menu

La Route des Flandres - Claude Simon (1960)

Alternatieve titel: De Weg naar Vlaanderen

mijn stem
geen stemmen

Frans
Psychologisch / Autobiografische Roman

314 pagina's
Eerste druk: Les Editions de Minuit, Parijs (Frankrijk)

Kapitein van Reixach werd op mysterieuze wijze neergeschoten door een Duitse parachutist tijdens de meidagen van 1940. Maar deze dood intrigeert, doorkruist alle herinneringen en gedachten van zijn neef Georges, een eenvoudige cavalerist en krijgsgevangene, die probeert te begrijpen wat er gebeurt is. Zou de kapitein doelbewust de dood gezocht hebben? Dit mysterie wordt een obsessie voor Georges, bijna een reden om te leven. Bijgestaan door Blum, een gevangene in hetzelfde kamp, vraagt hij hun metgezel Iglésia, die ooit een jockey was van het Reixach-team, wat hij weet van deze zaak. Aan het einde van de oorlog leidt zijn onderzoek hem naar Corinne, de jonge weduwe van de kapitein...

zoeken in:
avatar van ...stilte...
geplaatst:
Na lang wikken en vooral wegen gaat De weg naar Vlaanderen mee in de fietstas. Niet naar Vlaanderen, maar de andere kant op richting Texel...

avatar van Raspoetin
geplaatst:
Lekker aan de Skuumkoppe ipv de Trappisten.

avatar van ...stilte...
geplaatst:
Het werd helaas onderbroken door enkele felle onweersbuien... en van de drie delen heb ik alleen het eerste kunnen lezen.
Het is een moeilijke roman die alle aandacht opeist, maar gelukkig is het nawoord (dat ik vooraf las) van vertaler Jean Schalekamp wel behulpzaam en duidelijk in zijn uitleg:

Het is dan ook geen willekeurige, toevallige chaos, het is een bewust geconstrueerde chaos, of laten we liever zeggen een de-compositie. De gegevens die bij een conventioneel auteur tot een strakke compositie, een klassiek verhaal geleid zou hebben, zijn hier als het ware herleid tot een volstrekt labyrintische structuur, waarin de lezer zelf zijn weg maar moet vinden - wat hem tot een intensieve, ik zou haast zeggen actieve manier van lezen dwingt.

Eigenlijk is de hele roman één groot prozagedicht.


Geen gemakkelijke kost (excuses voor deze smakeloze culinaire vergelijking) en Claude Simon is dan ook duidelijk beïnvloed door William Faulkner. Maar waar Faulkner het verhaal meestal van verschillende kanten belicht vanuit meerdere personages zijn bij Simon de fragmenten op zo'n manier door elkaar gegooid dat het je begint te duizelen.
Godzijdank ben ik niet in het bezit van het verderfelijke apparaat de e-reader, waardoor ik me volledig kon concentreren op deze ene roman... en er helemaal van in de ban kon raken.

Misschien is het ook iets voor Geerard om zich in vast te bijten.

Maar voordat ik verder ga met lezen even dit schitterende fragment om te illustreren hoe geweldig Claude Simon kan schrijven:

Ze keken naar het paard dat nog altijd aan het eind van de stal op zijn zij lag: ze hadden er een deken overheen gegooid waar alleen zijn stijve ledematen uitstaken en zijn schrikwekkend lange hals aan het eind waarvan het hoofd hing waardoor hij zelfs niet meer de kracht had het op te heffen, schonkig hoofd, veel te groot met zijn afplattingen, zijn natte haren, zijn lange gele tanden die door de opgetrokken lippen ontbloot waren. Alleen het oog scheen nog te leven, reusachtig, treurig, en daarin, op het glimmende, bolle oppervlak, konden ze zichzelf zien, hun silhouetten misvormd als boogjes terwijl op de lichte achtergrond van de deuropening zich een soort heel licht blauw gekleurde mist begon af te tekenen, als een sluier, een leukoom dat zich al scheen te vormen, de zachte, beschuldigende, vochtige cyclopenblik met een waas bedekte.

avatar van ...stilte...
geplaatst:
Het is een fascinerende roman samengesteld uit vele herinneringsflarden die geen chronologische volgorde hebben. De lezer moet zijn weg zelf maar vinden verstrikt in de ingewikkelde zinconstructies... en daardoor gedesoriënteerd raakt evenals de personages in de roman.
Maar het heeft allemaal een duidelijke functie deze de-chronologisering zoals Jean Schalekamp in het nawoord uitlegt:

Maar nergens zijn die overgangen zomaar, willekeurig. Niets in het werk van Simon is toevallig. Zelfs iedere komma, of ontbrekende komma, is verantwoord.

De zin ervan is dat Simon de werkelijkheid zo exact als maar enigszins mogelijk is wil benaderen.


Claude Simon wordt beschouwd als belangrijkste schepper van de Franse nouveau roman waartoe ook Alain Robbe-Grillet en Marguerite Duras behoren. En ik reken Maurice Blanchot (een favoriete schrijver van me) er ook maar bij. Maar waar de meeste vertegenwoordigers van die stroming ieder op hun eigen manier iets ongrijpbaars hebben is Claude Simon in de eerste plaats een realist. Alle gebeurtenissen in de roman zijn op de werkelijkheid gebaseerde herinneringen. En natuurlijk is het geheugen daarin onbetrouwbaar zoals bij de door hem bewonderde Marcel Proust (of in Duizelingen van W.G. Sebald). Maar niets is verzonnen en hij heeft het allemaal zelf meegemaakt...

Voordat Simon ging schrijven had hij een opleiding gevolgd aan de kunstacademie en je leest dan ook een roman van een schrijvende schilder of schilderende schrijver. Je ruikt bijna de verf op het canvas zoals in dit (tussen haakjes geplaatste) fragment:

(en ook zij allemaal gelijk gekleed in die afgedragen galkleurige, modderkleurige plunje, als een soort schimmel, alsof een soort verrotting hen overdekte, aan hen vrat, hen terwijl ze nog stonden aantasten, eerst in hun kleren, dan geleidelijk verder terrein winnend: als de kleur zelf van de oorlog, van de aarde, die zich stukje bij beetje van hen meester maakte, hun gezichten aardkleurig, hun ogen ook aardkleurig, zo'n vuile, vage tint die hen reeds scheen te assimileren tot die klei, die modder, dat stof waar ze uit voortgekomen waren en waarheen ze, ronddolend, beschaamd, afgestompt en triest, iedere dag een beetje meer terugkeerde)

Door het volgen van het nieuws over de oorlog in Oekraïne ontstond bij mij de behoefte (mede door de schaarse berichtgeving) een roman te lezen waar ik me kon inleven in de situatie waarin soldaten zich bevinden... en dit bracht me bij De weg naar Vlaanderen.
Het was een ongelooflijke ervaring deze roman te lezen en ook een flinke kluif waar ik bijna een maand over gedaan heb. Maar ik kan nu tenminste zeggen dat ik deze fantastische roman van Claude Simon heb gelezen. Wie doet me dit na?

Gast
geplaatst: vandaag om 11:44 uur

geplaatst: vandaag om 11:44 uur

Let op: In verband met copyright is het op BoekMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

* denotes required fields.