Hoewel er een Nederlandse vertaling lijkt te zijn geweest in de jaren '30, is deze klassieker uit de Roemeense literatuur voor zover ik weet niet meer in het Nederlands verkrijgbaar. Een vriend van mij had echter een Duitse én een Engelse vertaling liggen, waarvan ik de laatste mee kreeg.
Ben blij dat ik Forest of the hanged heb kunnen lezen, al was het maar door het bijzondere, Roemeense perspectief. Rebreanu draagt het boek op aan zijn broer die in 1917 door Hongaren werd opgehangen aan het front in Roemenië. Veel soldaten en officieren die hun nationale identiteit stelden boven de belangen van het Habsburgse rijk probeerden te deserteren. De roman opent ook direct met zo'n terdoodveroordeling.
Hoofdpersoon Apostol Bologa, die in het militaire tribunaal zat, wordt daarbij meteen aan het twijfelen gebracht aan de rechtvaardiging van deze gruwelijke straf. Gaandeweg wordt hij door de oorlogsmachine, als een soort Kafkaesk karakter, steeds meer toegezogen naar desertie en zelfs naar de vrijwel onvermijdelijke straf daarvoor. De ontknoping is het meest indrukwekkende gedeelte van het boek.
Toch maakt Forest of the hanged vooral literair een wat simpele indruk. Het boek is bijna archaisch, 19e eeuws, met z'n nadruk op religieus bewustzijn en z'n voorstelling van uitbundige gemoedstoestanden. Daarbij heeft Rebreanu niet het absolute meesterschap van de diverse Franse en Russische romanciers van die eeuw. De personages gaan daarvoor onvoldoende diep en ook ontbreekt het aan werkelijk memorabele scenes. Wel leest het opvallend makkelijk en pak je het dus ook na een werkdag zo op, in tegenstelling tot wat je misschien zou verwachten bij dit onderwerp.
Misschien is de roman wel iets teveel een eerbetoon geworden aan broer Emil, de gehangene, en ontplooit Liviu Rebreanu in zijn overige werk meer literaire registers.