M. Il Figlio del Secolo - Antonio Scurati (2018)

Zes jaren aan gebeurtenissen in ruim 800 pagina’s, waar ik zo’n half jaar over deed om doorheen te geraken. Gevoelsmatig leefde ik het tijdsbestek dus haast 1-op-1 mee, zo traag kruipt de tijd. Dat maakt op zich een bijzondere leeservaring, ook omdat Scuratti nooit vooruit loopt op de gebeurtenissen. In die zin is het, zoals de flap vermeldt, inderdaad een roman, en is de sensatie zoals Stefan Dias treffend zegt alsof je het live meemaakt. Analyse ontbreekt, M is een vrij neutraal verslag van de opkomst van het fascisme. Je voelt in die uitvergrote vorm als lezer daardoor des te sterker de ontwrichting van een toch al chaotisch land, de verwarring over wat er gaande is. Keerzijde is dat je jezelf na afloop afvraagt wat je nu precies wijzer bent geworden in die 800 pagina’s. Zelfs het titelpersonage is lange tijd een figurant en leren we nauwelijks kennen. Een gewaagde vorm, maar voor mij werkt het onvoldoende om me op het volgende deel te storten.

Inhoudelijk op een bepaalde manier boeiend maar als roman mislukt. Het hele verhaal is gespeend van context maar je krijgt de gebeurtenissen (veelal feiten) in de tegenwoordige tijd en gaat zo mee in de opkomst van het fascisme. Maar dat via vele vele vele namen die ik eigenlijk nooit kon plaatsen. Leuk dat er een namensregister achterin zit (gesorteerd op factie, waardoor je ook nog moet zoeken naar de naam - ik ben er al snel mee gestopt) maar dat bevordert het lezen niet bepaald en het boek bleef veelal tekst voor mij en werd nooit echt inhoud. Ja op momenten wel, als er ineens een beschrijving van een kroegje zit of in allerlei losse scènes van demonstraties en invallen, maar als geheel voelde dit wel erg als los zand.

Ik las dat dat mede het gevoel geeft dat Italianen hadden: je ziet het vanaf de zijkant hioe iets opkomt zonder het echt allemaal door te hebben. Al is dat het idee van de auteur, dan nog werkt dat niet. Dit boek behandelt zo'n 7 jaren, dit boek lees je op rustig tempo in maximaal een maand uit en dan is het allemaal te vluchtig. 2,5*.