menu

Via deze pagina blijf je op de hoogte van recente stemmen, meningen en recensies van Theunis. Standaard zie je de activiteiten in de huidige en vorige maand. Je kunt ook voor een van de volgende perioden kiezen: januari 2019, februari 2019, maart 2019, april 2019, mei 2019, juni 2019, juli 2019, augustus 2019, september 2019, oktober 2019, november 2019, december 2019, januari 2020, februari 2020, maart 2020, april 2020, mei 2020, juni 2020, juli 2020

Besoin de Vélo - Paul Fournel (2001) 4,0

Alternatieve titel: Ik en Mijn Fiets, vandaag om 09:50 uur

stem geplaatst

» details  

Condities - Thomas Heerma van Voss (2020) 4,0

afgelopen woensdag om 22:50 uur

Een chronische ziekte verandert je leven. Misschien verandert het niet eens zozeer de persoon die je diep van binnen bent, maar werpt het alleen de schijnwerpers op een aantal karaktereigenschappen die afhankelijk van de ziekte in meer of mindere mate naar voren komen. Als Vincent Pek, hoofdpersoon in Condities, de diagnose ziekte van Crohn heeft zet het zijn leven op de kop. Hoeveel impact een dergelijke ziekte op iemands leven kan hebben is pas te begrijpen door het zelf te ondergaan en wordt invoelbaar door het lezen van dit boek. Af en toe onsmakelijk rauwe poepverhalen die me af en toe deden afvragen waarom ik tijdens mijn lunch of een avondlijke snack eigenlijk door bleef lezen.

Behalve het beschrijven van de ziekte springt ook de vierdimensionale vertelling eruit. De schrijver schrijft over een schrijver die zoekt naar succes na zijn jaren geleden verschenen laatste werken. De zieke schrijver die, na aansporing van de uitgever, besluit om zijn ziektebeelden realistisch in een nieuwe roman te beschrijven. De schrijver die recensies van het uitgegeven boek opzoekt op websites als Boekmeter. Het geeft een geslaagde, dubbele lading aan het boek.

Thomas Heerma van Voss heeft een mooi boek geschreven. Een boek dat ik maar niet weg kon leggen. Laat ik het hierbij laten voordat ik ook ooit in één van zijn boeken opduik.

» details   » naar bericht  » reageer  

't Hooge Nest - Roxane van Iperen (2018) 4,5

4 juli, 14:27 uur

stem geplaatst

» details  

Unizhennye i Oskorblennye - Fjodor Dostojevski (1861) 4,5

Alternatieve titel: De Vernederden en Vertrapten, 2 juli, 09:05 uur

Er is veel geschreven over de stijl van Dostojevski. Het zou gehaast zijn. Karel van het Reve noemde de stijl zweterig. Dostojevski, levend van leningen en voorschotten, moest ook snel schrijven aangezien hij continu onder tijdsdruk stond. Zelf was de schrijver kritisch over zijn uitvoerigheid, iets waarvan hij maar niet wist hoe het van zich af zou kunnen schudden. Ook dit boek is staat weer vol herhalingen, maar de vraag is hoe storend dit werkelijk is. Het beklijft ook. De toch al zo boeiende hoofdpersonen komen diep onder je huid te zitten. Ook weer nadrukkelijk aanwezig zijn de lyrische, bijna overspannen gemoedstoestanden van de hoofdpersonen. Voeg daarbij de dramatische cliffhangers toe en je zou denken dat je een literaire soap te pakken hebt.

Opnieuw schrijft Dostojevski realistisch over onschuldige personen die hevig lijden, over vernederden en gekrenkten. Dit verhaal gaat over een driehoeksverhouding waar de hoofdpersoon, een schrijver, bij betrokken is. In dit verhaal is het leven van de kleine, arme Nellie vervlochten. De gedachtegang van alle hoofdpersonen wordt uitvoerig beschreven en je als lezer wordt je continu meegezogen in de denkwereld van deze uiteenlopende personages. Af en toe spreken de personages elkaar zelf tegen. Dit is waar Dostojevski zijn meesterschap toont: hij dringt diep door in de menselijke geest dat zo vaak veel irrationeler is dan ons brein ons doet vermoeden.

