De Camino - Anya Niewierra (2021)

Wat een prachtig, spannend en indrukwekkend boek. Het is het verhaal van Lotte die De Camino loopt een jaar nadat haar man daar zelfmoord pleegde. Je wordt meegenomen op haar wandeling in de prachtige natuur, leest over haar leven en de mede pelgrims, maar langzaamaan kom je ook meer te weten over het leven van Emil en de gruwelijkheden die hij heeft gepleegd. Anya Niewierra schrijft beeldende en vlot. Regelmatig geniet je van de wandeling, terwijl je aan de andere kant veel leest over de oorlog in Bosnië en de verschrikkelijke oorlogsmisdaden die daar zijn gepleegd.

Zelf vind ik het niet direct een thriller. Meer een avontuurlijk boek, wat je aanzet tot nadenken. Want kan je nadat je zoveel gruwelijkheden in het verleden hebt aangericht/meegemaakt nog een nieuw mooi leven opbouwen? Ben je dader of slachtoffer en wie mag en kan daar over oordelen?

Prachtig boek inderdaad, het tweede dat ik lees van Niewierra en deze is nog beter dan de eerste die ik las (Het Dossier). Enerzijds beschrijft ze de pelgrimstocht die ze maakt treffend, daarnaast ontvouwt het eigenlijke verhaal, over de zelfmoord van haar man, zich op een indrukwekkende manier, en komt ze uiteindelijk achter de waarheid achter zijn dood. En die is volledig logisch opgenomen in het verhaal. Mooi hoe de stukken over de oorlog in Bosnië je als lezer lang op het verkeerde been zetten.

Wat een goed en beeldend geschreven verhaal. Het lijkt alsof je zelf de Camino mee loopt en gaande weg achter het verleden van haar overleden man komt.
Het was voor mij een heerlijk boek voor in de vakantie, waarin er tijd is om het achter elkaar uit te lezen.

Ik begrijp de positieve reacties en hoge beoordeling. Het plot kan namelijk wedijveren met de beste in de business. Schokkend, verrassend, maar toch logisch en eenvoudig. Bepaalde delen van de tocht zijn mooi beschreven (anderen zijn wat plat en iets minder boeiend) en je wordt meegevoerd in het verhaal.

Toch kom ik niet tot een torenhoge beoordeling en dat zit hem in de schrijfstijl. Met name de eerste 40 bladzijden worden er, zo lijkt een beetje geforceerd, veel onnodige bijvoegelijke naamwoorden gebruikt en gedurende het gehele boek iets teveel vrouwelijke emoties voor mij als man. En dat ligt natuurlijk aan mij, want ik kan een vrouwelijke schrijver natuurlijk niet kwalijk nemen dat ze denkt en schrijft als vrouw.

*** 1/2

Helemaal mee eens. Super goed verhaal dit boek wat goed is uitgewerkt. Maar ik blijf me toch wel erg storen aan vele dingen die er bijgehaald worden. Dit heb ik vaker met vrouwelijke schrijvers. En inderdaad dit ligt volledig aan mezelf. Niet aan de vrouwelijke schrijvers.

Mijn bijzondere zwart/wit beeld van verschil in schrijfstijl:

Man: Ik kijk over de rand van de bergtop. Wat een hoogte. Het duizelt me.
Vrouw: Ik loop naar de hoekige rand van de bergtop met begroeide helmgras stukjes. Er liggen veel stenen los bij de rand van de bergtop. Toch kijk ik er overheen met mijn ogen wijdt open. De hoogte die ik achter de bergtop zie verbaasd me enorm. Ik voel de duizeligheid vanuit mijn tenen komen richting mijn hoofd.

Tijdens vakantie gelezen. Hoewel De Camino spannende elementen bevat zou ik het geen thriller noemen, tenminste niet zoals ik ze gebruikelijk lees. Veel is in voorgaande berichten al genoemd.
Het boek valt wat mij betreft evengoed onder het genre ‘psychologisch’, ‘reis’, ‘oorlog’. Dit krijgt evenredige aandacht. Misschien veel voor éen boek, met name het laatste gedeelte na de dood van Boris/Paul vond ik teveel worden.
Ik twijfelde tussen 3,5 en 4. Uiteindelijk kom ik vanwege de historische informatie dat dit boek óok als genre zou kunnen hebben op

4*

wavanbuuren en michel
Ik kan me er wel in vinden, hoor. Sommige mannen kunnen er evengoed wat van … als vrouw denk ik bij een door een man geschreven citaat in L'Isola delle Anime - Piergiorgio Pulixi (2019) - BoekMeter.nl
Even serieus ?! Ongeloofwaardig m.i.

Iedereen enthousiast dus toch maar proberen. Niet onaardig maar typisch een thriller. Leest prima weg en de aankleding rond die pelgrimsweg is wel leuk net als de historie van de oorlog in Joegoslavië hierin verweven. Personages zijn wel wat vlak uitgewerkt en echt spannend wordt het niet en de twistjes die komen (je weet dat er iets komt) zijn ook niet heel schokkend. Prima vliegveldliteratuur maar ook niet meer dan dat. 3,0*.

