menu

Grand Hotel Europa - Ilja Leonard Pfeijffer (2018)

mijn stem
4,04 (55)
55 stemmen

Nederlands
Sociaal

596 pagina's
Eerste druk: De Arbeiderspers, Amsterdam (Nederland)

''De toekomst van Europa is het Europa dat nu al een realiteit is. Europa is het recreatiegebied voor de rest van de wereld,'' zegt een van de personages in 'Grand Hotel Europa'. Het is – overdrachtelijk – ook een zelfdiagnose. Alle personages in deze roman zitten immers op verschillende manieren vast aan hun verleden. Voor toekomst is geen plek meer. Het Avondland is vergrijsd en improductief. Geschiedenis is het voornaamste dat Europa nog te bieden heeft. En geschiedenis trekt toerisme. Maar dit verontrustende en au fond weemoedige gegeven krijgt in 'Grand Hotel Europa' zijn beslag.

zoeken in:
avatar van Snuifdoos
Vanzelfsprekend ben ik wel benieuwd wat dit moet gaan behelzen.

Wellicht dat de 2.5 stemmer een kleine toelichting kan geven.

Zelf erg genoten van Poubelle, gespreid over een tijdsbestek dat ik liever niet nader uit de doeken doe.

Dus om nou weer een lekker vet corpulent boekwerk rond Europa open te slaan ik sta er, vanzelfsprekend, wat huiverig tegenover.

Doe maar gerust even niet zeg maar.

avatar van Remco
4,0
Met Grand Hotel Europa vertelt Pfeiffer het verhaal van zijn ‘gesneuvelde’ liefde met Clio. Hij doet dit vanuit een lokatie in Italie waar hij is neergestreken na het stuklopen van deze relatie. Hij verblijft in Grand Hotel Europa, een vergane gloriehotel dat parallellen vertoont met het echte continent Europa, veel geschiedenis, herinneringen en bewoners die daarin zijn blijven steken. Net als wij Europeanen ons houvast zoeken in onze geschiedenis. Naast de verhaallijn over zijn relatie volgen we tevens het verhaal van migratie. De geaccepteerde migratie naar ons continent van het toerisme dat ons continent inmiddels overspoelt als een sprinkhanenplaag, daarnaast de migratie van de (economische/politiek) vluchteling waarvan we vinden dat deze ons overspoelt! Ook onze eigen ‘reishonger’, goedkope vliegtickets en ons kuddegedrag om allen dezelfde hotspots of in sommige gevallen quasi onontdekte plekken en zg authentieke ervaringen op te doen worden smakelijk beschreven. De destructie van het hotel door een rijke Chinees loopt parallel met de invasie van de nieuwe Chinese toerist die ons continent bezoeken voor de ‘echte’ Europese ervaring. Het is prachtig om te lezen hoe toerisme ervoor zorgt dat het ‘echte’ leven uit onze historische binnensteden wordt gedrukt en hen maakt tot pretparken van de bezoeker.
Naast deze verhaallijnen verweeft Pfeiffer nog een zoektocht naar een verloren Caravaggio à la Dan Brown!
De pil is voor mij een feest van herkenning, Italië, Amsterdam, Venetië, Caravaggio en mijn eigen liefde voor Europa, haar kunst, cultuur en diversiteit! Pfeiffer wist mij te boeien als verteller, filosoof, classicus, (kunst)historicus en weet dit te doen in prachtige krullerige zinnen!
Wat mij betreft een prijswaardig stuk proza!

avatar van ohboek
4,0
Erg de moeite waard, een fraai boek, zit knap in elkaar. Pfeiffer weet een en ander op een virtuoze manier op te schrijven en gaat daarbij filosofische/historische en sociologische bespiegelingen niet uit de weg.

avatar van handsome_devil
2,5
Een aantal passages was zeker wel de moeite waard, vooral de scènes die zich afspelen in Grand Hotel Europa vond ik aardig, maar ik vond dit toch vooral gedram van een ouwe zeur. Het punt is na enkele pagina's ook al wel gemaakt, maar dan gaat het door en door en door en dat vond ik vaak toch wel vermoeiend. Dat hele gedoe tussen Ilja en Clio was ook niet te harden (twee ontzettend nare mensen die zich allebei niet kunnen gedragen). Om nog maar te zwijgen van de seksscènes, die ik ronduit lelijk geschreven vond (die als een tang op een varken slaande vergelijkingen, ergerlijk!). Nee, dit was duidelijk niet mijn boek, maar de enkele leuke stukken redden dit boek van een zware onvoldoende.

