Het succes van Judas, zie de discussie aldaar, doet me nog eens nadenken over waarom de ene persoon bepaalde boeken helemaal geweldig vindt en de ander niet, en wat voor patroon je daarin kan ontdekken.

Nu heb ik bij mezelf al vaker gemerkt dat ik veel meer geniet van boeken die een "positieve correctie" geven op de werkelijkheid, dus juist dat uitlichten wat de mens of het leven een klein beetje verheft boven de dagelijkse realiteit. Misschien heeft dit ook wel te maken met boeken die mijn smaak voor literatuur op jonge leeftijd gevormd hebben, met name het werk van Dostojewski.

Boeken die vooral de aandacht leggen op het slechte en lelijke, of dat nu op een realistische manier gebeurt of als uitvergroting, kan ik veel minder waarderen. Het gaat er dan niet zozeer om of er slechtheid in een boek voorkomt maar meer of dat als de norm wordt gepresenteerd. Camus heeft het in zijn De mens in opstand over een "nivellering naar beneden van mensen en wereld". Ik zie dit terug in boeken van bijvoorbeeld Céline, Bukowski, Houellebebecq, Richard Yates, Phillip Roth, Coetzee, auteurs die ik over het algemeen maar matig kan waarderen (hoewel ik ze ook zeker niet volledig afwijs).

Nu weet ik niet of dit onderscheid echt hout snijdt. Het zou helpen als er mensen zijn die alle auteurs die ik onder het tweede kopje noem kunnen waarderen. Maar ik ben in elk geval benieuwd naar jullie mening. Wordt de bovenstaande tweedeling herkend? Zo ja, van welk type literatuur hou je het meest?

Ik geloof niet dat ik hier ooit over nagedacht heb. Ik heb wel altijd graag een positief personage waar ik mee mee kan gaan. Boeken waarin geen enkel sympathiek personage voorkomt kan ik maar matig waarderen.

Ik begrijp niet goed te term 'tweedeling'. Meestal is voor mij goede literatuur het feit dat de schrijver mij meeneemt in de krochten der mens zijn. Wat is slecht? Wat is goed? Dat is volgens mij een gegeven dat niet aan de orde is. Wat te zegen over Así Empieza lo Malo - Javier Marías (2014) ?

Wat te zeggen over Eduardo, die als een waarlijke duivel en niets-ontziende 'verongelijkte' er genoegen in neemt/ en volgens mij geniet van het feit zijn vrouw Beatrice te straffen, en te blijven straffen, tot ze er letterlijk de brui aan geeft? Heeft 'niet-slecht' zijn ook niet te maken met de kunst een ander te vergeven? Want, als ik één, slecht, rancuneus persoon kan noemen dan is het Eduardo wel. Hij heeft een punt, uiteraard, maar de manier waar hij ermee omgaat is door en door slecht, fnuikend. Iemand die zo doet als Eduardo helpt alles, maar dan ook alles om zeep.
Soms ben je als mens beter af met één welgemeende slag op je neus, waarmee het 'gedoe' van de baan is dan een levenslange, pijnlijke afwijzing die je hart, ziel en je mens-zijn onderuit haalt.

'En zo begint het slechte' ......... één fout en dat de rest van je leven meedragen?..... Zo begint inderdaad het slechte en worden levens verwoest. Rancune, één van de meest slechte, fnuikende gevoelens. Marias heeft me dit laten inzien. Daarom ben ik hem dankbaar.

Ik weet eRCee dat je dit een goed boek vind. Maar als er één boek is dat een 'negatieve correctie' heeft is het dit wel. Dit is één van de pijnlijkste boeken die ik ooit gelezen heb. Zo triest, zo slecht ook....

Dus ik begrijp het topic niet duidelijk, maar het is wel interessant.

Ik heb hier eigenlijk ook nooit over nagedacht.

Wat mij in het boek van Astrid Holleerder aanspreekt is het feit dat de schrijfster gekozen heeft voor het recht, en niet voor familie zoals er toch velen zouden doen.
Wat is haar drijfkracht, hoe ervaart ze dit alles, hoe voelt het om als Judas van je eigen broer te leven.
Wat is het menselijke aspect van heel dit verhaal.