De boeken van Dostojevski lijken in eerste instantie niet de meest plezantste om te lezen. Altijd ligt de dood op de loer, de omstandigheden zijn ronduit droevig, mensonterend af en toe en de hoofdpersonen bevinden zich niet zelden in absurde situaties. Toch zijn het juist deze elementen die ook dit boek zo prachtig maken. Bovendien leest het als een trein. Ik las de laatste honderd bladzijden in een zucht uit. Na zijn grote, bekende werken, is dit ook een absolute must-read.

» details   » naar bericht  » reageer  

Weg naar Covadonga. Een Spaanse Wielerbedevaart, De - Edwin Winkels (2020) 4,0

28 juni, 10:05 uur

Na Pellegrina waren mijn verwachtingen hoog gespannen. In 2016 schreef Lidewey van Noord een hartverwarmende ode aan het Italiaanse wielrennen en het land zelf. Dat boek zaaide verlangen, zoals Bert Wagendorp, hoofdredacteur van wielertijdschrift De Muur in het voorwoord schreef. Vier jaar later volgt de volgende wielerbedevaart, nu door het Spanje van Edwin Winkels.

Het begin is goed. De vormgeving van het boek is wederom schitterend. De foto’s van verlaten straten, doodse dorpjes en eenzame, mistige haarspelbochten zenden een melancholische uitnodiging om een fietsvakantie in Spanje te gaan boeken. Maar al vrij snel moet Winkels spreekwoordelijk lossen: dit boek kan nooit tippen aan zijn voorganger. De eerste verhalen in het boek grijpen me minder. Ze spreken minder tot de verbeelding. Zoals in het wielrennen is geen enkele strijd eerlijk. Je hebt te doen met de omstandigheden en feit is dat er in Italië meer wielerverhalen voor het oprapen lijken te zijn. Daarbij lijkt Van Noord dichterbij de Italiaanse wielerharten te komen. Waar Winkels hier en daar in feiten lijkt te verdwalen lukte het Van Noord eerder de persoonlijke verhalen voorrang te geven. Dat maakte dat boek rijker.

Maar laat ik de verleiding weerstaan en niet in vergelijkingen stranden. De lat lag immers erg hoog. Pellegrina was een nagenoeg perfect en ook dit is gewoon een prachtig en goed boek. Eenmaal onderweg lijkt Winkels steeds beter in staat om in een mooie cadans te blijven houden. Af en toe bereikt hij de top in verhalen die daar ook bijna om vragen, zoals het verhaal van Ricardo Otxoa en zijn tweelingbroer Javier. Ze werden beide geschept door een auto tijdens een trainingsrit. Winkels schrijft er prachtig over.

Vanaf nu is het wachten op de volgende wielerbedevaart. Frankrijk zou voor de hand liggen. België misschien?

» details   » naar bericht  » reageer  

Good Man Is Hard to Find and Other Stories, A - Flannery O'Connor (1955) 4,0

Alternatieve titel: Een Goede Man Is Moeilijk te Vinden, 14 juni, 22:54 uur

“The grandmother didn’t want to go to Florida.”

Dat is hoe het eerste verhaal uit deze gelauwerde bundel begint. Het openingsverhaal zet meteen de toon voor de rest van de bundel. Het gezin vertrekt ondanks oma’s waarschuwingen over een loslopende crimineel, toch richting Florida. Een aantal thema’s komt meteen terug: verschil tussen jong en oud en daarbij de immer veranderende wereld en het gevecht van ouder wordende mens daartegen en het racisme in het diepe zuiden van Amerika. Het verhaal is, zoals de meeste verhalen, doordrenkt met christelijke symboliek. De verhalen zijn angstaanjagend, provocatief en origineel en brengen de zuidelijke staten van de Verenigde Staten van zeventig jaar geleden volledig tot leven. Dit lezende kun je je voorstellen hoe diep het racisme in Amerika geworteld is. Een aantal hoofdpersonen uit dit boek zouden er onmiddellijk weer bij neervallen als ze nu uit de dood zouden ontwaken.

