menu

Het Theater, de Brief en de Waarheid - Harry Mulisch (2000)

mijn stem
3,20 (56)
56 stemmen

Nederlands
Psychologisch

85 pagina's
Eerste druk: Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek, Amsterdam (Nederland)

Boekenweekgeschenk 2000. Herbert vertelt in zijn toespraak op de crematie van zijn vrouw, Magda, dat hij een brief had gekregen waarin gedreigd werd met een moordaanslag op hem en zijn kinderen. En dat hij aan zijn vrouw bekend had dat hij die brief zelf had geschreven en dat hij ook een ontvoering in scène had gezet. Nu Magda dood is kan hij vertellen dat die brief echt is. Magda wou zelfmoord plegen door die brief dus had Herbert gezegd dat hij hem had geschreven. In het tweede gedeelte van het verhaal is Magda een toespraak aan het houden op de crematie van haar man Herbert, die nu dood is. Hij had namelijk zelfmoord gepleegd om dat er een anti-semitistisch toneelstuk zou worden op gevoerd. Herbert die joods is kon het blijkbaar niet aan.

zoeken in:
dutch2
Aardig boekje, tenminste voor boekenweekgeschenkbegrippen (onthouden voor galgje). Mulisch schrijft hier over de affaire Croisset, de Nederlandse acteur die zijn eigen ontvoering in scene zette, om op die manier te waarschuwen voor het herlevend antisemitisme.

Het boekje is vooral interessant vanwege de inhoud en de vorm. Mulisch gaat hier in op de niet altijd duidelijke scheiding tussen werkelijkheid en fictie. Iedereen weet dat Croisset's ontvoering in scene was gezet, maar is daarmee het verhaal ook helemaal verteld? Waar stopt het feit en begint de fictie?

Die vraag is ook terug te vinden in de vorm. Mulisch fantaseert over feiten, en gebruikt hiervoor een dubbel perspectief dat logisch gezien volstrekt onmogelijk is. Herbert Althans (Jules Croisset) houdt een toespraak op de begrafenis van zijn vrouw, waarna mevrouw Althans een toespraak houdt op de begrafenis van Herbert. Die twee toespraken worden gescheiden door een tussenstuk. Mulisch zelf zei over dit verhaal: 'Mijn verhaal is niet waar of onwaar, zoals een feitenverslag, - als literair verhaal is het zijn eigen feit'.

Hoewel vorm en inhoud dus wel aardig zijn, is er nog genoeg op deze novelle aan te merken. Het proza van Mulisch is soms wat slordig; een paar lelijke zinnen en slechte vergelijkingen. Daarnaast moet Mulisch ook niet vanuit een vrouwelijk perspectief schrijven; niet omdat hij de vrouwelijke psyche niet begrijpt (als er al zoiets bestaat), maar omdat zijn literaire toon op en top mannelijk is.

Maar waar je echt helemaal gek van wordt, is het namedroppen. Hoewel het boekje maar 80 pagina's telt, komt de halve Westerse cultuurgeschiedenis zo'n beetje langs. Van Brecht, Shakespeare, Stanislavski, Brando en Wedekind, tot Tolstoy, Dostojewski en nog veel, veel meer.

Op de achterflap zie je Mulisch zelf voor een boekenkast zitten. Als bewijs voor eruditie zou dat zelfs voor zo'n notoire ijdeltuit moeten volstaan.

Maar nogmaals, aardig boekje. 3*

avatar van Aazhyd
1,0
Wezenloos flutboekje, vond ik. Mulisch probeert Croiset eerherstel te verlenen, terwijl deze zo gek was om zijn eigen ontvoering te ensceneren. Het levert een moeizaam en saai boekje op. Je moet weten waar die affaire over ging om iets te kunnen waarderen aan dit werkje.

avatar van Bassievrucht
3,0
Met dat laatste ben ik het absoluut niet eens. Ik had nog nooit van deze merkwaardige zaak gehoord, totdat ik, na het uitlezen van deze novelle, de verantwoording las. En ook al vind ik het geen geweldige uitwerking, het boek boeit over de gehele linie voldoende om er plezier aan te beleven.

Het verhaal is wat mij betreft al af na het eerste deel. In plaats daarvan wordt er ook nog eens een hoofdstuk aan Magda besteed. Te veel van het goede, totaal niet boeiend en misschien wel, zoals Dutch2 al aangaf, juist omdat de combinatie Mulisch/Vrouwelijk perspectief (hier) niet werkt.

Bernlef deed iets soortgelijks met zijn boekenweekgeschenk. Hij kleurde het leven in van de mysterieuze pianoman. Hoewel het een beetje appels met peren vergelijken is, vind ik dit verhaaltje geslaagder.

avatar van mjk87
3,0
Aardig werkje van Mulisch, een zoveelste variant op Rashomon. Wel redelijk voorspelbaar dat er een tweede verhaal komt met een ander verloop. Wel een goede manier te zeggen dat er niet een waarheid is, dat wat geschreven is niet waar hoeft te zijn etc. Nie bijzonder, wel prettig opgeschreven en vermakelijk. Dat dit op een waargebeurd verhaal is gebaseerd wist ik overigens niet. Voor mijn tijd. Maar dat maakte het wellicht leuker om te lezen, wat iemand wel niet verzint zoals de hoofdpersoon doet.

avatar van vijfhonderd
3,0
De schrijfstijl en het verrassingseffect dat erin zit maakt veel goed, maar dit boekje is lang niet zo meeslepend als ander werk van Mulisch.

Jammer van de beschrijving hierboven; gelukkig van te voren niet gelezen. Het mooie aan dit boekje is dat je goed op het verkeerde been wordt gezet. Ook staat weer er een aantal leuke inzichten in (waaronder trouwens ook herhaling uit eerder werk).

Collumn Trouw Hier las ik trouwens een goed collumn-achtig stuk over dit boekje

avatar van Ted Kerkjes
3,0
Ted Kerkjes (moderator)
Ik vond het een goed boek. Geen meesterwerk, maar wel leuk om te lezen.
Ik las het boek omdat ik geïnteresseerd was in de affaire Croiset, en wat Mulisch ermee heeft gedaan.
Mulisch' schrijfstijl is af en toe ietwat decadent en niet alle metaforen vond ik even geslaagd.
Verder goed boek.

Gast
geplaatst: vandaag om 16:54 uur

geplaatst: vandaag om 16:54 uur

Let op: In verband met copyright is het op BoekMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

* denotes required fields.