Laterna Magica - Ingmar Bergman (1987)

Wrang, interessant. Bergman is té eerlijk, waardoor de sfeer erg knijpend wordt, en de indruk overblijft met een enorm egoïstische persoonlijkheid (wat ie eigenlijk ook is dus) te maken hebt.

Toch zitten er veel indrukwekkende passages in, oa over zijn tijd in Duitsland.

4*

Een intrigerende autobiografie met enkele opvallende karakters- Oom Carl- en beschrijvingen. Zo onthou ik zijn driftige worstelingen als jonge regisseur, de beklemmende uitwisseling naar Duitsland met de mysterieuze romance, en de professionaliteit van Ingrid Bergman. Zeker voor filmliefhebbers de moeite van het lezen waard.

In veel van Bergmans films is de kunstenaar een terugkerend hoofdpersonage. Als schrijver, als illusionist, als musicus, als theatermaker: in feite voerde Bergman zichzelf telkenmale op via een alter ego om te bespiegelen op de dilemma’s van het kunstenaarschap. Wat voegt een autobiografie daar nog aan toe? Wat mij betreft weinig, al was het maar omdat de leugenachtigheid van de kunstenaar in zijn films herhaaldelijk onderstreept is. Laterna Magica wekt dus geen moment de indruk een eerlijk en feitelijk verslag van Bergmans levensloop te zijn. Je hebt steeds de indruk dat er (veel) dichterlijke vrijheid is genomen en er een flink portie overdrijving in het spel is als het gaat om de breed uitgemeten zelfhaat. Ergens is het innemend dat Bergman zich nooit mooier voor wil doen of zich verdedigend opstelt, iets wat menig autobiografie ontsiert. Wie zou het in zijn hoofd halen op te schrijven dat dat hij als kind vol enthousiasme participeerde in een Nazi rally? Voor de filmliefhebber is het verder jammer dat Bergman zeer weinig ingaat op zijn films. Voor één van de grootste filmmakers van de 20e eeuw is het opmerkelijk dat hij zichzelf in de eerste plaats als theatermaker beschouwde. Daar gaat hij althans zeer uitgebreid op in. Interessant is wel dat veel episoden uit het leven van Bergman te herkennen zijn als gebeurtenissen of motieven die in zijn films opduiken.