Kenmerkend is het verhaal “The Artificial Nigger” waar grootvader Mr. Head en kleinzoon Nelson samen de trein naar de stad pakken. Mr. Head, die zichzelf als wijze, oude man ziet, zal naïeve kleinzoon Nelson de stad wel eens laten zien. Ze verdwalen en komen in de zwarte wijken aan de rand van de stad terecht. Ze verdwalen. Mr. Head is te trots om om hulp te vragen en verraad zelfs zijn kleinzoon. De lezer herkent de hoogmoed al lang voor de val en kan alleen maar bewondering voor de manier van vertellen van O’Connor opbrengen. Een boek als deze verdient het om ook nu gelezen te worden.

Springsteen is één van de grote liefhebbers van het werk van O’Connor. Ze was een grote inspiratiebron voor het schrijven van zijn duistere verhalen op het album "Nebraska". Deze bundel ademt dezelfde obscure somberheid.

» details   » naar bericht  » reageer  

Short Reign of Pippin IV: A Fabrication, The - John Steinbeck (1957) 4,0

Alternatieve titel: De Korte Regering van Pepijn IV, 8 juni, 08:14 uur

Frankrijk zat weer eens zonder regering. De nu nog historische conferentie van partijleiders werd bijeengeroepen. Alle partijen waren vertegenwoordigd: De Conservatieve Radicalen, De Radicale Conservatieven, De Christelijke Atheïsten, De Christelijke Communisten, noem ze maar op. Er werd besloten dat Frankrijk een koning zou krijgen. Niet omdat iedereen in een monarchie gelooft, maar meer omdat alle partijen dachtener een slaatje uit te kunnen slaan op het moment dat de koning weer afgezet zou gaan worden. Nu moest er nog een koning gevonden worden. Dat gingvrij rap. Zo kon het gebeuren dat Pepijn Arnulf Héristal, Pepijn IV, tegen zijn zin, koning werd. En er was niets wat hij daartegen kon doen.

“Tijdens zijn lange en langzame zwerftocht is het meer dan waarschijnlijk, dat zijn gedachten, als ratten in een laboratoriumdoolhof, elke mogelijke uitweg zochten, paden, doorgangen en holletjes doorsnuffelden, om telkens hun neus te stoten tegen het kippegaas van de feiten. Steeds opnieuw stootte hij zijn mentale neus tegen het gaas aan het einde van een veelbelovend gangetje en stond voor het feit. Hij was koning en er was geen middel om zich daaraan te onttrekken.”

Het eerste gedeelte van het boek is hilarisch. Regelmatig schoot ik in de lach. Op de achterflap van de Salamander-editie van dit boek staat geschreven: “Er is wijsheid zowel als humor in deze komische satire, die Steinbeck evenveel genoegen moet hebben verschaft als de lezer nu kan beleven.” Het schrijfplezier springt inderdaad van de bladzijden.

Naarmate het boek vordert is er meer ruimte voor Steinbeck’s wijsheden en bekende thema’s. Zo komt de koning tegen het einde van het boek een oude man tegen die een standbeeld uit het water vist. Er zijn jongeren die het standbeeld steeds van zijn voetstuk halen. De koning vraagt zich af waarom de mensen doen wat ze doen. De oude, wijze man geeft simpelweg aan: mensen doen wat ze moeten doen. Dan is er daar de oeroude Steinbeck vraag: goed of slecht? De man antwoord hulpeloos: “Het zijn alleen maar mensen.”

Meer onmiskenbare wijsheden komen naar voren. Steinbeck maant iedere historicus tot kalmte als ze zich afvragen waar toch de onrust vandaan komt als het goed gaat.

“Het is de tendens van het menselijk wezen voorspoed te wantrouwen. In slechte tijden hebben we het veel te druk met onze persoonlijke veiligheid. Daartoe zijn wij uitgerust. Het enige waartegen ons ras hulpeloos is, is voorspoed. Eerst verbaast het ons, dan worden we bang, dan boos en tenslotte worden wij erdoor vernietigd.”

