Winnaars en Verliezers: Een Nuchtere Balans van Vijfhonderd Jaar Immigratie - Leo Lucassen en Jan Lucassen (2011)
Alternatieve titel: Vijf Eeuwen Migratie: Een Verhaal van Winnaars en Verliezers
Nederlands
Historisch
302 pagina's
Eerste druk: Bert Bakker,
Amsterdam (Nederland)
Sinds de jaren negentig zijn migratie en integratie niet meer weg te denken uit het publieke debat. De politieke polarisatie tussen voor- en tegenstanders van immigratie en multiculturaliteit is zelfs zo hoog opgelopen dat er vervaarlijke scheuren in de samenleving zichtbaar worden. In dit debat lijken meningen belangrijker dan feiten en worden historische parallellen te pas en te onpas ingezet om de toekomst te voorspellen. Nuchterheid en kennis worden node gemist als we de balans willen opmaken van wat immigranten de Nederlandse samenleving hebben gebracht. In 'Winnaars en verliezers' gaan Leo en Jan Lucassen systematisch na hoe de immigratie in verschillende periodes moet worden verklaard en wat de effecten ervan zijn op de korte en de lange termijn. Zij doen dit aan de hand van de begrippen winst en verlies, zowel 'berekend' voor de migranten zelf als voor de ontvangende samenleving. Op die manier ontstaat een evenwichtiger oordeel over de betekenis van immigratie voor de Nederlandse samenleving in heden en verleden.
Hoe beoordeel ik dit boek dan terwijl ik in zoverre best al een beeld heb bij Leo Lucassen (het werk van z'n broer Jan ken ik niet) en vooringenomenheid op de loer ligt? Nou, precies zoals ik altijd boeken beoordeel. Word ik vermaakt? Leer ik iets? En raakt iets mij (raken in de breedste zin, ook of ik ergens door wordt getriggerd bijvoorbeeld)? En wat wil het boek en hoe doet het boek dat? En daar kan ik best wat over vinden.
Lucassen en Lucassen starten dit boek vanuit mensen met kritiek op immigratie en willen hun argumenten onderuit halen. Daar zit gelijk een manco in. Want als je dan de argumenten van de tegestander pakt dan moet je a) volledig zijn en b) zo eerlijk zijn er een volledig antwoord op te geven. Dat doen de broers zeker niet altijd. Verre van. Soms met halve feiten, soms erg gemakzuchtig. Bijvoorbeeld als het gaat om integratie. Een pijnpunt dat vaak genoemd wordt is dat men vanwege de islam nauwelijks integreert. Een punt waar de broers niet echt de diepte ingaan. Maar wel zeggen ze: tot op heden is gebleken dat na 2 a 3 generaties altijd die groepen immigranten zijn geïntergeerd, zo mogelijk geassimileerd.
Maar geldt dat ook voor islamitische immigranten (en denk aan Italianen en latino's in de V.S., de Joodse gemeenschappen, etc) want kijk alleen al naar de Turkse bruiloften, de fans van Burak Yilmaz afgelopen week bij Fortuna-Ajax, etc. Dat lijken allemaal derdegeneratie-immigranten, maar ook immigranten die zich nog zeer verbonden voelen met het land van hun voorouders. En dan wil ik weten: klopt dit? Zijn ze niet geïntegreerd laat staan geassimileerd? Of zijn de cijfers veel lager en is dit een beperkt clubje? En als dat klopt, waarom dan? En die vraag geldt ook voor andere groeperingen die vaak in uiterlijk genoeg verschillen van de meerderheid (denk aan Latino's, Joden) dat allicht daar de crux zit. Maar daar gaan de heren Lucassen verder niet op in. Het blijft bij oppervlakkigheden. Erg gemakzuchtig. Als je vanuit je tegenstander denkt dan moet je wel recht doen aan hun gedachtegang, anders moet je het niet doen.
En dat gebeurt vaker in dit boek. Als het gaat om cijfers, dan is dit een prima boekje. Veel cijfers zijn ook terug te vinden bij het CBS (en kloppen gewoon) en als geheel biedt dit een redelijk overzicht. Een opmerking dat het immigratiesaldo van Turken en Marokannen tegenwoordig vaker negatief dan positief is, is boeiend. Maar het zijn vaak halve cijfers (voor de tegenstanders van immigratie zijn er wel meer islamitische immigranten dan alleen Turken en Marokannen, en als je begint vanuit je tegenstander dan moet je daar wel recht aan doen, of een andere opzet kiezen voor je boek) en de slotconclusies bij elk hoofdstuk over de winnaars en verliezers van immigratie zijn ook erg oppervlakkig. 2,5*.