menu

Via deze pagina blijf je op de hoogte van recente stemmen, meningen en recensies van Theunis. Standaard zie je de activiteiten in de huidige en vorige maand. Je kunt ook voor een van de volgende perioden kiezen: januari 2018, februari 2018, maart 2018, april 2018, mei 2018, juni 2018, juli 2018, augustus 2018, september 2018, oktober 2018, november 2018, december 2018, januari 2019, februari 2019, maart 2019, april 2019, mei 2019, juni 2019, juli 2019, augustus 2019, september 2019, oktober 2019, november 2019

Kizur Toldot Ha-Enoshut - Yuval Noah Harari (2011) 4,5

Alternatieve titel: Sapiens: Een Kleine Geschiedenis van de Mensheid, 24 augustus 2018, 16:49 uur

stem geplaatst

» details  

Remains of the Day, The - Kazuo Ishiguro (1989) 4,5

Alternatieve titel: De Rest van de Dag, 22 augustus 2018, 16:58 uur

Voordat ik mijn waardering voor dit boek uitzet, moet ik iets opbiechten, een schuldgevoel dat tijdens het lezen uitgroeide tot redelijke proporties. Als ik van tevoren had geweten dat dit boek gedragen werd door zo een indrukwekkende schrijfstijl, met een dermate elegante en nauwkeurige doorspekt met haarfijne finesses - of, om met de hoofdpersoon van het verhaal te spreken: ‘waardigheid’ –, dan had ik het boek natuurlijk in de oorspronkelijke taal gelezen: het Engels. En dan had ik de zinnen af en toe luidop en op zijn Brits uitgesproken, zodat ze niet alleen in mijn verbeelding hoorbaar waren. Maar ja, ik heb de Nederlandse vertaling gelezen. Zo, dat is eruit. Nu kunnen we verder, want ondanks die handicap heb ik van het boek genoten.

We volgens de ik-persoon, Mr. Steven, een Engelse butler op weg naar een oud medewerkster die hij wil overtuigen om weer terug te komen naar Darlington Hall. Tijdens de reis die een aantal dagen in beslag neemt, dagen waarop hij voor het eerst sinds tijdens eens vrijaf heeft, beschrijft hij zijn geschiedenis. Om de toon te zetten zet hij ten eerste zijn visie op het butlerschap uiteen en daarmee wordt meteen duidelijk met wie we te maken hebben. Een rationele man op zoek naar ultieme waardigheid, geïnspireerd door een vader die ook butler was en tegen wie hij zijn hele leven heeft opgekeken. Er ontstaat een verhaallijn waarin langzaam maar zeker duidelijk wordt wat er achter de rationele analyse van Mr. Steven schuilgaat.

Wat zo knap is aan het schrijven is dat Ishiguro Mr. Stevens niet de woorden heeft gegeven om de strijd die zich achter zijn waardigheid lijkt af te spelen – de strijd waarin het gevoel zich slechts sporadisch door de nagenoeg onbreekbare muur van de ratio weet te wurmen – te omschrijven of misschien zelfs te bevatten. Hij mist het daarom niet, maar als lezer kun je je wel voorstellen dat je in sommige situaties zoveel meer zou kunnen voelen. Zo is er de vader-zoon-relatie die zo zakelijk, zo “waardig” is, dat het af en toe schrijnend is. Maar toch is deze op het eerste gezicht zo gevoelloze relatie toch vol liefde, vol menselijkheid, maar is de manier waarop die liefde wordt getoond iets wat alleen zij van elkaar begrijpen. Ik begrijp dat deze omschrijving heel cryptisch is, dat het weinig betekenis heeft als je het boek niet gelezen hebt. Misschien volstaat daarom een ander voorbeeld: de zoektocht van Mr. Stevens naar wat hij andere mensen heeft zien doen, mensen die “een hartelijk contact met elkaar weten te bewerkstelligen”. Dit heeft volgens Stevens te maken met “een vaardigheid in het schertsen”. Hij vraagt zich af of het misschien wel tijd wordt dat hij zich “met meer geestdrift aan die kwestie van het schertsen (moet gaan) wijden. Immers”, zegt hij, “welbeschouwd is het zo’n dwaze bezigheid nog niet, zeker niet als het waar is dat scherts de sleutel is tot menselijke warmte”. Na dit boek kan het niet anders dan dat je van Mr. Stevens houdt.

Over het plot zal ik verder niets verklappen, maar tot slot wil ik nog wel kwijt dat het boek een mooie indruk geeft van het Britse denken in een moeilijke periode in de recente geschiedenis (Mr. Stevens maakt doorslaggevende diplomatieke bespreking tussen beide wereldoorlogen van dichtbij mee). Op geniepige wijze worden ook de schreeuwerige Amerikanen in een hoekje gezet.

Van begin tot eind heb ik genoten van dit boek en wie weet, om terug te komen bij waar ik begon, zal ik het boek ooit eens ga lezen in de taal waarin ik hem had moeten lezen.

