The Open Society and Its Enemies Volume 1: The Spell of Plato - Karl Popper (1945)

Leuk om te lezen vanwege Poppers humane engagement en zijn open manier van redeneren. Het gaat naar mijn smaak iets te gedetailleerd in op Plato (die een fascist blijkt te zijn, wie had dat ooit gedacht...); eigenlijk vind ik de stukken waarin Popper niet analyseert maar eerder een eigen standpunt formuleert interessanter. Die gedeeltes zitten voornamelijk in het begin, derhalve zakt het boek in mijn ogen ook een beetje weg. Deel 2 laat ik denk ik even liggen, The poverty of historicism trekt me meer.

De afgelopen tijd verdiep ik mij wat meer in westerse filosofie. Zo werd bij "A History of Western Philosophy" kort omschreven wat Plato's idee is van een perfecte samenleving. Een idee dat mij gelijk ongemakkelijk deed voelen, maar dat hier werkelijk aan gort wordt geslagen. Wie een neutrale analyse van De Staat verwacht, zal hier dan ook van een koude kermis thuiskomen.

Wat Popper daarentegen wel met verve betoogt, is dat Plato – in zijn drang om alle verandering te stoppen- op intellectueel oneerlijke wijze een stroman maakt van de individualistische, democratische stromingen uit zijn tijd ten faveure van een collectivistische, gesloten maatschappij. Een gesloten maatschappij die ongemakkelijk veel overeenkomsten blijkt te vertonen met het fascisme; in ieder geval ten aanzien van een raciaal ingedeelde kastemaatschappij en het goedpraten van staatspropaganda. Aangezien ik nog niet de hier aangehaalde klassieke filosofen heb gelezen, kan ik nog niet beoordelen of Popper hierin juist zit, maar niettemin zal ik "De Staat" door zijn betoog wel een stuk kritischer lezen.

Wat daarenboven opvalt, is dat Popper een erg fijne open, manier heeft van communiceren. Zelfs vergeleken met de boeken die ik las van Camus en Russel, leest dit als een trein. Ik ben daarom erg benieuwd naar Popper's kritiek op Hegel en Marx.