De koning belandt dus op de troon en kent, zoals ieder staatshoofd, tijden van voor- en tegenspoed. Om hem heen verzamelen zich een aantal prachtige personages. Zo is er de Amerikaanse vriend van zijn dochter. Op deze manier weet Steinbeck ook de Amerikaanse politiek ruimte te geven in het boek. Zo brengt hij de Amerikaanse haat tegen het socialisme naar voren, maar tegelijkertijd zegt hij dat veel grote bedrijven eigenlijk heel socialistisch te werk gaan. De Pont, General Motors, U.S. Steel. Ze doen alles om hun werknemers tevreden te stellen. Ze hebben medische zorg, ongevallenverzekering en betaalde vakanties. “Dit maakt,” stelt Steinbeck, “dat het Gouvernement van de Verenigde Staten er uitziet als een absolute monarchie. Zo sterk zelfs, dat wanneer de regering van de V.S. een tiende probeerde te doen van wat General Motors doet, General Motors een gewapende opstand zou beginnen.”

Socialistische megabedrijven in een kapitalistisch systeem waar de overheid geen controle op heeft. Ik moest toch even denken aan KLM. Mijn zoveelste Steinbeck en opnieuw is hij zelfs in deze satire af en toe angstig actueel.

Inmiddels, dat mag geen verrassing meer zijn, is Steinbeck mijn favoriete schrijver. Ik heb Grapes of Wrath nog op de blank liggen. Af en toe twijfel ik: zal ik er aan beginnen? Ik kan het nog steeds uitstellen. Het idee dat ik straks alles al het grote werk heb gelezen schrikt me een beetje af. Gelukkig heb ik voorlopig voldoende alternatieven. Nog even wachten dus. Nog even.

» details   » naar bericht  » reageer  

Moveable Feast, A - Ernest Hemingway (1964) 2,5

Alternatieve titel: Amerikaan in Parijs, 6 juni, 21:59 uur

stem geplaatst

» details  

Zwarte Schuur - Oek de Jong (2019) 4,0

6 juni, 11:05 uur

Met afgemeten precisie, gestaag en zijn meesterlijke pen de tijd gunnend, laat Oek de Jong de lezer langzaam onder de huid van Maris Coppoolse kruipen. Vanaf het begin in duidelijk dat er eerder in zijn leven, op viertienjarige leeftijd, iets tragisch heeft plaatsgevonden. Al snel weet je dat het noodlottig was, dat het iets is wat hij voor de rest van zijn leven bij zich moet dragen. De eerste honderd pagina’s zweeft het rond zonder dat je als lezer de details weet. De Jong laat de lezer voelen wat zijn hoofdpersonage moet voelen.

Met grote sprongen in de tijd De Jong de verschillende levensfases van Maris zien, inzoomend op de meest heftige periodes. De Jong neemt ons mee naar het dorpje in Zeeland waar de tragische, zwarte geschiedenis begon. We zijn in New York, in Amsterdam en op een Spaans eiland. De beschrijvingen van De Jong zijn uiterst secuur, schilderen zijn boek tot leven. Intens zijn de verhouding tussen de hoofdpersonen. De relatie tussen Maris en zijn vrouw, de band tussen hem en zijn stiefdochter, Maris’ interesse in andere, vaak fysiek of mentaal verminkte vrouwen.

In enkele dagen las ik dit boek uit. Na Hokwerda’s Kind en de tweedelige Pier en Oceaan was dit het derde boek dat ik van deze schrijver las. Het is opnieuw een aanrader.

» details   » naar bericht  » reageer  

Long Valley, The - John Steinbeck (1938) 4,0

5 juni, 11:37 uur

Als liefhebber van korte verhalen en John Steinbeck komen hier voor mij twee liefdes samen. Deze bundel verscheen voor het eerst in 1938. De meesterhand van Steinbeck groeit. Personages, verhaal en stijl vallen samen, diepere lagen worden gecreëerd en de realistische beschrijvingen worden verfijnder.

