Godenslaap - Erwin Mortier (2008)

de ako-literatuurprijs! ik ga het boek komende week lezen, het lijkt me (los van de prijs....) mooi.

Prachtig boek.

Erwin Mortier heeft echt een indrukwekkende schrijfstijl. Veel lange, kronkelende zinnen die bol staan van de metaforen. Helena, het hoofdpersonage, is op zoek naar de langste zin en Mortier doet ongeveer hetzelfde. De moeder van Helena geeft op een gegeven moment de commentaar: "Zinnen zijn geen wormen, je moet af en toe een punt plaatsen". Wat meteen de nagel op de kop slaat.

Een klein voorbeeldje om aan te tonen hoe Mortier gebruikt maakt van metaforen:

"De woordenboeken heb ik eveneens behouden. Niet om er, als in een herbarium, het verdroogde plezier in aan te treffen dat ik als meisje aan woordenboeken kon beleven, toen hun kolommen zich voor mijn ogen uitstrekten alsof het kruitmagazijnen waren. Uit hun rekken stal ik de ammunitie voor de hagelschoten die ik losliet op de wereld. Nu lees ik de woordenboeken omdat ze stilaan de enige romans zijn die ik blief."

Het verhaal zelf zit ook mooi ineen, niks op aan te merken. De moeder van Helena die overkomt als Hyacinth Bucket zorgt geregeld voor de komische noot.

Godenslaap, echt prachtig boek.

Het verhaal van Helena was erg boeiend en ontroerend. Ik ben altijd erg geïnteresseerd in boeken over de Eerste Wereldoorlog. Dit boek had zeker vier sterren van mij gekregen, ware het niet dat de beschrijvingen soms echt te lang waren en het begin moeilijk doorheen te komen was.
Het is in ieder geval duidelijk dat Mortier de taal zeer goed beheerst en hij kan prachtige zinnen vormen, maar het leest niet makkelijk. Persoonlijk vond ik dat Helena's (filosofische) gedachtegangen te uitgebreid werden verteld, waardoor de aandacht verslapte. Meer dialoog was, wat mij betreft, beter geweest.
Desalniettemin een prachtig boek over de Eerste Wereldoorlog. Voor wie houdt van dit genre, is Godenslaap een echte aanrader.

Een schitterend boek. Mortier is een zeer poëtische schrijver, en ook weet hij het verhaal sterk aan de lezer over te brengen. Volgens mij past het ook volledig binnen de historische context: het historisch decor van de Eerste Wereldoorlog komt zeer overtuigend over.

Ik vond het echt een prachtig boek. De schrijfstijl van Mortier is gewoonweg om van te smullen. Ik vind het heerlijk dat er een Vlaamse schrijver is die niet vies is van metaforen en lange zinnen en er nog in slaagt om er een geweldig boek van te maken.

Genomineerd voor de NS Publiekprijs.

Ik ben sprakeloos!
Dit is in alle opzichten het sterkste boek dat ik de laatste jaren gelezen heb!

Een taalvirtuoos, dat is zeker. Maar soms bekruipt je het gevoel dat die meanderende zinnen niet altijd in zee uitkomen. Overdaad kan schaden.

Hetzelfde gegeven leidde bij mij tot precies het omgekeerde gevoel: het ergerde mij juist dat een Vlaamse schrijver het nu ook al niet meer lijkt aan te durven korte, kernachtige zinnen te schrijven, die niet uitpuilen van loodzware en vergezochte adjectieven en metaforen, en er aldus niet meer in slaagt een normaal leesbaar boek te schrijven...

Een imposant boek dat je moet savoueren. Ik heb mezelf gedwongen niet te snel te lezen, wel regelmatig; elke dag een aantal bladzijdes. Het boek dwingt je er ook een beetje toe er elke dag een hapje van te nuttigen en niet al te gulzig te zijn, net als bij een rijke maaltijd waarvan je met volle teugen wilt genieten. Het zijn allemaal kleine afgeronde miniaturen binnen het geheel van de grote schildering, de flow van het boek is ook al zo prettig. Zonder meer prachtig, soms poëtisch taalgebruik.

Soms?

Ja, en?

Een roman geschreven als één gezwollen gedicht, vind ik van het goede teveel, en wordt voor mij onleesbaar. Tenzij je misschien Proust heet... Maar dat is natuurlijk heel moeilijk objectief te verantwoorden....

Eén gezwollen gedicht vind ik nogal gechargeerd gesteld. Veel lange zinnen, veel beeldspraak, veel lyrisch taalgebruik zijn elementen waar je over kan vallen als dat niet functioneel en organisch aanvoelt maar dat is nou net wat ik het knappe van het boek vind. In zijn soort is dit boek gewoonweg goed gelukt. Weinig schrijvers is dat gegeven maar ik vind dat Mortier zich hier heel goed staande weet te houden. Het komt zelden voor dat ik dit soort boeken kan appreciëren, precies omdat het vaak schrijvers niet lukt de ''exercitie'' in alle aspecten uit te voeren. Terecht trouwens dat je Proust noemt want daar kun je het m.i. inderdaad goed mee vergelijken.

