menu

De Aanslag - Harry Mulisch (1982)

mijn stem
3,71 (526)
526 stemmen

Nederlands
Oorlog

256 pagina's
Eerste druk: De Bezige Bij, Amsterdam (Nederland)

De Aanslag is geschreven in vijf episodes die plaatsvinden tussen 1945 en 1981. De hoofdpersoon is Anton Steenwijk, die in 1945 twaalf jaar oud is. Op een avond in januari 1945 zit het gezin Steenwijk in de huiskamer te mens-erger-je-nieten, als ze plotseling opgeschrikt worden door schoten. Fake Ploeg, een NSB-er, is doodgeschoten; zijn lijk ligt op de stoep bij de buren. Kort na de schoten komt de buurman, meneer Korteweg met zijn dochter Karin naar buiten en leggen het dode lichaam voor het huis van Steenwijk. Antons broer Peter wil het lijk gaan terugleggen, maar al snel arriveren de Duitsers waardoor Peter moet vluchten. Antons huis wordt in brand gestoken door de Duitsers en Anton wordt meegenomen naar een politiebureau in Heemstede. Hij weet niet wat er met zijn ouders en zijn broer is gebeurd. Anton brengt de nacht door in een van de politiecellen, samen met een andere vrouw. Anton wordt de volgende dag naar zijn oom en tante in Amsterdam gebracht. Hier groeit hij op. In de overige episodes van het boek komt Anton steeds meer te weten over wat er die avond nou eigenlijk precies gebeurd is, en komt hij een aantal mensen tegen die bij de gebeurtenissen van die avond betrokken waren.

zoeken in:
Door de jaren heen uitgegroeid tot het grootste cliché van Nederlandse literaire bodem, bijna niemand doorloopt de middelbare school zonder De Aanslag op zijn / haar lijst te hebben gezet. Jammer, want ik heb het idee dat dit boek als gevolg hiervan - onterecht - aan devaluatie onderhevig is.

Het is zeker niet het beste van deze toch wel uitzonderlijke schrijver dat ik gelezen heb, maar vormt een uitstekend opstapje naar de rest van zijn oeuvre en een prettige kennismaking met zijn stijl. Denk hierbij o.a. aan het gespeel met symboliek, hetgeen zo eigen is aan Mulisch. Het leest zeer vlot, is bij vlagen nog spannend ook en als geheel zit het gewoon solide in elkaar.

Aan de ene kant jammer dat De Aanslag door die talloze leeslijsten in waarde is gedaald, aan de andere kant jammer dat Mulisch waarschijnlijk enkel en alleen om dit boek herinnerd zal worden. Ik gun hem toch een beter lot.

4*

avatar van Freud
3,0
Mooi boek, wat overschat door leerkrachten Nederlands, maar zeker het lezen waard. Wordt meestal kapot geanalyseerd, maar het feit blijft dat er veel knappe symboliek en motieven in verwerkt zijn, bovendien is het spannend en goed geschreven.

4,0
In het begin moest ik erg wennen aan de schrijfstijl van Mulisch. Ik heb net hiervoor Kundera's Ondraaglijke lichtheid van het bestaan gelezen en dan valt dit boek in vergelijking erg tegen. De symboliek ligt er veels te dik bovenop en de metaforen zijn regelmatig ronduit lelijk.

Maar langzamerhand raakte ik toch wel het boek ingezogen. De manier waarop het verhaal zich ontvouwt is knap gevonden en de ontknoping echt steengoed.

Daarom toch 4*

avatar van donnie darko
4,0
Eindelijk een Mulish zoals ik verwacht had dat ze allemaal zouden zijn. Prachtig boek met een zeer beklijvend verhaal. Kon niet stoppen met lezen en vond het allemaal heel hoogdravend maar zeer mooi geschreven. Waar het hoogdravende mij bij de Ontdekking van de Hemel mateloos irriteerde, was het hier perfect in balans.

