Van Gogh Sneed Hier Nooit een Oor Af - Henk van Straten (2019)

Een huiveringwekkende thriller van Henk van Straten (●●●●●) - NRC

In Ernest Hemingway is gecanceld heeft Henk van Straten de samenleving bij de strot, in Kwaad Bloed wordt die strot doorgesneden.

De quote in de post van Raspoetin hierboven gaat niet over dit boek maar over Ernest Hemingway is gecanceld, deel 2 uit de "Witte mannen" trilogie (Deel 1 Kwaad Bloed is los van EH is gecanceld te lezen, het deelt alleen het thema met Ernest Hemingway is gecanceld). De recensent neemt in de recensie van Ernest Hemingway is gecanceld ook gelijk Kwaad Bloed (wat 5 sterren krijgt, Ernest Hemingway is gecanceld moet het met 3 sterren doen) mee.

Ik las vorige week Ernest Hemingway is gecanceld, vannacht in een paar uurtjes de novelle Kwaad Bloed. Een gruwelijk boek waarin een inbreker een ouder welgesteld echtpaar gijzelt, mishandelt en martelt, verteller is hun zoon die de camera beelden van de vele beveiligingscamera's bekijkt en daarvan verslag doet. Tamelijk bizar, inderdaad. En qua gruwelijkheid ook aardig over de top, Henk van Straten schuwt de details van al wat er gebeurd niet.

Het is de afrekening van de boze witte man met de politiek correcte rijke mensen die alles denken te hebben en die geen last hebben van alles wat de maatschappij in de ogen van de indringer verzwakt. Een afrekening is het inderdaad, met de schijterigheid, het nergens voor staan. En je voelt ook al een beetje aankomen van wie die afrekening eigenlijk komt. De "twist" kwam niet echt als een verrassing, maar ik denk ook niet dat Henk van Straten dat zo bedoelde)

Het is realistische pure horror, beestachtig, gemeen, sadistisch, vol haat.
Maar het gaat ook ergens over, het is geen dom makkelijk gruweleffectbejag. Beetje een dubbel gevoel over deze novelle. Aan de ene kant heel goed, aan de andere kant... eigenlijk ook wel.

Klopt, beide boeken worden gerecenseerd en ik had enkel de eerste regel geciteerd die inderdaad op het boek Ernest Hemingway is gecanceld slaat.

Na Ernest Hemingway Is Gecanceld - Henk van Straten (2020) ben ik gelijk doorgegaan met deze nihilistische novelle van Henk van Straten. Vooraf was ik er op voorbereid dat dit een heftige leeservaring zou worden en eerlijk gezegd was het nog een stukje extremer dan ik vooraf had kunnen vermoeden.

Laat ik het erop houden dat Van Straten een Nederlands broertje van American Psycho - Bret Easton Ellis (1991) heeft geschreven. Waar je bij de roman van Bret Easton Ellis nog kunt spreken van een satire en een inktzwart gevoel voor humor, is het bij Van Straten bittere ernst.

Van Straten slaagt erin, om in nog geen honderd pagina's, een zeer gelaagde novelle te schrijven, die opvalt door de vlotte schrijfstijl, de psychologische diepgang, de spanning, heftig geweld en vooral door vlijmscherpe maatschappij kritiek.

In de eerste pagina's wordt zorgvuldig de spanning opgebouwd en daarna volgt een meedogenloze aanslag die niet te vergelijken is met iets dat ooit in de Nederlandse literatuur is voortgebracht. Het enige vergelijkbare dat me nu te binnen schiet is Pitface: Een Parabel - Herman Brusselmans (2001) maar dat was vooral een absurdistisch en humoristisch boek.

Als je dan als lezer nauwelijks bekomen bent van deze literaire handgranaat komt Van Straten nog met een rechtvaardiging, die een inkijk geeft in de belevingswereld van de verst afgedwaalde zielen. De verdorven uithoeken van de menselijke geest krijgen door deze novelle een gezicht.
Of we daar blij mee moeten zijn is natuurlijk de vraag? Maar ontkennen is nog veel erger!

Voor de schrijfstijl, de opzet en de durf zou ik deze novelle de hoogste score moeten geven. Het voornaamste bezwaar is de overdaad aan ongeremd sadisme en het extreme geweld. Hoewel de novelle betrekkelijk kort is betrap ik mezelf erop dat ik er apathisch van wordt en de aandacht dreigt te verslappen. Je wordt als lezer letterlijk tot moes geslagen en dit gaat ten koste van het leesplezier.

