De Angstkunstenaar - J.M.A. Biesheuvel (1987)
Nederlands
Verhalenbundel
Sociaal
199 pagina's
Eerste druk: Meulenhoff,
Amsterdam (Nederland)
In deze verzamelbundel spelen autobiografische en surrealistische elementen een grote rol. De schrijver komt daarbij regelmatig terug op (zijn) existentiële angsten. In het titelverhaal ‘De Angstkunstenaar’ is de verteller op zoek naar antwoorden en wijsheid en beschrijft hij op diverse manieren, hoe bestaansangsten tot uitdrukking kunnen komen. Dat wordt voor een deel opgehangen aan het beeld van een oude man, die in een afgelegen huis in een afgelegen straat temidden van zijn familieleden zit. Een hele reeks zwaarmoedige gedachten passeren de revue. In ‘Probleem van Onsterfelijkheid en Schoenen’ komt de verteller, middenin de toestand waarin hij verkeert, terug op een voorspellende droom die hem zijn leven lang heeft achtervolgd. Die droom beschrijft, hoe hij op een treinreis op een lijn onder Schiphol voor het eerst een vrouw ontmoet, terwijl zij elkaar beiden lijken te kennen. Uit de droom ontwakend, twijfelt hij aan zijn eigen bestaan. Jaren later komt die Schipholspoorlijn er echt. Een werkelijke ontmoeting met de vrouw uit zijn droom heeft een akelige afloop…Een vreemde associatie levert vervolgens een eigenaardig probleem met zijn schoenen op.
Maarten Biesheuvel, de meester van het korte verhaal, is hier op zijn best. Dat wil zeggen, de verhalen kloppen van geen kant, maar zijn aandoenlijke verteltrant en de ongekend fantasierijke associaties - nee, ik ga het niet psychologisch verklaren - overmeesteren me ook nu weer. Een geweldige bundel. En in feite één van zijn laatste reguliere verhalenboeken. De man schreef ontwapenend, met humor en was zo eerlijk als een verteller maar kan zijn. En daarbij hoor ik zijn stem, zoals die klonk in De Avonden, op de VPRO-radio, in de jaren tachtig.
Eigenlijk kom je de schrijver zelf in ieder verhaal weer tegen. Zijn wereld en zijn belevenissen. Het is steeds weer typisch Bies. Bizar en ontregelend, maar o zo lief geschreven. Een angstkunstenaar, een levenskunstenaar.