En wat is goed en slecht? De crimineel is slecht, daar is, vermoed ik, iedereen het over eens.
Maar wat is de schrijfster? Slecht omdat ze een Judas is? Goed omdat ze gekozen heeft voor het recht?

Ik hoop in deze familiekroniek een antwoord te krijgen op de meeste van mijn vragen.

De titel slaat niet op de schrijfster zelf geloof ik, maar op haar broer Willem.

Hij heeft zijn bloedgapper Cor van Hout (getrouwd met Sonja) verraden en laten vermoorden. Zijn bloedeigen zus dus weduwe gemaakt en ervoor gezorgd dat zijn neefjes of nichtjes geen vader meer hebben.

HALVE TAMME, daar hoop ik dan ook een antwoord op te krijgen in het boek. Maar het zou inderdaad best kunnen.

Ik meen het gehoord te hebben bij Late Night. Maar goed, veel leesplezier .

Echt waar, eerlijk gezegd krijg ik een beetje vlekken in mijn nek bij dit topic.

Dat kreeg ik al bij deze zin .

We kunnen in zijn algemeenheid m.i. discussiëren over wat we goede of slechte literatuur vinden, we kunnen vinden dat bepaalde personages ons iets positiefs of juist iets negatiefs brengen. Ik heb het in die zin liever helemaal niet over correcties, maar dat is dan weer voor mij persoonlijk.

Iedere schrijver wil iets bereiken met zijn of haar tekst. Iedere schrijver heeft ook zijn of haar lezerspubliek. De één begint met de Donald Duck voor mijn part en blijft dat heel zijn leven lezen, de ander krijgt Dostojewski op jonge op jonge leeftijd in handen. Lezen en wat je leest ontwikkelt zich bij de één meer dan bij de ander. Interesses in het leven kunnen ook anders liggen. Ik heb van alles gelezen in mijn leven, sommige boeken spraken me aan, waren van toegevoegde waarde in mijn leven.

Hoewel ik niet van plan ben dit boek te lezen, heb ik moeite met lekker 'smullen van een crimineel'.
Ik weet helemaal niet waarom mensen dit boek kopen of lezen. Ik weet niet of Judas van positieve of negatieve waarde is in iemands leven al kan ik er van alles bij bedenken.
Ik weet alleen maar dat ik 'Lekker smullen ... ieder zijn meug' naar vind klinken.

Er zijn heel veel verschillende boeken en smaken op deze wereld, ook boeken met verschillende kwaliteiten. Ik vind het fijn voor een schrijver als hij iets wil bereiken (wat dat dan ook moge zijn) en als hem of haar dat lukt. Ik vind het fijn voor schrijvers en lezerspubliek als zij elkaar kunnen vinden en inspireren. In wat voor genre dan ook. Op wat voor manier dan ook.

En ja, dan laat ik ook wel eens boeken liggen ...

Toch is het bij Marías heel duidelijk dat het kwade wat in overvloed aanwezig is in zijn schrijven, ten diepste wordt afgewezen. Zijn boeken maken vaak juist zoveel indruk omdat het in zekere zin een protest is tegen het kwaad, ook als zijn personages de neiging tot destructie in zichzelf herkennen. In elk geval onderzoeken ze hun eigen motieven hierin, onverschilligheid of slechtheid wordt niet tot norm verheven.

En voor de anderen: ik wilde het hier niet hebben over Judas, daar gaat het topic niet over, dat was alleen hoe ik er op kwam. Ik zeg ook niet dat het ene beter is dan het andere (niemand zal ontkennen dat Celine bijvoorbeeld een literaire grootheid is). Wat mij interesseert is waarom sommige mensen iets wel aanspreekt en anderen juist helemaal niet. Maar misschien ligt dat wel niet aan het enigszins kunstmatige onderscheid dat ik hierboven poneer.

eRCee

Nee, Marias wijst het kwade niet af. Totaal niet. Dit boek maakt juist indruk omdat Eduardo het kwaad dat hij aanricht NIET erkent, geen mededogen kent en omdat hij zichzelf als slachtoffer verheven voelt. Dit boek is geen protest tegen het kwaad, noch erkennen de personages de destructie die ze aanrichten. Misschien weten ze het wel, maar toch vinden ze in hun eigen zielige 'ongelijk' de rechtvaardiging om alles en iedereen ten gronde te richten. Nogmaals eRCee, dit boek gaat over rancune, de triestigste vorm der gevoelens. Maar iets der mensen. Daarom is dit boek goed. Rancune, en daar je hele leven op bouwen, zelden iets in een boek daarover gelezen.