4*

4,5
Tim
Het eerste boek wat ik van Mulisch gelezen heb.
En als ik heel erg eerlijk ben, vond ik het helemaal niet erg om te lezen. Ik vond namelijk eerst helemaal niet leuk als we iets moesten lezen voor welk vak dan ook. Maar sinds dit boek leer ik steeds beter boeken kennen, en zo begin ik het leuk te vinden om te lezen.

Het verhaal van dit boek heeft mij helemaal meegesleept, heb dagen lekker zitten lezen. Het is lekker geschreven en je word gewoon meegenomen in het verhaal, als je het mij vraagt is dit gewoon 1 van de beste boeken.

Sinds dit boek lees ik steeds vaker boeken van Harry Mulisch.
Zo lees ik nu bijvoorbeeld 2 vrouwen. Bevalt me allemaal prima zijn schrijfstijl.
4.5 sterren **** ( 9.5 )

2,5
Ik vind de aanslag van Harry Mulisch zeker geen slecht boek, maar nu ook geen hoogstaand werk. Ik vind dat het verhaal zeer sterk start met meteen een moord, een brandstichting en daarbij nog eens heel wat raadsels. De acties volgen zich in een razendsnel tempo op en als lezer heb je geen tijd om je te vervelen.

Tot het eerste deel van het verhaal is alles zeer positief, maar daarna valt het verhaal helemaal stil en komen er zeer weinig boeiende gebeurtenissen aan bod. Pas 100 pagina’s later komt de langverwachte ontknoping en weten we hoe het plot in elkaar zit.

Het werd allemaal voorspelbaar en saai in tegenstelling tot het begin van het verhaal, waar de boeiende gebeurtenissen zich maar bleven opstapelen. Er mocht gerust zo’n 80 pagina’s uit het boek geschrapt worden, zonder dat dit een invloed heeft op het verloop van het verhaal.

Wel positief is de schrijfstijl van Harry Mulisch die zeer gemakkelijk is om te lezen. Hij gebruikt geen moeilijke woorden en zijn zinnen zijn vlotjes te volgen. Maar mijn conclusie is dat het verhaal na het eerste deel veel te langdradig en te voorspelbaar is.

avatar van mjk87
3,5
Heel ander werk dan dat ik normaal van Mulisch lees. Weinig filosofie op bepaalde dadendrang, maar gewoon een redelijk eenvoudig verteld verhaal. En hier zie je dan ook de schrijver Mulisch, met goed leesbare zinnen, een heel behoorlijke spanningsopbouw, een prima hoofdpersoon.

De verhaal opbouw is aardig, met eigenlijk slechts vijf fragmenten en een proloog. De meeste informatie wordt steeds in elk eerste hoofdstuk gegeven van een deel van het leven van Steenwijk, als brug door de jaren heen, en de rest is van belang voor de plot. En die stukken zijn uitvoerig beschreven, maar beslaan slechts een kort maar belangrijk fragment uit het leven van Steenwijk. Geen boek in de meest klassieke vorm dus. Ondanks dat het wat anders is dan een normale Mulisch, zie je wel zijn hand. Af en toe gaat hij dieper op vraagstukken in.

Al met al een prima leesbaar boek, alleen wordt het nergens echt bijzonder en ik mis daarnaast ook de typische filosofie van Mulisch. Dat is wat hem voor mij interessant maakt. Wel ruim voldoende, 3.5*.

avatar van dallben
4,0
"Overal was het al dag, maar hier was het nacht, neen, meer dan nacht."

Het boek was in het begin een beetje in een inkomer. Maar toen ik eenmaal vertrouwd was geraakt met de schrijfstijl vond ik het toch wel prettig lezen. Eigenlijk deed het me een beetje denken aan jeugdliteratuur - lekker simpel – maar dan met erg veel vergelijkingen en soms een paar moeilijke woorden en wat latijn tussen door. Het leest in ieder geval prettig weg, ik las het in 6 dagen uit. Ook de korte hoofdstukken en de indeling in meerdere episodes zorgen ervoor dat je vlot door het boek komt.

