andere vormen van misleiding.

In het openingsverhaal A Scandal in Bohemia lijkt Holmes gevoelens te hebben voor de Amerikaanse operadiva Irene Adler, al meent Watson dat het om een puur rationele bewondering gaat. Hij laat zich gedeeltelijk door haar in de luren leggen. Holmes gebruikt hier een van z’n beroemdste citaten: “You see, but you do not observe.

In The Red-Headed League laat Doyle zich van z’n humoristische kant zien met een kolderieke situatie waarvoor op het eerste zicht geen aannemelijke uitleg mogelijk is. In The Adventure of the Blue Carbuncle lijkt de zoektocht naar een gestolen juweel letterlijk tot een wild goose chase te leiden. The Adventure of the Speckled Band, Doyles persoonlijke favoriet, is een geslotenkamermysterie in een lugubere omgeving. Elk verhaal is een pareltje op zich. Deze bundel is een must voor elke liefhebber van detectivefictie.

» details   » naar bericht  » reageer  

Sign of Four, The - Arthur Conan Doyle (1890) 4,0

Alternatieve titel: Het Teken van de Vier, 19 december 2020, 09:58 uur

Bij z’n tweede optreden blijkt Sherlock Holmes aan een bipolaire stoornis te lijden en cocaïne te gebruiken. Hij is de slimste, maar als persoon is Watson sympathieker en evenwichtiger. Deze wordt verliefd op een cliënte, z’n latere vrouw Mary Marston, terwijl de rationele Holmes haar louter ziet als een gegeven in een onderzoek. Hun hospita Mrs. Hudson wordt voor het eerst vermeld. Holmes krijgt hulp van de Baker Street Irregulars, een bende straatjongens die z'n ogen en oren zijn in de stad.

De voorgeschiedenis van het mysterie vond in India plaats, vooral in Agra en op de Andamanen. Er komen enkele uitheemse woorden in voor: sahib (heer), khitmutgar (dienaar) en hookah (waterpijp). Jonathan Small, de man met de beenamputatie, is gebaseerd op de dichter William Ernest Henley - net als Long John Silver in Treasure Island. Zijn handlanger behoort tot de Andamanezen, een Aziatisch dwergvolk. Hij wordt voorgesteld als een primitieveling die gifpijlen afschiet met een blaaspijp.

Er is een sfeervolle beschrijving van een avondlijke koetsrit door Zuid-Londen, met mist, gaslantaarns, maanlicht en bouwvallige huisjes. De climax is een achtervolging op de Theems. Het is een victoriaans raadsel met spanning, actie en een vleugje romantiek.

» details   » naar bericht  » reageer  

Study in Scarlet, A - Arthur Conan Doyle (1887) 4,5

Alternatieve titel: Een Studie in Rood, 18 december 2020, 09:51 uur

Wat Sherlock Holmes betreft, ben ik een purist. Vergeet alle tv- en filmversies van de laatste twintig jaar en keer terug naar het origineel. Dr. Watson, een nauwgezet observator die zelf zelden tot de juiste conclusies komt, treedt op als ik-verteller. Hij legt uit hoe hij als legerarts gewond raakte in de Tweede Brits-Afghaanse oorlog en teruggestuurd werd naar Londen. Om kosten uit te sparen besluit hij in 1881 een appartement te delen op het adres Baker Street 221B.

Z’n medebewoner Sherlock Holmes beschrijft hij als een grote, slanke man met een haviksneus en een vierkante kin waar vastberadenheid uit spreekt. De moeilijk te doorgronden consultant detective speelt repetitieve viooldeuntjes terwijl hij nadenkt. Opmerkelijk genoeg kent hij niks van astronomie en filosofie, omdat hij op die manier meer ruimte in z’n hersenen overhoudt voor nuttige zaken - een achterhaalde opvatting. Hij doet chemische experimenten, kent veel van vergif en kan veel afleiden uit slijksporen. Uit iemands voorkomen kan hij afleiden waar die vandaan komt en wat z’n beroep en z’n levensloop is. Z’n methode, gebaseerd op nauwkeurig observeren en logisch redeneren, noemt hij the science of deduction.

De titel slaat op de kleur van bloed en op de “scharlakenrode draad van moord die door de kleurloze streng van het leven loopt.” Twee lijken en een bloedig opschrift op de muur bieden Sherlock de gelegenheid om de effectiviteit van z’n methode bij het oplossen van misdaden te demonstreren. In het mistige Londen probeert iemand te ontkomen met een hansom cab, een snelle koets met twee wielen. Vermomming en misleiding spelen een rol. Op het einde van het eerste deel slaat Holmes de dader in de boeien, maar Watson en inspecteur Lestrade begrijpen er niks van.