3,5
Aca
Ik vond Grand Hotel Europa wel een een vlot geschreven roman waarin ik het "gedram van de oude zeur" juist het meest geslaagd en interessant vond. Het is een schrikbarend toekomstbeeld, Europa als pretpark voor het productieve deel van de wereld, en het is natuurlijk ook een enigszins ongemakkelijke waarheid omdat (bijna) iedereen zich "schuldig maakt" aan toerisme. Ook ik heb een aantal van de in het boek aangehaalde plaatsen bezocht, en ik bezondig me tevens aan het willen ontwijken van andere toeristen als ik fotogenieke plaatsen bezoek (ik probeer indringers dan ook zorgvuldig uit mijn kadrering te weren als ik het spectaculaire uitzicht wil vereeuwigen).

Het deel in het hotel vond ik dan wat minder omdat de metaforen er zo dik bovenop liggen en die symboliek ook nog eens om de zoveel pagina's wordt bevestigd door de personages. Ik was altijd weer blij als het verhaal terug ging naar de soms inderdaad onuitstaanbare -maar ja, temperamentvolle- Clio.

Pfeijffer schrijft goed en er zijn inderdaad de nodige seksscenes maar die kun je volgens mij nooit goed doen. Uit een als kritiek vermomde preutsheid is er zelfs een prijs in het leven geroepen voor de slechtst geschreven seksscene, vind dat maar een suf verschijnsel. Seks is nou eenmaal een onderdeel van het leven.

3,5
geplaatst:
De auteur slaagde erin om mij door zijn overversierde stijl, zijn snobisme en zelfingenomenheid flink te irriteren, maar dat zal hij wel niet erg vinden.
Los daarvan bewonder ik zijn visie: het conservatieve wereldbeeld, waarbij hij zeer de nadruk legt op de realisaties van de Europese cultuur in het verleden, en die hij stelt tegenover de huidige aftakeling van al wat hij belangrijk vindt, is het mijne niet, maar hij slaagt erin hiervan een zeer consistent beeld te scheppen. Het misprijzen waarmee hij het gedeelte van de mensheid dat niet aan zijn normen beantwoordt, in de grond stampt, is soms gewoon grof. De liefdesgeschiedenis getuigt vooral van een sexistische houding.
Ik vind het moeilijk om zo kort na mijn lezing al een definitief oordeel over het boek te hebben. Het is enerzijds meesterlijk, anderzijds opgeblazen.

avatar van JJ_D
4,5
geplaatst:
Eens met Enola.

avatar van Theunis
4,0
geplaatst:
Een ambitieuze roman over de teloorgang van Europa. Pfeijffer neemt ons mee naar Grand Hotel Europa, het hotel waar hij zal verblijven na het verlies van de liefde van zijn leven, Clio. Vanuit dit hotel denkt hij terug aan de tijd die hij met haar beleefde, in Genua en vooral in Venetië. Ondertussen voert hij de gasten, de piccolo en de majordomus van het hotel ten tonele. Wat volgt is een lijvig geschreven boek waarin verschillende verhaallijnen uiteengezet worden en een aantal thema’s knap worden uitgewerkt.

Belangrijkste thema is de achteruitgang van Europa, dat het vooral nog van zijn verleden moet hebben. Langzaam nemen andere grootmachten het over en blijft Europa over als tuin, het recreatiegebied van de wereld. Er lijkt geen toekomst te zijn voor Europa. Pfeijffer, die zichzelf opvoert als hoofdpersonage, is in gesprek met één van de hotelgasten en luistert naar de wijze, oude man.