In het eerste verhaal bijvoorbeeld, The Chrysanthemums, vallen de acties van de hoofdpersoon nauw samen met de onderliggende gevoelens. Elisa Allen werkt aan haar bloementuin als er een vreemdeling passeert. Ze raakt met hem in gesprek en ze voelt hoe ze opbloeit. Dit is iets opwindends, iets wat ze een tijd lang niet heeft gedaan. Ze geeft met een paar jonge chrysanten mee nadat ze, bijna erotisch, over het planten heeft vertelt. Na het gesprek neemt ze een bad, ze kleedt zich mooi aan en verrast haar man. Waar komt deze opvlieging ineens vandaan? Ze gaat uit eten. Dan is het voorbij. Onderweg ziet ze de jonge chrysanten liggen. Schaamte voor wat ze heeft gedaan overspoelt haar.

De bundel eindigt met de vierdelige verhalenreeks The Red Pony. Vier prachtige verhalen uit het jonge leven van Jody. Onschuld ontmoet hierin de wrede waarheid van het leven en de dood op een kleine boerderij nabij Salanis Valley in Californië.

» details   » naar bericht  » reageer  

Red Pony, The - John Steinbeck (1937) 4,0

Alternatieve titel: De Rode Pony, 3 juni, 10:33 uur

stem geplaatst

» details  

Long Walk Home: Reflections on Bruce Springsteen - Jonathan D. Cohen e.a. (2019) 4,0

2 juni, 14:29 uur

Als liefhebber van Bruce heb ik natuurlijk mijn eigen specifieke redenen om van de man en zijn muziek te houden. Ik durf zelfs te beweren dat ik me een leven zonder zijn muziek niet goed kan voorstellen. Dat zegt iets over de kracht die ik zijn liedjes terugvind. Ik heb mijn eigen persoonlijke favorieten. Liedjes, passages die me tot het bot toe raken en waar ik naar terugkeer in tijden van verdriet en eenzaamheid. Niet zelden helpt de muziek me weer overeind. Zo zal iedereen liefhebber zijn eigen persoonlijke, emotionele verhaal hebben.

Dit boek laat schrijvers, politici, critici en anderen aan het woord over het belang van zijn muziek. Het mooie aan deze bundeling van zesentwintig essays is dat ze veel meer laten zien dat de individuele betekenis van de muziek van Bruce Springsteen. Ze laten op overtuigende wijze zien hoe zijn muziek en gedachtegoed onderdeel is geworden van de Amerikaanse cultuur. Hoe het indirect invloed uitoefent op de politiek. Hoe hij een stem geeft aan de LGBT-beweging. De manier waarop een liedje als American Skin inspeelt op het nu weer actuele thema van politiegeweld en het onderliggende racisme debat. Een ander interessant gedeelte is de vergelijking met auteurs als John Steinbeck en vooral Flannery O’Connor. De korte verhalen die Springsteen in zijn minder bekende solo albums ten gehore brengt worden onder de loep genomen en vergeleken met het werk van de gevierde schrijfster.

Eén van de essays is geschreven in 1979 en zit vol euforie en superlatieven na het zien van een concert. In die periode was Bruce met zijn E Street Band misschien wel op zijn best. De schrijver vraagt zich af wat er nog allemaal in het verschiet ligt. Op dat moment zijn er nog maar vier platen verschenen.

Uit nagenoeg alle essays komt een absolute waarheid naar boven: Springsteen wordt bewonderd om zijn beschrijvingen van de werkelijkheid. Alles wat hij zingt is waar en bovendien legt hij hierin zijn ziel en zaligheid vol overgave bloot.

Als liefhebber is deze bundel een absolute must-read. Als buitenstaander een prachtig inkijkje in hoe een groot artiest van doorslaggevende betekenis kan zijn is de gemeenschap. Op individueel, lokaal, landelijk en wereldniveau.