Ik wil helemaal niet denigrerend zijn. Ik analyseer m'n eigen stemgedrag ten opzichte van het stemgedrag van anderen en ik hypothetiseer wat daarvoor de grondslag kan zijn. Als mijn hypothese klopt dan zouden er mensen moeten zijn die zowel Céline als Bukowski als Phillip Roth goed vinden, en die misschien minder op hebben met Dostojewski, Victor Hugo en Heinrich Boll. Bijvoorbeeld. Daarmee wil ik niet zeggen dat de ene groep schrijvers beter is dan de ander, of dat de voorkeur voor de een beter is dan de ander.

En wat Marías betreft, maar dit is dus een zijspoor van het topic: het feit dat het kwaad beschreven wordt is niet hetzelfde als het beschouwen van het kwaad of de onverschilligheid als norm. Marías probeert niet een wereldbeeld te geven waarin het handelen van Eduardo als normaal of redelijk wordt gezien. Hij onderzoekt inderdaad de diepste drijfveren van het kwaad, maar daarmee accepteert of omarmt hij dit nog niet (de titel spreekt voor zich!). Zijn passages over de Spaanse burgeroorlog in de Jouw gezicht morgen-trilogie spreken ook boekdelen.
Marías dwingt de lezer om zijn eigen morele kompas boven te halen, terwijl Céline (denk ik op basis van zijn schrijven) duidelijk wil maken dat een moreel kompas een illusie is.

Dat heb ik nooit gezegd of beweerd, dat marias een stelling inneemt. Noch dat de schrijver zijn protagonist in bescherming neemt, integendeel. De schrijver registreert vanuit het oog van 'de dader'. Het slachtoffer wordt 'geobserveerd', ze komt nooit zelf aan het woord. Erger nog, ze wordt 'bespied', letterlijk. Nooit hoor je haar kant. Je komt enkel als lezer, als voyeur, haar miserie te weten. Ik voelde me na een tijd echt mee voyeur en ongemakkelijk. Mee Beatrice bespioneren. Om als finale nooit haar echt gehoord te hebben... Wat een boek.

Maar he eRCee

Alles is goed hoor! En al goed.

Als ik nou één ding haat dan is het elitarisme: Céline, Bukowski, Phillip Roth, Dostojewski, Victor Hugo en Heinrich Boll, zijn allen gewoon mensen geweest en schrijvers....en dit hebben ze allemaal gedaan, op hun eigen manier :

One, two, three, kick out the jams!!!!!,


MC5-KICK OUT THE JAMS - YouTube

Leonard Cohen - Songs of Love and Hate (1971) - Joan Of Arc - YouTube

Symphony No. 9 ~ Beethoven - YouTube

En daar raak je precies aan wat de recente berichten onbedoeld bij mij oproepen. Vrijwel alle in het laatste bericht genoemde auteurs zijn mij bekend ook gewaardeerd.
Ik lees en voel in de formuleringen die je gebruikt juist wel een zekere waardering naar links of rechts' voor voorkeuren die lezende mensen kunnen hebben. Wat van alles zegt over mij, gelukkig niet de maat der dingen.
Ik kan me zo voorstellen dat het mensen bij bepaalde stellingen/oordelen moeilijk valt aan te geven dat ze iets wel de moeite waard vinden.
Wat en hoe iemand iets waardeert heeft te maken met zijn of haar referentiekader. En die verschillen nu eenmaal.
En wat dan het leuke is voor mij, BoMe nodigt uit van alles en nog wat te lezen naast mijn persoonlijke voorkeuren en ja (voor)oordelen. Laat ik nu regelmatig verrast worden.
Wat mij betreft kunnen bepaalde stellingen dit of discussies juist in de weg staan.

Op zich wel een interessant punt, ik laat het even bezinken alvorens ik een reactie plaats. Roth en Coetzee kan ik iig waarderen.