“Tijd bestaat bij de gratie van keuzen. Keuzen bestaan bij de gratie van alternatieven. Alternatieven bestaan bij de gratie van een toekomst. Een toekomst bestaat bij de gratie van een verleden dat vergeten moet worden (…). Maar wanneer het verleden ruiste van baljurken en rinkelde van juwelen en een komen en gaan was van prinsen, gravinnen, ambassadeurs en grootindustriëlen en wanneer de herinnering aan het verleden de droom is van het heden, is toekomst niets anders dan iets wat overvloede nog wordt toegevoegd aan al wat is geweest. Dan verwatert de tijd tot hij zozeer is verdund dat niemand er nog iets mee kan.”

Het hotel staat symbool voor het afbrokkelende Europa. Het komt in handen van een Chinees die zijn eigen indruk heeft van hoe een Europees hotel eruit moet zien. Historische pronkstukken, waardevolle decoratie wordt van de muren gehaald en vervangen door een groot schilderij van de Eiffeltoren. Amerikanen komen langs voor een bliksembezoek.

Een ander thema waarin Pfeijffer wat mij betreft de spijker op zijn kop slaat is het exploderende en vernietigende massatoerisme. De schrijver laat niets heel van de allesverslindende toerist en zijn honger naar oorspronkelijkheid.

“Dan zit je daar in de middle of nowhere off the beaten track te wachten op die onvergetelijke ervaring waarover je thuis of op internet kunt vertellen, maar intussen ben je zelfs met de uitbater van de authentieke plaggenhut zonder wc die je hebt uitgezocht op de site van Airbnb niet verder gekomen dan een gesprekje in gebrekkig Engels over de kennelijk toch niet van tevoren overeengekomen prijs. En de tijd tikt, want je vakantie duurt nog maar zolang ze duurt, en voor je het weet zit je aan boord van je lowbudgetvlucht terug naar huis zonder avontuur dat die naam waardig is. En terwijl je de rust en ledigheid zit te verbijten, blijf je op je hoede. Want stel dat die inboorlingen opeens besluiten om toch een dansje voor je te doen, dan vraag je je natuurlijk onmiddellijk af of dat wel authentiek is, of dat het een dansje betreft dat ze opvoeren voor de toeristen. Je kunt niet achterdochtig genoeg zijn als toerist die geen toerist wil zijn.

Pfeijffer slaat hierbij ook Nederland niet over. Hij mag voor een documentaire op bezoek even terug naar Nederland waar hij Giethoorn, Amsterdam en Almere bezoekt. Hij laat zien dat ook hier het massatoerisme rampzalige gevolgen heeft, vooral voor de toeristische trekpleister zelf.
Daarnaast snijdt de schrijver ook het thema van migratie aan. Hij trekt zelfs vergelijkingen met het toerisme. Opnieuw leunt de hoofdpersoon, Pfeijffer zelf, achterover en laat hij het woord van zijn vriend uit het hotel.

“Migratie valt evenmin tegen te houden. Wie zo denkt, kent de geschiedenis van de mensheid niet. (…) Wie denkt dat hij de huidige migratie uit Afrika kan stoppen, kent de wanhoop van de emigranten niet. Wie bereid is zijn leven op het spel te zetten, laat zich door niets tegenhouden. Dus de vraag of dat een bedreiging vormt, is improductief. Als immigranten blijven komen, is het nuttiger om zo snel mogelijk te beginnen na te denken over de vraag hoe wij die stromen kunnen kanaliseren en op zo’n manier inzetten dat zij ons tot voordeel zijn.”

Hoe kan het ook anders dat dit thema wordt aangesneden. Als continent wordt ons hier een vraag gesteld die de komende jaren alleen maar om meer antwoorden vraagt. Als halve Italiaan kan Pfeijffer hier niet aan voorbij gaan. Zijn stem zou in het debat in eigen land zeer welkom zijn.