In het tweede deel is er een bruuske sprong in tijd en ruimte, naar Utah in 1847. Het is het verhaal van de arrestant en van de slachtoffers die hij wilde wreken, opgetekend door Watson. Mormonen worden zeer negatief voorgesteld - nu zou het niet meer politiek correct zijn. Het is een spannend verhaal over ontbering dat uiteindelijk de verklaring biedt voor de recente gebeurtenissen in Londen. De bevlogen vertelstijl, het mooie Engels en de beperkte lengte maken het vlot leesbaar. In de Holmescanon is dit het boek Genesis.

» details   » naar bericht  » reageer  

Hustler, The - Walter Tevis (1959) 4,0

Alternatieve titel: De Oplichter, 15 december 2020, 15:47 uur

stem geplaatst

» details  

Other Boleyn Girl, The - Philippa Gregory (2001) 4,5

Alternatieve titel: De Zusjes Boleyn, 14 december 2020, 12:29 uur

De titel van deze historische roman is dubbelzinnig. In het begin geniet Maria Boleyn, de ik-verteller, een status als maitresse van de koning, en is Anna de andere Boleyndochter. Tegen halverwege zijn die rollen echter omgekeerd. Dan is Anna de rijzende ster, en Maria the other Boleyn girl.

Voor een vrouw in de zestiende eeuw was het hoogst bereikbare met een rijke man trouwen en hem een zoon schenken. De uitwendige macht lag bij mannen. Philippa Gregory suggereert echter dat er vrouwen waren die toch hun wil door wisten te drijven door machtige mannen om hun vinger te winden. Via manipulatie werkt Anna zich op van hofdame tot koningin, maar uiteindelijk wordt het haar ondergang. Maria daarentegen vindt het geluk door zich met haar tweede echtgenoot, William Stafford, terug te trekken op het platteland, ver weg van de intriges aan het hof. Haar eerste echtgenoot, William Carey, was gestorven aan de zeer besmettelijke zweetziekte.

Koning Hendrik houdt van jagen, letterlijk en figuurlijk. Er zitten enkele jachtscènes in, maar hij laat zich vooral gelden als rokkenjager. Anna houdt z'n interesse levend door hem niet te veel ineens te geven. Hij neemt ook deel aan steekspelen, met een lans als symbool voor z'n trotse mannelijkheid.

De historische locaties zijn mooi beschreven: kastelen, paleizen en het platteland van Kent. Kleding en juwelen komen overeen met de bewaarde portretten uit die tijd. Anna droeg een parelsnoer met een gouden letter B, en een maanvormig kapje in Franse stijl - in tegenstelling tot het Spaanse, driehoekige kapje van Catharina van Aragon. Maria was inderdaad blond, en Anna donkerharig, wat past bij hun contrasterende karakter.

De schrijfster heeft de periode grondig bestudeerd, maar ze vermengt historische feiten met fictie. Twijfelachtig is de leeftijd van Maria. In de roman is ze de jongste zus, maar in werkelijkheid was ze wellicht de oudste, waardoor het aannemelijker wordt dat ze als eerste trouwde. Voor seksuele details, zoals de biseksualiteit van George Boleyn, bestaat weinig onderbouwing, al weten we natuurlijk niet wat zich in slaapkamers en achter gesloten deuren afspeelde. Een en ander moet je met een korreltje zout nemen, maar in elk geval slaagt Gregory erin de Tudorperiode in felle kleuren tot leven te brengen.

» details   » naar bericht  » reageer  

Thérèse Raquin - Émile Zola (1867) 5,0

12 december 2020, 09:08 uur

Dankzij Zola's gedetailleerde beschrijvingen en de genoemde straatnamen kun je de locaties op een kaart van Parijs vinden of als literair toerist bezoeken. Thérèse woont met haar echtgenoot en haar schoonmoeder (tegelijk haar tante) in een garenwinkeltje in een steegje ten zuiden van de Pont Neuf. Het gaat niet over arme mensen, maar wel over gemiddelde burgers met een weinig opwindend bestaan. Hun vrienden zijn een ambtenaar die na twintig jaar routineus werk een promotie krijgt, en een gepensioneerd politieman. Hun wekelijkse hoogtepunt is een partijtje domino op donderdagavond.

Laurent, een collega van Camille, heeft een vage ambitie om het te maken als kunstschilder, maar hij steekt meer tijd in het omgaan met modellen dan in het verbeteren van z'n techniek. Thérèse is bedeesd en onderdanig. Ze lijkt geen eigen wil te hebben, maar droomt er stiekem van te ontsnappen aan haar omgeving.