» details   » naar bericht  » reageer  

Cliënt E. Busken - Jeroen Brouwers (2020) 3,5

2 juni, 13:40 uur

Ongeduldig klimmen de gedachtestromen als woeste, warrige golven over elkaar heen. Maar dat doen ze alleen in het doorleefde brein van cliënt E. Busken. Praten doet hij niet meer. Dat verdomt hij. Er is niemand die hem bezoekt in dit oord van vergetelheid, wat het ook is, een verpleeghuis, zo lijkt het, al dan niet voor demente bejaarden. Voor de hoofdpersoon eerder een gevangenis. Er is een vrouw die hem tegen zijn wil bestookt met verhalen waar hij van walgt. Er is het oliedomme personeel dat over zijn toestand oordeelt. Meneer Busken weet wel beter. Ze hebben geen idee van zijn glorierijke, wetenschappelijke verleden, van zijn onmetelijke intelligentie en hij vindt het wel goed. Het heeft geen zin meer om zijn stem te gebruiken. Het zal hen toch niet overtuigen.

Het zijn de weelderige, onverschillige overdenkingen in de uiterst verfijnde stijl van Brouwers die dit boek haar glans geven. Je zou bijna geloven dat de onherroepelijk en bijna zichtbare achteruitgang van de hoofdpersoon zich slechts alleen in het hoofd van de anderen afspeelt, niet in het aftakelende lichaam van de man zelf.

» details   » naar bericht  » reageer  

Grand Hotel Europa - Ilja Leonard Pfeijffer (2018) 4,0

2 juni, 12:05 uur

Een ambitieuze roman over de teloorgang van Europa. Pfeijffer neemt ons mee naar Grand Hotel Europa, het hotel waar hij zal verblijven na het verlies van de liefde van zijn leven, Clio. Vanuit dit hotel denkt hij terug aan de tijd die hij met haar beleefde, in Genua en vooral in Venetië. Ondertussen voert hij de gasten, de piccolo en de majordomus van het hotel ten tonele. Wat volgt is een lijvig geschreven boek waarin verschillende verhaallijnen uiteengezet worden en een aantal thema’s knap worden uitgewerkt.

Belangrijkste thema is de achteruitgang van Europa, dat het vooral nog van zijn verleden moet hebben. Langzaam nemen andere grootmachten het over en blijft Europa over als tuin, het recreatiegebied van de wereld. Er lijkt geen toekomst te zijn voor Europa. Pfeijffer, die zichzelf opvoert als hoofdpersonage, is in gesprek met één van de hotelgasten en luistert naar de wijze, oude man.

“Tijd bestaat bij de gratie van keuzen. Keuzen bestaan bij de gratie van alternatieven. Alternatieven bestaan bij de gratie van een toekomst. Een toekomst bestaat bij de gratie van een verleden dat vergeten moet worden (…). Maar wanneer het verleden ruiste van baljurken en rinkelde van juwelen en een komen en gaan was van prinsen, gravinnen, ambassadeurs en grootindustriëlen en wanneer de herinnering aan het verleden de droom is van het heden, is toekomst niets anders dan iets wat overvloede nog wordt toegevoegd aan al wat is geweest. Dan verwatert de tijd tot hij zozeer is verdund dat niemand er nog iets mee kan.”

Het hotel staat symbool voor het afbrokkelende Europa. Het komt in handen van een Chinees die zijn eigen indruk heeft van hoe een Europees hotel eruit moet zien. Historische pronkstukken, waardevolle decoratie wordt van de muren gehaald en vervangen door een groot schilderij van de Eiffeltoren. Amerikanen komen langs voor een bliksembezoek.

Een ander thema waarin Pfeijffer wat mij betreft de spijker op zijn kop slaat is het exploderende en vernietigende massatoerisme. De schrijver laat niets heel van de allesverslindende toerist en zijn honger naar oorspronkelijkheid.