» details   » naar bericht  » reageer  

Reflections in a Golden Eye - Carson McCullers (1941) 4,0

Alternatieve titel: Spiegelingen in een Gouden Oog, 16 augustus 2018, 19:35 uur

Sinds het geweldige en tot nu toe ongeëvenaarde The Heart is a Lonely Hunter ben ik een enorme liefhebber van de verhalen van Carson McCullers. Ook dit verhaal is weer prachtig. Inmiddels is het recept van McCullers bekend. De verhalen spelen zich af in het diepe Zuiden van Amerika. Eenzaamheid en frustraties van haar hoofdrolspelers zijn alom vertegenwoordigd. Maar hieraan voegt McCullers altijd iets eigens toe, iets van warmte, iets liefdevols, waardoor je van haar karakters gaat houden. Je kunt ondanks hun schimmigheid, vuile spelletjes of onhandigheid altijd sympathiek voor ze opbrengen.

Zo is een van de hoofdrolspelers een simpele soldaat genaamd Williams. Alles wat hij doet lijkt hem te overkomen. In zijn ogen schuilt de blik van een mak dier. Maar zijn invloed is in het verhaal groot. Hij voelt zich aangetrokken door de bloedmooie, en ietwat domme, vrouw van de kapitein die op zijn beurt weer gevoelens heeft voor de vrijers van zijn vrouw. Opmerkelijk en bijzonder knap: in de eerste alinea's van het verhaal geeft McCullers een deel van haar plot prijs, een subtiele hint naar iets dat ze in de rest van het verhaal uitwerkt en dat pas op de laatste bladzijde volledig uitgewerkt is, maar als lezer heb je het continu in je achterhoofd. Het duwt het verhaal voort en binnen no-time, smullend van haar prachtige stijl, heb je het verhaal uit.

Een voorbeeld wil ik hier achter laten, een voorbeeld om van te smullen. In deze woorden omschrijft McCullers de geest van de soldaat: "De geest is als een bontgeweven tapijt waarin de kleuren afkomstig zijn van de waarnemingen van de zintuigen en het patroon het produkt is van de kronkelingen van het intellect. De geest van soldaat Williams was doortrokken van allerlei vreemd getinte kleuren, maar er zat geen lijn in, geen patroon". Om je vingers, spreekwoordelijk dan, bij af te likken.

» details   » naar bericht  » reageer  

Station, Het - Joris van Casteren (2015) 3,0

13 augustus 2018, 20:31 uur

Leuk. Leuk voor tussendoor. Een caleidoscoop aan figuren komt voorbij lopen over het station. Van Casteren weet tot de in krochten door te dringen. Hij spreekt zonderlinge figuren die Amsterdam Centraal hun thuis noemen, haalt kolderieke anekdotes op bij ervaren spoorwegpersoneel en hij duikt in het verre verleden van het station. Omdat het bij flarden van verhalen blijft wist het me niet helemaal te pakken, maar wegleggen wilde ik het nooit. Daarvoor waren de kleine verhalen, hoe triest soms ook, te vermakelijk.

» details   » naar bericht  » reageer  

Nix, The - Nathan Hill (2016) 4,0

Alternatieve titel: De Nix, 11 augustus 2018, 19:26 uur

Zo! Dit is me een debuut zeg. Misschien wel een van die Great American Novels, misschien wel zo’n boek dat de Amerikaanse ziel blootlegt, een boek dat precies weet te duiden wat de “gewone” Amerikaan bezighoudt. Het is in ieder geval een boek dat doorspekt is met vele thema’s van de afgelopen decennia: van gameverslaving tot de oorlog in Vietnam, van de sensatiebeluste media tot de commercialisering in boekenwereld. Tien jaar heeft Hill er aan gewerkt. Het is resultaat is verbluffend. Het leest vlot. Ik had het binnen een paar dagen uit. Dit komt onder meer door de manier waarop het boek is ingedeeld. Moeiteloos spring je van 1968 naar 2011. Dan weer kruip je in de huid van de een, dan weer van de ander en de stijl verandert mee. Door er nog wat cliffhangers tussendoor te gooien wil je maar door blijven lezen.

In het laatste gedeelte van het boek schrijft Hill dat zijn protagonist (schrijver met een writer’s block) probeerde om de iedereen om zich heen “probeerde te begrijpen, (dat hij) probeerde de dingen te zien waarvoor hij de eerste keer te veel in zichzelf gekeerd was geweest”. Een van de uitdagingen voor Hill moet geweest zijn om zijn lezers alle hoofdrolspelers in het boek te begrijpen, om het oordelen, het oordelen dat zo gemakkelijk, het oordelen dat we vaak achteloos en onbewust doen waardoor we mensen vaak veel te snel en onterecht in een hoek zetten, een hoek waaruit ze zichzelf nauwelijks nog uit kunnen worden, uit te stellen totdat we het hele verhaal kennen. Daarin is Hill glorieus geslaagd.

» details   » naar bericht  » reageer