Veel aandacht gaat naar de psychologische motivering van de twee hoofdpersonages. Daardoor kun je meeleven met Thérèse en Laurent wanneer ze een affaire beginnen, en zelfs wanneer ze haar echtgenoot verdrinken in de Seine. De politie gelooft dat het een ongeluk was, maar ze worden gestraft door hun eigen geweten. Ze beginnen te hallucineren en spoken te zien. Tijdens hun huwelijksnacht gaat het haardvuur letterlijk uit, maar ook in symbolische zin is hun passie uitgedoofd na ruim een jaar wachten. Laurent is bang dat de verlamde tante of zelfs hun tijgerkat François hen zal verraden. Hij wordt steeds ruwer en agressiever, en gaat tekenen van paranoia vertonen.

Zola schetst een zeer realistisch beeld van een kleinburgerlijk milieu in Parijs. Hij heeft een diepgravende maar vlot leesbare stijl. Terugkerende adjectieven zijn hébété (versuft), blafard (vaalbleek) en roidi (stijf) - allemaal woorden die bij een lijk passen. Het gaat dan ook over mensen die al halfdood zijn terwijl ze nog leven.

» details   » naar bericht  » reageer  

Lobo, el Bosque y el Hombre Nuevo, El - Senel Paz (1991) 2,5

Alternatieve titel: Aardbei en Chocola, 5 december 2020, 06:30 uur

stem geplaatst

» details  

Nesnesitelná Lehkost Bytí - Milan Kundera (1984) 4,0

Alternatieve titel: De Ondraaglijke Lichtheid van het Bestaan, 5 december 2020, 06:28 uur

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 4,5 sterren

» details  

Anna Karenina - Lev Tolstoj (1877) 5,0

Alternatieve titel: Анна Каренина, 3 december 2020, 10:49 uur

Hoewel Anna Karenina het titelpersonage is, wordt ze soms tientallen bladzijden aan een stuk niet genoemd. Tolstoj wisselt af tussen de ervaring van zeven verschillende personages: drie getrouwde koppels en één overspelige minnaar.

Anna ervaart een leegte in haar huwelijk en verlangt naar passie in haar leven. Zij is een sympathiek personage dat een tragische vergissing begaat. Haar echtgenoot is een farizeeër die zich vooral bekommert om z’n carrière als ambtenaar en om de indruk die hij maakt op de maatschappij. Vronski is een gifslang en een flierefluiter op zoek naar kortstondig, oppervlakkig genot. Sint-Petersburg wordt voorgesteld als een oord des verderfs, met pracht en praal en uiterlijk vertoon, maar weinig innerlijke bevrediging.

Het tegenthema vormt de verhouding tussen Levin en Kitty. Allebei maken ze een crisis door die tot een persoonlijke groei zal leiden. Levin trekt zich terug op het platteland om z’n landgoed te hervormen. In deze terugkeer naar de natuur ervaart hij een dieper geluk. Kitty vindt iets gelijkaardigs in het verzorgen van zieken.

Als het verhaal van Anna Karenina een tragedie is, dan is dat van haar broer Stiva een komedie. Hij zou passen in een klucht over een overspelige echtgenoot. Een man komt er beter mee weg dan een vrouw. Veel heeft hij te danken aan z’n vrouw Dolly, die hem vergeeft omwille van de kinderen.

De delen volgen elkaar op in het ritme der seizoenen. Het begint in de winter, met als mooiste beeld de schaatsende Kitty. Dan volgt de lente, met het zaaien en de jacht op houtsnippen. Het derde deel is de zomer. De beschrijving van het maaien, waarbij Levin zich in het zweet werkt aan de zijde van de boeren, is een hoogtepunt. Er is aandacht voor volkse gebruiken, zoals het maken van frambozenjam.

Stoomtreinen waren nieuw in de negentiende eeuw. Zoontje Serjozja speelt treintje met z’n klasgenoten door een bank voort te trekken. Het ongeval in het eerste deel is een voorafspiegeling van Anna’s einde. In haar laatste hoofdstukken is ze helemaal alleen, uitgesloten en veroordeeld door de maatschappij. Inwendige monoloog onthult haar troebele gedachten.

Tolstoj is een realist die z’n personages en z’n locaties op een beeldende manier tot leven wekt. De scènes op het platteland neigen soms naar naturalisme, al behoren de hoofdpersonages tot de adel en de hogere burgerij. Hij heeft aandacht voor de historische, politieke en sociale context, en voor de psychologische en filosofische onderbouw. Aan de oppervlakte is dit een verhaal over een overspelige relatie, maar daaronder ligt een diepgaande levensvisie over het verschil tussen hedonisme en een zoektocht naar dieper geluk.

» details   » naar bericht  » reageer  

Pietje Puk - Henri Arnoldus (1958) 3,5

1 december 2020, 23:17 uur

stem geplaatst

» details