“Dan zit je daar in de middle of nowhere off the beaten track te wachten op die onvergetelijke ervaring waarover je thuis of op internet kunt vertellen, maar intussen ben je zelfs met de uitbater van de authentieke plaggenhut zonder wc die je hebt uitgezocht op de site van Airbnb niet verder gekomen dan een gesprekje in gebrekkig Engels over de kennelijk toch niet van tevoren overeengekomen prijs. En de tijd tikt, want je vakantie duurt nog maar zolang ze duurt, en voor je het weet zit je aan boord van je lowbudgetvlucht terug naar huis zonder avontuur dat die naam waardig is. En terwijl je de rust en ledigheid zit te verbijten, blijf je op je hoede. Want stel dat die inboorlingen opeens besluiten om toch een dansje voor je te doen, dan vraag je je natuurlijk onmiddellijk af of dat wel authentiek is, of dat het een dansje betreft dat ze opvoeren voor de toeristen. Je kunt niet achterdochtig genoeg zijn als toerist die geen toerist wil zijn.

Pfeijffer slaat hierbij ook Nederland niet over. Hij mag voor een documentaire op bezoek even terug naar Nederland waar hij Giethoorn, Amsterdam en Almere bezoekt. Hij laat zien dat ook hier het massatoerisme rampzalige gevolgen heeft, vooral voor de toeristische trekpleister zelf.
Daarnaast snijdt de schrijver ook het thema van migratie aan. Hij trekt zelfs vergelijkingen met het toerisme. Opnieuw leunt de hoofdpersoon, Pfeijffer zelf, achterover en laat hij het woord van zijn vriend uit het hotel.

“Migratie valt evenmin tegen te houden. Wie zo denkt, kent de geschiedenis van de mensheid niet. (…) Wie denkt dat hij de huidige migratie uit Afrika kan stoppen, kent de wanhoop van de emigranten niet. Wie bereid is zijn leven op het spel te zetten, laat zich door niets tegenhouden. Dus de vraag of dat een bedreiging vormt, is improductief. Als immigranten blijven komen, is het nuttiger om zo snel mogelijk te beginnen na te denken over de vraag hoe wij die stromen kunnen kanaliseren en op zo’n manier inzetten dat zij ons tot voordeel zijn.”

Hoe kan het ook anders dat dit thema wordt aangesneden. Als continent wordt ons hier een vraag gesteld die de komende jaren alleen maar om meer antwoorden vraagt. Als halve Italiaan kan Pfeijffer hier niet aan voorbij gaan. Zijn stem zou in het debat in eigen land zeer welkom zijn.

“Als Europa islamiseert, zal de islam daar net zoveel van veranderen als Europa. Los van de vraag of dit kan worden tegengehouden, kan het op mondiale schaal hoogstwaarschijnlijk worden beschouwd als vooruitgang.(…) Elk idee van rechtvaardigheid gaat uit van gelijkwaardigheid van mensen. Omdat ethiek universeel en egalitair is, wordt het principe van open grenzen door de ethiek zelf geïmpliceerd. Omdat wij allemaal migranten zijn en niemand van ons kan bogen op een voorgeslacht dat is ontsproten aan de kluiten aarde waarop wij staan mus er geen argument op grond waarvan wij anderen het recht op migratie kunnen ontzeggen. Er is veel voor te zeggen om migratie te beschouwen als een fundamenteel mensenrecht, want zonder het recht op migratie zou iedereen levenslang veroordeeld zijn tot het lot dat hem of haar is toegewezen in de loterij van de geboorteplaatsen, en dat zou met geen enkel rechtvaardigheidsbeginsel in overeenstemming te brengen zijn.”

Het liefdesverhaal met Clio cirkelt mooi om de thema’s heen. Het einde van het boek is evenzeer verrassend als tekenend voor de huidige situatie in de globaliserende, vrije markt wereld. Het laat me achter met de vraag hoe waardevol Europa in de toekomst kan zijn. Europa lijkt op de weg terug. De opkomst van andere wereldeconomieën is evident. Maar ons continent is meer dan een economie. Ja, er is het verleden waar we volgens Pfeijffer zo zwaar op leunen dat er voor de toekomst geen plek meer is. Er zal altijd een toekomst zijn, de toekomst gaat er alleen anders uitzien. Pas als we dat erkennen en accepteren zal er ruimte komen.

» details   » naar bericht  » reageer