menu

La Jalousie - Alain Robbe-Grillet (1957)

mijn stem
4,50 (1)
1 stem

Frans
Psychologisch

218 pagina's
Eerste druk: Éditions de Minuit, Parijs (Frankrijk)

De verteller woont met zijn vrouw A... in een tropisch land op een bananenplantage. Hij bespioneert haar bij haar dagelijkse activiteiten in hun koloniale huis. Franck bezoekt hen regelmatig om een borrel te drinken en een maaltijd te gebruiken. De verteller verdenkt A... en Franck ervan een relatie te hebben. De titel verwijst naar de dubbele betekenis van het Franse 'jalousie': de jaloezie waar de verteller door bevangen wordt en de jaloezieën voor de vensters waardoor hij haar bespioneert.

zoeken in:
avatar van Raskolnikov
4,5
Alain Robbe-Grillet kende ik behalve als regisseur van vreselijk(e) pretentieuze films, vooral als scriptschrijver van het geweldige L’Année dernière à Marienbad (1961). In die film van Alain Resnais draait het om een driehoeksverhouding en de herinneringen die de betrokkenen daaraan (zeggen te) hebben. In de radicale vertelvorm zijn traditionele dimensies als tijd en plaats verdwenen, zodat het gissen is naar de status en samenhang van de fragmenten; werkelijkheid? Herinnering? Gekleurd vertelperspectief? Fantasie?

La Jalousie is van een paar jaar eerder, zijn doorbraakroman. Hij doet hier iets vernuftigs waar de roman haar reputatie van experimentele klassieker aan dankt: de verteller is enkel als observator deelnemer aan het verhaal. Dat gaat zelfs zo ver dat hij zichzelf nergens introduceert, in de ik-vorm schrijft of persoonlijke gedachten uit. Aan details als een derde bord aan tafel wanneer over twee personen wordt geschreven, valt de aanwezigheid van de verteller af te leiden. Het vertelde is een verslag van het mogelijke overspel tussen zijn vrouw en een zekere Franck, tegen de achtergrond van een bananenplantage in een tropisch land. Een objectief verslag of een door jaloezie gekleurd verhaal?

Net als in L’Année dernière à Marienbad worden gelijksoortige scènes steeds opnieuw beschreven. Hebben we hier te maken met dezelfde gebeurtenis die in net iets andere bewoordingen wordt herhaald, of herhaalt de gebeurtenis zélf zich steeds? De beschrijvingen zijn zeer minutieus en volkomen ontdaan van elke psychologisering. Als een natuurvorser die het gedrag van insecten nauwkeurig vastlegt. Inderdaad, er is amper verschil in de wijze waarop de bewegingen van de personages worden beschreven, met die van de steeds terugkerende duizendpoot op de blanke muur.

Eigenlijk is La Jalousie ook zonder de noviteit van de ‘afwezige’ verteller al een belevenis. De zeer zakelijke schrijfstijl en herhaling van handelingen doet denken aan het oog van een schilder die steeds weer terugkeert naar hetzelfde object, in steeds nieuwe pogingen te raken aan het wezen daarvan. Het is verfrissend eens niet om de oren geslagen te worden met beeldspraak en interpretatie, maar gewoon een registratie voorgeschoteld te krijgen van hoe bijv. het lange haar van een schrijvende vrouw lichtjes deint. Om je tegelijk te realiseren dat dit dan wel de blik van precies haar man betreft, en er zodoende op een ander niveau wel degelijk psychologie de roman binnen sijpelt. Intrigerend werkje en een aanrader voor liefhebbers van het soort films dat Resnais en Antonioni in de jaren 60 maakten.

Gast
geplaatst: vandaag om 21:31 uur

geplaatst: vandaag om 21:31 uur

Let op: In verband met copyright is het op BoekMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

* denotes required fields.