Dit bevestigt weer dat ik niet van thrillers hou. Als het niet voor de boekenclub was, was ik na een paar bladzijden al gestopt.

Wie een wandelboek verwacht, komt bedrogen uit. Het gaat amper over de Camino en aan de details denk ik te merken dat de schrijver weinig tot geen ervaring heeft met meerdaagse lange wandelingen. Een rugzak van 6,5 kg is echt niet haalbaar… 10 kilo is al heel netjes. Maar ze neemt wel 20 dikke chocoladerepen mee, die smelten toch in de hitte.

Er zijn gortdroge stukken bij, die lezen als een saai geschiedenisboek. Het verhaal over Lotte die wandelt wordt afgewisseld met stukken door een andere hoofdpersoon, maar ik begrijp niet hoe is dat bedoeld. Zijn het brieven? Maar Lotte weet toch niet wat je als lezer daarin leest?

Lotte vloekt steeds meer naarmate het verhaal vordert, wat mij steekt en het is onnodig. Ondertussen lees ik steeds vluchtiger en het einde heb ik helemaal overgeslagen. Wat een tegenvaller.

Verfrissend, een andere mening Lalage ☺️
Ik zou ‘De Camino’ geen thriller noemen. En die opbouw waaronder de brieven, de functie ervan of hoe dat in elkaar steekt, kom je pas heel laat in het boek achter. Ik lees dat ik vorig jaar al twijfelde over mijn stem, soms weet ik het zeker, soms is er van alles te wikken en wegen. Ik kan me tot op zekere hoogte vinden in je bevindingen. Die stem ga ik wijzigen.

Jullie maken me toch nieuwsgierig...

Trouwe lezers van mijn blog weten inmiddels dat ik graag alles wat gehyped wordt lees, maar dat het rustig jaren kan duren – wanneer het desbetreffende boek allang weer in de vergetelheid is geraakt – voordat ik een roman ook daadwerkelijk oppak. Zo hobbel ik in mijn eigen tempo heerlijk achter al die hypes aan, maar in het geval van De Camino ben ik niet eens echt late to the party, ook al kwam het boek al in 2021 uit. Nog steeds zijn de verkoopcijfers hoog (begin dit jaar ontving Anya Niewierra het Platinum boek vanwege meer dan 350.000 verkochte exemplaren) en onlangs maakte mijn favoriete boekenpodcast (BoekenFM) een aflevering over het boek. Reden voor mij om dan nu toch eens zelf te ondervinden wat ik van hét boek van de afgelopen jaren vind.

Lotte besluit de Camino te gaan lopen, precies een jaar nadat haar man Emil de bekende wandeltocht liep die uiteindelijk eindigde in zijn zelfmoord. Ze hoopt erachter te komen wat Emil dreef tot deze daad, maar Lotte ontdekt tijdens de tocht dat Emil gelogen heeft over wie hij was en grote geheimen uit het verleden dienen zich aan. Ondertussen is iemand niet blij met de ontdekkingen die Lotte doet en moet ze vrezen voor haar leven op de wandelroute.

Perspectief
We lezen hoofdstukken die vanuit het perspectief van Lotte geschreven zijn en hoofdstukken die geschreven zijn vanuit het perspectief van iemand die in zijn jeugd opgroeide in het voormalig Joegoslavië. Ook zitten er af en toe korte hoofdstukken tussen die geschreven zijn vanuit het personage dat Lotte wil vermoorden. Het blijft lang mysterieus wie er achter de hoofdstukken in Joegoslavië zit en wie het nou gemunt heeft op Lotte.

De Camino is een rijk boek waarin verschillende genres en thema’s met elkaar vervlochten worden. Er is als eerste Niewierra’s schrijven over de wandeltocht en persoonlijke zoektocht van Lotte. Beschrijvingen van natuurschoon, beschrijvingen van de effecten van de lange wandelingen en de innerlijke bespiegelingen van Lotte komen veelvuldig aan bod. Als tweede heb je het historische karakter van de roman. Een groot deel speelt zich af in voormalig Joegoslavië en je leert als lezer over de oorsprong van de onderlinge spanningen tussen de verschillende bevolkingsgroepen die in de jaren 1990 tot uitbarsting kwamen en leidden tot oorlog en genocide.

Lachen inhouden
Ten slotte zijn er de thriller- en mysterie-elementen waar De Camino vol mee zit. Meerdere malen ontsnapt Lotte aan de dood, om haar heen sterven mensen en er zijn veel karakters waarvan niet duidelijk is wie ze nu precies zijn en wat hun motieven zijn. Als lezer heb je lang vermoedens over hoe de vork in de steel zit, maar je leert pas heel laat hoe het nu allemaal werkelijk zit.

