Eva Luna - Isabel Allende (1987)

Van 1975 tot 1988 woonde Isabel Allende in Venezuela. In dat land speelt deze roman zich af, al wordt het nergens bij naam genoemd. Plaatsnamen en jaartallen kunnen afgeleid worden uit de historische gebeurtenissen op de achtergrond. Machthebbers worden met een bijnaam aangeduid: De "Weldoener" is Eleazar López; de Generaal is Marcos Pérez Jiménez; de "Man met de Gardenia" is Pedro Estrada, hoofd van de staatsveiligheid.

Eva Luna, geboren in 1943, is een arm weesmeisje van gemengde afkomst. Vanaf haar zevende moet ze als dienstmeid werken; tegen kinderarbeid werd toen weinig geprotesteerd. Ondanks haar povere omstandigheden blijft ze niet bij de pakken zitten. Haar talent is verhalen vertellen. Dat blijkt uit dit boek en uit de latere raamvertelling Cuentos de Eva Luna (1990). Haar beschermer Riad Hilabí wordt "de Turk" genoemd, maar is eigenlijk een Palestijn.

Een tweede verhaallijn begint in Oostenrijk in 1935, met de geboorte van Rolf Carlé. Na de oorlog emigreert hij naar een "raszuivere" kolonie in Venezuela. Hij zet zich af tegen z'n familie en wordt documentairemaker. Een gemeenschappelijke kennis van Eva en Rolf is Hubert Naranjo, een straatjongen die later guerillero wordt. Nog zo'n kleurrijk personage is Melecio, een van de eerste transseksuelen in de wereldliteratuur. Net als Hubert verandert hij/zij van naam wanneer een nieuwe levensfase aanbreekt.

Er komen grappige, fantasierijke en romantische anekdotes in voor, maar er zijn ook lugubere elementen, zoals een baby met twee hoofden en een vrouw die in een doodskist slaapt. Het is een prachtige verbeelding van de strijd van mensen van diverse pluimage die als één volk in vrede en vrijheid willen leven.

Op ongeveer een derde van het boek, had ik de indruk dat dit meer een bundel korte verhalen was met een hoop karikaturen dan een roman. Mooie verhalen, veelal, dat wel, maar soms ook minder boeiend. Zo ook het levensverhaal van Rolf. Toen ik bij diens oninteressante en irrelevante gestoei met zijn zussen kwam, wilde ik bijna het boek wegleggen. Ik miste een duidelijke lijn en ik miste karakterontwikkeling. Maar ik blij dat ik heb doorgelezen. Anders dan meestal het geval is, is de tweede helft van het boek beter dan het eerste. De verschillende lijnen komen bij elkaar zonder dat dit al te gekunsteld over komt. De personages krijgen wat meer diepgang (al blinkt het boek daar nergens in uit), de dynamiek ertussen wordt interessanter en het meer en meer één verhaal met verschillende perspectieven. Uiteindelijk dus met veel plezier uitgelezen. Wellicht dat ik Portret in Sepia ooit ook nog eens oppak .

Eva Luna is een roman vol bonte personages waarin we het weesmeisje Eva Luna volgen in een land dat veel lijkt op Venezuela. Eva heeft een lastig leven, maar probeert zich door hard werk op te werken. Ze krijgt hierbij hulp van een professor, Palestijnse man (Turk), een travestiet en een guerillaleider. Het levert vermakelijke en wonderbaarlijke scènes op, vooral als op het einde van de roman de personages samenkomen.

Toch ben ik een stuk minder enthousiast dan bovenstaande lezers vanwege de enorme willekeur en onwaarschijnlijkheid van de gebeurtenissen, zoals Eva’s ontmoeting met generaal Rodriguez en zijn directe liefdesbetuigingen aan haar adres, de wijze hoe ze bij de Turk beland en direct wordt opgenomen in zijn huis, de manier waarop ze schrijver van een tv serie wordt, en zo kan ik nog wel even doorgaan. Hierdoor weet het boek nergens echt te overtuigen en is het niet meer dan gewoon vermakelijk.