De gebeurtenis die het meeste indruk op mij heeft gemaakt is als Anton aan het eind van het boek in 1981 tijdens een demonstratie hoort dat de beuren het lijk voor hun huis hebben gelegd omdat er in het andere huis Joden zaten, en dat hij zich dan realiseert dat het leven van die Joden is gered ten koste van zijn ouders en broer.

Het was wel een aardig verhaal al vond ik dat het compleet is gebaseerd op toevalligheden. Anton ontmoet toevallig mevrouw Beumer, Fake Ploeg staat toevallig vlak voor zijn deur, zijn eerste vrouw lijkt toevallig op de vrouw in de cel, hij hoort toevallig iemand praten over de aanslag tijdens een begrafenis… noem het maar op. Dat was toch een beetje een misser, hoewel het misschien mooie symboliek is voor de speling van het lot is het niet realistisch.

Ik kan dit boek van harte aanbevelen. Vooral voor je leeslijst is het een goede keuze want er is veel over te vinden.

5,0
Ik denk het beste boek van Mulisch. Geen overdreven snobistisch gedoe, maar gewoon een goed verhaal. Waarover ook nog meer dan voldoende te vertellen is. Wie is waarvoor verantwoordelijk in een oorlog? Kun je je verleden achter je laten? En zo door. Zie ook deze bespreking De aanslag recensie - boekverslag en analyse roman Harry Mulisch - rodemuur.nl

avatar van MXuser
4,0
Ik was heel nieuwsgierig naar dit boek, dat naar verluid het meest populaire boek is onder middelbare scholieren. Het kwam uit nadat ik zelf al van de middelbare school was, vandaar.

Begin en eind van het boek zijn drama van het hoogste nivo. Het stuk ertussenin zijn beschouwingen over moraal in oorlogstijd, goed en fout als kwestie van leven en dood. De spanningsboog verslapt hier, wat natuurlijk aan het onderwerp ligt. Maar voor een deel ook te wijten is aan de houding van de hoofdpersoon die in principe geen partij wil kiezen.

Maar blij, dat ik dit boek eindelijk gelezen heb, het is veel mooier dan archibald strohalm, dat ik indertijd voor mijn lijst had gekozen.

avatar van manonvandebron
4,0
geplaatst:
Dit boek heb ik ruim twintig jaar gemeden, omdat het altijd op de literatuurlijstjes van de middelbare school stond. Het voelde aan als iets wat ze me op wilden dringen. Elk jaar wist ik het te omzeilen. Als we de keuze hadden tussen twee boeken, koos ik het andere. Vreemd genoeg werd ik later liefhebber van de andere boeken van Harry Mulisch. Dus moest deze er alsnog aan geloven.

Het centrale incident wordt verteld vanuit de beleving van een tiener tijdens de Tweede Wereldoorlog. De rest van z’n leven is Anton bezig met verwerken, reconstrueren en uiteindelijk begrijpen wat er gebeurd is. De schuldvraag staat daarbij centraal. De rol van het toeval wordt gesymboliseerd door de dobbelsteen.

De volgende episodes zijn geplaatst tijdens cruciale fases van de Koude Oorlog: Korea, Vietnam en de betogingen tegen atoomwapens in de jaren ‘80. Er wordt veel over internationale politiek gediscussieerd. Anton noemt zichzelf geen communist, maar een anti-anticommunist. Hij is tegen dogmatisme, maar ook tegen een paranoïde heksenjacht.

Achteraf gezien was die plaats op die leeslijstjes dan toch terecht.

Gast
geplaatst: vandaag om 17:03 uur

geplaatst: vandaag om 17:03 uur

Let op: In verband met copyright is het op BoekMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.