Volgens mij zijn we met twee totaal verschillende dingen bezig.


Uiteraard heb ik een voorkeur die overeenkomt met mijn eigen smaak. Dat wil niet zeggen dat je er niet ook nog op een wat analytischere manier naar kunt kijken.

Het topic wordt denk ik vertroebeld door de referentie naar Judas. Het klopt dat ik het soms jammer vind als blijkt dat er massale belangstelling is voor boeken die ik als volkomen oninteressant beschouw. Zo zit ik in elkaar. Maar als je goed leest gaat het daar in dit topic niet over. Celine staat als schrijver niet onder Hugo.


Dat is ook precies waar ik het met dit topic over wil hebben, alleen dan gericht op één mogelijk onderscheid binnen literatuur. Daarom noemde ik ook Dostojewski. Misschien had ik wel een heel andere smaak gehad als ik op die leeftijd vooral Celine en Bukowski had gelezen.

Hoe onderzoek je zoiets?

Je blijft natuurlijk ook nog met de kip of ei vraag zitten.

Verder kan je een aanwijzing krijgen of het onderscheid dat ik hierboven als 'positief' en 'negatief' benoem (misschien was 'nihilistisch' beter geweest voor die laatste) reëel is wanneer er lezers zijn die erg houden van het lijstje schrijvers dat ik noem. Dan heb je namelijk een aanwijzing voor een overeenkomst tussen die boeken. Reve, die je er ook bij kan zetten, was bijvoorbeeld fan van Céline (en zijn broer had een vreselijke hekel aan Dostojewski...). Kellendonk en uiteindelijk Grunberg horen ook bij die groep schrijvers. (Volgens mij heeft Reve ook Kellendonk geïnspireerd en zij beiden weer Grunberg).

Ik kan me goed voorstellen dat mensen die van deze auteurs houden helemaal niks kunnen met het moralisme van Boll. Of met het sentiment van Dostojewski en Hugo.

Het lijkt me allereerst best zinnig om eens wat dieper te graven naar referentiekaders, dan het gebruikelijke en obsolete 'ieder zijn mening'.

Referentiekaders worden (per definitie) gevormd door iemands achtergrond, ervaringen, en ook net wat hij/zij onder ogen krijgt tijdens de vormende jaren. En die verschillen, waardoor hetgeen mensen later lezen op iedereen een andere impact zal hebben: voor sommigen zal iets een compleet nieuw inzicht bieden, terwijl dat voor een ander gesneden koek is en op de grote stapel belandt, en lager op de gangbare ranglijstjes.
Ook vermoed ik, mede afgaand op de discussies, dat mensen zelfs wát wordt gezegd en beweerd in boeken, of dat nu de uitingen zijn van een personage of juist de mening die de auteur hierover laat doorschemeren, op verschillende manieren geïnterpreteerd wordt.

Maar ik denk bovenal, gezien ook de discussie hierboven, dat je moet vaststellen dat mensen boeken ook op totaal verschillende manieren lezen. Sommigen worden compleet meegesleept door een verhaal, de karakters en de handelingen, en beoordelen een boek op basis van de primaire emoties die het oproept. Vaak kunnen zij analytische lagen nauwelijks waarderen (of negeren ze die), maar gaan zij af op het verhaal dat ze voorgeschoteld krijgen. Aan de andere kant zijn er lezers die personages enkel zien als 'tools' in de handen van een auteur die als primair doel misschien niet eens heeft om een mooi of spannend verhaal neer te zetten (hoewel ook belangrijk), maar vooral met zijn karakters en hun interactie een veel analytischer punt probeert te maken. Lezers die dat soort boeken waarderen zullen een scherper onderscheid maken tussen wat de karakters doen/zeggen en wat hun functie in het verhaal is.

Er mankeert natuurlijk van alles aan deze tweedeling, maar ik zie een misverstand opduiken in deze discussie dat ik veel vaker tegenkom, en dat het soms verdraaid lastig maakt om uit te leggen dat je (bijvoorbeeld) een boek dat iedereen fantastisch vindt weliswaar spannend opgeschreven vindt, maar uiteindelijk toch een lage beoordeling geeft omdat het wereldbeeld dat erdoorheen sijpelt je niet aanstaat, of omdat je het (filosofisch) niet eens bent met wat de auteur zelf over de handelingen als mening laat doorschemeren. En omgekeerd. Ikzelf zit altijd wat tussen die twee categorieën in, maar neig sterk naar de tweede. Het lijkt me bijzonder zinvol om je van dit onderscheid bewust te zijn.

