menu

Ja - Thomas Bernhard (1978)

mijn stem
4,50 (1)
1 stem

Duits
Psychologisch

147 pagina's
Eerste druk: Suhrkamp, Frankfurt am Main (West-Duitsland)

Een teruggetrokken en introverte natuurwetenschapper (ik-verteller) wil door het opschetsen van een persoonlijke herinnering proberen deze te vereeuwigen, met als einddoel zijn geestestoestand te verbeteren. Zijn notitie begint met een ontmoetig van een bijzonder koppel, een Zwitsere man en Perzische vrouw, in het huis van een bevriende vastgoedmakelaar Moritz aan wie hij op dat moment zijn mentale toestand en vertwijfelingen toevertrouwde. In een van de volgende dagen spreekt hij af met de Perzische vrouw om een wandeling te maken in het Lärchenwald. Wat volgt is een eerste avond van nachtrust na weken van slapeloosheid. Alleen liett haar antwoord op de vraag of ze zich ooit van het leven zou ontnemen een bijzondere nasmaak achter.

zoeken in:
avatar van Dardan
4,5
geplaatst:
De eerste zin van dit werk is er eentje om in te lijsten - *haalt een extra groot kader boven* - doordat ze maar liefst uit 477 woorden bestaat (volgens de Engelstalige wikipedia-pagina welteverstaan, zelf nog niet geteld hoeveel mijn vertaling er heeft maar ooit doe ik dat wel eens voor de sport); daar kom in dit hele bericht waarschijnlijk niet eens aan. Het neerpennen is al bewonderenswaardig, het lezen vergde een bovengemiddelde inspanning, laat staan dat je het nog eens adequaat vertaalt: waarvoor grote hulde aan Ria van Hengel.

Je zou denken dat het na die eerste zin goed komt, maar de tautologieën, pleonasmen, overdreven nuanceringen, buitensporige herhalingen, constante verwijzingen etc. stapelen zich op dat het een lieve lust is – zelf heb ik dit vol bewondering gelezen, al spelen de intrigerende gebeurtenis en de beknopte, maar op hun manier treffende, filosofische uiteenzettingen daar ook voor een groot deel in mee natuurlijk. Doordat Bernhards naamloos personage één lange gedachtengang in monoloogvorm brengt stoort het echter niet, integendeel – het zet dat kenmerkend deprimerende zelfbesef en de hallucinante wanhoop nóg meer kracht bij. Het verhaal zelf is al erg genoeg, maar Bernhard schuwt het duidelijk niet om allerlei grenzen af te tasten. Wel moet de nuancering gemaakt worden dat het ondanks alles wél bijzonder vlot leest.

Het hoofdpersonage had immers een lethargisch ‘nul-punt-nul-één-punt’ bereikt. Aan het randje van de afgrond waar afglijden in de onmetelijke diepte onvermijdelijk lijkt en zich bijna letterlijk vastklampend (of in zijn eigen woorden: “op beschamende wijze”) aan de laatste steunpilaar (vastgoedmakelaar Moritz) kwam er uit het niets een (voorlopig) verlossend moment; de Perzische die tijdelijk soelaas biedt. Wederzijdse zelfherkenning is hun deel, maar dan in de pejoratieve zin van het woord.

Tussen al dat grammaticaal geweld (zal het maar zo noemen), waar een leerkracht taalkunde je bij het nekvel voor zou grijpen indien je op deze wijze een taak zou indienen, zijn er af en toe ook pareltjes van korte zinnen te bespeuren, die de meest lucide momenten in de gedachtenstroom lijken weer te geven; een algemene levensopmerking als "Er bestaan immers alleen maar mislukkingen." in deze context blijft nog lang nazinderen. Of de korte beschrijving van de filosofische levenshouding van de Perzische filosofe – alleen daarvoor is dit het lezen waard. Maar er zijn nog zoveel meer bewonderenswaardige zaken te vinden.

Zo ben ik niet eens aan 400 woorden geraakt, maar wat boeit het überhaupt ook…

avatar van ...stilte...
geplaatst:
JA... deze wil ik graag lezen. Het enige wat me weerhield om het te kopen is de prijs. Bij Vleugels zijn er inmiddels al vier novellen van Thomas Bernhard verschenen. Het was betaalbaarder geweest er een paar samen te voegen in een bundel.

Thomas Bernhard - Ja - Uitgeverij Vleugels - uitgeverijvleugels.nl

Maar bovenstaand stuk van Dardan is wel een aanmoediging om het te lezen (en vooral vanwege "de Perzische").

Gast
geplaatst: vandaag om 02:08 uur

geplaatst: vandaag om 02:08 uur

Let op: In verband met copyright is het op BoekMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

* denotes required fields.