In de laatste paar pagina's ontvouwt Van Straten zijn ware bedoelingen en blijft er vooral een gevoel van bewondering hangen. Het einde is uitzonderlijk sterk en komt gelukkig net op tijd. De strijd die daaraan vooraf ging kan ik Van Straten niet helemaal vergeven.

Alles bij elkaar is dit een knap geschreven, uniek en relevant werk, dat uitsluitend geschikt is voor 18+ met een sterke maag en goed gevoel voor relativering. Het is een totaal ander boek dan Ernest Hemingway Is Gecanceld maar dat laat juist zien wat voor goede schrijver Henk van Straten is.

Urgent, goed geschreven maar wel hele zware kost, die niet voor iedereen geschikt is. Liefhebbers van gedurfde literatuur zullen meer dan voldoende aan hun trekken komen.

P.s.
Deze novelle werd in 2019 uitgebracht onder de titel Van Gogh sneed hier nooit een oor af . Het was de eerste Brabants Boek Present en werd cadeau gedaan bij een aankoop. Toch wel een opmerkelijke en gedurfde keuze.

Ok..uit nieuwsgierigheid heb ik dit boek gelezen, maar de lyrische reactie hierboven begrijp ik in het geheel niet. Ik vind het een gemakzuchtig in elkaar geflanst werkje, waarin de maatschappijkritiek er luid en duidelijk wordt ingeramd maar dat gespeend is van ook maar een beetje diepgang, finesse of geloofwaardigheid. Ik weet niet of Henk van Straten rechts georiënteerd is, maar het lijkt of hij zich via BloodRevolutionNL eens lekker ongeremd wilde laten gaan. Het is toch maar fictie en dan kan je een personage alles laten zeggen. BloodRevolutionNL zou dat waarschijnlijk een beetje laf vinden van Henk. Zit er dan geen kern van waarheid in de maatschappijkritiek? Jawel, dat wel. Alleen is het mij allemaal iets te lomp en simplistisch gebracht. Puberaal.

Over het verhaal en het geweld heb ik het dan nog niet eens gehad. Tja, ik vond het allemaal nergens op slaan om eerlijk te zijn. Over the top zoals dat heet. Voor mij schiet een auteur die via het verhaal kennelijk iets wil zeggen dan zijn doel voorbij. En dan haal ik mijn schouders op.

De cover vind ik overigens fraai maar de sfeer die deze oproept, komt niet terug in het boek. De afbeelding suggereert iets Hitchcock-achtigs, maar wat je krijgt voorgeschoteld is allesbehalve dat. Eigenlijk een beetje misleidend dus.

2 sterren.

Hele begrijpelijke reactie.

Zover ik weet is Henk van Straten behoorlijk links maar wil hij met dit boek wel uitdragen dat je aan de linkerkant ook moet staan voor je idealen en vrijheid niet vanzelfsprekend is. Puberaal en Over the top is het zeker maar toch zit er ook een trieste ernst onder.

Van Straten geeft een gezicht aan Alt Right aanhangers en verplaatst zich ongefilterd in hun extreme redenaties en toewijding aan hun zaak. Denk aan een Lone Wolf als Breivik. Het gevaar van anonimiteit en de voortdurende dreiging van aanslagen. De finesse zit hem juist in de lompheid. Met de beste wil van de wereld zou ik me niet kunnen verplaatsten in een dergelijke extreme zienswijze en dito acties maar Van Straten slaagt daar wonderwel in en komt tussen alle smerigheid door ook nog met een rechtvaardiging, dat het voor een hele kleine groep extremisten blijkbaar wel realistisch is. Liever ga ik daar natuurlijk niet in mee maar de realiteit laat helaas zien dat het wel een gevaar is om rekening mee te houden.

Subtiliteit is inderdaad nergens te bekennen. In zekere zin zou je dit ook weg kunnen zetten als een campy horrorboek met veel gore en geweld. De liefhebbers van dit soort werk zullen zeker blij zijn met deze novelle.

De cover is inderdaad prachtig maar ook heel breed te interpreteren. Dat er iets gruwelijks staat te gebeuren in dat huis staat vast. Maar of het met de smaak en stijl van Hitchcock zal gebeuren zou ik vooraf zeker niet durven aannemen.