Wat dit dan weer zegt over de huidige discussie laat ik graag anderen over Van het rijtje Céline, Bukowski, Houellebebecq, Richard Yates, Phillip Roth, Coetzee heb ik helaas nog weinig gelezen, maar moet ook zeggen dat een deel van de weerstand komt uit een (natuurlijk nog ongerechtvaardigde) indruk dat het wat cynische schrijvers zijn. Bij films spreekt me dat vooral nauwelijks aan. Maar er zijn ook plenty momenten dat ik even genoeg heb van het hoogdravende van Dostojewski, of het gezanik over allerlei menselijke reflexen bij Marías (sorry eRCee)... Een goed verhaal levert soms prachtige personages op die lang bijblijven en dat is ook wat waard.

Precies Arnie, ik denk ook dat je eerst dieper moet graven naar referentiekaders, wil je ook maar een idee kunnen hebben waarom mensen ergens wel of geen voorkeur voor hebben. Voor bepaalde boeken, genres, personages etc etc. En ook dat die boeken op totaal verschillende manieren worden gelezen.

Goed of slecht, niet alleen wat betreft bevonden kwaliteit van wat gelezen wordt is daarmee al ingewikkeld, laat staan m.b.t. personages. Wanneer is een personage goed of slecht??
Hoe lastig dit kan zijn, m.b.t. het éen als het ander, wordt voor mij persoonlijk mooi geïllustreerd in de kwartaalkeuze: Fortune Smiles - Adam Johnson (2015)

Hoe dan ook, voor mezelf sprekend, ik sluit bijna nooit bepaalde boeken (op voorhand) helemaal uit al heb ik natuurlijk wel mijn voorkeuren. Ik ben vooral benieuwd hoe universele thema's door mensen worden weergegeven. Zoveel mensen zoveel kleuren. En soms is het een ver van mijn bed show in de meeste opzichten, soms ook wat betreft mijn waarden en normen. Dan drijft interesse mij, misschien wel juist door de ver van mijn bed show; wat beweegt die ander, die schrijver, dat personage? Soms sta ik ervan te kijken, maar het brengt hoe dan ook in contact met andere werelden. Letterlijk en figuurlijk.

Eén voorbeeld van een personage dat mijn weerzin dusdanig opriep kwam voor in Een Hart van Prikkeldraad - Lisette Lewin (1992) Terwijl het boek op zich prima geschreven was. En ja, dat had dan ook weer met mijn geschiedenis te maken en/of hoe ik mede daardoor in het leven sta.

Ik durf zelfs te zeggen dat je fictie tekort doet met een te rigide tweedeling. Voor mij is een wezenlijk onderdeel van het verzinnen van verhalen dat het de mogelijkheid biedt van een vrije tussenruimte waarin alles kan gebeuren en alles gezegd mag worden. Die grenzeloosheid maakt dat auteurs kunnen experimenteren met ideeën die in de tijdsgeest of de culturele context moeilijk liggen. Dat schrijvers sympathie, empathie en mededogen oproepen voor echte of verzonnen figuren die anders negatief worden afgeschilderd in de publieke opinie. Of dat per se sterke literatuur oplevert is een ander verhaal, maar de grootste antichrist voor literaire teksten is als het didactisch of moralistisch wordt. Het is niet zonder reden dat veel werken die de normen en waarden van een tijdsgeest bevestigen, een stille dood sterven omdat zij gedateerd raken voor de generaties die erna komen.

Toch praten jullie beiden zo langs het punt heen wat het topic beoogt.

Dan begrijp ik het kennelijk helemaal verkeerd; of wellicht 'verstaan' we elkaar niet.
Ook dat kan gebeuren.

Wat zou je dan wel willen weten (van mij)?

Ps ik heb per ongeluk je bericht v 9.16 geliked... ik zou echt niet weten wat je dan wel bedoelt ...