“Als Europa islamiseert, zal de islam daar net zoveel van veranderen als Europa. Los van de vraag of dit kan worden tegengehouden, kan het op mondiale schaal hoogstwaarschijnlijk worden beschouwd als vooruitgang.(…) Elk idee van rechtvaardigheid gaat uit van gelijkwaardigheid van mensen. Omdat ethiek universeel en egalitair is, wordt het principe van open grenzen door de ethiek zelf geïmpliceerd. Omdat wij allemaal migranten zijn en niemand van ons kan bogen op een voorgeslacht dat is ontsproten aan de kluiten aarde waarop wij staan mus er geen argument op grond waarvan wij anderen het recht op migratie kunnen ontzeggen. Er is veel voor te zeggen om migratie te beschouwen als een fundamenteel mensenrecht, want zonder het recht op migratie zou iedereen levenslang veroordeeld zijn tot het lot dat hem of haar is toegewezen in de loterij van de geboorteplaatsen, en dat zou met geen enkel rechtvaardigheidsbeginsel in overeenstemming te brengen zijn.”

Het liefdesverhaal met Clio cirkelt mooi om de thema’s heen. Het einde van het boek is evenzeer verrassend als tekenend voor de huidige situatie in de globaliserende, vrije markt wereld. Het laat me achter met de vraag hoe waardevol Europa in de toekomst kan zijn. Europa lijkt op de weg terug. De opkomst van andere wereldeconomieën is evident. Maar ons continent is meer dan een economie. Ja, er is het verleden waar we volgens Pfeijffer zo zwaar op leunen dat er voor de toekomst geen plek meer is. Er zal altijd een toekomst zijn, de toekomst gaat er alleen anders uitzien. Pas als we dat erkennen en accepteren zal er ruimte komen.

4,5
Rijk boek, ik denk niet dat we de personages te ernstig moeten nemen. Dat doet de schrijver met zichzelf volgens mij ook niet en als je dat kan zien, wordt het een erg leuk en humoristisch boek om te lezen. Natuurlijk ga je ergeren aan Clio, natuurlijk ga je ongemakkelijk worden van het beeld dat de schrijver ophangt van europa en toerisme maar dat is ook net de bedoeling vermoed ik. Intelligent, gelaagd, boek dat ook wat kunstgeschiedenis meegeeft. Niet elke pagina is even boeiend geschreven, ik moet er wel elke keer weer aan denken wanneer ik zelf de toerist ergens ben.

avatar van LuukRamaker
3,5
Grand Hotel Europa is een bewonderenswaardig geschrift waarin de schrijver zijn gedachtegoed verweeft met een epische verhaalvertelling op geheel unieke wijze, door niet alleen diverse themata harmonieus te doen samenkomen, maar vooral een niet onaangename, elegante en plechtige schrijfstijl te hanteren, welke een omvangrijke woordenschat omvat en tegelijkertijd pronkt met een haast vermoeiende overvloed aan immens langgerekte zinnen, die zodanig zijn doordacht en geformuleerd en dermate constant worden gepresenteerd dat de auteur – in tegenstelling tot bovengetekende – niet geheel ten prooi valt aan pretentie, een grotendeels geloofwaardige leefwereld weet te creëren en tevens blijk geeft aan een zeer appetijtelijk gevoel voor humor (het welbewust herhaaldelijk gebruik van de in en rondom Giethoorn onmiskenbare benaming voor een 'botie', bijvoorbeeld, deed me als bewoner van de bijbehorende provincie onwillekeurig glimlachen van herkenning), al weet dit werk – hoewel het slechts het eerste is dat ikzelf uit het oeuvre van de scribent tot me heb weten te nemen – niet meteen de indruk te wekken dat het hier een magnum opus betreft dat nimmer valt te overtreffen, vermits de dikte van het bindwerk deels voortkomt uit een veelvoud aan overbodige, breedvoerige passages met een te beperkt aandeel in het geheel en bij wijlen een tegenvallende clichématigheid de boventoon voert op gebied van drama- en romantiek, waarmee het boek allerminst wordt ontdaan van haar informatieve waarde, maar de combinatie met het fictieve, verhalende aspect ongelukkigerwijs is vervallen tot imperfectie.

Gast
geplaatst: vandaag om 08:00 uur

geplaatst: vandaag om 08:00 uur

Let op: In verband met copyright is het op BoekMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

* denotes required fields.