menu

Hier kun je zien welke berichten Theunis als persoonlijke mening of recensie heeft gemarkeerd.

Zapiski iz Mjortvogo Doma - Fjodor Dostojevski (1862)

Alternatieve titel: Aantekeningen uit het Dodenhuis

4,0
Mooi boek. De beschrijvingen van het kamp zijn prachtig. Maar de manier waarop Dostojevski door weet te dringen tot in het diepste van de menselijke aard in alles wat hij ervaart is briljant. Het maakt het boek tijdloos. De scherpzinnigheid van zijn blik en de manier waarop hij het op papier weet te zetten waardoor het nu nog steeds zo goed leesbaar is, is bewonderenswaardig. Een mooie passage vond ik toen de hoofdpersoon beschreef dat hij, als man van adel, de 'gewone man' nooit helemaal zou kunnen begrijpen. Hoe ze van beide kanten ook hun best zouden doen, ze leven in twee werelden die onverenigbaar zijn. Hoe hedendaags is dat (gezien de hele discussie rondom elite)? De menselijke manier waarop Dostojevski tegen zijn medegevangenen aankijkt is ook ontroerend. Het boek is een aanrader.

Zashchita Lushina - Vladimir Nabokov (1930)

Alternatieve titel: De Verdediging

4,5
Een schitterend portret van een man die zichzelf langzaam kwijtraakt in het spel dat hem in eerste instantie leek te redden: schaken. Hij wordt een grootmeester, maar op het moment suprême laat zijn briljante geest hem in de steek. Kortsluiting, overspannenheid. Het verhaal is mooi. Je gaat je inleven in het personage en ook vooral in de mensen daarom heen. De mensen die hem liefhebben (of juist niet) en die zijn aftakeling van dichtbij moeten ervaren.

Maar, zoals het gaat in de literatuur, gaat het vooral om die manier waarop het verhaal wordt verteld. Daarin is Nabokov onnavolgbaar. Nabokov lezen is als kijken naar de zee, of luisteren naar het ruisen van de bladeren. Er gaat een onafwendbare vanzelfsprekendheid uit van zijn zinnen. En terwijl ik ze over me heen liet komen, moest ik mijn best doen om me niet af te vragen waar ze in hemelsnaam vandaan kwamen. Het heeft nauwelijks zin om een paar voorbeelden te noemen, want je hoeft het boek maar op een willekeurige bladzijde open te slaan en de weergaloze zinnen vliegen je om de oren. Ik laat het bij een van de allermooisten die ik tegenkwam:

“Slechts zelden viel hem zijn eigen bestaan op, bijvoorbeeld wanner hij door ademnood – de wraak van een zwaar lichaam – gedwongen werd met open mond op een trap stil te staan, of wanneer hij kiespijn had, of wanneer laat op de avond, tijdens zijn schaakoverpeinzingen, een hand die naar een lucifersdoosje reikte, het schudde zonder er gerammel van lucifers aan te ontlokken, zodat de sigaret die iemand anders ongemerkt in zijn mond leek te hebben gestoken, opeens groeide en zich manifesteerde, solide, zielloos en statisch; zijn hele bestaan balde zich samen tot de loutere behoefte aan roken, al waren de hemel mag weten hoeveel sigaretten al gedachteloos opgerookt.”

Zwarte Schuur - Oek de Jong (2019)

4,0
geplaatst:
Met afgemeten precisie, gestaag en zijn meesterlijke pen de tijd gunnend, laat Oek de Jong de lezer langzaam onder de huid van Maris Coppoolse kruipen. Vanaf het begin in duidelijk dat er eerder in zijn leven, op viertienjarige leeftijd, iets tragisch heeft plaatsgevonden. Al snel weet je dat het noodlottig was, dat het iets is wat hij voor de rest van zijn leven bij zich moet dragen. De eerste honderd pagina’s zweeft het rond zonder dat je als lezer de details weet. De Jong laat de lezer voelen wat zijn hoofdpersonage moet voelen.

Met grote sprongen in de tijd De Jong de verschillende levensfases van Maris zien, inzoomend op de meest heftige periodes. De Jong neemt ons mee naar het dorpje in Zeeland waar de tragische, zwarte geschiedenis begon. We zijn in New York, in Amsterdam en op een Spaans eiland. De beschrijvingen van De Jong zijn uiterst secuur, schilderen zijn boek tot leven. Intens zijn de verhouding tussen de hoofdpersonen. De relatie tussen Maris en zijn vrouw, de band tussen hem en zijn stiefdochter, Maris’ interesse in andere, vaak fysiek of mentaal verminkte vrouwen.

In enkele dagen las ik dit boek uit. Na Hokwerda’s Kind en de tweedelige Pier en Oceaan was dit het derde boek dat ik van deze schrijver las. Het is opnieuw een aanrader.