Betekent die rijkheid dan ook dat De Camino een goed boek is? Wat mij betreft niet, hoewel ik het met veel plezier heb gelezen. Het boek is vrij serieus van toon, probeert ook wel eens de diepte in te gaan, maar ik kon toch regelmatig mijn lachen niet inhouden. Lotte wordt bijna bedolven onder een rotslawine, bijna aangereden door een bestelbusje, bijna vergiftigd door een taartje, bijna vermoord in haar hotelkamer, maar pas op driekwart van de roman begint het bij Lotte te dagen dat ze misschien in gevaar is.

Belachelijk
Nee, Lotte denkt liever aan de nieuwe chocoladekunst die ze gaat maken als ze thuiskomt, of aan bepaalde bijzondere cacaobonen uit een heel specifiek land. Het heeft allemaal iets totaal belachelijks, zeker ook als je bedenkt dat degene die achter Lotte aan zit een doorgewinterde oorlogsmisdadiger is die op de één of andere manier er niet in slaagt om het ongeleide, onbewuste projectiel dat Lotte is te vermoorden.

Lotte ontmoet tijdens het wandelen in Nicolas ook haar nieuwe grote liefde. Na amper vijf dagen weet ze al dat hij de ware is en dat ze hem nooit meer kwijt wil. Totaal ongeloofwaardig (in mijn wereld), maar het grappigste vond ik het gesprek tussen die twee waarbij Nicolas even gaat uitleggen aan Lotte hoe totalitaire regimes en dictators ontstaan en de volgende dialoog zich ontspint: “’Eén volk. Eén rijk. Eén Führer,’ zeg ik, denkend aan een indringende documentaire over de propagandamachine van Adolf Hitler. ‘Inderdaad. Een mooi voorbeeld.’” Ja, meid, heel knap van je dat je na een totaal afgezaagde theorie over totalitarisme denkt aan Hitler, daar was verder niemand ooit opgekomen.

Onbedoeld grappig
En dan zijn er nog de vele onbedoeld grappige passages. Mooischrijverij is zeker geen ding in De Camino. Er wordt gevloekt, iedere uitroep wordt opgeschreven, iedere halve flard aan gedachte krijgt een plek in dit boek. Het geeft de roman iets plats, waar niks mis mee is op zich, maar waar ik toch wel regelmatig om moest lachen. Mijn favoriete passage komt uit een hoofdstuk dat geschreven is vanuit het perspectief van de potentiële moordenaar: “Ik ga bij Lotte Bonnet aan tafel zitten. Ik wil haar beter leren kennen. Dan kan ik haar acties beter voorspellen. Ik zucht. Onzin. Ik wil haar eerst nog neuken.” Ok man, you do you.

In de laatste pagina’s van De Camino spelt Niewierra uit aan de lezer welke vragen ze heeft willen opwerpen in deze roman. Het motto show don’t tell is duidelijk aan Niewierra voorbij gegaan. Een goed boek legt niks uit maar verwerkt bepaalde thema’s en visies op een impliciete manier in de tekst. Het is dan aan de lezer wat deze hiervan maakt. Letterlijk gaan uitleggen welke vragen de lezer mee moet nemen na het dichtslaan van het boek doet totale afbreuk aan de rest van het verhaal. Bovendien voelde ik me als lezer niet erg serieus genomen. Ik kan prima zelf nadenken en verbanden leggen.

Thriller
Dus vond ik De Camino een goed boek? Nee, absoluut niet, maar ik heb er wel enorm veel plezier mee gehad en ik kan het daarom ook echt niet over mijn hart verkrijgen om hier een onvoldoende aan te geven. Ik snap niet helemaal waarom uitgerekend deze roman zo extreem populair en hoog gewaardeerd is, maar als je dit boek gewoon oppakt om vermaakt te worden, dan kun je hier eigenlijk geen buil aan vallen. Het is misschien niet het soort vermaak dat ik verwacht had, maar vermaak niettemin. Ik heb er zelfs door besloten om wat vaker een thriller op te pakken, dat is toch ook wat waard.

blogpost

Aan het einde van het boek wordt het helemaal duidelijk hoe het met die brieven zit. Als je dat helemaal overslaat kun je toch ook geen oordeel over het boek vellen en zo'n lage score geven?

Er wordt gedetailleerd verteld hoe Lotte zich voelt van het moment dat ze hoort dat haar man zelfmoord heeft gepleegd tijdens het lopen van de Camino, totdat ze veel meer weet over zijn leven-vóór-haar. Anya Niewierra beschrijft eigenlijk alles met (te)veel details. Ik had ook een aantal precies beschreven beelden liever niet in mijn hoofd willen krijgen.
De kinderlijk toevallige gebeurtenissen onderweg zie je al van verre aankomen. Ik voel me op die momenten als lezer niet serieus genomen.
Maar ik hoor bij de mensen die willen weten hoe het afloopt. Het plot is zeker niet slecht. Bovendien leest het verhaal als een trein; ik heb me geen moment verveeld.