Pfff, krijg ik eens een like en dan is het per ongeluk!

Mijn vraag aan jou is of je een patroon kan herkennen in je eigen smaak die los staat van je beoordeling van literaire kwaliteit maar die wel in de boeken zelf ligt. Dus, neem boeken van gelijkwaardig 'literair statuur' en probeer te achterhalen wat de overeenkomst is tussen de boeken die je wel heel goed vindt en de boeken die je niet zo kan waarderen.

In de topic-opening geef ik een patroon wat bij mij lijkt te gelden. Ik wil daar nu niet veel verder op ingaan, want dan blijven we telkens hangen bij hetzelfde, maar in reactie op Donkerwoud en liv2 toch nog even ter verduidelijking dat het ik niet doel op concrete morele opvattingen o.i.d, maar meer vanuit meta-niveau of de mens in het boek als een moreel handelend wezen wordt gezien (dat kan dus ook wanneer een personage 'slecht' is of handelt) of als een amoreel wezen (gedefinieerd door zijn gedragingen en instincten).

Vooruit dan maar

Ik geloof dat ik nu eindelijk begrijp waar je het over hebt: boeken met moralistische personages versus boeken met personages die zich in een moreel vacuüm bevinden (en daarom dan ook maar doen wat ze niet laten kunnen). Ik vind jouw voorbeelden dan wel wat onhandig. Ik zie Houellebecq, Roth en Coetzee toch zeker als schrijvers die hun personages opzadelen met een geweten en uit wier boeken ook zeker een houding ten opzichte van moraliteit spreekt.

Ik zie het meer in boeken van iemand als Elfriede Jelinek, of in de films van Haneke. De laatste film van Paul Verhoeven (het tamelijk verschrikkelijke Elle) is er wat mij betreft ook zo een. Ik kan zelf niet zo veel met die boeken en films, omdat moraliteit naar mijn idee alleen ontbreekt bij mensen met een flink persoonlijkheidssyndroom (waarbij ik moraliteit zie als het hebben van een moreel kompas). En die hebben we bijna allemaal, al volgen we lang niet altijd de gewenste richting.

Ik vond Elle dan wel weer fascinerend. Dus weet nog steeds niet zeker of we op dezelfde lijn zitten, misschien kom ik daar later nog wel eens op terug.

Maar heb jij ook zo'n patroon dutch2.0?

Deze is echt



Oef dat vind ik een lastige vraag, ik denk dat personages die me te binnen schieten, wel bepaalde gedragingen hebben die je 'bewust kwaad doen' zou kunnen noemen, maar om de donder weten waar ze mee bezig zijn, bijvoorbeeld in Sabbath's Theater - Philip Roth (1995) (maar die ik toch waardeer omdat ik hem begrijp), of vader Fjodor in Bratja Karamazovy - Fjodor Dostojevski (1880) die ik tussen de andere personages uit haal. En toch waardeer ik de eerste meer omdat ik nog enig begrip kan opbrengen voor Mickey Sabbath, terwijl ik vader Fjodor 'alleen maar rotvervelend' vind doen. Stel dat het alleen om vader Fjodor zou gaan zou ik het niet waarderen.

Meursault in L'Étranger - Albert Camus (1942) kan ik totaal niet waarderen. Ik kan dat niet goed uitleggen, het personage in zijn totaliteit. Daar vraag ik me af of en wat er aan moraliteit is (wat mij betreft). Ik betrap mezelf niet op begrip.
In dat opzicht vraag ik me af waarom ik Voyage au Bout de la Nuit - Louis-Ferdinand Céline (1932) 4* heb gegeven, ook niet echt een boek om me aan op te trekken.

Moeilijk, moeilijk, moeilijk. Wanneer zijn personages amoreel? Ik heb wel boeken gelezen waar dat toch aardig in de buurt leek te komen maar die zijn dan wat mij betreft weer niet van vergelijkbare literaire kwaliteit.