Het verschil met de meester (Proust) is voor mij dat diens rijkdom nooit krampachtig overkomt. Bij Mortier had ik wel regelmatig het gevoel van: dit is er toch weer net wat over....

Ik kan me wel vinden in de woorden van ThomasVV. Godenslaap is voor mij een forse tegenvaller, want waar ik bij eerdere boeken altijd het gevoel had dat er meer in zat bij Mortier, is dit het boek van een 'auteur op het toppunt van zijn kunnen' (De Morgen). En die kunde blijkt onvoldoende te zijn.

Het boek voelt inderdaad nogal krampachtig aan. Mortier bezuinigt allerminst op adjectieven, metaforen en ongebruikelijke synoniemen. Een term als 'zwerk' wordt een keer of vijf, zes gebruikt in het boek, dat vind ik gemaakt. Waar grote anti-oorlogsschrijvers als Remarque en Malaparte over het algemeen een vrij nuchtere stijl hanteerden, spant Mortier zich in om mooi te schrijven, wat soms vloekt met het onderwerp en afbreuk doet aan de impact van de opgeroepen beelden.
Ook de structuur van Godenslaap komt krampachtig over. De raamvertelling is niet echt geslaagd, vooral omdat de omlijstende structuur in de eerste honderd pagina's prominent opduikt tussen de herinneringen, om dan pas in de laatste bladzijden weer echt terug te keren. Erger is dat het verhaal niet wil vlotten, als je al kunt spreken van een verhaal. Het boek blijft eigenlijk steken in de stijl, maar daardoor komen de zo knap bedachte zinnen van Mortier helemaal niet meer aan.

Nee, het was een taaie klus om door Godenslaap heen te komen, en ik vrees dat het meteen mijn laatste boek is geweest van deze schrijver.

Heb het boek er nog eens bijgepakt: zijn zwangere taal om de vorm is echt 'too much'. Het zit zijn verhaal aan alle kanten pijnlijk in de weg.

Ik merk al, de boekemeter wordt bevolkt door kenners. Het Noopt mij ertoe het boek nogmaals te moeten lezen om er een gefundeerde mening over te kunnen geven. Maar ja, daar wachten mij nog stapels andere geschriften, die mij zieltogend aankijken en smeken gelezen te worden. Dus:"Een prachtig boek vanuit een verrassend oogpunt geschreven. De gezwollen schrijfstijl in tegenstelling tot het verhaal creeerde een aangename spanning.

Poeh, soms werkt de schrijfstijl van Mortier wel en kon ik de beschreven scenes levendig voor me zien, maar vaker toch kwam diezelfde stijl mij voor als enorm gekunsteld en leek het heel erg in de weg te staan van de inhoud. Op enkele sterke scenes (het kleine opgemaakte meisje) na heb ik hier helaas maar heel weinig plezier uit gehaald.

Wel een leuk gegeven: ik heb mijn versie van de kringloop en de lezer voor mij heeft allemaal post-its in het boek geplakt met definities van de moeilijke woorden die Mortier gebruikt. Die lezer heeft het overigens al snel opgegeven; het ezelsoor vond ik rond pagina veertig en daarna ben ik ook geen post-its meer tegengekomen.

Een moeizaam boek, Godenslaap van Erwin Mortier. Mortier lijkt stijl belangrijker te vinden dan verhaal, met als gevolg een teleurstellende leeservaring. Ik herken me daarom erg de reacties hierboven. Jammer, want ik had meer van dit boek verwacht.

Ik zit hier wel in het kamp van diegenen die wat negatiever zijn en waar vooral de vorm me ook stoort. Ik las ergens ook een vergelijking met Proust (waarbij Proust er wel goed uitkomt) maar ook bij hem heb ik weleens moeite met de stijl. Wel meer naturel en beter geschreven maar ook daar leidt de stijl nogal eens af van de inhoud.

Verder werkt de raamvertelling niet echt maar het grootste pijnpunt is dat de personen in dit verhaal me echt totaal niet wisten te interesseren, waarbij ik vermoed dat de stijl daaraan bijdraagt. Maar ook zaken als tijdsbeeld en sfeer komen zo nooit lekker uit de verf. Terwijl die in potentie er moet zijn.

Dat alles maakt dit niet per se een slecht boek (hoewel ook niet goed) en ik heb veel slechtere en saaiere boeken gelezen dus de hele lage scores geef ik niet maar ik weet eigenlijk ook niets positiefs te melden. De laatste pakweg 150 bladzijden heb ik wel met minder aandacht gelezen. 1,5*.

Heb je Proust in het Frans gelezen, mjk87? Ik ben traditioneel een onverbeterlijke muziekliefhebber, maar dat gaat er voor mij nog boven...

Wel in vertaling, daar is mijn Frans toch iets te matig voor.

Dat gevoel of iets werkt kan daar wel aan liggen merkte ik binnen de cyclus van zijn magnum opus, deel 2 was veel beter leesbaar (en leidde daardoor minder af) dan het derde deel. Gebruiker BobdH had hier ook al een zinnig stukje over geschreven: À l'Ombre des Jeunes Filles en Fleurs - Marcel Proust (1919) - BoekMeter.nl

Of Proust in het Frans dan goed prettig leesbaar is waarbij de stijl niet afleidt van de inhoud durf ik niet te zeggen.