Vergeet Niet de Leeuwen te Aaien - Anton Koolhaas (1957)
Nederlands
Verhalenbundel
Natuur
144 pagina's
Eerste druk: G.A. Van Oorschot,
Amsterdam (Nederland)
In 'De bijeenkomst' vindt de oude meeuw Tractaal, die bijzonder kunstig kan landen, het samenzijn met de andere meeuwen steeds onbevredigender en vliegt in zijn eentje naar een duinmeertje dat hem een goede plaats lijkt om een bijeenkomst van alle meeuwen te houden. Het varken Tip in ‘Mijnheer Tip is de dikste mijnheer’ gaat graag rond in het varkenshok met de vraag ''Alles kits?''. Als antwoord krijgt hij dan: ''Kitserdebitsie”; of “Heeft u geen last van vette benen?”; of “Sabbel je maar door Sabbelland” en meer van die geestige zinnetjes, want varkens zijn vaak goede verstaanders en hebben aan een half woord genoeg.’ Deze vrolijkheid is bij Koolhaas echter bijna altijd met bitterheid gemengd, want varken Tip moet er uiteindelijke aan geloven, als de ‘vrachtauto van de N.V. Exportslachterij, voorheen gebr. Taat’ het terrein opdraait. In 'Vergeet niet de leeuwen te aaien' neemt de vlo Lyrus het op zich overal te verkondigen dat de leeuw de koning der dieren is. 'Frederick Abstract' gaat over het hooghartige konijntje Frederick. In 'Het witte dak' is de duif Piet gefascineerd door de oudere duif Arie die altijd buitengewoon chagrijnig is. Piet probeert te achterhalen waardoor dit komt.
Dan verspringt het verhaal naar de vlo Lyrus die terechtkomt op de rug van een hyena die op een dag gevangen wordt voor een dierentuin en in een krat verscheept naar.. Amsterdam? Het verhaal is avontuurlijk en kent meer onverwachte wendingen dan een vluchtende haas. Ook komt de muis Alstatubel nog even langswippen, die we nog kennen uit De Kater komt terug. Van The Lion King vallen we bijna onopgemerkt midden in een Lady and the Tramp-achtig verhaal.
Over Disney gesproken, de klassieke 'dieren' tekenfilms lijken in zekere zin best veel op de dierenverhalen van Koolhaas. Er zijn duidelijk aantoonbare verschillen natuurlijk, Koolhaas is verre van moralistisch, maar toch, qua inleving en originaliteit en ontroering zie ik wel overeenkomsten.. De scène met Bambi en Stampertje op het ijs bijvoorbeeld, had zo van Koolhaas kunnen zijn.. Dat een hertje vast komt te zitten op het ijs komt overigens vaker voor dan men zou denken, het diertje ligt dan met gespreide benen op het glibberige ijs en kan geen kant op.
In Mijnheer Tip is de dikste mijnheer gaat het over het vrolijke varken Tip dat in een varkensstal de moed erin probeert te houden en zijn medevarkens iedere dag weer opbeurt met geestige zinnetjes als: 'Kitserdebitsie' of 'Heeft u geen last van vette benen?' of 'Sabel je maar door Sabelland'. De boer komt af en toe de stal binnengelopen, schopt het dikste varken onder z'n achterste en sleurt hem aan een oor mee naar buiten. De mens, de boer in dit geval, speelt doorgaans geen belangrijke rol in de dierenverhalen van Koolhaas, maar is eerder een onopvallend decorstuk dat sporadisch naar voren wordt geschoven. Net als de olifantendompteur in Dumbo of de jager in Bambi, in feite.