Winnetou, der Rote Gentleman III - Karl May (1893)
Alternatieve titels: De Dood van Winnetou | Winnetou III
Duits
Avontuur / Reis
636 pagina's
Eerste druk: Friedrich Ernst Fehsenfeld,
Freiburg (Duitsland)
Old Shatterhand ontmoet op de savanne de beroemde woudloper Sans-Ear. Nadat deze laatste zes vijandelijke Comanchen heeft overwonnen rijden zij gezamenlijk verder en voorkomen een treinoverval. Hierbij is een blanke betrokken, Fred Morgan genaamd, die door Sans-Ear wordt herkend als de moordenaar van zijn familie. Door een gelukkig toeval slagen zij erin het spoor van de misdadiger te ontdekken en volgen hem door de Llano Estacado, waar zij, intussen begeleid door Winnetou en Bernard Marshall, zich opnieuw staande moeten houden tegen de Comanchen en de “stakemen”. Ook Marshall zit Morgan achterna en de ontknoping volgt nabij de goudvelden van San Francisco. In het tweede deel ontmoet Old Shatterhand tijdens een treinreis de detective Fred Walker, die op de “railtroublers” jaagt, een bende treinrovers. Old Shatterhand en later ook Winnetou sluiten zich bij hem aan en verhinderen een overval op Echo-Cannon, een groot treinstation. Op de vlucht gejaagd overvallen de Sioux-Ogellallah, de handlangers van de railtroublers, een nederzetting en voeren alle bewoners weg. De reddingsactie aan de berg Hancock wordt Winnetou fataal. Old Shatterhand rijdt naar de Apachen om hen van de dood van hun opperhoofd op de hoogte te stellen en komt op het spoor van Santer. Inzet van hun onderlinge strijd wordt het testament van Winnetou.
Ook voor het derde deel van de Winnetou-tetralogie maakte Karl May gebruik van eerder verschenen verhalen van zijn hand, te weten:
“Deadly dust. Ein Abenteuer aus dem nordamerikanischen Westen von Karl May.” verscheen in 1880 in het katholieke tijdschrift “Deutscher Hausschatz in Wort und Bild”, uitgegeven door Friedrich Pustet in Regensburg, zesde jaargang, Heft 10-15, nummer 28-42 (april tot en met juli). Dit verhaal in zijn oorspronkelijke vorm is terug te vinden in Band 88 (Karl May Verlag), getiteld “Deadly dust”.
“Im “wilden Westen” Nordamerika’s. Reiseerlebnisse von Carl May.” verscheen in 1883 in het tijdschrift “Feierstunden im häuslichen Kreise. Zur Unterhaltung, Belehrung und Erheiterung herausgegeben unter Mitwirkung hervorragender Schriftsteller”, uitgegeven door Heinrich Theissing in Keulen, negende jaargang, Heft 1-7 (februari en maart).
In lichtelijk gewijzigde vorm werd dit verhaal in 1890 herdrukt met de titel “Ave Maria. Reiseerlebnisse aus dem “wilden Westen” Nordamerikas von Carl May.” in de “Fuldaer Zeitung”, uitgegeven door de Fuldaer Actiendruckerei in Fulda, zeventiende jaargang, (vanaf september) en nogmaals in 1892 als “Ave Maria. Reise-Erlebnisse aus dem “wilden Westen” Nordamerikas von Karl May.” in de “Katholische Volkszeitung”, uitgegeven door Verlag der Germania in Berlijn, tweede jaargang.
May herschreef “Deadly dust” om vier hoofdstukken van het nieuwe boek te vormen (1. An der großen Westbahn, 2. Die Stakemen, 3. Unter den Comanchen, 4. In Californien) en “Im “wilden Westen” Nordamerika’s” tot drie hoofdstukken (5. Die Railtroublers, 6. Helldorf-Settlement, 7. Am Hancockberg), terwijl het laatste hoofdstuk (8. Das Testament des Apachen) nieuw uit zijn pen vloeide. Net als in Winnetou, der Rote Gentleman II zag hij zich daartoe genoodzaakt om de moordenaar Santer weer ten tonele te kunnen voeren en wat in Winnetou, der Rote Gentleman I was begonnen te kunnen afronden. Daarmee wordt Santer eigenlijk de verbindende schakel in de Winnetou-serie (inclusief deel 4!).
Het Nawoord werd pas vanaf de achtste oplage in 1904 (41e – 45e duizendtal) toegevoegd.
Vanaf 1904 werd de kortere titel “Winnetou. 3. Band” door Fehsenfeld gebruikt (zie mijn bericht bij Winnetou, der Rote Gentleman I voor de reden). De geïllustreerde editie met afbeeldingen van Claus Bergen verscheen in 1909 en droeg als titel “Winnetou III”, waarna deze korte versie in gebruik raakte.
In de editie van het Karl May Verlag werd de naam van de detective Fred Walker om volslagen onbekende reden veranderd in Stephen Moody.
De Nederlandse vertaling in de serie Karl May pockets, Het Spectrum, verdeelde dit werk over twee boeken, namelijk de avonturen met Sans-Ear (de hoofdstukken 1 t/m 4, dus eigenlijk “Deadly dust”) in Deel 4, getiteld “De Zwarte Mustang” en daarbinnen als “Sans-Ear de woudloper”, en de rest (oorspronkelijk dus “Im “wilden Westen” Nordamerika’s” plus het nieuwe verhaal) in Deel 12 met de titel “De dood van Winnetou”. Niet geheel onlogisch van de redacteur De Rooy want daarmee maakte hij de Winnetou-serie meer chronologisch met de eerste ontmoeting in Deel 1 en zijn dood in Deel 12.
Aan het begin van deze eeuw ben ik gestart de Duitstalige "groene banden" van het Karl May Verlag aan te schaffen (inmiddels zo'n 90 stuks), die te lezen en me dan te verbazen over de verschillen in figuren met de Nederlandse tekst.
Je gaat zoeken (via internet) en merkt dat ook de KMV-delen niet de oorspronkelijke teksten (hoeven te) bevatten! Dus nogmaals een serie aangeschaft, niet die van de Historisch-kritische Ausgabe die me te prijzig is, maar een betaalbare (hoewel: ook weer meer dan 90 boekwerken).
Tja, je bent boekengek of niet, toch? Wat heb je anders op BoekMeter te zoeken, hè?
Waarschijnlijk heb je al gemerkt dat ik momenteel bezig ben de serie Karl May boeken te corrigeren en uit te breiden, waarbij ik elk deel wil voorzien van een bericht met de ontwikkelingshistorie en opvallende verschillen tussen de teksten. Het is een poging om allerlei verspreid staande wetenswaardigheden (zowel in gedrukte vorm als op het internet) in één object samen te brengen.
Voor wie daarin geïnteresseerd is, tenminste ... en hopelijk kon je wijs worden uit mijn opsomming.