Als Van Straten een gezicht heeft willen geven aan alt right-types dan vind ik dat gezicht niet zo realistisch. Dan lijkt het meer op demoniseren. De uitlatingen van de 'inbreker' zouden zeker kunnen worden gedaan door alt right-mensen, maar het extreme sadistische is wat vergezocht. Met het beeld dat wordt geschetst van de 'linkse Gutmensch' die alleen op papier idealen heeft, kan ik wel instemmen. Maar door de manier waarop de ideeën worden gebracht, niet uitgewerkt en dus oppervlakkig, blijft het boekje een losse flodder.

Heel matig dit. Ik las allerlei hele positieve recensies (5* zelfs in NRC) maar zijn die mensen niets gewend? Qua geweld is het allemaal niet heel bijzonder. Zo'n oor afsnijden kennen we al van een zekere Tarantino-film, maar ook een Jeroen Brouwers is al eens veel indringender geweest in het beschrijven van gruwelheden in zijn Bezonken Rood. Ik denk dat het taalgebruik van Van Straten daarvoor niet mooi genoeg is (te gewoontjes) en het geweld eigenlijk vrij absurd en over the top is, waardoor het eerder lachwekkend wordt dan erg.

Ik weet ook niet wat hij hiermee wil zeggen. Het lijkt erop dat hij de boze blanke burger een soort van stem wil geven, maar doet dit op een enorm eendimensionale manier waardoor hij hgeen recht doet aan die mensen, maar ik krijg er vooral een vieze smaak van in de mond doordat deze persoon symbool staat voor een groep mensen en 1 op 1 gekoppeld wordt aan extreem geweld. Het symbool voor die groep gebruikt immers geweld in dit boek, dus wat wil Van Straten hiermee? Terwijl er in Nederland geen voorbeelden van bekend zijn vanuit die hoek (hoogstens wat rellen, maar dit?), dus dit lijkt eerder een soort van verkeerde afrekening en ik vind het eigenlijk gewoonweg smakeloos. Het leest nog wel vlot weg, dus 1,0*.

Gaat de eerste pakweg 30 bladzijdes aardig van start waarbij ik het gevoel had in een soort van Funny Games te zijn beland. Echter, naarmate het geweld steeds excessiever wordt, verliest het gek genoeg ook steeds meer spanning. Niet dat ik iets tegen geweld in films en boeken heb, maar het wilde voor mij nergens echt shockerend worden ofzo, hoewel het dat in feite wel is. En met die mensen had ik ook helemaal niet te doen. Sadistische dingen kunnen we allemaal wel bedenken, zo moeilijk is dat niet. Je duikt gewoon even in de diepste donkere regionen van je ziel en daar op de bodem ligt altijd wel iets wat je kunt gebruiken. Maar dit is geen American Psycho en Van Straten kan dit gewoon niet.
Het is ook weinig suggestief allemaal, anders dan de Hitchcock-cover doet vermoeden. Van Straten probeert af en toe wel de verbeelding te prikkelen, de verkrachting bijvoorbeeld, maar slaagt daar niet helemaal in.
Eenmaal aanbeland bij de verminkte pony had ik echt zoiets van: tja... Het einde las ik in ieder geval in sneltreinvaart, niet omdat het nou zo spannend was, maar omdat ik het zo snel mogelijk weer uit wilde hebben. Toch was het ook weer niet zo heel slecht allemaal. Leuk om eens de tijd mee gevuld te hebben. Maar ik vermoed dat zoiets op het witte doek beter werkt.

Ik vond de dialogen tussen de indringer en de bewoners erg grappig. Hardop gelachen om dit boekje.

Vergezocht verhaal voor een soort aanklacht tegen de hedendaagse maatschappij. Wat ik dan wel sterk vond, wad dat ik één van mijn oude vrienden zoiets soortgelijks nog wel zie doen, omdat hij dus ook zo'n type is dat geloofd in een nieuwe wereld en in een zogenaamde groep lid is die zichzelf "The Rebellion" noemt. Dat verontrustte me toen ik het boek uitlas gisteravond. Maar het verhaal zelf gaat van de ene extreme naar de andere. Daar moet je van houden, denk ik. Mij sprak het niet zo aan, maar doordat het vlot geschreven is, was het verder prima te behappen.