Misschien Hold the Dark - William Giraldi (2014) maar ja dat heb ik ook met 4* gewaardeerd. Soms kun je het gevoel hebben dat het personage amoreel handelt of het lijkt en is er toch weer een verklaring, en kan ik (wat) begrip hebben en het juist daarom waarderen.
Bij (toch maar weer noemen) Een Hart van Prikkeldraad - Lisette Lewin (1992), literair vergelijkbaar met hiervoor genoemd boek. Zoals ik het me herinner was er weinig moreel besef, ik herinner me vooral 'Hoe kan je, hoe kan je ...' Ik kon me totaal niet met het personage vereenzelvigen, begrip opbrengen of wat dan ook. 1* is voor mij wel erg uitzonderlijk ...

Is dit (ongeveer) wat je bedoelt?

Je hoeft mijn onderscheid niet te volgen hoor, dus kijk vooral of je zelf een patroon bespeurt in je eigen stemgedrag.

Het is ook nog niet helemaal wat ik bedoel, ik denk dat je wat teveel kijkt naar concrete zaken en personages, terwijl het meer om de insteek gaat van een geheel boek.

Ik zal het dan toch nog wat nader proberen uit te werken. Eerst nog even Camus quoten: "De wereld van de roman is een correctie op de werkelijke wereld, aangebracht naar 's mensens diepste verlangen". De ware roman is volgens Camus zowel afwijzing van een deel van de werkelijkheid als aanvaarding van een ander deel. (In tegenstelling tot de nihilistische roman, die totale afwijzing is, of de realistische, die totale aanvaarding is). Door het ene te aanvaarden en het andere af te wijzen ontstaat er een nieuwe eenheid. De roman (kunst in het algemeen) is daarom scheppend.

Het patroon dat ik meen te herkennen, is dat er romans zijn (niet personages, romans heb ik het over) die het schone, het goede of het ware uit de werkelijkheid (deels) afwijzen, en juist het lelijke, het slechte of het onware aanvaarden. Dit zijn doorgaans romans met een cynische of zelfs nihilistische inslag. De mens wordt geportretteerd als een wezen dat gedefinieerd wordt door zijn handelswijze. Er is weinig aandacht voor het innerlijk leven en als dat er is dan bestaat dat in deze romans hoofdzakelijk uit het eigenbelang of driften. De nieuwe eenheid die in deze romanwereld wordt gecreëerd is in die zin 'negatief'. (Niet te verwarren met de hoeveelheid ellende of slechtheid die in een boek voorkomt, je kan bijvoorbeeld een oorlogsboek hebben dat juist een afwijzing is van het lelijke dankzij één enkel personage of zelfs voorval.)

Ehm, sort of. Maar dan precies op de manier zoals ik het hierboven beschreef. Ik kan niet zo veel met romans of films waarin ik de mens niet herken als mens. Neem nou die films van Verhoeven. Daarin worden gelovigen altijd weggezet als een stel halvegare hypocrieten. Karikaturen dus. Dat is typisch het simplistische vijandbeeld van een niet-gelovige die nooit echt in (diep menselijk) contact is geweest met een gelovige. Maar je ziet het dus ook in boeken, bijvoorbeeld in die van Jelinek. Van dat onverklaarbare nihilistische gedoe.

Boeken over karakters die slechte daden verrichten vanwege een psychische stoornis of omdat ze op een bepaalde manier emotioneel getriggerd zijn, daar heb ik totaal geen moeite mee. En, maar die discussie hebben we al eerder gehad, ik geloof niet echt in slechte mensen, alleen in mensen die soms slechte daden verrichten.

Waar ik trouwens wél last van heb, is dat ik regelmatig naar series kijk die ik eigenlijk niet wil zien vanwege het extreme geweld. Bijvoorbeeld Narcos. Probleem is vaak dat die series echt zo verschrikkelijk goed zijn, dat je alleen daarom verder kijkt (en af en toe je maag leeg keert in het toilet). Dat wordt mijn project voor 2017: dat soort series niet meer kijken. Ik hou jullie op de hoogte.

Het hielp me juist (te proberen) te begrijpen wat je bedoelt, een voor mij meer concreet handvat.



Dat is er wel maar dan in de context van het topic weer ingewikkeld vrees ik ...




Ik ga het maar laten bezinken, waarbij



ik de poging het uit te werken waardeer, maar het wordt me niet echt duidelijker, misschien is het topic te abstract (geformuleerd) voor me. Wie weet helpen reacties andere users.