Zeit zu Leben und Zeit zu Sterben - Erich Maria Remarque (1954)
Alternatieve titel: Een Tijd van Leven, een Tijd van Sterven
Duits
Oorlog / Psychologisch
397 pagina's
Eerste druk: Kiepenheuer und Witsch,
Keulen (West-Duitsland)
Ernst Graeber is een Duitse soldaat die in 1944 na twee jaar vechten eindelijk een kort verlof krijgt. Eenmaal thuis ontdekt hij echter dat van zijn ouderlijk dorp niets meer over is. In de zoektocht naar zijn ouders ontmoet hij al snel de cynische Elizabeth Kruse, die op zoek is naar háár ouders. Ze worden verliefd, maar de harde realiteit van de oorlog belemmert hun geluk. Graeber ontdekt langzamerhand de zinloosheid van de Nazi-propaganda en de daaruitvoortvloeiende bloedige strijd waardoor al zijn verwachtingen en illusies de bodem ingeslagen worden.
Alweer een sterke anti oorlogsroman van Remarque, dit keer over de eindfase van WO2. Sterke en aangrijpende beschrijvingen van de situatie aan het wankelende Oostfront, en van de ellende van door de Partij geterroriseerde burgers in de Duitse steden die voortdurend worden gebombardeerd. Dit aan de hand van het verhaal van een jonge Duitse soldaat die met verlof komt naar zijn geboortestad, vanuit het front. De soldaat ondergaat langzamerhand een verandering in zijn visie op de confronterende werkelijkheid. De romantiek (hij ontmoet een oude bekende en trouwt ermee) is voor mij af en toe wat te nadrukkelijk aanwezig. De vertaling van CJ Kelk (ik las de vierde druk uit 1976) bevat overigens talrijke storende fouten.