menu

Eenzaamheid in Eindeloos Meervoud: Over het Oeuvre van Jeroen Brouwers - Lodewijk Verduin (2021)

mijn stem
4,00 (2)
2 stemmen

Nederlands
Kunst en Cultuur / Ideeƫnliteratuur

240 pagina's
Eerste druk: Atlas Contact, Amsterdam (Nederland)

Jeroen Brouwers (1940) is een van de titanen van de Nederlandstalige literatuur. De ontzagwekkende stroom van romans, verhalen, essays, studies, egodocumenten en polemieken die hij sinds de jaren zestig publiceerde werd alom geprezen en bekroond met vrijwel alle Laaglandse literaire prijzen. Zo veelvormig als zijn werk is, zo herkenbaar blijft steeds zijn verfijnde, muzikale stijl en zijn zwartgallige levensvisie. Ruim tienduizend pagina’s las Lodewijk Verduin om tot de kern van dit gigantische oeuvre te komen. Het resulteerde in een enerverend maar toegankelijk essay dat het ontstaan en de ontwikkeling van dit singuliere schrijverschap in kaart brengt. Via diepgravende analyses van Brouwers’ twaalf romans duidt Verduin de centrale thematiek van dit oeuvre, waarmee hij uiteindelijk een invoelend psychologisch portret van de man achter het werk aflevert.

zoeken in:
avatar van Robsessie
4,5
Benieuwd naar! Op voorhand bijna zonde dat de auteur "ruim tienduizend pagina's las" en dat er dan 'maar' een boekje van 240 pagina's uitkomt.

avatar van eRCee
Vind ik niet. Vaak is die secundaire literatuur (biografieën bijvoorbeeld) overdreven dik omdat de schrijver wil laten zien dat hij echt alles begrepen heeft of weet. Jezelf beperken is essentieel om het interessant te houden. Ik vind dit sowieso wel een loffelijk project, een boek over een oeuvre.

avatar van Robsessie
4,5
eRCee schreef:
Vind ik niet. Vaak is die secundaire literatuur (biografieën bijvoorbeeld) overdreven dik omdat de schrijver wil laten zien dat hij echt alles begrepen heeft of weet. Jezelf beperken is essentieel om het interessant te houden. Ik vind dit sowieso wel een loffelijk project, een boek over een oeuvre.


Ben het met je eens dat die 1000+ pagina's tellende biografieën vaak iets (kuch) teveel van het goede zijn. Bij dit boek specifiek vind ik het vooral jammer omdat ik groot liefhebber van Brouwers ben, dus voor m'n gevoel valt er nog veel meer over te schrijven. (Of m'n gevoel zegt vooral: meer meer meer!) Maar misschien denk ik na afloop wel: spijker op z'n kop, niks meer aan doen.

avatar van eRCee
We horen het graag van je!

avatar van Robsessie
4,5
Als je voor het eerst een boek van een schrijver leest dan staat dat boek vaak op zichzelf. Naarmate je meer gaat lezen van diezelfde schrijver zie je steeds meer parallellen: overkoepelende thema's, personages met dezelfde karaktertrekken, fascinaties voor bepaalde historische gebeurtenissen. Je gaat de boeken inhoudelijk met elkaar verbinden, je ziet ontwikkelingen in vorm, en beetje bij beetje kom je meer over de schrijver te weten. Als je daarna nóg meer gaat lezen, dwars door tijd en vorm, vroeg werk, recent werk, essays, romans, kladbloek, autobiografisch, citaten... dan raak je het wel eens kwijt. Hoe zat dat ook alweer? Gebeurde dit nou voor of na? Hoe dacht hij hier over? Wat was er nou waar en wat niet? Wat vond ik hier zelf eigenlijk van?

En dan heb je dit boek, Eenzaamheid in eindeloos meervoud. Een feest der hekenning. Verduin plaatst alle puzzelstukjes van het al maar uitdijende Universum Brouwers weer op de juiste plaats en doet dat ook nog eens in de juiste chronologische volgorde. Alle grote en minder grote werken komen aan bod. Veel bekends en minder bekend. Verduin weet het allemaal mooi aan elkaar te verbinden en op een hele prettige manier op te schrijven. Mooier en gestructureerder dan ik soms mijn eigen gedachtes kan verwoorden. (Om dit laatste wat te ontwikkelen is een van mijn voornemens om bij ieder boek dat ik dit jaar lees iets te schrijven. Mag dat eigenlijk? Een voornemen dat niet genoemd is in het voornemens-topic?)

Om nog terug te komen op wat hierboven al besproken was, tussen eRCee en mij, over de lengte van het boek: het was precies goed zo. Het boek behandelt nadrukkelijk alleen het werk van Brouwers. Je ontkomt er dan niet aan om ook wat over zijn privéleven te leren: Indië, Brussel, Exel, Anne Walravens, etc. Zoals het onderwerp van deze studie zelf eens schreef:

Ik ben geboren in 1940 en vandaag of morgen, - al kan dit nog jaren duren, - ga ik dood.
In de tussentijd heb ik boeken geschreven.
Dit is alles. Van 'biografie' wil ik niets weten.
De boeken die ik heb geschreven vormen mijn biografie: zij zijn de voetstappen die ik nalaat op mijn weg. Al mijn boeken zijn autobiografisch en niettemin alle gelogen, - ik schrijf dan ook niet historie, maar literatuur: de mijne.
Ik ben de verhalen die ik vertel.
Niet ik wil mijzelf 'overleven', ik zou willen dat mijn boeken mij overleefden: dit is de enige reden waarom ik schrijf.
Misschien slaag ik in mijn opzet, misschien niet, - in beide gevallen zijn mijn persoon en levensloop van geen belang.


In dit citaat, de wens dat de boeken de schrijver overleven, de angst om vergeten te worden, lezen we natuurlijk ook een van de grote motivaties voor het schrijven van De Laatste Deur en Winterlicht . Hoewel dat eerste boek ook weer een andere oorsprong kent: de vele zelfdodingen in de directe omgeving van de schrijver, waaronder Anne Walravens. "Niets bestaat dat niet iets anders aanraakt", Bezonken Rood . Enfin, het moge duidelijk zijn.

Dit essay van Verduin zorgt ervoor dat ik nog meer respect heb gekregen voor het oeuvre van Jeroen Brouwers als samenhangend geheel, voor zijn enorme toewijding aan het schrijven, en voor het prachtige werk dat daaruit is voortgekomen.

Met ontzettend veel plezier gelezen.

Gast
geplaatst: vandaag om 15:05 uur

geplaatst: vandaag om 15:05 uur

Let op: In verband met copyright is het op BoekMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

* denotes required fields.